قوانین — بایگانی محلی مرورگر آفلاین دادهٔ دریافت‌شده از qavanin.ir
« بازگشت به فهرست

قانون تعيين واحد و مقياس پول قانوني ايران

متن‌دار
تاریخ تصویب: 1308/12/27
مرجع تصویب: مجلس شوراي ملي
مشاهدهٔ اصل سند در qavanin.ir ↗

اطلاعات پایه

طبقه بندیندارد
نوع قانونقانون
تاريخ اجرا1309/01/01
مرجع ابلاغنخست وزير
مرجع تصويبمجلس شوراي ملي
آخرین وضعیتمنسوخه 1322/08/26
تاريخ تصويب1308/12/27
تاریخ ابلاغ1309/01/14
شماره ابلاغ180
تاریخ انتشار—
تاریخ سند تصويب—
شماره سند تصویب—
تاریخ روزنامه رسمي1309/01/19
شماره روزنامه رسمي403

متن قانون

راهنمای رنگ‌بندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
قانون تعيين واحد و مقياس پول قانوني ايران كه در تاريخ 27 اسفند ماه 1308 و 7 فروردين 1309 بصحه ملوكانه و تصويب مجلس شوراي ملي رسيده مصوب 1308,12,27 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده اول
مقياس طلا ‌واحد پول قانوني ايران ريال طلا است كه به صد دينار تقسيم مي‌شود.
ماده دوم (اصلاحي 22ˏ12ˏ1310)اصلاحي 1310/12/22
مسكوك مضروب و جزء واحد مقياس ‌مسكوكات قانوني در جريان عبارتند از: ‌الف - ‌مسكوك طلا - سكه طلاي صد ريالي بنام ‌پهلوي سكه طلاي 50 ريالي بنام ‌نيم پهلوي. ب - مسكوك نقره- سكه نقره نيم ريالي يك ريالي دو ريالي پنج ريالي ج - مسكوكات نيكل- سكه نيكل پنج ديناري ده ديناري بيست و پنج ديناري
ماده سوم
وزن خالص و وزن مسكوك
الف (اصلاحي 22ˏ12ˏ1310)اصلاحي 1310/12/22
يك ريال معادل با 7322382 % گرام طلاي خالص
ب (اصلاحي 22ˏ12ˏ1310)اصلاحي 1310/12/22
مسكوك طلاي پنجاه ريالي يا نيم پهلوي داراي 3.661191 گرام طلاي خالص است و ضراب خانه دولتي بايد يك كيلو گرام طلاي خالص را بمصرف ضرب 273.135 عدد مسكوك نيم پهلوي برساند.
ج (اصلاحي 22ˏ12ˏ1310)اصلاحي 1310/12/22
مسكوك طلاي صد ريالي يا پهلوي داراي 7.322382 گرام طلاي خالص است و ضراب خانه دولتي بايد يك كيلو گرام طلاي خالص را بمصرف ‌ضرب 126.5675(1365675) عدد مسكوك يك پهلوي برساند.
د (منسوخه 26ˏ08ˏ1322)منسوخه 1322/08/26
مسكوك نقره نيم ريالي ‌كه در داخله مملكت جريان قانوني دارد و نماينده نيم ريال طلا مي‌باشد داراي 2.07 گرام نقره خالص است و ضرابخانه دولتي بايد يك كيلوگرام نقره ‌خالص را بمصرف ضرب 483.0916 عدد مسكوك نيم ريالي برساند.
ه‍(منسوخه 26ˏ08ˏ1322)منسوخه 1322/08/26
مسكوك نقره يك ريالي كه در داخله مملكت جريان قانوني دارد و نماينده يك ريال طلا مي‌باشد داراي 4.14 گرام نقره خالص است و‌ضرابخانه دولتي بايد يك كيلوگرام نقره خالص را بمصرف ضرب 241.548 عدد مسكوك يك ريالي برساند.
و (منسوخه 26ˏ08ˏ1322)منسوخه 1322/08/26
مسكوك نقره دو ريالي كه در داخله مملكت جريان قانوني دارد و نماينده دو ريال طلا مي‌باشد داراي 8.28 گرام نقره خالص بوده و ضراب خانه ‌دولتي بايد يك كيلوگرام نقره خالص را به مصرف ضرب 120.774 عدد مسكوك دو ريالي برساند.
ز (منسوخه 26ˏ08ˏ1322)منسوخه 1322/08/26
مسكوك نقره پنج ريالي كه در داخله مملكت جريان قانوني دارد و نماينده پنج ريال طلا مي‌باشد داراي 20.70 گرام نقره خالص است و‌ضراب خانه دولتي بايد يك كيلوگرام نقره خالص را بمصرف ضرب 48.309 عدد مسكوك پنج ريالي برساند.
تبصره (اصلاحي 26ˏ08ˏ1322)اصلاحي 1322/08/26
عيار مسكوكات طلا عبارت از نهصد در هزار طلاي خالص و صد در هزار مس يا نقره و مس خواهد بود.
ماده چهارم
طريقه و طرز ضرب و حد ترخص ‌براي تأمين مقررات قانوني مربوطه بوزن خالص و اوزان مسكوك و تعيين ابعاد مسكوك نظامنامه طريقه ضرب مسكوكات را هيئت دولت تعيين و‌تصويب خواهد كرد. ‌مسكوكات طلا فرضا ممكن است از حيث وزن مسكوكي تا ميزان حداكثر2 و يك دوم در هزار و از حيث عيار تا ميزان حداكثر 2 در هزار نسبت بحد‌ قانوني معينه در ماده 3 اختلاف كسري يا اضافي (‌حد ترخص قانوني) داشته باشد و همچنين مسكوك نقره فرضا ممكن است از حيث وزن مسكوكي تا‌ميزان حداكثر ده در هزار و از حيث عيار تا ميزان حداكثر سه در هزار نسبت به حد قانوني معينه در ماده 3 اختلاف كسري يا اضافي (‌حد ترخص قانوني)‌ داشته باشد ولي من‌حيث‌المجموع بايد با مقررات ماده 3 كاملا تطبيق نمايد.
ماده 5
شكل و سكه مسكوكات
الف
كليه مسكوكات مذكور در ماده 2 مدور خواهند بود.
ب
مسكوكات طلا در يك طرف تمثال اعليحضرت همايوني شاهنشاه ايران و در طرف ديگر شير و خورشيد و قيمت مسكوك و سنه ضرب را‌خواهند داشت.
ج
مسكوكات نقره در يك طرف شير و خورشيد و در طرف ديگر عدد مشخص قيمت قانوني مسكوك و سنه ضرب را خواهند داشت.
د
مسكوكات نيكل و مس در يك طرف شير و خورشيد و در طرف ديگر عدد مشخص قيمت قانوني مسكوك و سنه ضرب را خواهند داشت.
ماده ششم
حق ضرب ‌ضرب كليه مسكوكات ايران منحصرا در ضرابخانه دولتي بعمل خواهد آمد ضرب مسكوك طلا براي عموم افراد آزاد است و حق‌الضرب براي هر‌كيلوگرام[كيلوگرم] طلاي خالص نبايد از ده ريال تجاوز كند. ‌ضرب مسكوك نقره و نيكل و مس منحصر بدولت است و اين حق بهيچ وجه من‌الوجوه قابل انتقال نخواهد بود.
ماده هفتم (اصلاحي 22ˏ12ˏ1310)اصلاحي 1310/12/22
براي هيچ كس قبول مسكوكات نيكل بيش از مبلغ ده ريال در تبديل و معاملات اجباري نيست ولي دواير دولتي از اين قاعده مستثني بوده و هر قدر‌مسكوك نيكل بابت ماليات و عوارض داده مي‌شود بايد قبول نمايند. ‌بانك ملي و شعبات ان نيز بنمايندگي و حساب دولت هر مقدار از مسكوك مزبور را كه بان ها تسليم نمايند تبديل خواهند نمود.
ماده هشتم
مسكوك معيوب و قلب ‌ضرب و بجريان انداختن مسكوكاتي كه مخالف مقررات اين قانون تهيه شود ممنوع است مسكوكات مذكور در اين قانون در صورتي كه معيوب باشند‌مانند مسكوك سوراخ‌دار يا شكسته يا دسته‌دار يا مسكوكاتي كه بوسيله مواد شيميائي و تيزآبي يا بوسيله آلات و ادوات از مقدار فلزي آن مصنوعا ‌كاسته شده باشد داراي اعتبار مسكوكي نبوده و جريان قانوني نخواهد داشت.
ماده نهم (منسوخه 22ˏ12ˏ1310)منسوخه 1310/12/22
ذخيره مسكوكات ‌حفظ و نگاهداري ذخيره‌ كه لااقل بايد معادل با مبلغ كل مسكوك نقره و نيكل و مس باشد اجباري است و ذخيره مذكور مركب خواهد بود از‌مسكوك طلا يا شمش طلا يا اسعار خارجي ممالكيكه خريد و فروش و معاملات طلا در آنجا آزاد باشد ذخيره قانوني مذكور در بانك ملي ايران بامانت گذارده ميشود و بانك مزبور قسمت شمش و نقود را در ايران و قسمت اسعار خارجي را بر طبق تعليمات هيئت دولت در بانكهاي درجه اول‌خارجه نگاهداري و حفظ خواهد نمود. ‌ماهي دو مرتبه صورت وضعيت ذخيره قانوني و مقدار مسكوك نقره و نيكل و مس در جريان با امضاء مفتش دولت در بانك ملي ايران و خزانه‌دار كل و يك نفر مفتش بانتخاب مجلس شوري منتشر و در جرايد باطلاع عموم خواهد رسيد.
ماده دهم (اصلاحي 22ˏ12ˏ1310)اصلاحي 1310/12/22
اخذ حقوق و عوارض دولتي ‌از تاريخ اجراي اين قانون كليه حقوق و عوارض دولتي كه در سرحدات مملكتي در موقع ورود و خروج اخذ ميشود ‌اعم از اينكه در خود سرحد اخذ‌شود يا در داخله مملكت مانند حقوق گمركي و حق انحصار قند و چاي و تاكس راه و حق انحصار دخانيات و ترياك و عوارضي كه در سفارتخانها و‌قنسولگري ها در خارجه اخذ ميشود وجوه تذكره و ويزا و امثال آنها بر اساس ريال طلا اخذ خواهد شد.
ماده يازدهم
تاريخ رواج ‌تاريخ رواج ريال و تاريخ و طرز تبديل قران بريال و طرز تبديل ريال نقره بريال طلا و يا اسعار خارجي و حد ضرب ريال نقره و مسكوكات نيكل و‌مس بر طبق جداكانه‌اي[جداگانه اي] كه بايد در ظرف مدتي كه بيش از يك سال نباشد بتصويب مجلس شوراي ملي برسد معين خواهد شد.
ماده دوازدهم (منسوخه 29ˏ12ˏ1312)منسوخه 1312/12/29
ممنوعات و مجازات ‌ورود طلا بايران آزاد است. ‌ورود نقره بهر شكل باستثناء اشياء نقره صنعتي ممنوع است و همچنين ضرب مسكوكي كه تا بحال در جريان است ممنوع است. ‌خروج طلا و نقره بهر شكل باستثناء اشيائي كه در نظامنامه عليحده معين خواهد شد ممنوع خواهد بود متخلفين از مقررات اين قانون علاوه بر‌ضبط عين مال به تاديه يك برابر الي ضعف مبلغ مورد تخلف و بحبس از يك الي سه سال محكوم خواهند شد.
ماده سيزدهم (منسوخه 22ˏ12ˏ1310)منسوخه 1310/12/22
خريد طلا بحساب دولت ‌بانك ملي ايران در طهران موظف است در هر موقع طلا را بر اساس حداكثر 35ر2721 ريال براي هر كيلوگرام طلاي خالص بحساب دولت خريداري‌نمايد خريد طلا در شعب بانك در ولايات اختياري خواهد بود و خريد بر اساس قيمت مركز با كسورات بابت حمل و نقل بضرابخانه دولتي و بيمه و‌مخارج تعيين عيار بعمل خواهد آمد مخارج تعيين عيار چه در مركز و چه در ولايات در هر صورت بعهده فروشنده خواهد بود فقط عرضه‌هائي كه‌بيش از يك كيلوگرام باشد مورد قبول و خريد خواهد شد.
ماده چهاردهم
تاريخ اجرا ‌اين قانون از اول فروردين ماه 1309 بموقع اجرا گذارده خواهد شد.
اين ‌قانون كه مشتمل بر چهارده ماده است در جلسه 27 اسفند ماه 1308 شمسي به تصويب مجلس شوراي ملي رسيد.
رييس مجلس شوراي ملي - دادگر

نسخه‌ها (پردهٔ زمانی)