نظر معاونت حقوقي رياست جمهوري در خصوص امكان برقراري ممنوعيت هاي صادراتي محصولات كشاورزي

موضوع: امكان برقراري ممنوعيت هاي صادراتي محصولات كشاورزي استعلام كننده: بخش خصوصي (اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران) استعلام: آيا دستگاه هاي اجرايي (نظير معاونت توسعه بازرگاني وزارت جهاد كشاورزي) امكان صدور بخشنامه مبني بر ممنوعيت صادرات برخي كالاها را جهت تنظيم بازار داخلي دارند؟ نظريه معاونت حقوقي رئيس جمهور: 1- برابر بند (الف) ماده (126) قانون امور گمركي (الحاقي به موجب بند الف ماده 23 قانون احكام دائمي مصوب 10/11/1395)، «هرگونه وضع ماليات يا عوارض براي صادرات كالاهاي مجاز و غيريارانه­ اي و جلوگيري از صادرات هرگونه كالا به منظور تنظيم بازار داخلي ممنوع است». بنابراين، با ابتناء بر قانون اخير و نيز سياست ­هاي كلي نظام در خصوص امنيت اقتصادي ابلاغي 03/11/1379 مقام معظم رهبري، اصل اوليه فقدان اختيار جهت وضع ممنوعيت يا عوارض بر صادرات است. 2- به موجب بند (الف) ماده (72) قانون برنامه پنجساله هفتم پيشرفت، جهت تضمين حقوق و امنيت قراردادهاي صادراتي ، وزارت جهاد كشاورزي و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مكلفند نسبت به اعلام ممنوعيت­هاي صادراتي حداقل يكسال پيش از اعمال اقدام نمايند مگر در موارد ضرورت كه در موارد اخير نيز قراردادهايي كه در چهارچوب سازوكارها و معيارهاي مذكور در اين ماده انجام شده باشد، مشمول ممنوعيت ­ها نيستند. بنابراين اولاً، اصل بر عدم امكان برقراري ممنوعيت صادرات كالاها مي باشد و ثانياً، ممنوعيت صادرات با استفاده از ظرفيت ماده (72) برنامه پنجساله هفتم پيشرفت نبايد به حقوق مكتسبه صادركنندگان خللي وارد نمايد. به ويژه اينكه تقاضاي ممنوعيت هر ساله خرما در آستانه ماه مبارك رمضان و يا ممنوعيت سيب و پرتقال در نزديكي شروع سال جديد حاكي از آن است كه دست كم در برخي كالاها، امكان پيش ­بيني و استفاده از راهكارهاي ديگر جهت مديريت و تنظيم بازار وجود دارد و توسل به ممنوعيت بايد به موارد ضروري و غيرقابل پيش­ بيني محدود شود. صادركننده: مجيد انصاري – معاون حقوقي رئيس­ جمهور واژگان كليدي: ممنوعيت صادرات، محصولات كشاورزي، صادرات كالا قوانين و مقررات مرتبط: - بند (الف) ماده (126) قانون امور گمركي - بند (الف) ماده (72) قانون برنامه پنجساله هفتم پيشرفت دسته بندي موضوعي: 1- اقتصادي، مالي و مالياتي/برنامه و بودجه □ 2- مديريت و منابع انساني، اداري و استخدامي/فرهنگي و اجتماعي □ 3- حقوقي و قضايي/سياسي و امنيتي □ 4- زيربنايي، صنعت و محيط زيست/توليدي و خدماتي / مسكن و عمران □ 5- علمي، فناوري، بهداشت و هوشمندسازي (الكترونيك) □ 6- اشخاص (اعم از حقيقي و حقوقي...) □