نظر مشورتي 7/1402/1122 مورخ 1403/03/05 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : آيا رسيدگي به درخواست سازمان حفاظت محيط زيست مبني بر مطالبه ضرر و زيان كه ضمن شكايت كيفري شكار يا صيد غير مجاز موضوع ماده 18 قانون شكار و صيد مصوب 1346 با اصلاحات بعدي مطرح مي‌شود، مستلزم تقديم دادخواست مطابق مقررات آيين دادرسي مدني و ماده 15 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : نظر به اين‌كه ضرر و زيان ناشي از جرم و صدور حكم به جبران آن، از حيث ماهيت مجازات محسوب نمي‌شود و مطالبه آن عنوان دعواي حقوقي دارد و با عنايت به قاعده كلي مذكور در ماده 15 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 كه مطالبه ضرر و زيان ناشي از جرم را مستلزم رعايت تشريفات قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 از جمله تقديم دادخواست مي‌داند، لذا حكم مقرر در ماده 18 قانون شكار و صيد مصوب 1346 با اصلاحات بعدي كه ناظر بر پذيرش سازمان حفاظت محيط زيست حسب مورد به عنوان شاكي يا مدعي خصوصي براي مطالبه ضرر و زيان ناشي از جرايم موضوع اين قانون است، از اين قاعده خارج نيست و دعواي مطالبه ضرر و زيان ناشي از جرايم موضوع اين قانون از سوي سازمان يادشده، عنوان دعواي حقوقي دارد و از حيث كيفيت رسيدگي و صدور حكم علي‌الاصول تابع عمومات قانوني حاكم بر اين دعاوي؛ از جمله از حيث تقديم دادخواست و احراز اركان دعواي مسؤوليت مدني است. رأي وحدت رويه شماره 582 مورخ 2/12/1371 هيأت عمومي ديوان عالي كشور در همين راستا است.