قانون ایجاد سازمان نظام پرستاری جمهوری اسلامی ایران

تعریف سازمان: سازمان نظام پرستاری جمهوری اسلامی ایران که در این قانون سازمان نامیده می‌شود سازمانی است مستقل دارای هویت حقوقی که به منظور تحقق‌بخشیدن به اهداف و وظایف سازمان «مقرر در این قانون» تشکیل می‌گردد.

اهداف سازمان: 1 - تلاش در جهت اصلاح، رشد و تعالی حرفه پرستاری. 2 - تلاش برای حفظ حقوق پرستاران و مردم در قبال خدمات پرستاری. 3 - کوشش در جهت برقراری، حفظ و حمایت از حقوق مادی، معنوی و صنفی پرستاران. 4 - تلاش به منظور ارتقاء سطح دانش و مهارت و آموزش حین خدمت پرستاران. 5 - آشنا ساختن جامعه نسبت به وظایف و نوع خدمات پرستاران. 6 - تلاش در جهت اجرای موازین و ارزش‌های اسلامی در بخش پرستاری. 7 - کوشش به منظور اجرای صحیح و دقیق مقررات و اخلاق امور پزشکی در بخش پرستاری. 8 - همکاری با سازمانها و موسسات قانونی در کشور و در مجامع بین‌المللی.

وظایف و اختیارات سازمان در رسیدن به اهداف خود به این شرح می‌باشد: 1 - همکاری در تهیه و تعیین استانداردهای آموزشی سطوح مختلف پرستاری. 2 - همکاری در تعیین تعداد و نحوه پذیرش دانشجویان پرستاری در دانشگاههای کشور. 3 - تلاش به منظور ارتقاء کیفی مهارتها و دانش فارغ‌التحصیلان پرستاری. 4 - کمک به ایجاد گسترش زمینه‌های پژوهشی و تحقیقات علمی پرستاری در کشور و استفاده مفید و کارآمد از دستاوردهای این تحقیقات. 5 - همکاری در تعیین استانداردهای خدمات و شرح وظایف رده‌های مختلف پرستاری. 6 - همکاری برای نظارت، کنترل و ارزشیابی نحوه ارائه خدمات و رعایت قوانین و مقررات پرستاری. 7 - تعیین ضوابط برای صدور، تمدید یا لغو کارت عضویت در سازمان. 8 - همکاری در تعیین راههای تبادل علمی، تحقیقاتی و حرفه‌ای با سازمانهای قانونی داخل کشور و نیز با سایر کشورها و مجامع علمی و حرفه‌ای‌بین‌المللی به منظور ارتقاء کیفیت آموزشی و خدماتی پرستاری. 9 - ارائه گزارش کارشناسی در مورد تخلفات پرستاری که از سوی سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران برای مشاوره به این سازمان ارجاع‌گردیده است. 10 - همکاری در تدوین مقررات برای تامین حقوق حرفه‌ای، حفظ و ارتقاء شوون اجتماعی پرستاران.

تشکیلات سازمان به شرح زیر می‌باشد: 1 - شورای‌عالی 2 - رئیس کل 3 - هیات مدیره 4 - دبیرخانه شورای‌عالی 5 - کمیسیونهای داخلی و هیاتهای کارشناسی رسیدگی به تخلفات

اعضای شورای عالی عبارتند از: الف - بیست و پنج نفر عضو اصلی و پنج نفر عضو علی‌البدل از کادر پرستاری که ترکیب اعضاء اصلی به ترتیب زیر است: هجده نفر کارشناس و بالاتر، پنج نفر بهیار، یک نفر کاردان اتاق عمل و یک نفر کاردان هوشبری که با رای اکثریت مجمع نمایندگان هیاتهای مدیره‌شهرستانها انتخاب می‌شوند. ب - یک نفر نماینده به معرفی کمیسیون بهداشت و درمان و انتخاب مجلس شورای اسلامی (به عنوان ناظر) و دو نفر پرستار به انتخاب وزیر‌بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، یک نفر پرستار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به انتخاب ستاد فرماندهی کل قوا و نماینده‌ای به معرفی‌سازمان پزشکی قانونی کشور.

رئیس کل سازمان که مسوولیت اجرای مصوبات شورای‌عالی و اداره امور سازمان به شرح مذکور در ماده (14) را بر عهده دارد یک نفر‌پرستار و عضو شورای عالی سازمان با حداقل مدرک کارشناسی است که با رای اکثریت مطلق اعضاء به مدت چهار سال انتخاب می‌شود انتخاب مجدد‌وی بلامانع است.

در شهرستانهائی که حداقل تعداد مشمولان ماده (16) این قانون دویست نفر (که حداقل یک پنجم آنان کارشناس و بالاتر) باشند هیات‌مدیره شهرستان تشکیل خواهد شد.

هیات مدیره شهرستان مرکب از نه نفر عضو اصلی و سه نفر عضو علی‌البدل به شرح زیر می‌باشد: 1 - شش نفر پرستار (حداقل دو نفر کادر آموزشی) 2 - دو نفر بهیار 3 - یک نفر کاردان اتاق عمل یا هوشبری

رئیس هیات مدیره نظام پرستاری هر یک از شهرستانها، یکی از اعضاء هیات مدیره با حداقل مدرک کارشناسی خواهد بود که با پیشنهاد‌اکثریت مطلق اعضاء و حکم رئیس کل سازمان به مدت چهار سال انتخاب خواهد شد. عزل وی به عهده رئیس کل سازمان می‌باشد.

دبیرخانه سازمان نظام پرستاری، در سازمان مرکزی که در تهران است مستقر می‌باشد.

بودجه سازمان نظام پرستاری از محل حق عضویت اعضاء، هدایا و کمکهای اشخاص حقیقی و حقوقی تامین می‌گردد.

میزان و طرز وصول حق ثبت‌نام سالانه اعضاء و دیگر مقررات اداری و مالی سازمان و نحوه خرج بودجه پس از تصویب شورای‌عالی به‌مرحله اجرا درخواهد آمد.

وظایف شورای‌عالی به شرح زیر می‌باشد: 1 - تصویب پیشنهادهای کمیسیونهای مشورتی. 2 - همکاری و هماهنگی با نهادها و موسسات ذی‌ربط در امور پرستاری. 3 - تصویب بودجه سالانه هیات مدیره شهرستانها. 4 - نظارت بر حسن اجرای مصوبات. 5 - نظارت بر عملکرد نظام پرستاری شهرستانها. 6 - رسیدگی به تخلفات انضباطی هیات مدیره نظام پرستاری شهرستانها و برقراری هماهنگی لازم بین آن‌ها. 7 - تصویب آیین‌نامه‌های لازم جهت اداره سازمان و تسهیل انجام وظایف محوله. 8 - انحلال هیات مدیره شهرستانها در موارد ذیل: الف - عدول و تخطی از وظایف مقرر در این قانون با تشخیص شورای‌عالی. ب - عدم تشکیل غیرموجه چهار جلسه متوالی و یا شش جلسه متناوب که تشخیص غیرموجه بودن آن به عهده شورای عالی است.

وظایف رئیس کل سازمان به شرح زیر می‌باشد: 1- اجرای مصوبات شورای عالی و مفاد قانون تشکیل سازمان نظام پرستاری. 2- ریاست عالی امور مالی - اداری و صندوقهای رفاه و تعاون. 3- صرف هزینه‌های سازمان برطبق مصوبات شورای عالی نظام پرستاری. 4- تایید و صدور حکم روسای نظام پرستاری شهرستانهایی که توسط هیات مدیره آن شهرستان پیشنهاد شده است عزل آنان نیز به عهده وی می‌باشد.

وظایف هیات مدیره شهرستانها بشرح زیر است: 1- هیات مدیره هر شهرستان کلیه اختیارات و وظایف سازمان را در محدوده آن شهرستان عهده‌دار خواهد بود. 2- ارائه طرحها و پیشنهادات به کمیسیونهای مشورتی شورای عالی. 3- پیگیری و نظارت بر حسن اجرای مصوبات شورای عالی. 4- پیشنهاد بودجه سالیانه نظام پرستاری شهرستان به شورای عالی پرستاری و هزینه آن پس از تصویب طبق آیین‌نامه مصوب شورای عالی.

کلیه اتباع ایرانی پرستار، بهیار، کاردان اتاق عمل، کاردان هوشبری و رده‌های وابسته پرستاری می‌توانند عضو سازمان باشند.

انتخابات برای اولین دوره حداکثر سه ماه پس از تصویب این قانون با اعلام وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و برای دوره‌های بعد‌سه ماه قبل از اتمام هر دوره با اعلام رئیس کل سازمان همزمان با تشکیل هیات مرکزی نظارت بر انتخابات انجام خواهد شد.

ترکیب هیات مرکزی نظارت بر انتخابات که برای مدت چهار سال انتخاب می‌گردند بشرح زیر خواهد بود: 1 - دو نفر به انتخاب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. 3- یک نفر نماینده وزارت کشور. 4- یک نفر نماینده دادستان کل کشور به عنوان ناظر. 5- دو نفر نماینده سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران.

هیات مرکزی نظارت وظایف زیر را دارا می‌باشد: 1 - انتخاب سه الی پنج نفر اعضای هیاتهای نظارت بر انتخابات نظام پرستاری شهرستان و انتخابات شورای عالی نظام پرستاری و عزل و نصب‌آنان. 2 - نظارت برحسن انجام انتخابات در حوزه‌های انتخابی. 3 - بررسی نهایی صلاحیت نامزدهای عضویت در هیات مدیره شهرستانها و شورای عالی و ابلاغ نظر هیات مرکزی به هیات‌های اجرایی انتخابات. 4 - رسیدگی به شکایات انتخاباتی در چارچوب مواد قانونی و آیین‌نامه‌های مربوطه. 5 - رسیدگی به شکایات نامزدهایی که صلاحیت آن‌ها به تایید هیاتهای نظارت نرسیده باشد و تجدیدنظر در آن‌ها. 6 - توقف یا ابطال تمام و یا قسمتی از مراحل انجام انتخابات در چارچوب مواد قانونی و دستورالعملهای مربوطه این قانون راسا و یا با پیشنهاد‌هیاتهای اجرایی یا هیاتهای نظارت حوزه انتخاباتی. 7 - تایید نهایی حسن انجام انتخابات هیات مدیره نظام پرستاری شهرستانها و اعضاء شورای عالی نظام پرستاری و امضاء اعتبارنامه منتخبین. 8 - رسیدگی به شکایات و اعتراضات کتبی افراد در مورد تایید صلاحیت نامزدهای عضویت در هیاتهای مدیره نظام پرستاری و تجدیدنظر در آن‌ها.

برگزاری انتخابات هیات مدیره نظام پرستاری شهرستانها و اعضاء شورای عالی نظام پرستاری به‌عهده هیاتهای اجرایی انتخابات‌مربوطه بوده که ترکیب، نحوه تشکیل و نحوه کار آن‌ها و کیفیت و نحوه برگزاری انتخابات مربوطه طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که توسط شورای عالی‌نظام پرستاری تهیه و به تصویب وزیر بهداشت، درمان وآموزش پزشکی خواهد رسید.

شرایط انتخاب‌کنندگان عبارت است از : 1 - دارابودن شرایط عضویت. 2 - داشتن کارت عضویت در سازمان نظام پرستاری، در دوره اول انتخابات، داشتن گواهی مورد تایید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کافی‌است. 3 - ساکن بودن در شهرستان منطقه انتخاباتی در زمان انتخابات به تایید هیات‌مدیره آن شهرستان یا شبکه بهداشت و درمان شهرستان.

شرایط انتخاب شوندگان هیاتهای مدیره نظام پرستاری شهرستانها و شورای‌عالی نظام پرستاری به شرح زیر است : 1 - دارابودن شرایط عضویت در سازمان نظام پرستاری. 2 - عدم سابقه محکومیت که منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی باشد. 3 - داشتن حداقل سه سال سابقه سکونت یا اشتغال در حوزه انتخابیه. 4 - عدم تجاهر به فسق و نداشتن فساد اخلاقی و مالی. 5 - التزام عملی به اسلام و پایبندی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

به منظور رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه‌ای شاغلین حرفه پرستاری و رده‌های وابسته به آن هیات مدیره در مرکز و شهرستانها دارای‌هیاتهای کارشناسی می‌باشد که مطابق بند (9) ماده (3) این قانون به عنوان مشاور سازمان نظام پزشکی عمل خواهد کرد.

موارد تخلف و مجازاتهای آن مطابق با قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1374.10.20 و توسط هیاتهای بدوی و عالی انتظامی سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران تعیین خواهد شد.

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مسوول برگزاری انتخابات هیات مدیره شهرستانها و اعضاء انتخابی شورای عالی از طریق‌هیاتهای اجرایی انتخابات با رعایت مواد این قانون خواهد بود.

دادگاههای جمهوری اسلامی ایران مجازند در هر یک از شهرستانها حداقل بیست و چهار ساعت قبل از احضار و جلب هر یک از‌شاغلین پرستاری به دادگاه به خاطر رسیدگی به اتهام ناشی از قصور حرفه‌ای، به غیر از مواردی که با تشخیص قاضی بیم تبانی یا فرار و یا امحاء آثار جرم‌می‌رود مراتب را به اطلاع هیات بدوی انتظامی نظام پزشکی شهرستان مربوطه برسانند.

تمام و یا آن قسمت از قوانین که مغایر با این قانون است ملغی‌الاثر می‌باشد.

شورای عالی سازمان موظف است ظرف شش ماه پس از تشکیل، نشانه (آرم) سازمان را تهیه و به تصویب برساند.