« بازگشت به فهرست
نظام جامع عملياتي پدافند مردم محور (صيانت و حفاظت از مردم در شرايط اضطراري بحران ناشي از تهديد و جنگ) كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور
متندار
تاریخ تصویب: 1402/06/28
مرجع تصویب: كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غير عامل كشور
اطلاعات پایه
| طبقه بندی | ندارد |
|---|
| نوع قانون | مقرره |
|---|
| تاريخ اجرا | 1402/10/11 |
|---|
| مرجع ابلاغ | رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كميته دائمي پدافند غير عامل كشور |
|---|
| مرجع تصويب | كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غير عامل كشور |
|---|
| آخرین وضعیت | — |
|---|
| تاريخ تصويب | 1402/06/28 |
|---|
| تاریخ ابلاغ | 1402/08/01 |
|---|
| شماره ابلاغ | 160/1/2921 |
|---|
| تاریخ انتشار | — |
|---|
| تاریخ سند تصويب | — |
|---|
| شماره سند تصویب | — |
|---|
| تاریخ روزنامه رسمي | 1402/09/25 |
|---|
| شماره روزنامه رسمي | 22935 |
|---|
| مجریان | وزير كشور، وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، رئيس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي، معاون هماهنگ كننده ستاد كل نيروهاي مسلح، سازمان پدافند غير عامل كشور، معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان برنامه و بودجه كشور |
|---|
| رونوشت | دفتر رئيس جمهور، دفتر رئيس قوه قضائيه، دفتر رئيس مجلس شوراي اسلامي، دفتر معاون اول رئيس جمهور، دبيرخانه ستاد كل نيروهاي مسلح، دبير خانه شوراي عالي امنيت ملي، كليه وزارتخانه ها، سازمانها، موسسات دولتي، نهادهاي انقلاب اسلامي، سازمان امور اداري و استخدامي، سازمان بازرسي كل كشور، ديوان محاسبات، ديوان عدالت اداري، معاونت قوانين مجلس شوراي اسلامي، امور تدوين،تنقيح و انتشار قوانين و مقررات، دفتر هيأت دولت، روزنامه رسمي، دبير خانه شوراهاي عالي، دبيرخانه كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور، دبيرخانه شوراي عالي آمايش سرزمين، شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي، شوراي عالي علوم،تحقيقات و فناوري، دبيرخانه شوراي عالي فضاي مجازي، دبير شوراي عالي هماهنگي ترافيك شهري كشور، دبيرخانه شوراي عالي شهرسازي و معماري |
|---|
متن قانون
راهنمای رنگبندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
به استناد تبصره ۱ قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور مصوب 12 /06 /1402 و ماده ۸ اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور مصوّب مقام معظّم رهبري (مدظله العالي) هفتاد و هفتمين جلسه كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور در تاريخ 28 /06 /1402 تشكيل گرديد و در جهت تسرّي الزامات قانون فوق الذكر، پيشنهاد آن سازمـان مبني بر ابلاغ مجدد نظام عملياتي پدافند مردم محور (صيانت و حفاظت از مردم در شرايط اضطراريِ بحران ناشي از تهديد و جنگ) ـ مصوبه شماره 2060 /1 /160 مورخ 25 /03 /1399 - را بررسي و به شرح زير تصويب نمود:
نظام عملياتي پدافند مردم محور (صيانت و حفاظت از مردم در شرايط اضطراريِ بحران ناشي از تهديد و جنگ) مصوب 1402,06,28 با اصلاحات و الحاقات بعدي
مقدمه مردم (نيروي انساني) هر كشوري با ارزش ترين سرمايه و اصلي ترين مولّفه اقتدار هر كشوري محسوب مي شوند كه صيانت و حفاظت از جان و مال آن ها از اصول اوليه و اهداف اصلي نظام پدافند غيرعامل است. يكي از راهبردهاي اساسي دشمنان انقلاب اسلامي تاثيرگذاري بر مردم در جهت كاهش تاب آوري است تا با تقابل مردم در برابر حكومت، موجب كاهش قدرت ملي و واگرايي ملت و دولت شوند لذا صيانت از مردم، اداره آنها و خدمات رساني مناسب در شرايط اضطراري، امري اجتناب ناپذير جهت حفظ و ارتقاء پايداري ملي خواهد بود. پدافند غيرعامل مجموعه اقدامات غيرمسلّحانه اي است كه موجب افزايش بازدارندگي، كاهش آسيب پذيري، تداوم فعاليّت هاي ضروري، ارتقاي پايداري ملي و تسهيل مديريت بحران و در نهايت ايجاد امنيت ملي مي شود، بكارگيري تمهيدات و ملاحظات پدافند غيرعامل كه قبل از وقوع بحران و در زمان عادي تهيه و اجرا مي شوند طراحي براي تمامي گام هاي مديريت بحران را در بر مي گيرند و كارايي دفاعي طرح ها و پروژه ها را در زمان بحران افزايش خواهند داد، در واقع، اقدامات زيرساختي، مديريتي و ساختاري پدافند غيرعامل تسهيل كننده مديريت بحران هاست. هماهنگي برنامه ها و تمهيدات ستادهاي مديريت بحران، مهمترين عامل در كنترل و مهار بحرانهاست، تشريح وظايف و مسئوليت ها در هر يك از سازمان ها و نهادهاي عهده دار مسئوليت در مديريت بحران، ارتباطات ميان بخشي سازمان ها و اُرگان هاي موثّر در ساز و كار مديريت بحران، سلسله مراتب مديريت بحران و همچنين ارزيابي ساز و كار هماهنگي مديريت بحران در وضع موجود از مواردي است كه مي تواند موجب تسهيل در فرايند مديريت بحران شود و البته برنامه هاي آموزشي و ارتقاء سطح آگاهي مديران در زمينه مفاهيم اصلي پدافند غيرعامل و مديريت بحران مي تواند موجب تسهيل در روند اجراي برنامه ها شود؛ بنابراين و به منظور حفظِ آرامشِ جامعه در شرايط اضطراري، صيانت و حفاظت از جان و مال مردم و اداره و سازماندهي آنان جهت تسهيل در مديريت بحران وكاهش آسيب هاي احتمالي ناشي از وقوع تهديدات غيرمتعارف (نوين) و اقدامات خصمانه دشمن در شرايط اضطراري، تدوين نظام عملياتي پدافند مردم محور (صيانت و حفاظت از مردم در شرايط اضطراريِ بحران ناشي از تهديد و جنگ) در دستور سازمان پدافند غيرعامل كشور قرار گرفت.
۱)
سازمان: سازمان پدافند غيرعامل كشور
2)
قرارگاه پدافند مردم محور: قرارگاه پدافند مردم محور (لشكري و كشوري) كه براي هدايت، راهبري و مديريت پيامدهاي ناشي از جنگ در حوزه حفاظت و صيانت از مردم تشكيل مي شود و اجراي اقدامات عملياتي پدافند مردم محور را در استان ها، شهرستان ها و دستگاه هاي اجرايي و نيرو هاي مسلح راهبري، هدايت و نظارت مي كند.
3)
بحران ناشي از جنگ: پيامد هاي جدي ناشي از وقوع مخاطره نظامي يا تهديد از طرف دشمن در بخش غيرنظامي و در حوزه هاي زيستي، سايبري، شيميايي، پرتوي، تروريستي، نظامي و يا تركيبي است كه منجر به خسارات و اثرات منفي گسترده انساني و زيرساخت ها مي شود.
4)
مخاطره نظامي: به هر نوع تهديد، پيامد، حادثه يا اقدام با منشاء پيدايش از طرف دشمن در حوزه هاي زيستي، سايبري، شيميايي، پرتوي، تروريستي، نظامي و يا تركيبي از آنها كه با هدف ضربه زدن به منافع ملي باشد، اطلاق مي گردد.
5)
تهديد: هر عنصر يا وضعيّتي كه پيش شرط وقوع يك حادثه يا رويداد ناگوار باشد و موجوديّت منافع، امنيّت ملي و يا ارزش هاي حياتي كشور را به خطر اندازد، تهديد محسوب مي گردد.
6)
شرايط اضطراري: وضعيتي است كه در پي وقوع تهديد يا مخاطره و قريب الوقوع بودن يا بعد از وقوع آن ايجاد مي شود و نياز به اقدامات فوق العاده براي پاسخ دارد.
7)
صيانت از سرمايه هاي انساني: ايجادِ ساز و كار لازم بمنظور حفظ كردن سرمايه هاي انساني و بصورت عام، جمعيّت يك منطقه مي باشد كه جزء منافع ملي حياتي هر كشوري محسوب مي شود و در راهبرد تهاجمي دشمن از محوري ترين اهداف آنها مي باشد و با سه رويكرد؛ مردم داري، مردم ياري و مردم باني مورد نظر است.
8)
آسيب پذيري: ضعف و كمبودهاي مادي و غيرمادي شامل فيزيكي، اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي در جامعه كه باعث مي شود وقوع تهديدات منجر به بحران شود.
9)
پاسخ: مجموعه فعاليّت ها و اقداماتي است كه با وقوع حادثه آغاز شده و شامل هشدار سريع، تخليه، جستجو، نجات و امداد، تامين امنيّت و نظير آن، متناسب با ويژگي هاي هر بحران مي باشد.
10)
مقابله: اقداماتي است كه براي توقّف تهديد، حمله يا حادثه و ممانعت از توسعه، رفع يا كاهش خسارات ناشي از آن ها انجام مي شود.
11)
بازسازي و بازتواني: به مجموعه تدابير و اقداماتي گفته مي شود كه براي ترميم و بهبود خدمات و ساختارها، معيشت، توانمندي و شرايط زندگي جوامع متاثّر از حوادث و سوانح انجام مي شود؛ به نحوي كه موجب ارتقاي توانايي و ظرفيّت آنها در جهت كاهش خطر حوادث آتي شود.
12)
تاب آوري: به توانايي يك نظام يا جامعه در معرض مخاطرات، براي ايستادگي، تحمّل و سازگاري در برابر حوادث و سوانح و بازتواني و بازسازي موثّر و به موقع جامعه آسيب ديده گفته مي شود.
13)
آمادگي: مجموعه تدابير و اقداماتي است كه ظرفيّت جامعه و دستگاه هاي مسئول را براي پاسخ موثّر به حوادث و سوانح افزايش مي دهد بطوري كه خسارات انساني و مادي ناشي از آن را به حداقل مي رساند.
14)
تهديدات غيرمتعارف (نوين): توانايي و استعداد دشمن در استفاده از سلاح غيرمتعارف از جمله زيستي، شيميايي، هسته اي، سايبري، فناورانه و تركيبي از آنها براي ايجاد خطر و آسيب به جمعيّت، محيط زيست و حيات انساني و موجودات زنده تهديدات غيرمتعارف (نوين) گفته مي شود.
15)
تاسيسات پرخطر: به مجموعه مراكز و بخش هاي فعّال كه بطور بالقوه در درون خود داراي خطراتي هستند و مي توانند تحتِ شرايطي سلامت و ايمني انسان و محيط را به مخاطره انداخته و سبب خسارات مادي و معنوي شوند اطلاق مي گردد.
16)
مصون سازي: اقداماتي است كه سبب مي شود تاثير تهديدات دشمن بر زيرساخت ها، جامعه و پيكره كشور كاهشي، در حدِ صفر و يا بي اثر شود.
17)
تهديدات تركيبي: به تهديداتي كه تركيبي از دو يا چند تهديد از حوزه هاي مختلف تهديدات نظامي، زيستي، پرتوي، شيميايي، سايبري و فناورانه و ساير حوزه ها به صورت همزمان باشد، اطلاق مي گردد.
18)
دستگاه اجرايي: كليه وزارتخانه ها، مؤسسات دولتي، مؤسسات يا نهادهاي عمومي غيردولتي، شركت هاي دولتي و كليه دستگاه هايي كه شمول قانون بر آنها مستلزم تصريح و يا ذكر نام است از قبيل شركت ملي نفت ايران، سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران، بانك مركزي، بانك ها و بيمه هاي دولتي، دستگاه هاي اجرايي ناميده مي شوند.
19)
پدافند مردم محور: به مجموعه اقدامات و تدابير در حوزه مردم و زير ساخت هاي خدمات رساني و تامين نيازهاي اساسي مردم با هدف صيانت و حفاظت از جان و مال مردم، ارتقاء آستانه تحمل مردم در شرايط اضطراريِ بحران ناشي از جنگ، پايداري و استمرار تامين نيازمندي هاي ضروري آن ها، اطمينان بخشي، آرامش بخشي و افزايش همگرايي مردم و حاكميت پدافند مردم محور اطلاق مي شود.
20)
اقدامات پدافند مردم محور: اقدامات پدافند مردم محور شامل دو بخش مي شود؛
الف )
اقدامات عملياتي: مجموعه اقدامات طرح ريزي، سازماندهي، آموزش، تجهيز، تمرين، رزمايش، بازخورد و اصلاح و حصول آمادگي
ب )
اقدامات زيرساختي: به مجموعه اقداماتي كه تداوم كاركردها و حصول به اهداف آمادگي و مقابله را تسهيل و تضمين مي نمايد؛ شامل زيرساخت هاي حياتي، كليدي و ضروري شهري از قبيل زيرساخت تخليه و اِسكان، پناهگاه، ذخاير غذا و مايحتاج اساسي، زيرساخت آب، برق، گاز، حمل و نقل، بهداشت، امنيّت، ارتباطات و امثال آن.
1)
رهنمود ها، منويّات و تدابير مقام معظّم رهبري (مدظله العالي) در تاريخ 06 /08 /1397 در جمع مسئولان پدافند غيرعامل
۲)
سياست هاي كلي نظام در موضوع پدافند غيرعامل ابلاغي مقام معظّم رهبري (مدظله العالي) 29 /11 /1389
۳)
قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور
۴)
اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور
۵)
قانون احكام دائمي برنامه توسعه كشور ـ ماده ۵۸
۶)
قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران
۷)
مصوبات كميته دايمي پدافند غيرعامل كشور
ماده 3
قلمرو قلمرو اين سند؛ دستگاه هاي اجرايي، نيرو هاي مسلّح و كليه نهادهاي دولتي و خصوصي مرتبط با زيرساخت هاي تامين كننده نيازهاي اساسي و حياتي مردم، سرمايه هاي انساني فعاّل در مراكز حياتي، حساس و مهم تعريف شده است.
ماده ۴
هدف صيانت و حفاظت از مردم در شرايط اضطراريِ بحران ناشي از جنگ، تهديدات و اقدامات غيرطبيعي، انسان ساخت و غيرمتعارف (نوين)
1)
تدوين نظام تصميم گيري، فرماندهي، مديريت عملياتي و اجرايي پدافند مردم محور در سطوح ملي، استاني و شهرستاني.
۲)
تعيين نقش ها و وظايف دستگاه هاي اجرايي ذي ربط و تبيين نحوه تعامل آنها براي صيانت و حفاظت از مردم در شرايط اضطراري.
۳)
بكارگيري منابع ملي، استاني و شهرستاني براي صيانت و حفاظت از كرامت، جان و مال مردم در شرايط اضطراري.
۴)
تعيين روابط بين بخش هاي كشوري و لشكري در ارتباط با صيانت از مردم در شرايط اضطراري.
۵)
فرهنگ سازي، حفظ روحيه جهادي، آموزش و ارتقاي آمادگي مردم و نهادهاي اجرايي كشور جهت مقابله با تهديدات مردم محور.
ماده ۶
ماموريت قرارگاه پدافند مردم محور اجراي ماموريت هاي زير را در دستگاه هاي اجرايي هدايت، راهبري و نظارت مي كند؛
۱)
تامين نيازهاي اساسي و ضروري مردم از قبيل آب، نان و غذا، سرپناه، بهداشت و سلامت، انرژي و امنيّت.
۲)
ايجاد آرامشِ رواني در جامعه با اطلاع رساني صحيح، دقيق و به موقع، مديريت رسانه ها و شبكه هاي اجتماعي.
۳)
ايجاد آمادگي شامل سازماندهي، آموزش و تمرين، رزمايش و تجهيز و اقدامات زيرساختي (ذخائر).
4)
پايدارسازي خدمات ومديريت فضاي سايبري كشور، شبكه هاي اجتماعي و رسانه هاي مجازي و شبكه هاي خدماتي مردم.
5)
تامين امنيّت محيط هاي پيرامون مراكز جمعيّتي و جلوگيري از اقدامات مختل كننده امنيّت.
6)
صيانت و حفاظت از جان و مال مردم با اقدامات عملياتي پدافند مردم محور در برابر تهديدات غيرمتعارف (نوين).
۷)
تهيّه و تدوين طرح هاي عملياتي پاسخ به شرايط اضطراري از قبيل جستجو، امداد و نجات، تدفين، آواربرداري، تخليه و اِسكان، درمان و ساير.
ماده ۷
اهداف عملياتي هدف كلان عمليات پدافند مردم محور، صيانت و حفاظت از مردم است كه تحقّق آن، مستلزم دست يابي به اهداف عملياتي زير مي باشد؛
۱)
استقرار زيرساخت هاي لازم براي حفاظت از مردم و ذخاير راهبردي احتياط در شرايط اضطراري.
۲ )
افزايش تاب آوري و ارتقاء آستانه تحمّل مردمي قبل، حين و بعد از شرايط اضطراري .
۳)
حفظ انسجام و ارتقاء همبستگي و همگرايي بين مردم و حاكميت.
۴)
توانايي اداره امور مردم با تامين، ذخيره سازي و توزيع مايحتاج اساسي مردم در شرايط اضطراري.
۵)
مصونيّت بخشي نيروي انساني ويژه، متخصّص و فعّال در مراكز حياتي و حساس.
ماده ۸
راهبردهاي عملياتي راهبردهاي عملياتي پدافند مردم محور زير در راستاي اهداف فوق تعريف مي شوند:
۱)
تامين نيازهاي ضروري، حياتي و اوليه مردم و پيش بيني تامين نيازهاي اساسي ثانويه.
۲)
توسعه مشاركت هاي مردمي در مديريت شرايط اضطراريِ بحران ناشي از تهديد و جنگ با سازماندهي مردم در قالب سازمان بسيج مستضعفين و ساير ساختارها و نهادهاي مردمي هم سو.
۳)
ارتقاي آمادگي عملياتي پدافند مردم محور از قبيل طرح ريزي، سازماندهي، آموزش، تجهيز، تمرين، رزمايش و ارزيابي در سطوح ملي، استاني و شهرستاني.
۴)
حفظ آرامش رواني جامعه با اطلاع رساني و آگاه سازي به موقع، آرامش بخشي و مقابله با عمليات رواني دشمن بر مردم.
۵ )
ايجاد زيرساخت هاي چندمنظوره اَمن حوزه حفاظت و صيانت مردم (پناهگاه و ذخاير).
۶)
ارتقاء ضريب اطمينان كاركرد زيرساخت هاي حوزه مردم از طريق نظارت و كنترل مداوم.
۷)
مديريت اَمن و پايدار فضاي سايبري ملي و استاني و هدايت افكار عمومي مردم در بحران ناشي از جنگ.
۸)
ارتقاء ظرفيّت آتش نشاني ها و ساير ظرفيت هاي دستگاه اجرايي كشور به ابزارهاي رفع آلودگي و مقابله با تهديدات نوين.
۹ )
بسيج منابع مادي و انساني در سطوح سه گانه ملي، استاني و شهرستاني در جهت تسهيل مديريت بحران ناشي از جنگ.
10)
ساماندهي و انتقال مراكز پرخطر به خارج از شهرها و مراكز جمعيّتي و كاهش آسيب پذيري آنها درصورت عدم امكان جابجايي.
۱۱)
ايجاد هماهنگي و هم افزايي بين دستگاه هاي اجرايي و نيروهاي مسلح و استفاده از ظرفيّت نيروهاي بسيجي.
ماده ۹
سطوح عملياتي پدافند مردم محور نظام عملياتي پدافند مردم محور در سه سطح الف ـ سطح شهرستاني ب ـ سطح استاني پ ـ سطح ملي به شرح زير تعريف مي شود:
الف
سطح شهرستان: سطحي از عمليات پدافند مردم محور است كه امكانات و منابع انساني و مادي شهرستان براي كنترل مقابله و مديريت پيامدهاي حادثه و اقدام دشمن بر مردم و زيرساخت هاي مرتبط با آن كافي باشد.
ب
سطح استان: سطحي از عمليات پدافند مردم محور است كه امكانات و منابع انساني و مادي استان براي كنترل، مقابله و مديريت پيامدهاي حادثه و اقدام دشمن بر مردم و زيرساخت هاي مرتبط با آن كافي باشد.
پ
سطح ملي: سطحي از عمليات پدافند مردم محور است كه كنترل، مقابله و مديريت پيامدهاي حادثه و اقدام دشمن بر مردم و زيرساخت هاي مرتبط با آن به بسيج منابع و امكانات ملي نياز داشته باشد.
ماده ۱۰
روابط و مسئوليت ها
۱)
هدايت عملياتي در سطح ملي با رياست رئيس جمهور (يا معاون اول رئيس جمهور) و جانشيني وزير كشور و هماهنگ كنندگي رئيس سازمان مي باشد.
2)
در سطوح استاني و شهرستاني، هدايت عملياتي به عهده قرارگاه هايي است كه با مسئوليت وزارت كشور و مشاركت سازمان تشكيل و سازماندهي مي شود. سطوح فرمانده جانشين هماهنگ كننده ساختار ملي رئيس جمهور/ معاون اول وزير كشور رئيس سازمان قرارگاه مردم محور ملي استاني استاندار فرمانده سپاه استان مديركل پدافند غ ع استان قرارگاه استاني شهرستان فرماندار فرمانده سپاه شهرستان معاون سياسي ـ امنيتي قرارگاه شهرستاني
۳)
در سطوح استاني/شهرستاني، قرارگاه پدافند مردم محور با رياست استاندار /فرماندار و جانشيني فرماندهان سپاه استاني /شهرستاني و هماهنگ كنندگي مدير كل پدافند غيرعامل استان /معاون سياسي ـ امنيتي شهرستان تشكيل مي شود.
۴)
به دنبال وقوع مخاطره يا حادثه در قلمرو يك شهرستان، فرماندار بعنوان فرمانده قرارگاه پدافند مردم محور در شهرستان ضمن اطلاع رساني به استاندار، در صورت لزوم اعلام شرايط اضطراري مي كند و فرماندهي عمليات پاسخ به بحران را بر عهده مي گيرد، فرماندار در صورت رفع شرايط اضطراري، خاتمه آن را اعلام مي كند.
۵ )
در صورتي كه فرماندار، ميزان يا شدت حادثه يا بحران را فراتر از ظرفيّت پاسخ شهرستان محل وقوع حادثه تشخيص دهد، مراتب را به استاندار گزارش مي دهد. استاندار در صورت تاييد گزارش وي، ضمن اطلاع رساني به رئيس سازمان، فرماندهي قرارگاه پدافند مردم محور در استان را بر عهده مي گيرد؛ استاندار در صورت رفع شرايط اضطراري، خاتمه آن را اعلام مي كند.
۶)
مديريت، پايش و راهبري اداره امور مردم در بحران هاي ملي و صيانت از سرمايه هاي انساني در شرايط اضطراري بر عهده رئيس جمهور مي باشد كه فرماندهي عمليات پاسخ به بحران را مستقيماً بر عهده مي گيرد و در صورت نياز به ظرفيّت ها و توانمندي نيروهاي مسلّح در پاسخ به بحران، بكارگيري نيروي انساني، منابع و امكانات حوزه لشكري در مديريت و رفع شرايط اضطراري، بر اساس آئين نامه بند (ص) ماده ۱۴ قانون مديريت بحران كشور اقدام مي شود. در بحرانِ سطح ملي اعلام شروع و خاتمه شرايط اضطراري با رئيس جمهور است.
7)
قرارگاه پدافند مردم محور؛ مراحل طرح ريزي، سياست گذاري، هدايت، نظارت، كنترل و ارتقاء آمادگي، راهبري توسعه و تجهيز زيرساخت هاي مردم محور و نيز توانمند سازي قرارگاه هاي پدافند مردم محور در استان ها و شهرستان ها را بر عهده دارد.
۸)
سازمان، طرح ريزي، برنامه ريزي، هدايت، ايجاد آمادگي و تمرينات و آماده سازي زيرساخت هاي مربوطه را نظارت و راهبري نموده و از ميزان آمادگي زيرساخت هاي مربوطه با انجام رزمايش در كليه سطوح، لايه ها و جنبه ها، ارزيابي و حصول اطمينان نموده و به كميته دائمي گزارش مي كند.
۹)
سازمان ها و دستگاه هاي اجرايي، مسئول واپايش بحران هاي حوزه ماموريت خود هستند و اقدامات خود را بي درنگ به قرارگاه پدافند مردم محور استان و كشور گزارش مي كنند؛ سازمان هاي ياد شده موظّفند با نظارت و راهبري مستمر و دقيق، ملاحظات صيانت و حفاظت از مردم را در كليه زيرساخت هاي حوزه ماموريت خود اعمال نمايند.
ماده ۱۱
تدبير عمليات قرارگاه پدافند مردم محور، عمليات حفاظت و صيانت از جان و مال مردم توسط دستگاه هاي اجرايي كشوري و لشكري را در چارچوب نظام جامع دفاعي كشور با بسيج منابع مادي و انساني كشوري و لشكري و بهره گيري از ظرفيت تشكّل هاي مردم نهاد و نهادهاي غيردولتي، طي سه مرحله؛ قبل، حين و پس از شرايط اضطراري با رويكردهاي پيش بينانه، پيشگيرانه، مقابله و واكنش اقدام به طراحي، برنامه ريزي، هدايت، راهبري و نظارت مي كند.
ماده ۱۲
اجرا عمليات صيانت و حفاظت از مردم در سه بازه زماني: الف ـ قبل از شرايط اضطراري ب ـ حين شرايط اضطراري پ ـ پس از شرايط اضطراري اجرا مي گردد و به ترتيب معادل عمليات پدافند پيش بينانه، پيشگيرانه و واكنش گرانه خواهد بود. تمركز نظام عمليّاتي صيانت و حفاظت از مردم بر عمليّات هاي پيشگيرانه، انجام هماهنگي ها و استفاده از ظرفيّت هاي موجود در مردم، دستگاه ها و نيروهاي مسلّح خواهد بود.
الف
قبل از شرايط اضطراري :
۱)
ايجاد زيرساخت هاي كليدي و ضروري اَمن و پايدار با قابليت جايگزيني و پشتيباني.
۲)
كاهش آسيبپذيري و مصون سازي زيرساخت هاي حياتي و كليدي شهري در برابر حوادث و تهديدات غيرمتعارف (نوين).
۳)
حفظ و تداوم كاركرد خدمات اضطراري و كنترل و آمادگي زيرساخت ها.
۴)
پيش بيني ذخاير راهبردي نيازهاي اساسي و اصلي مردم و استقرار سامانه تامين و ذخيره سازي مايحتاج اساسي مردم در شرايط اضطراري.
5 )
سازماندهي مناسب منابع، نيروي انساني، مراكز معين و مشاركت مردمي با بهره گيري از ظرفيت سازمان بسيج، تشكّل هاي مردم نهاد و سازماندهي دستگاه هاي اجرايي و نهادهاي غيردولتي.
6)
ارتقاء آمادگي مردم و مديران دستگاهي جهت مقابله و پاسخ به حوادث و تهديدات غيرمتعارف (نوين) با اجراي رزمايش و تمرين طرح هاي پدافند غيرعامل در دستگاه هاي اجرايي و جامعه و پايش ميزان آمادگي ها.
۷ )
توسعه، تعميق و ساماندهي آموزش هاي عمومي و تخصّصي پدافند غيرعامل در اقشار مختلف مردم در برابر تهديداتِ نوين (حوزه هاي سايبري، زيستي، شيميايي و پرتوي).
۸)
تقسيم كار و هماهنگي بخش هاي لشكري و كشوري متناسب با ظرفيت ها و توانمندي هاي بالقوه در هر بخش همراه با اشتراك گذاري متقابل سوابق، تجارب و يافته هاي علمي و تجربي در شرايط اضطراري.
9)
شناسايي، برنامه ريزي و طبقه بندي و ايجاد شبكه ها و سامانه هاي موازي تامين، ذخيره، انتقال و توزيع انرژي، حمل و نقل، ارتباطات، بهداشت و درمان، آب، غذا و دارو و ساير زيرساخت هاي اساسي.
۱)
مديريت و كنترل صحنه بحران ها با عملياتي نمودن سامانه فرماندهي و كنترل حادثه و هوشياري و آمادگي براي انجام عمليات تركيبي دشمن.
۲)
تعيين و اعلام وضعيّت، هشدار باش و تعيين سطوح شرايط اضطراري.
۳)
ارزيابي بلا درنگ از شدّت وسعت بحران، تلفات و خسارات احتمالي (برآورد خسارت).
۴)
برقراري نظم و امنيّت عمومي در گستره وقوع بحران.
۵)
اعمال قرنطينه و محدودسازي گسترش بحران بمنظور جلوگيري از توسعه پيامدهاي وقوع مخاطره.
۶)
پايش لحظه اي تغييرات، تحولات و واكنش هاي رفتاري جمعيت (مردم) در شرايط اضطراري.
۷)
امداد و نجات، تخليه و اِسكان اضطراري و موقت مردم.
۸)
حفظ و استمرار چرخه توليد و ارائه خدمات و اقلام ضروري و نيازهاي حياتي و توزيع مايحتاج اساسي مردم در شرايط اضطراري (اداره موقت مردم).
۱)
آرامش بخشي و اطمينان بخشي با اطلاع رساني مناسب و بهنگام در جامعه با بكارگيري صحيح رسانه ها.
۲)
اداره امور مردم و ساماندهي امور زيربنايي در جهت بازگشت به وضع قبلي.
۳)
برقراري خدمات زيرساختي عمومي و استمرار تامين نيازهاي حياتي و اصلي.
۴)
آواربرداري و بازگشايي معابر اصلي و استمرار فعاليت شريان هاي حياتي و اساسي كشور.
۵)
اسكان موقت مردم و دفن بهداشتي فوت شدگان.
۶)
بازسازي و ترميم، بازيابي و بازتواني بمنظور حفظ پويايي، كارآمدي و مقابله با بحران هاي متوالي.
۷)
مستندسازي، ثبت سوابق و درس آموخته ها جهت رفع نقاط ضعف و تقويت نواحي قابل بهبود.
ماده ۱۳
وضعيت هاي عملياتي سه وضعيت سفيد، زرد و قرمز در اين نظام در نظر گرفته شده كه به ترتيب بصورت زير تعريف مي شوند؛
ب )
احتمال ورود به شرايط اضطراري و آستانه بحران
ج)
شرايط اضطراري وضعيت سفيد (عادي) زرد (احتمال ورود به شرايط اضطراري) قرمز (شرايط اضطراري) شواهد و قرائن *تحركات طبيعي *اظهار نظرهاي غيرنظامي *همكاري متداول *روابط معمول اقتصادي *روال عادي فعاليت ها *سلامت و ايمني مردم *احتمال عمليات نظامي *انجام عمليات چريكي يا نامنظم گسترده *تهديد به عمليات نظامي *حمله محدود زميني و دريايي يا موشكي *نقض حريم هوايي و پياده سازي نيرو در مجاورت مرزها * تهاجم نظامي گسترده به اهداف استراتژيك *پيش روي در مرزها و اشغال جزاير *جنگ تمام عيار تركيبي (نظامي و بقيه تركيبات) *تلفات انساني مسئول و اعضاء كميته تعيين و مرجع تصويب وضعيّت عملياتي در سطوح مختلف قرارگاه پدافند مردم محور در جدول زير مشخص شده است؛ سطح مسئول اعضاي كميته تعيين وضعيت مرجع تصويب وضعيت شهرستاني فرماندار (رئيس كميته پدافند غيرعامل شهرستان) اعضاي كميته پدافند غيرعامل شهرستان شوراي تامين استان (تا سطح زرد) استان استاندار (رئيس كميته پدافند غيرعامل استان) اعضاي كميته پدافند غيرعامل استان شوراي امنيت كشور (تا سطح زرد) ملي رئيس جمهور (فرمانده قرارگاه) اعضاي كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور شورايعالي امنيت ملي (سطح قرمز)
تبصره در شرايط جنگي، كليه وضعيّت ها توسط شوراي عالي امنيت ملي در سطح ملي تعيين مي شود.
ماده ۱۴
وظايف و نقش سازمان ها و دستگاه ها
۱)
جمعيت هلال احمر مسئول جستجو و نجات، جابجايي و اِسكان موقّت مردم، مراقبت جمعي و تأمين، حفظ و اداره ذخاير راهبردي و توزيع مايحتاج عمومي مردم آسيب ديده و آوارگان، اداره اردوگاه هاي موقّت اِسكان در شرايطِ اضطراري است و به امداد پزشكي مصدومين كمك مي نمايد.
۲ )
شهرداري ها و سازمان آتش نشاني مسئول تامين خدمات رفع آلودگي، اطفاي حريق و مديريت اجساد و ضايعات و پسمانداري مي باشند و ايجاد و اداره زيرساخت هاي مناسب شهري براي عمليات پدافند مردم محور از قبيل پناهگاه ها و فضاهاي اَمن، اِسكان موقّت، ذخاير شهري، مديريت امور شهري و همچنين در تخليه و انتقال مردم كمك مي كند.
۳)
وزارت كشور نسبت به تشكيل قرارگاه پدافند مردم محور در استان ها و شهرستان ها اقدام و مديريت صحنه بحران ها، اداره مردم و حفظ امنيّت و نظم عمومي را در شرايط اضطراري به عهده دارد و با هدايت و راهبري همه دستگاه هاي مسئول و ذي ربط، با اِعمال قرنطينه و محدودسازي محيط گسترش بحران اقدام به اجراي عمليات پدافند مردم محور مي نمايد.
۴)
سازمان صدا و سيما ج.ا.ا نسبت به اطلاع رساني، ارتقاء سطح آگاهي مردم در شرايط اضطراري، اعلام هشدارهاي لازم و آرامش بخشي، اِقناع و هدايت افكار عمومي و آموزش هاي عمومي پدافند مردم محور براي آحاد جامعه اقدام كند.
۵)
نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران (ناجا) موظّف به ايجاد امنيّت و كنترل عبور و مرور در مناطق حادثه ديده، انتظام امور و تامين امنيّت جان و مال مردم در شرايط اضطراري مي باشد.
۶)
وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشكي و سازمان فوريت هاي پزشكي (اورژانس) امداد پزشكي، نجات، درمان مصدومين، توسعه بهداشت عمومي، و توانمندسازي آموزشي قرارگاه هاي پدافند مردم محور را بر عهده دارد.
۷)
وزارت جهاد كشاورزي و وزارت صنعت، معدن و تجارت نيازهاي حياتي و كالاهاي اساسي مورد نياز مردم در شرايط اضطراري را تامين و امنيّت و سلامت غذايي جامعه، محصولات كشاورزي و دام و طيور را پايش و هرگونه آلودگي را به قرارگاه پدافند مردم محور گزارش نمايند.
۸)
وزارت راه و شهرسازي مسئوليت حفظ و تداوم عملكرد زيرساخت حمل و نقل و جابجايي مردم از طريق بنادر، راه هاي مواصلاتي و فرودگاه ها و كمك به پايش، پيش آگاهي و هشدار وضعيّت هواشناسي را بر عهده دارد.
۹)
وزارتخانه هاي نفت و نيرو مسئوليت تأمين سوخت و حامل هاي انرژي، برق رساني و تامين آب شرب و مصرفي مناطقِ حادثه ديده در شرايط اضطراري را بر عهده دارند.
۱۰)
وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مسئول ايجاد ارتباطات اَمن و پايدار، مديريت فضاي سايبري و افكار عمومي مبتني بر شبكه هاي اجتماعي، پايش لحظه اي تغييرات و واكنش هاي رفتاري مردم و انجام خدمات پدافند مردم محور مبتني بر فناوري اطلاعات و ارتباطات مي باشد.
۱۱)
سازمان بسيج مستضعفين با مشاركت در امر سازماندهي و بكارگيري مردم، آموزش مردم، همكاري در امدادرساني و انتقال مصدومين و تخليه و اِسكان آسيب ديدگان به تسهيل مديريت بحران (اداره اردوگاه ها و مردم، توزيع تجهيزات و مايحتاج مردم و ساير موارد) كمك مي نمايد.
ماده ۱۵
سازمان با همكاري دستگاه هاي اجرايي ذي ربط، اصول و قواعد، سند تفصيلي نظام عملياتي پدافند مردم محور حاوي جزئيات كافي براي قابل درك و قابل اجرا نمودن نظام عملياتي صيانت و حفاظت از مردم، براي هر يك از اركان اين نظام، طرح هاي عملياتي مربوط به هر يك از مأموريت هاي عملياتي، وظايف كنش گران و دستگاه هاي اجرايي ذي ربط، چارچوب ها و دستورالعمل هاي عملياتي و فني مورد نياز اجرايي نمودن اين نظام را تهيّه، تدوين و به مسئولين و كنش گران ذي نقش ابلاغ مي نمايد و مسئول نظارت بر حسن اجراي اين نظام عملياتي مي باشد.
ماده ۱۶
اعتبار اين سند، ده سال (۱۳۹۹ - ۱۴۰۹ هجري شمسي) مي باشد كه در صورت لزوم بمنظور حفظ روزآمدي، كارآمدي و اثربخشي در مقاطع زماني سه ساله مورد بازنگري قرار مي گيرد.
ماده ۱۷
دستگاه هاي اجرايي موظفند هرگونه قصور و كوتاهي در اجراي اين نظام در زيرساخت هاي را به سازمان گزارش كرده و برابر مقررات با فرد متخلّف، برخورد كنند.
ماده ۱۸
سازمان با مستنكفين از اين طرح بنا بر تخلّف صورت گرفته و بر اساس شيوه نامه اي كه توسط سازمان تنظيم و ابلاغ مي گردد برخورد انضباطي كرده و در صورت نياز از طريق قوه قضائيه اقدام مي كند.
تبصره وفق تبصره 1 قانون تشكيل سازمان مستنكفان علاوه بر جبران خسارت وارد شده، به مجازات موضوع ماده (576) كتاب پنجم قانون مجازات اسلامي (تعزيرات و مجازات هاي بازدارنده) مصوب 02/ 03 /1375 محكوم مي شوند و چنانچه خسارتي وارد نشده باشد برابر قانون رسيدگي به تخلفات اداري مصوب 07 /09 /1372 با مستنكف رفتار خواهد شد.
ماده 17
اين تصويب نامه در هفده ماده و هشتاد و شش بند و يك تبصره در تاريخ بيست و هشتم شهريور ماه سال يكهزار و چهارصد و دو هجري شمسي در هفتاد و هفتمين جلسه كارگروه (كميته) دائمي به تصويب رسيد.
نظام عملياتي پدافنـد مردم محـور (صيانت و حفـاظت از مردم در شرايط اضطراريِ بحران ناشي از تهديـد و جنـگ) مشتمل بر هفده ماده و هشتاد وشش بند و يك تبصره كه در تاريخ 28 /06 /1402 در هفتاد و هفتمين جلسه كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور به تصويب رسيد، به استناد تبصره ۱ قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور مصوب 12 /06 /1402 و ماده ۸ اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور مصوّب مقام معظّم رهبري (مدظله العالي) جهت اجرا ابلاغ مي گردد.
رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور سرلشكر پاسدار محمٌد باقري