سند ملي سبك پوشش اسلامي ايراني

مصوبه «سند ملي سبك پوشش اسلامي ايراني» كه در جلسه 900 مورخ 1403/03/08 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و بر اساس مصوبه جلسه 471 شوراي معين شوراي عالي انقلاب فرهنگي (بنا به پيشنهاد شوراي فرهنگ عمومي) به تصويب رسيده است؛ به شرح ذيل براي اجرا ابلاغ مي گردد:

مقدمه سبك زندگي به عنوان نقطه عطف ميان انديشه تمدني انقلاب اسلامي و عرصه تحقق و اجراي آن، همان منطقه مياني حد فاصل باورهاي فطري و اراده منتهي به رفتار مردم است كه از نيازهاي طبيعي و قواي فعاله بشري متأثر بوده و عدم فعليت يافتن شايسته و جامع انقلاب اسلامي در منطقه اعتباريات، زمينه را براي نشو و نماي سنت هاي غيرفطري فراهم مي سازد و مانع از امتداد عقلانيت توحيدي در صحنه رفتار و عمل اجتماعي خواهد شد. تمدن غربي به دنبال توسعه علوم طبيعي و صنعت، ظرفيت فناورانه خود را براي پاسخ گويي بهتر به مجموعه نيازهاي انسان معاصر آشكار ساخت. پشتوانه فلسفي ومعرفتي دين گريزانه اين انقلاب صنعتي به توسعه فرهنگ مادي گرايانه در جغرافياي فرهنگي غرب انجاميد كه به دنبال آن با ورود محصولات، فناوري و الگوهاي غربي به جوامع غير غربي، سبك زندگي و فرهنگ مصرف غربي به اين جوامع سرايت يافت. مسأله زماني بارز مي شود كه ساز و كار مولد يك فرهنگ در ساحت تمدني و در پي آن ايجاد سبك هايي در پاسخ روزآمد به نيازها، عينيت نيافته و جاي خود را به ساز و كار انفعال در دوگانه طرد حداكثري سبك هاي موجود يا پذيرش حداكثري آنها دهد كه به دنبال خود در غياب سبك بومي، بهره گيري از پاسخ هاي فرهنگ رقيب را رقم خواهد زد. به عبارت ديگر؛ اقتضاء شكل گيري تمدن نوين اسلامي، پاسخ گويي مبتكرانه و ممتاز آن به مجموعه نيازهاي انسان و جامعه در حوزه سبك زندگي است كه سبك پوشش و لباس از مهم ترين و برجسته ترين آنهاست. آنچنان كه در انفعال و فقر سبك سازي، پوشش و آرايش با ورود فرهنگ مدرن و تمدن غربي به جامعه سنتي ايران، متحمل تطورات و تغييرات ملموسي گرديد. از اين روست كه زمينه سازي براي شكل گيري سبك پوشش و مد و لباس مبتني بر ظرفيت هاي فرهنگ اسلامي ايراني و تجلي آن در قالب جلوه هاي ملموس، عيني و فناورانه، نقشي كليدي و محوري را در شكل گيري و بسط تمدن اسلامي ايراني ايفا مي كند. مسأله سبك پوشش و بومي سازي آن به ويژه در سال هاي اخير با پيشرفت و گسترش روز افزون جلوه هاي متنوع صنعت مد در جامعه ايران، يكي از مناقشه برانگيزترين موضوعات مطرح در حكمراني فرهنگي مي باشد و به رغم پيشينه موجود، به ويژه در حوزه ترويج حجاب، سند مستقلي براي تبيين ابعاد سياستي سبك پوشش فراهم نيامده است كه با اتخاذ مقتضي؛ تسهيل گر شكل گيري و تقويت سبك پوشش مبتني بر هويت اصيل اسلامي ايراني باشد. بر اين اساس، سند پيش رو با درك اهميت و ضرورت اين مسأله، به عنوان اولين سند راهبردي اين حوزه، در راستاي تحقق اقدام ملي 14 از راهبرد كلان 5 نقشه مهندسي فرهنگي كشور براساس مصوبه ستاد مهندسي فرهنگي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، به دنبال ارائه چارچوب حكمراني مناسب براي شكل گيري منظومه و چرخه بومي سبك پوشش اسلامي ايراني و عينيت بخشي به آن در سطح ملي و فراملي است؛ به اين صورت كه براساس ترسيم اولويت هاي برآمده از مباني اسلامي، اسناد فرادستي به ويژه گام دوم انقلاب اسلامي و شناسايي شبكه مسائل محوري و انضمامي حوزه پوشش بدن و نيز توجه به خلأهاي سياستي اين حوزه، تدوين و ارائه شده است. با لحاظ اين مهم و نيز توجه جدي به مباني، ارزش ها و اصول مورد تأكيد در اسناد فرادستي به ويژه نقشه مهندسي فرهنگي كشور، قانون ساماندهي مد و لباس مصوب 1385 مجلس شوراي اسلامي، مصوبه مباني، اصول و الزامات پياده‏سازي برنامه جامع سبك زندگي اسلامي ـ ايراني و كليه مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي در عرصه عفاف و حجاب؛ مباني، ارزش ها و اصول زير، چارچوب اصلي مبناي تدوين سند حاضر است.

مباني، اصول و ارزش ها

نگرش توحيدي (عقلانيت توحيدي در برابر عقلانيت سرمايه داري) و اعتباري بودن فرهنگ آراستگي نسبت به نياز و غايت انسان و تمدن؛

پذيرش تنوع و كثرت در جلوه هاي پوشش اسلامي در عين التزام به اصول وحدت بخش آن (تنوع گرايي هم شناسانه) و همچنين تقيد و به رسميت شناختن پوشش هاي اسلامي مبتني بر بوم جغرافيايي و فرهنگي در ايران فرهنگي؛

توجه به موضوع مد و لباس به مثابه يك صنعت فرهنگي، پويا، خلاق، پرطرفدار و برخوردار از فرصت هاي نوين جهت اثرگذاري فرهنگي و بهره وري اقتصادي با محوريت ويژند(برند)هاي سبك ساز و جريان ساز به عنوان موتور محركه زنجيره ارزش مد و لباس در چارچوب فرهنگ بومي، ايراني و اسلامي و كاركردهاي عفيفانه پوشش؛

احترام و اولويت بخشي به حقوق مصرف كننده و پاسداشت آن در سياست گذاري ها و توجه همزمان به كاركرد زيبايي شناختي و كاربردي پوشاك اسلامي به جاي تمركز صرف بر توليدكنندگان دولتي صنعت پوشاك ايراني (اتخاذ نگاه كاربردي و نياز محور)؛

تمركززدايي(سياست گذاري بوم بنيان) و اعطاي فرصت عادلانه در پيشرفت صنعت پوشاك اسلامي ايراني در مناطق مختلف جغرافياي ايران در برابر تمركز گرايي در طراحي، توليد و توزيع پوشاك اسلامي ايراني ضمن اهتمام به حقوق مالكيت معنوي طراحان و توليدكنندگان؛

امر به معروف و نهي از منكر در سبك پوشش با پرهيز از لباس شهرت و با تمركز بر فعال سازي ظرفيت هاي مردمي رعايت عرف جامعه اسلامي با اولويت بخشي بر روش هاي ايجابي؛

برخورداري از نگاه مستقل، ارزش مدار، درون زا و خلاقانه با رويكرد اسلامي ايراني در مد لباس و سبك پوشش در برابر نگاه تقليدي و وابسته با حفظ جنسيت و التزام به هنجارهاي جنسي (تفاوت هاي زن و مرد)؛

اولويت بخشي به رويكردهاي گفتگومداري، تصميم گيري مشاركتي(مشاركت افزايي مردمي)، حمايتگرانه و مشوقانه فرصت محور در ترويج سبك پوشش اسلامي و پرهيز از غلبة روش هاي تنبيهي و آمرانه؛

نگاه فرايندي، شبكه اي و منظومه اي به سبك پوشش اسلامي ايراني، اهميت زنجيره ارزش و ايجاد ارزش افزوده (چه از حيث مادي و چه از حيث معنوي و فرهنگي) در حوزه پوشاك اسلامي ايراني؛

تمركز بر تبيين، هدايت و كنترل سبك پوشش اسلامي ايراني به عنوان هسته مركزي صنعت پوشاك و تنظيم جهت گيري اجزاء منظومه بر مبناي آن در عين رقابت پذيري و مردمي سازي.

هدف كلان دستيابي به حكمراني شايسته در حوزه پوشاك مطابق با سبك اسلامي– ايراني از طريق شكل گيري فرايند بوم بنيان و درون زاي اسلامي ايراني بر هر دو عرصه فرهنگي و اقتصادي مد و لباس در كشور، تصاحب بيش از 40 درصد بازارهاي داخلي دريك بازه زماني ده ساله به وسيله ويژند(برند)هاي صاحب سبك ايراني و دستيابي به موقعيتي ممتاز و پيشرو در خلاقيت، نوآوري و الگوبخشي و ترويج سبك پوشش اسلامي ايراني و زيست عفيفانه با اعتلاي منزلت ايرانيان در پوشش متمايز و ممتاز ايراني به عنوان سبكي الهام بخش براي مردم منطقه و جهان.

مسائل

حضور فعال و بلامنازع سبك پوشش غربي در جامعه، به دليل مغفول ماندن سبك متمايز و ممتاز اسلامي ايراني در هر دو ساحت تبيين نظري و نمونه پردازي هاي عيني؛

خلأ نظام نظري و پشتوانه فكري منسجم و واحد براي تبيين سبك پوشش اسلامي ايراني، ابهام و پراكندگي در شناخت شاخص ها، مفاهيم، استانداردها و مصاديق سبك پوشش اسلامي ايراني و فقدان گفتمان مشترك ميان فعالان و سياست گذاران اين حوزه؛

نبود شناخت كافي از مناسبات واقعي صنعت پوشاك و اتخاذ تصميمات غيركارشناسي بر اساس تعاريف نادرست از اين مناسبات (عدم درك ماهيت فرهنگي هويت ساز و منزلت آفرين لباس، ساختار منظومه اي و خلاقيت محور صنعت پوشاك در جغرافياي تجارت جهاني و رقابت پذيري آن)؛

فقر سواد فرهنگي عمومي پوشش در جامعه و ضعف سواد تخصصي در نظام آموزشي، خلأ كادرسازي و نبود نظام مناسب و روزآمد تربيت نيروي انساني متخصص در نسبت با منابع سه گانه هويت اسلامي ايراني (اصول وحدت بخش اسلامي، جغرافياي فرهنگي ايران و استانداردهاي حرفه اي جهاني) و ضعف نظام پژوهشي و توليد اطلاعات در اين عرصه به ويژه مطالعات روند پژوهانه و آينده پژوهي پوشاك؛

ضعف خلاقيت و نوآوري در طراحي الگو و غلبه كپي برداري و تقليد از الگوهاي پرفروش وارداتي و غفلت از ظرفيت هاي متنوع جغرافياي ايران اسلامي در بازآفريني و روزآمدسازي سبك هاي پوشش بومي در چارچوب فرهنگ اسلامي؛

گسست و عدم انسجام ميان اجزاء مختلف سياست گذاري، اجرايي و عملياتي اثرگذار پوشاك و عدم هماهنگي ميان آنها (فقدان فعاليت هاي هدفمند، اصولي و نظام مند بين محقق، طراح، توليدكننده، بازارياب و توزيع كننده)؛

ضعف ديپلماسي و فقدان حضور اثربخش در مناسبات بين المللي حوزه پوشاك اسلامي ايراني و بي توجهي به كنش ها و واكنش هاي صنعت پوشاك ايران در سطح منطقه اي و بين المللي؛

ضعف نظام تبليغاتي و رسانه اي سبك پوشش اسلامي ايراني و تأثر از فضاي بين المللي در نمايش (تبليغات و بازنمايي رسانه اي) و عرضه ميداني الگوها در ساحت اجتماع (غلبه سبك هاي واراداتي در فضاي بصري جامعه)؛

فقدان ويژند(برند)هاي صاحب سبك در حوزه پوشاك اسلامي ايراني؛

خلأ تسهيلات حمايتي و تشويقي پيش برنده و هوشمندانه در زنجيره تأمين پوشاك اسلامي ايراني، براساس شاخص ها و مطلوبيت هاي فرهنگ اسلامي ايراني (عدم امنيت اقتصادي طراح، توليد كننده و سرمايه گذار) و عدم دسترسي به پوشاك اسلامي ايراني داراي طراحي، كيفيت و قيمت مناسب.

سياست هاي اجرايي

تمهيد تحقق حكمراني شايسته ملي در حوزه پوشاك اسلامي ايراني از طريق هماهنگي، هم افزايي و هم گرايي در مديريت و پشتيباني فرهنگي و اقتصادي آن در نسبت با ضرورت ها، اولويت ها و سياست هاي نظام جمهوري اسلامي ايران در سامان بخشي و پيشبرد سبك پوشش اسلامي ايراني؛

جريان سازي و هويت بخشي به حوزه پوشاك در راستاي حفظ هويت اسلامي- ايراني؛

زمينه سازي براي شكل گيري و تقويت ويژند(برند)هاي صاحب سبك پوشاك اسلامي ايراني و شكل دادن و سامان بخشي به منظومه و چرخه پوشاك ايراني حول محور اسلوب اسلامي ايراني پوشش معطوف به تأمين نياز بازار داخلي و نيز بازارهاي مستعد منطقه اي و جهاني؛

احياء مواريث تمدني و سنن ملي و قومي در سبك پوشش و حجاب، شكل گيري تصويري مثبت و پذيرش اجتماعي حداكثري سبك هاي اسلامي ايراني پوشش ناظر به زيست بوم هاي متنوع فرهنگي كشور و افزايش تقاضا براي آن (فعال شدن ظرفيت هاي متنوع قومي و جغرافيايي ايران اسلامي در طراحي و تجاري سازي پوشاك اسلامي ايراني) ضمن فعال شدن حداكثري ظرفيت هاي بومي استاني در سامان دهي سبك پوشش بوم بنيان، اعم از ظرفيت هاي رسمي و غيررسمي(تشكل هاي مردم نهاد)؛

احصاء، تبين و نهادينه شدن قواعد و استانداردهاي روشن و متمايز در حوزه سبك پوشش، مبتني بر اصول مبناي اسلامي ايراني (سبك پوشش عفيفانه) در مقابل حاكميت مطلق قواعد مرسوم، متداول و جهاني و افزايش سهم حضور و مشاركت ايران در جشنواره ها و بازارهاي پوشاك منطقه اي و جهاني؛

فراهم نمودن زمينه گسترش پژوهش هاي بنيادين و كاربردي در نسبت با مسائل عيني و انضمامي حوزه سبك پوشش اسلامي ايراني ناظر به پيشينه تاريخي، حال و آينده ايران اسلامي و ارتقاي دانش پايه و توسعه شبكه هاي علم، فناوري و نوآوري در حوزه سبك پوشش اسلامي ايراني ضمن تمهيد حمايت هاي مقتضي از خلاقيت و نوآوري در اين حوزه؛

زمينه سازي براي افزايش سواد عمومي و تخصصي سبك پوشش اسلامي ايراني در جامعه و به روزرساني نظام آموزشي و تربيتي در حوزه نساجي، طراحي، دوخت و تبليغ پوشاك به منظور ايجاد زمينه تربيت، آموزش كادرسازي و به كارگيري موفق آنها در اين حوزه و هويت زايي براي طراحان؛ تقويت ساز و كارهاي پيشگيرانه و مهاركننده در ساختارهاي تربيتي جامعه به منظور پيشگيري از گرايش به سبك هاي وارداتي و نابهنجار پوشش بدن و مدل هاي ناهنجار پوشش؛

برخورداري از نظام تحقيق و توسعه دانش بنيان هدفمند و راهگشا و شبكه هاي قدرتمند و پيشرفته علم، فناوري و نوآوري در حوزه مد لباس اسلامي ايراني؛

دستيابي به ظرفيت توليد انبوه پوشاك ايراني با كيفيت و داراي قيمت رقابتي در سطح جهاني ضمن برخورداري از نظام هوشمند توليد يا واردات مواد اوليه معطوف به اقتضائات سبك متمايز پوشش اسلامي ايراني؛

غلبه الگوهاي اسلامي ايراني پوشش در فضاي بصري زندگي روزمره مردم در جامعه ايران و دسترسي آسان و ارزان قيمت مصرف كنندگان پوشاك اسلامي ايراني؛

شكل گيري گفتمان مشترك ميان بازيگران اصلي و محوري حوزه پوشاك، حول ادبيات و شاخص هاي اسلامي ايراني پوشش (پذيرش شاخص هاي سبك پوشش اسلامي ايراني در ميان كنش گران اصلي اين حوزه)؛

برخورداري از ديپلماسي مؤثر فرهنگي، هنري و تجاري با كنش گران بين المللي حوزه پوشاك، چه در سطح حكمراني و چه در سطح انجمن ها و تشكل هاي تخصصي مردمي، به منظور معرفي و ترويج سبك پوشش اسلامي ايراني در خارج از كشور با تكيه بر ظرفيت هاي متنوع لباس اقوام؛

شكل گيري قدرتمند اقتصاد سبك پوشش اسلامي ايراني در كشور و تضمين سودآوري فعاليت در حوزه پوشاك اسلامي ايراني براساس سياست هاي نظام اسلامي؛

جريان سازي اجتماعي و بازارسازي براي سبك اسلامي ايراني پوشش (كنش گري فعال و الهام بخش در تبليغ و الگوسازي سبك پوشش اسلامي ايراني و تصويرسازي مثبت از آن در مقابل انفعال در برابر هجوم تبليغاتي غرب) و لزوم ساماندهي فضاي تبليغي ترويجي در جهت پوشش حداكثري جلوه هاي سبك پوشش اسلامي ايراني در رسانه هاي جمعي، شبكه هاي اجتماعي و به ويژه رسانه هاي محيطي (تبليغات شهري و ويترين ها) و متعاقباً غلبه هر چه بيشتر مظاهر عيني آن در سطح جامعه؛

فعال سازي ظرفيت انجمن ها و تشكل هاي تخصصي مردم نهاد حوزه سبك پوشش اسلامي ايراني در استان هاي مختلف در تصميم سازي و پيشبرد سياست هاي نظام جمهوري اسلامي در اين حوزه و الگوسازي پوشش اسلامي ايراني؛

تجاري سازي پوشاك اسلامي ايراني از طريق بازسامان دهي هوشمند نظام صادرات و واردات پوشاك و مواد اوليه آن مبتني بر ظرفيت ها و فرصت هاي زنجيره ارزش احصاء شده در پوشاك اسلامي ايراني (شفافيت نظام مبادله در حوزه پوشاك).

اقدامات و فعاليت هاي اجرايي

اقدامات آموزشي - پژوهشي

بازنگري و روزآمدسازي برنامه هاي درسي و سرفصل هاي آموزشي در حوزه نساجي، طراحي، دوخت و سبك لباس و پوشاك (به ويژه طراحي لباس) بر اساس معيارهاي اسلامي ايراني، ظرفيت هاي جغرافياي فرهنگي ايران در حوزه پوشش و همچنين مناسبات حرفه اي روز(بعد تخصصي و حرفه اي) و تحليل انتقادي قواعد و مناسبات جهاني پوشاك، با نظارت و تأييد شوراي عالي انقلاب فرهنگي و در چارچوب مصوبات آن؛

تدوين و اجراي برنامه هاي پيشگيرانه تربيتي در تقويت عزت نفس، تعقل، خودباوري و خلاقيت در كودكان، نوجوانان و جوانان و «پيوند زدن عفاف، امنيت و شادكامي» در خانواده ها، مدارس، دانشگاه ها و رسانه ها به عنوان يك عامل كليدي در پيشگيري از بدن نمايي، جلوه گري و پوشش هاي تحريك آميز جنسي و افزايش قدرت تميزدهي ميان سبك هاي بهنجار از نابهنجار و متعاقباً گزينش و به كارگيري مربيان براساس صلاحيت ها و توانمندي هاي مرتبط؛

برگزاري دوره هاي معرفت افزايي و مهارت افزايي در تقويت سواد عمومي، تخصصي و تحليل انتقادي سبك پوشش غربي در مهدكودك ها، مدارس، دانشگاه ها و مراكز آموزش فني حرفه اي؛

ايجاد مراكز استعداديابي، رشد، خلاقيت و نوآوري و شتاب دهنده هاي تخصصي در حوزه سبك پوشش اسلامي ايراني؛

راه اندازي و تقويت واحدهاي پژوهشي، دانشگاهي و حوزوي رصد و مطالعات راهبردي پوشاك اسلامي ايراني در سطح ملي و بين المللي در اتصال با مراكز نوآوري، طراحي، توليد سنتي و صنعتي پوشاك اسلامي ايراني:

انجام مطالعات مردم شناختي و مخاطب شناسي(شناسايي نظام زيبايي شناختي، علايق، ترجيحات و ظرفيت هاي تاريخ فرهنگي) ناظر به موقعيت هاي مختلف جغرافيايي ايران فرهنگي؛

انجام تحقيقات بازار و پايش مستمر روند تغيير سلايق و ترجيحات مصرف كنندگان و روش هاي ذائقه سازي، جهت بخشي و هدايت نظام علائق و ترجيحات؛

انجام پژوهش هاي بنيادي و كاربردي ناظر به بومي سازي روش ها و استانداردهاي فعاليت ها، خدمات (اعم از رسانه اي و تبليغاتي، اجتماعي، اقتصادي و...)، زنجيره ارزش و رويدادهاي حوزه سبك پوشش و صنعت پوشاك، فرايندهاي شبكه سازي در ارائه خدمات طراحي پوشاك اسلامي ايراني؛

شناخت، رصد و تحليل مداوم رقباي جهاني در حوزه پوشاك و فهم دقيق ظرفيت ها و فرصت هاي ايجاد ارزش افزوده در زنجيره پوشاك داخلي به منظور نقش آفريني مؤثر ملي و بين المللي، ضمن ارتباط مؤثر با مراكز تحقيقاتي بين المللي به منظور انتقال دانش روز؛

توسعه مطالعات آينده پژوهي در حوزه صنعت پوشاك و سبك پوشش اسلامي ايراني در بعد جهاني، منطقه اي و ملي به منظور ترسيم دقيق افق پيش روي نقش آفريني مؤثر ويژند(برند)هاي داخلي در سبك پوشش اسلامي ايراني و نيز رصد وضعيت، تحولات و روند پوشش در جامعه و نگرش مردم نسبت به پوشش اسلامي ايراني به منظور آينده نگاري در اين زمينه؛

حمايت مادي و معنوي از توسعه پژوهش هاي پشتيبان سبك و سبك سازي پوشش اسلامي ايراني اعم از مطالعات و تحقيقات كاربردي، روند پژوهي، آينده پژوهي و....؛

هدايت و جهت بخشي هوشمند سرمايه گذاري در اجزاء مختلف زنجيره پوشاك اسلامي ايراني - به ويژه توليد از توليد مواد اوليه (خصوصاً نساجي) تا توليد پوشاك- با تمركز بر فرصت هاي كسب ارزش افزوده بالا، مبتني بر ظرفيت هاي داخلي و مطالعات آينده پژوهي؛

تعيين اولويت هاي واردات و صادرات حوزه پوشاك و تنظيم ساز و كارهاي نظارت بر آن، مبتني بر شناخت و ارزيابي صحيح ظرفيت هاي موجود، ايجاد ارزش افزوده توليد داخل و افزايش صادرات در برابر واردات در نسبت با افق پيش رو و آينده پژوهي صورت گرفته در حوزه صنعت پوشاك و مد لباس؛

اقدامات تبليغي - ترويجي

ايجاد فضاهايي براي شكل گيري و تقويت ارتباطات و تعاملات اجزاء مختلف چرخه مد و لباس اسلامي ايراني (از طراحي تا توليد، توزيع و بازاريابي و فروش) در قالب نمايشگاه ها، انجمن ها، جشنواره ها، رويدادها، همايش هاي تخصصي و ساير سازوكارهاي مقتضي و نوين و هوش مصنوعي؛

نظارت بر كيفيت بازنمايي سبك پوشش بانوان و آقايان در رسانه هاي داخلي (اعم از رسانه هاي جمعي و اجتماعي) به ويژه تبليغات تجاري و همچنين نظارت بر چگونگي ارائه الگوهاي پوشش بانوان و آقايان در تبليغات محيطي و ويترين فروشگاه ها از حيث تناسب آن با شاخص هاي عفيفانه اسلامي ايراني پوشش با بهره گيري از ظرفيت هاي مردمي(مثل اصناف پوشاك) و برخورد قاطع با تخلفات به منظور مقابله با استفاده ابزاري از زنان و حفظ شأن و كرامت بانوان، جلوگيري از اشاعه نمادهاي ايدئولوژي ها و مكاتب انحرافي و نمادهاي جنسي و شكل گيري انگاره هاي جنسي از پوشش و آرايش بدن؛

تنوع بخشي در تبليغ و نمايش الگوهاي پوشش اسلامي ايراني با تكيه بر ظرفيت هاي متنوع ايران فرهنگي در پوشش عفيفانه و پرهيز از تكرار و يكنواختي و محدود شدن به نوع خاصي از محصولات اسلامي ايراني لباس به منظور تأمين روحيه تنوع طلبي جوانان امروز، با در نظر گرفتن اصول و شاخص هاي وحدت بخش اسلامي ايراني در حوزه پوشش؛

طراحي برنامه ها و توليدات رسانه اي تبليغي ترويجي سناريو (فيلم نامه) محور و قرار دادن آن در چارچوب روايت هاي زندگي روزمره در راستاي ايجاد نگرش مثبت در مخاطبين نسبت به مفاهيم اخلاقي غيرت، خويشتن داري، حياء و عفت در روابط اجتماعي به عنوان يك امر ارزشمند و حياتي در زندگي روزمره؛

طراحي و راه اندازي موزه هاي لباس اقوام ايراني و نمايش سبك هاي متنوع اسلامي ايراني پوشش، ضمن امكان عرضه نوآوري هاي اسلامي ايراني لباس اقوام مبتني بر اقتضائات جغرافياي فرهنگي هر منطقه؛

تصويرسازي صحيح و مثبت از زن ايراني و نيز كيفيت پوشش بدن وي در رسانه ها (برنامه هاي تلويزيوني و تبليغات تجاري) با ويژگي هاي خاص زيستي و مردم شناختي زن ايراني به منظور تقويت عزت نفس و خودباوري وي به عنوان يك مسلمان ايراني؛

مواجهه بازدارنده با مد و لباس نامتعارف و ناهنجار چهره هاي شناخته شده، مشهور و سلبريتي در حوزه هاي ورزشي، هنري، سينمايي و رسانه اي (مجريان صدا و سيما)؛

استفاده مبتكرانه و فني از ظرفيت لباس ورزشي براي بازنمايي سيماي فاخر و كاربردي حجاب و سبك پوشش اسلامي ايراني در رويدادهاي جهاني؛

حمايت از تشكيل و رشد انجمن ها، تشكل ها و مجامع صنفي حوزه لباس و سبك پوشش اسلامي ايراني به ويژه ناظر به ظرفيت هاي لباس اقوام؛

كاهش هزينه هاي تبليغات ويژند(برند)هاي داخلي و اختصاص فضاي مطلوب تبليغ و نمايش به آنها در سطح رسانه هاي جمعي، اجتماعي و محيطي در عين محدودسازي و مقيدسازي تبليغات ويژند(برند)هاي غيرايراني در سطح رسانه هاي جمعي، اجتماعي و محيطي (با لحاظ شاخص ها و معيارهاي كلي اسلامي ايراني در پوشش و خلاقيت در سبك و طرح)؛

طراحي الگوي تبليغ و ترويج پوشش اسلامي ايراني و رفع شبهات در زمينه زيست عفيفانه.

اقتصادي - تجاري

تضمين سودآوري و تأمين امنيت سرمايه گذاري در حوزه سبك پوشش اسلامي ايراني از طريق اختصاص تسهيلات لازم براي حمايت از ويژند(برند)هاي شناخته شده فراملي و معتبر داخلي به منظور ورود به حوزه پوشاك اسلامي (رفع يا كاهش ماليات، خدمات بيمه، اعطاي وام، فراهم آوردن زيرساخت هاي لازم فني، تأمين هدفمند ارز پشتيبان، رفع محدوديت هاي قانوني و تسهيل فرايند اخذ مجوزهاي قانوني و...)؛

حمايت از تهيه و تأمين پارچه و لباس كاركنان دولت و بخش عمومي بر اساس توليدات توليدكنندگان اسلامي ايراني پوشاك به ويژه نشان ها و ويژندهاي صاحب سبك در پوشاك اسلامي ايراني، ضمن ايجاد فضاي رقابتي از طريق شاخص گذاري كيفيت، نوآوري، كارايي و تناسب با معيارهاي اسلامي ايراني؛

قطع زنجيره قاچاق در چرخه تجاري پوشاك كشور از طريق تسهيل دسترسي فعالان صنفي و صنعتي پوشاك اسلامي به رقابتي ترين ظرفيت هاي داخلي و مزيت هاي معقول و مقرون به صرفه خارجي جهت تأمين مجموعه كالاها و خدمات مورد نياز اين صنف و صنعت براي بهينه سازي فرايندهاي توليد و عرضه و كاهش قيمت تمام شده محصولات و توسعه بازارهاي داخلي و خارجي آنها از طريق ايجاد بازار شفاف مبتني بر خدمات دانش بنيان؛

ايجاد مركز سنجش و پايش كيفيت پوشاك ايراني (در راستاي ارائه مجوزهاي كيفي لازم براي فعاليت توليدكنندگان و فروشندگان پوشاك ايراني) به منظور نشان گذاري مؤثر تنبيهي(منفي) به فروشندگان لباس هاي نابهنجار يا قاچاق و حمايتي(مثبت) به فروشندگان پوشاك با كيفيت اسلامي ايراني و انجام اقدامات تنبيهي (مانند تذكر و پلمپ) و خدمات تشويقي (تبليغات محيطي و...) مقتضي به منظور توسعه استانداردهاي كيفيت در سبك پوشش اسلامي ايراني؛

اختصاص تسهيلات گمركي و مالياتي و قانوني براي واردات مواد اوليه، توليد و عرضه پوشاك اسلامي؛

ايجاد و تقويت سازوكارهاي نظارت پيشيني بر فرآيند طراحي و توليد لباس و سبك هاي پوشش بدن؛

پيشبرد ديپلماسي فعال اقتصادي در كسب فناوري هاي پيشرفته (محصولات هاي تك) و جذب سرمايه گذاري خارجي در حوزه سبك پوشش اسلامي؛

توسعه مناطق آزاد تجاري بوم بنيان، ويژه پوشاك در نواحي مختلف مرزي ايران در راستاي تقويت ديپلماسي اقتصادي و فرهنگي با محوريت پوشاك اقوام و ظرفيت هاي متنوع آن؛

حذف شبكه هاي واسطه گري و دلالي در صنعت پوشاك.

حقوقي - نظارتي

تنظيم و تصويب قوانين و مقررات مقتضي در تسهيل و حذف ديوان سالاري هاي زائد وهمگرايي، هدفمندسازي و هوشمندسازي فرايندهاي اداري پشتيبان صنعت پوشاك اسلامي ايراني (از جمله امور توليدي، امور گمركي تا خدمات بيمه و امور مالياتي)؛ از طريق ساز و كارها و تشريفات قانوني نظام حقوقي كشور در زمينه تصويب قوانين و مقررات؛

تهيه دستورالعمل اجرايي و پيگيري اجراي الزام به نصب برچسب كالاهاي پوشاكي(ليبلينگ) در بازار كشور، جهت جلوگيري از عرضه كالاي غيرمجاز و يا بدون تطابق با برچسب و نشان تجاري كالا و حفظ حقوق و آگاهي مصرف كنندگان؛

هدايت، نظارت و پايش پيوسته رعايت حجاب و موازين شرعي پوشش و شاخص هاي فرهنگي خصوصاً در مورد بانوان براي لباس واحد يا رسمي يا تأميني نهادها و مجموعه هاي عمومي و دولتي به ويژه مجموعه هايي كه روزانه در تعامل حداكثري با اقشار مختلف جامعه هستند؛ مثل معلمان، كاركنان بانك ها، بيمه ها، مراكز بهداشتي-درماني، مراكز خدماتي، رفاهي- حمل و نقل عمومي و... و اتخاذ اقدامات تشويقي و تنبيهي الزام آور و مقتضي؛

ايجاد جريان، ائتلاف و رويدادهاي بين المللي در سطح جهان اسلام با نوآوري و كارآفريني الگوهاي اسلامي پوشاك و فعال سازي مؤثر ظرفيت ويژند(برند)ها، انجمن ها و تشكل هاي مردمي داخلي شاخص در سبك پوشش اسلامي- ايراني؛

حمايت و پشتيباني از تأسيس و نوسازي زيرساخت ها، فناوري ها، ماشين آلات و تجهيزات واحد هاي فعال در حوزه سبك پوشش اسلامي ايراني؛

برگزاري نمايشگاه ها، جشنواره ها، رويدادها و همايش هاي تخصصي سبك پوشش اسلامي- ايراني، طراحي و اجراي رويدادهاي جريان ساز فرهنگي هنري ملي و بين المللي در حوزه سبك پوشش اسلامي ايراني با استانداردها و روش هاي مبتكرانه بومي، متناسب با كرامت انساني و در چارچوب شرع اسلام و قوانين نظام اسلامي، ضمن جذب مشاركت مجموعه هاي بين المللي و كشورهاي فعال در حوزه سبك پوشش اسلامي؛

تشكيل بنياد ملي سبك پوشش اسلامي ايراني و اتخاذ تدابير لازم جهت اجرايي سازي اين سند.

الزامات اجرايي (راهبري و اجرا)

مسئوليت اجرايي سازي سند ملي سبك پوشش اسلامي ايراني بر عهده شوراي راهبري تخصصي سند با تركيب ذيل است:

اعضاي حقوقي شوراي راهبري عبارتند از:

1 - وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي يا نماينده تام الاختيار ايشان (رئيس شوراي راهبري)

2 - دبير كارگروه ساماندهي مد و لباس كشور (دبير شوراي راهبري)

3 - معاون امور زنان و خانواده رياست جمهوري

4 - رئيس شوراي فرهنگي اجتماعي خانواده و زنان شوراي عالي انقلاب فرهنگي

5 - رئيس شوراي حوزوي شوراي عالي انقلاب فرهنگي

6 - يكي از اعضاي كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي

7 - معاونت اجتماعي و پيشگيري از وقوع جرم قوه قضائيه

8 - رئيس شوراي اجتماعي كشور

9 - نماينده تام الاختيار وزارت امور اقتصادي و دارايي

10 - نماينده تام الاختيار از مركز ملي فضاي مجازي

11 - نماينده تام الاختيار از پليس فتا

12 - معاون امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي

13 - معاون ذي ربط سازمان صدا و سيما جمهوري اسلامي ايران

14 - معاون صنايع عمومي وزارت صمت

15 - معاون تجارت و خدمات وزارت صمت

16 - رئيس اتاق اصناف ايران

اعضاي حقيقي شوراي راهبري عبارتند از:

1 - يك نفر از اساتيد دانشگاه در حوزه مرتبط

2 - دو نفر (الزاما يك نفر از بانوان) از فعالان فرهنگي و هنري حوزه طراحي لباس و ترويج عفاف و حجاب

3 - دو نفر از فعالان صنفي - صنعتي پوشاك.

دبيرخانه شوراي راهبري در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مستقر مي باشد.

اعضاي حقيقي به پيشنهاد رييس شورا و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي به مدت دو سال تعيين شده و حكم ايشان را رييس شوراي راهبري صادر مي نمايد.

شوراي راهبري مسئول رصد مداوم وضعيت مد و لباس، هماهنگي و برنامه ريزي و پيگيري اجراي سند ملي سبك پوشش اسلامي ايراني مي باشد.

اين شورا، ساليانه گزارش اجراي برنامه هاي اجرايي و اثربخشي آنها را با همكاري سازمان برنامه و بودجه كشور، سازمان اداري و استخدامي كشور و ساير دستگاه هاي مسئول، تهيه و به دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه مي‏نمايد.

شوراي راهبري، مسئول روزآمدسازي سند است. اين شورا حداكثر هر پنج سال يك بار سند را روزآمد نموده و براي تصويب در شوراي عالي انقلاب فرهنگي به دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارسال مي‏نمايد.

مأموريت شوراي راهبري سند، وضع سياست ها و ضوابط لازم و نظارت بر عملكرد كارگروه ساماندهي مد و لباس كشور در حيطه مأموريتي سند است؛ و تهيه پيش نويس دستورالعمل و آيين نامه هاي سياستي و اجرايي در چارچوب اين سند، جزء مأموريت هاي كارگروه ساماندهي مد و لباس است.

دستگاه هاي اجرايي مكلف اند اعتبارات مورد نياز براي اجراي فعاليت هاي اين مصوبه را پيش بيني و در زمان تدوين لوايح بودجه سنواتي، به سازمان برنامه و بودجه ارسال نمايند.

دستگاه هاي دولتي و حاكميتي كه توسط شوراي راهبري سند تعيين مي شوند، موظف هستند ظرف مدت دو ماه پس از تصويب و ابلاغ سند، برنامه ‏هاي اجرايي داخلي خود را در نسبت با پيشبرد هدفمند اين سند با توجه به جايگاه و مأموريت خود در منظومه مسئولين اصلي عرصه حكمراني و عرصه مردمي سبك پوشش اسلامي ايراني، تنظيم نموده تا در قالب نگاشت نهادي، به تأييد و تصويب شوراي راهبري سند برسد. همچنين هر شش ماه يك بار گزارش عملكرد خود را به اين شورا ارائه دهند.

در تمام فعاليت ها، توجه به ظرفيت مجموعه هاي مردمي و حمايت كافي و بهره گيري مؤثر از ظرفيت جبهه مردمي فعال در حوزه سبك پوشش اسلامي ايراني ضرورت دارد.

به منظور رفع خلأهاي قانوني در پيشبرد مفاد سند حاضر، وزارت فرهنگ وارشاد اسلامي موظف است، حداكثر ظرف مدت 6 ماه پس از ابلاغ اين سند، اصلاحات و ويرايش جديدي از قانون ساماندهي مد و لباس و يا آيين نامه اجرايي آن را تدوين و در هيأت وزيران يا مجلس شوراي اسلامي تصويب نمايد.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مكلف است براي تقويت ظرفيت اجرايي و عملياتي جهت تحقق اهداف اين سند و ساماندهي مد و لباس در كشور، اساسنامه و ساختار «بنياد ملي سبك پوشش ايراني اسلامي» را ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ اين سند در چارچوب قوانين جاري با استفاده از ظرفيت هاي موجود در نظام اداري به شوراي عالي انقلاب فرهنگي پيشنهاد نموده و پس از تصويب؛ آن را تأسيس نمايد.

نظارت بر حسن اجراي اين سند برعهده شوراي عالي انقلاب فرهنگي است و شوراي راهبري سند موظف است در پايان فرودين ماه هر سال، گزارش عملكرد سالانه خود را به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه نمايد.

: تصويب اين سند كه مشتمل بر يك مقدمه، 7 ماده و 5 تبصره؛ در جلسه 900 مورخ 1403/03/08 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد و از تاريخ ابلاغ، لازم الاجراء مي باشد.

محمد مخبر سرپرست رياست جمهوري و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي