قوانین — بایگانی محلی مرورگر آفلاین دادهٔ دریافت‌شده از qavanin.ir
« بازگشت به فهرست

نظامنامه كارخانجات و مؤسسات صنعتي

متن‌دار
تاریخ تصویب: 1315/05/19
مرجع تصویب: هيات وزيران
مشاهدهٔ اصل سند در qavanin.ir ↗

اطلاعات پایه

طبقه بندیندارد
نوع قانونمقرره
تاريخ اجرا1315/05/28
مرجع ابلاغنخست وزير
مرجع تصويبهيات وزيران
آخرین وضعیت1402/08/28
تاريخ تصويب1315/05/19
تاریخ ابلاغ1315/05/28
شماره ابلاغ5267
تاریخ انتشار
تاریخ سند تصويب
شماره سند تصویب
تاریخ روزنامه رسمي1315/06/04
شماره روزنامه رسمي2278

متن قانون

راهنمای رنگ‌بندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
نظامنامه كارخانجات و مؤسسات صنعتي مصوب 1315,05,19 با اصلاحات و الحاقات بعدي
هيئت وزراء برحسب پيشنهاد اداره كل صناعت و معادن در جلسه 19مرداد ماه 1315 نظامنامه كارخانجات و مؤسسات صنعتي را كه مشتمل بر 69 ماده است تصويب مينمايد كه بموقع اجراء گذارده شود:
فصل اول
در شرائط تأسيس كارخانه
ماده 1
هر شركت يا شخصي كه بخواهد كارخانه يا مؤسسه صنعتي تأسيس نمايد مكلف است قبلاً تقاضانامه خود را كه متضمن ميزان سرمايه و محل نصب ماشين‌آلات و مخارج ساختمان و نوع بهره‌ برداري و مخارج حمل و نقل و ميزان استعداد ماشين‌آلات و طرز سفارش باشد بضميمه نقشه‌هاي ذيل باداره كل صناعت و معادن تسليم نمايند: الف ـ نقشه وضعيت ساختمان كارخانه و اراضي و جهات اربعه آن (مقياس نقشه نبايد از يك هزار كمتر باشد). ب ـ نقشه‌هاي كليه ابنيه كارخانه با تعيين مصرف آنها بانضمام اطاقهاي ناهارخوري و جامه‌كني و دست و رو شوئي و حمام و مستراحها. ج ـ نقشه نماهاي ابنيه و مقاطع طولي و ارضي لازمه. د ـ اگر تغييراتي در بناهاي موجوده منظور نظر باشد نقشه وضعيت قديم نيز در صورت لزوم بايد ضميمه نقشه‌جات جديده شود.
تبصره 1
مقياس نقشجات مذكوره در فقرات ب و ج 1/50 يا 1صدم خواهدبود و داراي ارقام ارتفاعات آنها نيز باشد.
تبصره 2
و همچنين است در موقع تبديل محصول كارخانه يا مؤسسه بمحصول ديگر.
ماده 2
اداره كل صناعت و معادن نسبت به تقاضانامه هاي وارده از نظر فني و اقتصادي وضعيت محلي رسيدگي نموده و در صورت لزوم با جلب نظر هيئت دولت تقاضا را رد و يا قبول خواهد كرد.
ماده 3
صاحب اجازه پس از تحصيل اجازه مكلف است ماشين‌‌آلاتي را كه تازه ساز و جديد يعني تاريخ ساخت آنها مقارن تاريخ سال سفارش باشد وارد نمايد جز در موارد مخصوصي كه دولت ورود نوع ديگر را مصلحت بداند.
ماده 4
صاحب اجازه مكلف است ساختمان و نصب ماشين‌آلات را طبق نقشه مصوبه اداره كل صناعت و معادن انجام دهد.
ماده 5
صاحب اجازه مكلف است تاريخ افتتاح و شروع بهره ‌برداري را به اداره كل صناعيت و معادن اطلاع دهد.
فصل دوم
در ساختمان مؤسسات صنعتي و كارخانجات
ماده 6
در كليه كارخانجات صنعتي بايد شرائط ذيل رعايت شود.
الف
ارتفاع ـ ارتفاع بنا نبايد كمتر از 3 متر باشد مگر در موارديكه بهملاحظات فني كمتر از اين ارتفاع لازم باشد.
تبصره
مقصود از ارتفاع از كف اطاق است تا سقف.
ب
فضا ـ براي هر يكنفر مزدور 10 متر مكعب فضا لازم است (باستثناء ماشين‌آلات و اثاثيه مربوط بكار و اين ميزان تا 4 متر مكعب ارتفاع از سطح زمين محسوب ميشود و زائد بر آن بحساب نميايد.
ج
سقف و بدنه ، سقف و بدنه بناء كارخانه بايد با گچ و آهك اندود گردد و بايد وسائل لازمه از هرگونه رطوبتي جلوگيري شود و سقف و بدنه بايد با موادي ساخته شود كه جذب حرارت نكند.
د
در و پنجره ـ عموما محل كار بايد داراي در و پنجره كافي براي روشنائي و جريان هوا باشد كه مجموع سطح در و پنجره‌ها باندازه يك ششم سطح كف محل كار باشد و در و پنجره‌ها بايد طوري ساخته شود كه آفتاب بروي مزدور نتابيده و موجب جريان شديد هوا بداخل كارگاه نشود و در و پنچره‌ها بطرف خارج محل كار باز شود نه بداخل محل كار.
ه
ـ روشنائي كارخانه بايد طوري ساخته شود كه روز نور آفتاب بهمه جا برسد و محتاج بچراغ نباشد و در صورت لزوم در سقفها و قسمت بالاي بدنه اطاقها در كارخانه‌هائيكه داراي طبقات متعدد، باشد جامهاي بزرگ شيشه براي ورود نور بداخل فضا كار گذاشته شود و براي اينكه كاملاً نور بداخل محل كار وارد شود بايد ارتفاع اطاق با سطح كف اطاق متناسب باشد بدينطريق. براي سطحي كه از 100 متر مربع تجاوز ننمايد 3 متر ارتفاع. براي سطحي كه از 100 مترمربع الي 150 مترمربع مساحت داشته باشد25ر3 مترارتفاع. براي سطحي كه از 150 متر مربع الي 200 مترمربع مساحت داشته باشد 5ر3 متر ارتفاع. براي سطحي كه از 200 متر مربع الي 250 مترمربع مساحت داشته باشد 75ر3 متر ارتفاع. براي سطحي كه از 250 متر مربع ببالا مساحت داشته باشـد 4 متر ارتفاع. براي اينكه بر روشنائي فضا افزوده شود بدنه و سقف اطاقها را با رنگ زرد و سفيد رنگ نمايند.
ماده 7
در كارخانه‌هائيكه كف آن از سطح زمين پائين تر است بايد با ساروج و يا سمنت كف و ديوار محل را ساخت كه از سرايت رطوبت جلوگيري شود.
ماده 8
در هر كارخانه يا مؤسسه بقدر كافي نسبت بعهده مزدوران بايد مستراح ساخته شود (براي هر 25 نفر يك مستراح) و مجاري كثافت بايد طوري ساخته شود كه بوي عفونت توليد نكند و محل ساختمان مستراح بايد با محل كار فاصله داشته باشد كه اگر بوي عفونت پيدا شود بمحل كار سرايت نكند.
ماده 9
چنانچه كارخانه يا مؤسسه در محلي واقع شده باشد كه مزدور ناچار از سكونت در آنجا باشد و در آن محل حمام نباشد بايد متناسب با عده مزدوران مطابق اصول صحي و فني حمام ساخته شود.
ماده 10
در هر كارخانه بايد حتي‌المقدور وسائل لازمه براي مبارزه با حريق تهيه شود.
فصل سوم
در حفظ الصحه
ماده 11
اصولاً در تأسيـس كارخانه و نصب ماشيـن و محل سكونت مزدوران و اوضاع عمومي ديگر كارخانه بايد اموري كه حفظ صحت مزدوران و اعضاء كارخانه را تأمين نمايد رعايت شود.
ماده 12
پاك كردن محل كار بايد در غيرموقع كارباشد كه مزدوران در كارخانه نباشند و اگر در موقع كار تنظيف كارخانه ضرورت پيدا كند بايد سعي شود بوسائل لازمه از قبيل آب پاشي و غيره از گرد و خاك جلوگيري شود.
ماده 13
كارخانه را بايد لااقل روزي يكمرتبه در خارج از موقع كار هوا داد و در و پنجره‌ها را مدتي باز گذارد كه هواي فاسد خارج و هواي تازه داخل شود و اگر بباز گذاردن در و پنجره تهويه حاصل نشود بوسائل مخصوصي كه براي تهويه ساخته شده بكارخانه هوا داد.
ماده 14
در موقعيكه كارخانه محتاج بنور مصنوعي است بايد نور باندازه‌اي باشد كه چشم مزدور صدمه نبيند و محل وقوع چراغ جائي باشد كه سايه زياد نيندازد و مقدار نور مصنوعي بر حسب كيفيت كار مختلف باشد يعني براي كارهاي دقيق ميزان نور بايد بيشتر باشد و در صورت لزوم نور قوي براي جلوگيري از صدمه ديدن چشم مزدور چراغ حبابدار استعمال شود.
ماده 15
در موقع سرما بايد كارخانه را بوسائل بخاري‌هائي كه زياد نزديك مزدور نباشد گرم نموده و حرارت كارخانه بايد با نوع كار متناسب باشد بدين طريق: الف ـ براي كارهائي كه نشسته انجام مي ‌دهد 15 الي 18 درجه سانتي گراد ب ـ براي كارهائيكه مستلزم حركت خفيف است 12 الي 15 درجه سانتيگراد ج ـ براي كارهائيكه مستلزم حركت سخت است 10 الي 12 درجه سانتيگراد
تبصره
ميزان حرارت بوسيله ميزان ‌الحراره كه هميشه در كارخانجات نصب است معين مي ‌شود.
ماده 16
هر روز بمقدار كافي آب پاك خنك در دسترس مزدورها بايد گذاشته شود و براي اجراي اين مقصود مخزنهاي شيردار بقدر كافي بايد در كارخانه موجود باشد و بهر مزدور جام مخصوص داده شود.
تبصره
براي شستشو و طهارت هم بايد آب و ظرف كافي عليحده در دسترس مزدور گذارد.
ماده 17
در كارخانه‌هائيكه اجتناب از گاز و دود و ابخره مضره مقدور نيست بايد بوسيله استعمال اسباب مخصوصي از سرايت و پراكنده شدن آنها در فضاي كارخانه جلوگيري نموده و هر روز قبل از شروع بكار در و پنجره‌ها را بازگذارد كه محل كار تهويه شود و حتي در موقع كار هم بايد بعضي از در و پنجره‌ها را باز گذارد كه هواي كارخانه فاسد نشود.
ماده 18
مزدورانيكه متصدي روشن كردن كوره‌هاي ماشين هستند بايد از صدمه حرارت و بخارهائي ‌كه از مواد سوخت بيرون مي ‌آيد مصون باشند و براي جلوگيري از صدمه حرارت لازم است مزدور متصدي را بموقع عوض نموده و لدي‌الاقتضاء متصديان بايد عينكهاي مخصوصي به چشم بگذارند و كفش مخصوص پا كنند كه حرارت بچشم و پاي آنها صدمه نزند.
ماده 19
در كارخانه‌هائي كه صداي آنها زياد است بايد بوسائل لازمه از شدت و زنندگي صدا جلوگيري شود كه صدمه بگوش مزدور و مجاورين كارخانه وارد نشود.
ماده 20
صاحب كارخانه بايد قبل از گماشتن بكار مزدور را نزد طبيب صحي براي معاينه اعزام دارد و در صورت داشتن امراض مسريه و يا عدم استعداد جسماني براي انجام آن كار از گماشتن مزدور بكار مزبور خود داري كند.
ماده 21 (منسوخه 07ˏ06ˏ1400)منسوخه 1400/06/07
صاحب كارخانه بايد زنهائي را كه حامله هستند قبل از وضع حمل بطبيب صحي مراجعه دهد و از تاريخي كه طبيب صحي تجويز نمايد بانها مرخصي داده شود و تا روزيكه طبيب اجازه كار كردن بدهد مزد روزانه آنها را بپردازد.
ماده 22 (منسوخه 07ˏ06ˏ1400)منسوخه 1400/06/07
در مؤسسات و كارخانه‌هائيكه لااقل 50 تن زن از 16 سال ببالا كار ميكنند بايد اطاق مخصوص طبق اصول صحي براي شيردادن اطفال شيرخوار ساخته شود.
تبصره (منسوخه 07ˏ06ˏ1400)منسوخه 1400/06/07
بزنهاي شيرده بايد اجازه داده شود كه روزي چند نوبت اطفال خود را شير دهند و مدت مزبور جزو ساعات كار محسوب است.
ماده 23
از ورود مگس و پشه و گرد و خاك بكارخانه بايد جلوگيري شود در صورتيكه در كارخانه بيد يا ساس يا موريانه و حشرات ديگر پيدا شود بايد بوسايل ممكنه آنها را دفع نمود.
ماده 24
براي كار حتي ‌المقدور بايد مزدور لباس مخصوص داشته باشد كه در موقع ورود بكارخانه لباس خود را كنده و در محل مخصوص آويخته و لباس كار بپوشد.
ماده 25
در هر كارخانه بايد وسايل نظافت از قبيل دست و روشوئي و صابون و حوله براي مزدور تهيه شود.
ماده 26
براي مزدوران بايد صندلي يا كرسي كافي تهيه نمود كه در دسترس آنها بوده بتواند در هر موقع رفع خستگي نمايد و حتي ‌المقدور بايد صندلي داراي تكيه ‌گاه باشد.
ماده 27
در نقاط مختلفه كارخانه بايد صاحب كارخانه ظرفهاي لعابي يا مسي براي انداختن آب دهان و بيني در دسترس مزدور بگذارد.
ماده 28
در مستراحهاي كارخانه بايد مراقبت شود كه مجراي دفع كثافات هميشه باز باشد كه توليد تعفن نكند و مراقبت شود كه درجه حرارت آنها نسبت به محل كار اختلاف زيادي نداشته باشد و به وسائل لازمه ضدعفوني شود.
ماده 29
استعمال مشروبات الكلي در كليه كارخانجات و مؤسسات صنعتي ممنوع است.
ماده 30
در كارخانه‌هائي كه اداره كل صناعت و معادن لازم بداند بايد صاحب كار پست امدادي ايجاد كند كه يك يا دو اطاق براي معالجه فوري مزدوراني كه موقع كار مريض يا مجروح ميشوند داشته باشد و بمقدار كافي ملزومات صحي از دوا و اسباب پانسمان و غيره در آن موجود باشد كه در موقع لزوم بتواند مرضي و يا مجروحين كارخانه را معالجه نمايد.
ماده 31
تخلف از مقررات اين فصل مستلزم محكوميت از دو الي پنج روز حبس و يا غرامت از 20 الي 50 ريال خواهد بود و ممكن است متخلف بهر دو مجازات محكوم گردد.
فصل چهارم
تكاليف صاحب‌كار
ماده 32
صاحب‌ كار مكلف است مزدوران را بتناسب استعداد و هوش و قابليت باقسام كارهاي مؤسسه و كارخانه بگمارد كه براي انواع مختلف كار آماده شوند و تحميل كارهائي كه فوق طاقت جسماني مزدور باشد ممنوع است.
ماده 33
هر صاحبكار بايد عين مواد اين مقررات را در كارخانه خود روي چند لوحه‌الصاق نمايد كه عموم مزدوران از مفاد اين مقررات مستحضر باشند و خود او موظف است مقررات مربوطه بخود را كاملا رعايت نمايد.
ماده 34
صاحب كار مكلف است بدستور وزارت معارف و بخرج آن وزارتخانه كلاسهاي مخصوصي براي درس خواندن مزدورانيكه از هيجده سال كمتر دارند در كارخانه تهيه نموده و در روزهاي تعطيل تا ميزان چهار ساعت اطفال مزدور را وادار بتحصيل نموده و بهمين ميزان از مدت كار آنها بكاهد.
تبصره
در صورتيكه وزارت معارف محلي خارج از كارخانه براي تحصيل اختصاص دهد بايد مزدوران فوق‌الذكر به آن محل براي مدتي كه معين مي‌شود اعزام شوند.
ماده 35 صاحب كار مكلف است دفاتر براي تعيين مواد اوليه و تعداد مزدوران و حقوق آنها و عمليات روزانه و مخارج و مقدار محصول و ساير اطلاعات عمومي كارخانه و يا مؤسسه تهيه و در آخر هر سال خلاصة آن را به اداره كل صناعت و معادن تسليم نمايد.
ماده 36
در موقعيكه يكي از اعضاء كارخانه مريض و يا مجروح بشود و قادر بكاركردن نباشد صاحب كارخانه بتناسب حال شخص مزدور مريض مدت كار او را تخفيف ميدهد و در صورتيكه بموجب تصديق طبيب صحي محتاج بمرخصي باشد تا خاتمه معالجه بايد باو مرخصي داده شود.
ماده 37
در صورت اخراج يا فوت مزدور صاحب كارخانه بايد طلب مزدور را بعلاوه وجه يا اشياء امانتي كه در كارخانه دارد در صورت اول بخود او و در صورت ثاني بوراثتش رد نمايد.
ماده 38
صاحب كارخانه موظف است مقررات صحي را كه از طرف مقامات مربوطه دستور داده شده در كارخانه خود در لوحه‌هاي مخصوصي بديوار نصب نمايد كه مزدوران بتوانند در هر موقع از آن مطلع شوند.
ماده 39
صاحب كارخانه مكلف است دفتري داشته باشد كه در موقع پذيرفتن مزدوران هويت و سوابق آنها و وضع رفتارشان در آن درج شود.
ماده 40
صاحب كارخانه موظف است ماشينها را مطابق تعليمات سازنده آن و مقتضيات كار و محل تنظيف نموده اقدامات لازمه را براي نگاهداري آن بنمايد.
ماده 41
صاحب كار مكلف است در مراقبت و نگاهداري ماشينها دستورات اداره كل صناعت و معادن را اجرا نمايد.
ماده 42
صاحب كار مكلف است تمام اين مقررات و تعليمات صحي و فني و انتظامي كه از طرف مقامات صلاحيتدار (وزارت داخله ـ اداره كل صناعت و معادن) باو داده ميشود رعايت نمايد.
ماده 43
تخلف از مقررات مواد 32 و 33 و 34 و 35 و 36 و 38 و 39 و 41 موجب محكوميت ازسه الي هفت روز حبس و يا سي الي پنجاه روز ريال غرامت و يا هر دو مجازات خواهند بود.
فصل پنجم
در تكاليف مزدوران
ماده 44
مزدوران بايد هميشه تعمليات و دستورات صحي و انتظامي و فني مقامات حلاحيت دار [صلاحيتدار] را اطاعت نمايند و در صورت تخلف به يك الي پنج روز حبس و يا پنج الي پنجاه ريال غرامت محكوم خواهند شد.
ماده 45
در مورديكه مزدور خودداري از كار و انجام وظيفه نمايد صاحب كار ميتواند به نسبت ساعاتيكه در انجام وظيفه از طرف مزدور كوتاهي و خودداري شده از مزد او كسر بگذارد.
ماده 46
چنانچه در نتيجه سهل‌ انگاري و بي ‌مبالاتي مزدور ضرري متوجه صاحب كارخانه بشود صاحب كارخانه ميتواند معادل خسارت وارده از مزدور بوسيله مقامات صالحه مطالبه نمايد.
تبصره
در مورد اين ماده اگر عمل بي ‌مبالاتي مزدور جرم تشخيص شود مزدور جزائاً نيز تعقيب خواهد شد.
ماده 47
مزدور بايد از دسته ‌بندي و مواضعه و كارهائي كه موجب اختلال امور كارخانه و پيشرفت كار شود خودداري نمايد و اگر معلوم شود بر خلاف اين مقررات رفتار نموده و از عمل مشاراليه خسارات مالي متوجه صاحب كار شود علاوه بر آنكه در مقابل صاحب كار مسئول خسارات وارد مي باشد به 5 الي 7روز حبس و يا 40 الي 50 ريال غرامت محكوم مي شود و در صورتيكه عمل متضمن جرم عمومي باشد بمجازاتي كه براي جرم مزبور مقرر است محكوم ميشود.
فصل ششم
در پاداش مزدوران
ماده 48
صاحب كار بايد از اجرت روزمزد (عمله) روزي 5 دينار و از اجرت مزدوران ديگر (اعم از متخصصين و صنعتگران كنتراتي و غيركنتراتي) صدي2 كسر گذارده همه ماهه وجوه مزبور را بنام صنـدوق احتياط و صرفه‌جوئي ببانك ملي ايران بحسابي كه بنام صندوق احتياط آن كارخانه باز مي ‌شود بسپارد.
تبصره
مزدوران علاوه بر تاديه وجوه فوق‌الذكر شخصا نيز مي‌ توانند وجوه صرفه ‌جوئي خود را بحسـاب صندوق احتياط و صرفه‌جوئي گذارده از ربح مقرره استفـاده نمايند و هر موقع كه بخواهند وجه خود را دريافت دارند.
ماده 49
وجوه حاصله سواي وجوه مذكور در تبصره ماده48 منحصراً بايد بمصارف ذيل برسد: الف ـ مراقبت صحت مزدوران از عمله و كنتراتي و غيره و معالجه كساني كه در نتيجه ايفاء وظيفه مريض و يا مجروح شوند. ب ـ پاداش به كساني كه در نتيجه ايفاء وظيفه دائما از عضوي از اعضاء بدن محروم يا براي هميشه از كار بيفتند. ج ـ پاداش بوراث كسانيكه در نتيجه ايفاي وظيفه تلف شوند.
ماده 50
پاداش نقدي مذكوره در فقره (ب) ماده49ـ بطريق ذيل خواهد بود:
اول بكسانيكه در نتيجه آسيب وارده دائما از كار بيفتند معادل دو سال آخرين حقوق به آنها دفعتا داده مي‌شود و حداكثر اين مبلغ نبايد از 20000 ريال تجاوز كند.
دوم
بكسانيكه در نتيجه آسيب وارده قسمتي از اعضاء بدن آنها بطور دائم معيوب مي ‌شوند علاوه بر مخارج معالجه بشرح ذيل بانها پاداش داده شود: الف ـ براي فقدان يا از كارافتادن دو دست يا دو چشم يا 2 پا 50 درصد 2 سال آخرين حقوق. ب ـ براي فقدان يا از كارافتادن دائمي دست راست از آرنج ببالا 35درصد آخرين حقوق. ج ـ براي فقدان يا از كارافتادن دائمي دست چپ از آرنج به بالا دست راست از آرنج بپائين يا از زانو ببالا30 درصد دو سال آخرين حقوق. د ـ براي فقدان يا از كارافتادن دائمي دست چپ از آرنج بپائين يا از زانو بپائين و از كارافتادن قواء سامعه 35 درصد 2سال آخرين حقوق. هـ ـ براي فقدان يا از كارافتادن تمام انگشتان دو دست 25درصد دوسال آخرين حقوق. و ـ براي فقدان و از كارافتادن دائمي يكچشم 15 درصد 2 سال آخرين حقوق. ز ـ براي فقدان دائمي شصت دست 12درصد 2 سال آخرين حقوق. ح ـ براي فقدان دائمي يك گوش 7 درصد 2سال آخرين حقوق. ط ـ براي فقدان دائمي تمام انگشتانهاي پا 10درصد 2سال آخرين حقوق. ي ـ براي فقدان دائمي يك بند انگشت سبابه و يا شصت پا 5 درصد 2سال آخرين حقوق. ك ـ براي فقدان دائمي هر انگشت دست غير از انگشت سبابه 2 ونيم درصد 2سال آخرين حقوق.
تبصره
حداكثر حقوق 2 سـاله در تمام موارد 10گانه فـوق از 20000 ريال بيشتر و از 5000 ريال كمتر نخواهد بود.
تبصره 2
در مورد كسانيكه كمتر از دو سال كار كرده باشند معادل دو سال حقوق نسبت‌ به آخرين حقوقي‌ كه دريافت ميداشته‌اند محسوب ميشود.
ماده 51
اشخاصي كه از طبقات مذكوره در ماده 49 كه در اثر ايفاء وظيفه مبتلا بمرضي شوند كه براي اعاده صحت مزاج احتياج بمدتي معالجه و استراحت داشته باشند معادل نصف حقوق ايام معالجه و استراحت ايشان به عنوان حق‌العلاج از صندوق احتياط پس از تنظيم صورت‌مجلس مذكوره در ماده 55 پرداخت خواهد شد ولي حداكثر اين مدت نبايد از دو ماه تجاوز نمايد.
ماده 52
اشخاصي از طبقات مذكوره در ماده 49 كه در موقع ايفاء وظيفه مريض يا مجروح ميشوند و معالجه آنها مانع از انجام كار نيست حق دارند از دوا و طبيبي كه از محل صندوق احتياط تهيه شده است مجاناً استفاده نمايند.
ماده 53
اشخاصي كه از طبقات مذكوره در حين ايفاء و‌ظيفه مقتول و يا صدماتي به آنها وارد شود كه منجر به مرگ گردد بوراث قانوني و اشخاصي كه تحت كفالت آنها بوده‌اند معادل دو سال آخرين حقوق شخصي مقتول يا متوفي داده خواد شد.
ماده 54
طبقات مذكوره در شق اول و دوم ماده49 حق استفاده از پاداشهاي مذكور در ماده50 را در مواقع ذيل نخواهند داشت: الف ـ در صورتيكه آسيب وارده بعلت تاثير مشروبات الكلي و ادويه مخدره باشد. ب ـ در صورتيكه عمداً احكام و قواعدي را كه مخصوصاً براي حفظ آنها وضع شده رعايت ننموده باشند. ج ـ در صورتيكه عالماً و عامداً وسائل وسائطي كه براي حفظ آنها تعبيه شده مراعات نموده و عمداً وسائل مزبور را تغيير داده و يا از كار بيندازد.
ماده 55
براي اثبات استحقاق و استفاده از پاداش‌هاي مذكوره در مواد فوق صورت مجلسي بامضاء و تصديق سرمزدور و مباشر قسمت و صاحب كارخانه و يا مؤسسه و طبيب صحي و يا طبيب معتمد محلي تنظيم و در مركز به اداره كل صناعت و معادن و در ولايات و ايالات بشهرداري يا حكام تسليم ميشود و صورتمجلس مذكور بايد حاوي تمام اطلاعات لازمه و تفصيل قضيه باشد و مخصوصاً به اينكه در نتيجه ايفاء وظيفه حادثه اتفاق افتاده است باشد.
ماده 56
رسيدگي بصورت مجلس‌هاي وارده مذكوره در ماده فوق و تشخيص استحقاق كسيكه تقاضاي پاداش مينمايد موكول بنظر كميسيوني است كه بطريق ذيل ازسه نفر تشكيل خواهد شد. الف ـ در مركز از نماينده اداره كل صناعت و معادن صاحب كار و يكنفر از مزدوران بانتخاب اداره كل صناعت و معادن. ب ـ در ايالات و ولايات و قصبات از نماينده اداره شهرداري و صاحب كار و يكنفر از مزدوران بانتخاب اداره شهرداري پس از رسيدگي بصورت مجلسهاي وارده و مستندات ديگر تقاضاكننده پاداش در صورتيكه كميسيون تقاضا كننده را مستحق پاداش تشخيص دهد ميزان پاداش را مطابق مقررات فوق تعيين و حواله آنرا بعهده صندوق احتياط كه در بانك ملي ايران است صادر و به امضاء رئيس كارخانه و كسيكه از طرف اداره كل صناعت و معادن به بانك معرفي شده رسانيده حواله آنرا تسليم مستحق يا مستحقين پاداش مينمايد كه از بانك وصول نمايد.
فصل هفتم
در تفتيش و نظارت اداره كل صناعت و معادن
ماده 57
نظارت در اجراي اين مقررات و حسن جريان اموركارخانه‌ها و مؤسسات صنعتي كشور و نگاهداري ماشين ‌آلات بعهده اداره كل صناعت و معادن ميباشد.
ماده 58
اداره كل صناعت و معادن در هر موقع كه صلاح بداند مي‌تواند تفتيشات لازمه را در كارخانجات و يا مؤسسات صنعتي بعمل آورد.
ماده 59
اداره كل صناعت و معادن در صورتيكه عمليات كارخانه يا مؤسسه را مخالف اصول فني و صحي و انتظامي و يا برخلاف اين مقررات مشاهده نمود صاحب كارخانه را برعايت آنها رفع معايب ملزم خواهد كرد و مهلتي كه براي انجام مقررات و يا رفع معايب لازم است بصاحب كار داده ميشود و چنانچه در مهلت مزبور به آنچه كه از رعايت آن تخلف شده عمل نشود و يا موضوع تخلف اصولا از اموري باشد كه بدون رعايت اعطاء مهلت توقيف عمليات كارخانه و يا بهره‌برداري را ايجاب نمايد اداره كل صناعت و معادن در مدتي كه مقتضي بداند عمليات كارخانه و يا بهره‌برداري را توقيف خواهد نمود.
ماده 60
هرگاه عمليات كارخانه و مؤسسه يا موجب خطراتي باشد كه تعطيل كارخانه را ايجاب نمايد اداره كل صناعت و معادن براي مدت معيني امر بتعطيل خواهد بود.
ماده 61
در صورتيكه بهره‌برداري كارخانه و يا مؤسسه براي صحت مزدور و يا اشخاص مجاور را در برداشته باشد موكول خواهد نمود.
ماده 62
اداره كل صناعت و معادن مي تواند ورود مزدور بيگانه را در مؤسسات و آموزشگاههاي صنعتي محدود و يا ممنوع نمايد .
ماده 63
اداره كل صناعت و معادن مرتبا تفتيشات لازمه را براي اجراي دستورات راجع به تنظيف و نگاهداري ماشينها نموده و در صورت عدم رعايت آنها صاحب كار را مجبور به انجام آن مينمايد.
فصل هشتم
در مقررات مختلفه
ماده 64
در ولايات و ايالات دفتري بنام دفتر ثبت مؤسـسـات صنعتي بايد تأسيس شود كه در آن مراتب ذيل نگاشته شود: الف ـ تابعيت و يا معافيت از اين مقررات. ب ـ تعيين نام شركت يا نام صاحب كارخانه. ج ـ محل كارخانه. د ـ شمارة مزدوران (عمله ـ متخصص ـ صنعتگران). هـ ـ نوع بهره‌برداري. و ـ توانائي قوة محركه ز - نوع و علامت و سبك ماشينها . ح ـ كارخانه براي چه كارهاي ديگري استعداد را دارد. ط - ميزان فعلي محصول كارخانه در مدت سال . ي ـ حداكثر محصولي را كه كارخانه ممكن است در مدت سال تهيه نمايد. ل ـ نوع سوخت و ميزان مصرف ساليانه. م ـ علامت مخصوص كارخانه را به ثبت دفتر علائم صنعتي و تجارتي رسانيده است يا خير.
ماده 65
دفتر مزبور در مراكز ذيل خواهد بود: الف ـ در ادارة كل صناعت و معادن براي تمام كشور. ب ـ در اداره حكومتي ايالات و ولايات و قصبات براي ايالت و ولايت و قصبات حوزة خود.
ماده 66
هرگاه در مؤسسات و كارخانجات تغييري كه موجب معافيت باشد حادث گردد و يا در شركاي شركت يا صاحب كارخانه و يا نوع بهره‌برداري و محل كارخانه تغييري داده شود بايد در دفتر فوق ثبت و به‌اداره كل صناعت و معادن اطلاع داده شود.
ماده 67
شهرداري‌هاي ايالات و ولايات كشور مكلفند دفتري بنام مشاغل تهيه نمايند كه در آن عرضه‌ها و تقاضاهاي وارده صاحبان كار و مزدوران ذكر شود و بدينوسيله مزدوران بصاحبان كار معرفي شده از يكديگر استفاده نمايند.
فصل نهم
در قلمرو نظامنامه
ماده 68
اين مقررات شامل مؤسسات ذيل مي ‌باشد: الف ـ كليه كارخانجات و مؤسسات صنعتي كه بدون استعمال موتور لااقل ده تن مزدور بكار ميگمارند و لااقل يك تن از آنها هيجده سال تمام نداشته باشند. ب ـ كليه كارخانجات و مؤسسات صنعتي كه موتور استعمال مي‌كنند و لااقل پنج تن مزدور بكار ميگمارند. ج ـ كليه كارخانجات و مؤسسات صنعتي كه بدون استعمال موتور و يا نداشتن مزدور جوان لااقل يازده تن مزدور در آنها كار ميكند. د ـ كليه كارخانجات و مؤسساتي‌ كه تعداد مزدوران آن از ميزان فوق‌ الذكر كمتر ولي متضمن خطرات مخصوص براي صحت و حيات مزدوران ميباشد.
تبصره
ديگهاي بخاري كه مستقيما براي توليد برق بكار ميرود در امداد موتورهاي مزبور فوق است.
ماده 69
مقررات فوق شامل بهره‌برداري‌هاي فلاحتي نيست.
رئيس الوزراء

نسخه‌ها (پردهٔ زمانی)