تصويب نامه بيمه مركزي در خصوص ارسال آيين نامه شماره 100 ضوابط تاسيس و فعاليت موسسات بيمه غيردولتي

شوراي عالي بيمه در چهارصد و چهل و هفتمين جلسه خود، با توجه به قانون تاسيس موسسات بيمه غيردولتي مصوب ششم شهريور 1۳۸0 مجلس شوراي اسلامي و در اجراي ماده 1۷ قانون تاسيس بيمه مركزي ايران و بيمه گري ضوابط تاسيس و فعاليت موسسات بيمه غيردولتي را مشتمل بر 21 ماده و 11 تبصره به شرح زير تصويب نمود:

كلمات و اصطلاحات مورد استفاده در اين آيين نامه با تعاريف زير بكار رفته اند:

قانون تاسيس : قانون تاسيس بيمه مركزي ايران و بيمه گري مصوب سال 1۳50 و اصلاحات بعدي آن.

بيمه مركزي: بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران.

موسسه بيمه: موسسه اي است كه بر اساس قوانين و مقررات مربوط و ضوابط اين آيين نامه از بيمه مركزي پروانه فعاليت دريافت نموده باشد.

موافقت اصولي: موافقت با درخواست تاسيس موسسه بيمه كه پس از اخذ مصوبه مجمع عمومي بيمه مركزي به منظور تشكيل پرونده ثبتي و پذيره نويسي سهام صادر مي شود.

پروانه تاسيس: موافقت با ثبت موسسه بيمه در مرجع ثبت شركتها كه بيمه مركزي پس از تاييد طرح اساسنامه و انتخاب اولين مديران و بازرس يا بازرسان در مجمع عمومي موسس و در صورت احراز شرايط لازم بر اساس موافقت اصولي، صادر مي كند.

پروانه فعاليت: مجوز فعاليت موسسه بيمه در يك يا چند رشته بيمه اي كه بيمه مركزي صادر مي نمايد.

كاركنان كليدي و عملياتي موسسه بيمه: كاركنان موضوع بندهاي (۳) و (4) ماده 1 آيين نامه نحوه احراز صلاحيت كاركنان كليدي و عملياتي موسسات بيمه (شماره 90) و اصلاحات بعدي آن.

تشكيل موسسه بيمه صرفاً به صورت «شركت سهامي عام» ايراني يا «شركت تعاوني سهامي عام» ايراني كه سهام آن با نام بوده و با رعايت قانون تأسيس و طبق قانون تجارت به ثبت رسيده باشد، امكان پذير است. در تاسيس موسسه بيمه به صورت «شركت تعاوني سهامي عام»، مقررات ماده (12) «قانون اصلاح موادي از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و اجراي سياست هاي كلي اصل 44 قانون اساسي - مصوب مجمع تشخيص مصلحت نظام به تاريخ ابلاغي ۳1 /04 /1۳۸۷مجلس شوراي اسلامي» نيز رعايت خواهد شد.

موسسين موسسه بيمه بايد فاقد سابقه محكوميت موضوع ماده 64 قانون تاسيس و يا هرگونه محكوميت ديگري كه منجر به محروميت از حقوق اجتماعي شده است، باشند.

وزارتخانه ها، موسسه هاي دولتي، موسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي و شركتهاي موضوع ماده 2‹‹قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت›› نمي توانند جزء موسسين موسسه بيمه باشند.

وزارتخانه ها، موسسات، نهادها و شركتهاي موضوع اين ماده در مجموع نمي توانند بيش از ده درصد در موسسه بيمه سهم داشته باشند.

شركتهاي موضوع تبصره ماده 4 قانون محاسبات عمومي كشور مشمول حكم اين ماده نمي باشند. ولي در هر حال مجموع سهام آنها نبايد بيش از 20 درصد سهام موسسه بيمه باشد.

صندوق هاي بازنشستگي كاركنان شركتها و موسسات دولتي به استثناي صندوق بازنشستگي كشوري و صندوق هاي بازنشستگي نيروهاي مسلح مشمول محدوديت اين ماده نمي باشند.

اشخاص حقوقي كه وزارتخانه ها، شركتهاي دولتي و موسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي در آنها بيش از 20 درصد سهم دارند، نمي توانند در مجموع بيش از 20 درصد در موسسه بيمه سهم داشته باشند.

هر شخص حقيقي يا حقوقي نمي تواند بيش از 20 درصد سهام يك موسسه بيمه را داشته باشد. نصاب مذكور در مورد اشخاص حقيقي شامل اقارب نسبي و سببي درجه يك از طبقه اول آن شخص نيز مي باشد.

هر شخص حقيقي و اقارب وي مندرج در اين ماده به علاوه اشخاص حقوقي كه آن شخص حقيقي و يا اقارب مذكور در آنها بيش از 20 درصد سهم داشته باشند، با رعايت نصاب مندرج در اين ماده در مجموع نمي توانند بيش از 40 درصد سهم يك موسسه بيمه را داشته باشد.

هر شخص حقوقي به علاوه ساير اشخاص حقوقي كه آن شخص به طور مستقيم در آنها بيش از 20 درصد سهم داشته باشد، با رعايت نصاب مندرج در اين ماده در مجموع نمي توانند بيش از 40 درصد سهم يك موسسه بيمه را داشته باشد.

در صورتي كه موسسه بيمه مختلط متقاضي تفكيك عمليات بيمه هاي زندگي و غيرزندگي خود از طريق تاسيس موسسه بيمه تخصصي باشد، موسسه بيمه مختلط و ساير موسسين موسسه بيمه جديد كه موسسه بيمه مختلط بيش از 20 درصد سهام آنها را در اختيار دارد، با رعايت مفاد اين ماده از شمول محدوديت هاي مندرج در تبصره هاي 1 و 2 آن مستثني هستند. موسسه بيمه مختلط متقاضي موظف است ظرف مدت شش ماه پس از صدور پروانه فعاليت موسسه بيمه جديد اساسنامه خود را اصلاح نموده و ساير اقدامات لازم را جهت تطبيق وضعيت خود با مقررات مربوط به عمل آورد. پس از اصلاح اساسنامه، موسسه بيمه متقاضي مجاز به صدور بيمه نامه در زمينه فعاليت موسسه بيمه جديد نخواهد بود.

موسسه بيمه مختلط مي تواند با موافقت موسسه بيمه جديد موضوع تبصره ۳ اين ماده و رعايت مواد 54 تا 5۷ قانون تاسيس و ساير مقررات مربوط، آن بخش از پرتفوي خود را كه مربوط به موضوع فعاليت موسسه بيمه جديد است به آن موسسه منتقل نمايد.

مادامي كه موسسه بيمه اي در هر دو بخش بيمه هاي زندگي و بيمه هاي غيرزندگي فعاليت مي كند، طبق مواد 21 و 22 آيين نامه بيمه هاي زندگي و مستمري (آيين نامه شماره 6۸) و اصلاحات بعدي آن، مكلف است حساب هاي مربوط به معاملات بيمه هاي زندگي را از ساير حساب هاي خود تفكيك نموده و دفاتر خود را به ترتيبي تنظيم كند كه كليه اقلام مربوط به معاملات هر يك از انواع بيمه هاي زندگي به تفكيك مشخص شده باشد.

براي دريافت موافقت اصولي، اشخاص حقيقي و حقوقي داخلي كه واجد شرايط مقرر در اين آيين نامه هستند بايد تقاضاي تاسيس موسسه بيمه را همراه پيش نويس اساسنامه، برنامه جامع عملياتي و ساير مدارك و اطلاعاتي كه براي احراز شرايط پيش بيني شده در قانون تاسيس و اين آيين نامه مورد نياز است به بيمه مركزي تسليم نمايند.

برنامه جامع عملياتي بايد شامل اهداف موسسه، بازارهاي هدف، تمهيدات بيمه اتكايي و نحوه حصول به اهداف مورد نظر حداقل براي سه سال اوليه فعاليت موسسه بيمه باشد.

در صورتي كه بيمه مركزي پس از دريافت مدارك از متقاضي، براي احراز شرايط، ارايه مدارك و اطلاعات ديگري را لازم بداند بايد ظرف پانزده روز اداري، مراتب را به طور كتبي به متقاضي اعلام نمايد.

كليه موسسين حقوقي موسسه بيمه و سهامداران حقوقي با بيش از پنج درصد سهام موسسه بيمه، بايد حداقل سه دوره مالي سابقه فعاليت داشته باشند و مكلفند يك نسخه از اساسنامه و ترازنامه و حساب عملكرد سود و زيان مصوب خود در سه سال مالي قبل را به همراه اظهارنامه اي مشتمل بر اسامي اعضاي هيئت مديره و سهامداران عمده (داراي بيش از پنج درصد سهام) و ساير اطلاعات ضروري به بيمه مركزي ارايه دهند.

بيمه مركزي پس از دريافت كليه مدارك و اطلاعات مورد نياز و احراز شرايط قانوني موسسين، حداكثر ظرف يك ماه نظر خود را درباره تقاضاي مطرح شده براي طي مراحل قانوني به شوراي عالي بيمه ارايه خواهد نمود.

مفاد اعلاميه پذيره نويسي بايد قبل از ارايه به اداره ثبت شركتها به تاييد بيمه مركزي برسد.

حسابرس و بازرس قانوني موسسه بيمه بايد از ميان حسابرسان مورد تاييد بيمه مركزي و معتمد سازمان بورس و اوراق بهادار انتخاب شوند.

هيچ يك از كاركنان كليدي و عملياتي موسسه بيمه نمي توانند در ساير موسسات بيمه (سرزمين اصلي و مناطق آزاد)، كارگزاري ها، نمايندگي هاي بيمه و ارزيابي هاي خسارت بيمه اي، هرگونه سمت داشته باشند.

پس از تعيين سرمايه، تصويب اساسنامه، تعيين مديران، بازرس قانوني و ساير موارد مندرج در قانون تجارت در مجمع عمومي موسس و تعيين مديرعامل، بيمه مركزي با رعايت مقررات، پروانه تاسيس موسسه بيمه را صادر خواهد نمود.

مدت اعتبار موافقت اصولي و پروانه تاسيس حداكثر يك سال پس از صدور است مگر آنكه قبل از انقضاء به درخواست متقاضي و موافقت بيمه مركزي اين مهلت تمديد شود.

مجوزهاي صادر شده قابل انتقال به غير نمي باشد.

براي صدور پروانه فعاليت موسسه بيمه و ادامه فعاليت آن، موسسه بيمه بايد متناسب با ساختار سازماني خود، داراي كاركنان كليدي به ترتيب مندرج در آيين نامه نحوه احراز صلاحيت حرفه اي كاركنان كليدي و عملياتي موسسات بيمه (شماره 90) و آيين نامه حاكميت شركتي در موسسات بيمه (شماره 9۳) و اصلاحات بعدي آن بوده و صلاحيت فني آنها قبلاً به تاييد بيمه مركزي رسيده باشد.

در صورت استعفا، عزل يا فوت مديرعامل موسسه بيمه يا سلب شرايط وي (به تشخيص بيمه مركزي)، موسسه بيمه موظف است حداكثر تا دو ماه فرد واجد شرايط ديگري را به بيمه مركزي معرفي نمايد. بيمه مركزي موظف است حداكثر ظرف مدت يك ماه نظر خود را در مورد صلاحيت فرد معرفي شده اعلام كند. تا زمان انتصاب مديرعامل مورد تاييد بيمه مركزي، انجام وظايف وي بر عهده قائم مقام مديرعامل و در صورت نبود قائم مقام، به عهده عضو منتخب هيئت مديره موسسه بيمه خواهد بود. چنانچه موسسه بيمه اي به هر علت بيش از سه ماه فاقد مديرعامل تاييد صلاحيت شده باشد، رئيس كل بيمه مركزي موظف است در اجراي ماده 41 قانون تاسيس بيمه مركزي ايران و بيمه گري موضوع را همراه با پيشنهاد مشخص در شوراي عالي بيمه مطرح نمايد.

بيمه مركزي پس از ثبت موسسه بيمه و معرفي مسئولين فني، امور مالي و كنترلي مورد تاييد، ظرف يك ماه پروانه فعاليت براي رشته هاي مورد تقاضا را در چارچوب اساسنامه صادر خواهد كرد.

مديران موسسه بيمه موظفند بر اساس برنامه عملياتي پيش بيني شده موسسه بيمه را اداره نمايند و هرگونه تغيير در كليات برنامه عملياتي را قبلاً به اطلاع و تاييد بيمه مركزي برسانند.

انجام عمليات اتكايي براي موسسات بيمه اتكايي مجاز است. موسسات بيمه مستقيم مشروط به داشتن حداقل سرمايه مورد نياز براي فعاليت بيمه اتكايي و با رعايت ضوابطي كه از سوي بيمه مركزي اعلام خواهد شد مجاز به قبولي اتكايي از ساير موسسات بيمه داخلي (اعم از دولتي، غيردولتي و ثبت شده در مناطق آزاد) و خارجي مي باشند.

مواردي كه در اين آيين نامه ذكر نشده است، حسب مورد تابع قانون تاسيس موسسات بيمه غيردولتي، قانون تاسيس بيمه مركزي ايران و بيمه گري، قانون تجارت، مصوبات شوراي عالي بيمه، دستورالعمل هاي بيمه مركزي و ساير قوانين و مقررات جاري خواهد بود.

اين آيين نامه جايگزين ضوابط تاسيس موسسات بيمه غيردولتي (آيين نامه شماره 40) مصوب شوراي عالي بيمه و اصلاحات بعدي آن مي شود و از تاريخ ابلاغ لازم الاجرا است. ساير ضوابط مربوط به تاسيس و فعاليت موسسه بيمه كه حسب مورد در ساير آيين نامه هاي مصوب شوراي عالي بيمه از جمله آيين نامه نحوه احراز صلاحيت حرفه اي كاركنان كليدي و عملياتي موسسات بيمه (شماره 90) و آيين نامه حاكميت شركتي در موسسات بيمه (شماره 9۳) و اصلاحات بعدي آنها، وجود دارد، به قوت خود باقي است.