تصميم قانوني دائر بالحاق اصل به متمم قانون اساسي و اصلاح اصل 48 قانون اساسي

اصل الحاقي بمتمم قانون اساسي در هر موقعي كه مجلس شوراي ملي و مجلس سنا هر يك جداگانه خواه مستقلا خواه نظر به پيشنهاد دولت لزوم تجديدنظر در يك يا چنداصل معين از قانون اساسي يا متمم آنرا باكثريت دو ثلث كلية اعضاء خود تصويب نمايند واعليحضرت همايون شاهنشاهي نيز نظر مجلسين را تأييد فرمايند فرمان همايوني براي تشكيل مجلس مؤسسان و انتخابات اعضاء آن صادر ميشود. مجلس مؤسسان مركب خواهد بود از عده اي كه مساوي باشد با مجموع عدة قانوني اعضاء مجلس شوراي ملي و مجلس سنا انتخابات مجلس مؤسسان طبق قانوني كه بتصويب مجلسين خواهد رسيد بعمل خواهد آمد. اختيارات مجلس مزبور محدود خواهد بود به تجديدنظر در همان اصل يا اصول بخصوص كه مورد رأي مجلسين و تأييد اعليحضرت همايون شاهنشاهي بوده است. تصميمات مجلس مؤسسان باكثريت دو ثلث آرا كليه اعضاء اتخاذ و پس از موافقت اعليحضرت همايون شاهنشاهي معتبر و مجري خواهد بود. اين اصل شامل هيچيك از اصول قانون اساسي و متمم آن مربوط بدين مقدس اسلام و مذهب رسمي كشور كه طريقه حقه جعفري اثني عشريه ميباشد و احكام آن و يا مربوط بسلطنت مشروطه ايران است نميگردد و اصول مزبور الي الابد غيرقابل تغيير است. در مورد اصول چهار و پنج و شش و هفت قانون اساسي و تفسير مربوط باصل هفتم و همچنين در اصل هشت قانون اساسي و اصل چهل و نه متمم آن با توجه بسابقه و قوانيني كه نسبت به بعضي از اين اصول وضع شده است يكبار مجلس شورايملي و مجلس سنا كه پس از تصويب اين اصل منعقد خواهند شد بلافاصله پس از رسميت يافتن مجلسين در اصول مزبور تجديدنظر خواهند نمود و براي اين منظور مجلس واحدي تحت رياست رئيس مجلس سنا تشكيل داده و اصلاحات لازم را باكثريت دو ثلث آراء كليه اعضاء مجلسين بعمل خواهدآورد تا پس از آنكه از طرف اعليحضرت همايون شاهنشاهي تأييد گرديد بصحه ملوكانه موشح شده معتبر و مجري خواهد بود.

(اصل48) اعليحضرت همايون شاهنشاهي ميتواند هر يك از مجلس شوراي ملي و مجلس سنا را جداگانه و يا هر دو مجلس را در آن واحد منحل نمايد. در هر مورد كه مجلسين يا يكي از آنها بموجب فرمان اعليحضرت همايوني منحل ميگردد بايد در همان فرمان انحلال و علت انحلال ذكر شده و امر بتجديد انتخابات نيز بشود. انتخابات جديد در ظرف يكماه از تاريخ صدور فرمان شروع شده و مجلس يا مجلسين جديد در ظرف سه ماه بتاريخ مزبور بايد منعقد گردد. مجلس جديد كه پس از انحلال تشكيل ميشود براي يك دوره جديد خواهد بود نه براي بقيه دوره مجلس منحل شده. مجلس يا مجلسين جديد را ميتوان مجدداً براي همان علت منحل نمود. هرگاه در مورد طرح يا لايحه قانوني كه دو دفعه از مجلسي بمجلس ديگر رجوع شده است بين مجلس سنا و مجلس شورايملي توافق نظر حاصل نشود كميسون مختلطي مركب از اعضاي مجلسين كه بعهده مساوي از طرف هر يك از مجلسين انتخاب ميشود تشكيل و در مورد اختلاف رسيدگي كرده گزارش خود را بمجلسين تقديم مينمايد هرگاه مجلس سنا و مجلس شورايملي گزارش را كه كميسيون مختلط داده است تصويب نمودند قانون مزبور براي توشيح صحه ملوكانه ارسال ميشود. در صورتيكه مجلسين در گزارش كميسيون مختلط نيز توافق نظر حاصل نكردند مورد اختلاف بعرض ملوكانه مي رسد هرگاه اعليحضرت همايون شاهنشاهي نظر مجلس شوراي ملي را تصويب فرمودند امر باجرا ميدهند والا موضوع تا شش ماه مسكوت مانده و عندالاقتضا ممكن است بعد از انقضاي اينمدت به عنوان طرح يا لايحه جديدي در يكي از مجلسين مطرح شود. اصل 48 و هر يك از اصول ديگر قانون اساسي مورخ 14 ذيعقده الحرام 1324 قمري و متمم آن كه مخالف مقررات اين اصل است نسخ ميشود.

اصول مندرجه فوق در جلسه يكشنبه هيجدهم ارديبهشت ماه1328 بتصويب مجلس مؤسسان رسيد.

رئيس مجلس مؤسسان ـ محمدصادق طباطبائي