دستورالعمل «نحوه حضور در توليدات نمايشي كشور»

مقدمه: در راستاي تحقق اهداف قانون ساماندهي مد و لباس مصوب 1385/10/12 مجلس شوراي اسلامي و همچنين به منظور اجراي مفاد بند هفتم بخش «ه» از ماده هفتم آيين نامه اجرايي قانون ساماندهي مد و لباس مصوب 1387/04/09 هيئت محترم وزيران، كارگروه ساماندهي مد و لباس، دستورالعمل نحوه حضور بازيگران در سينما، تلويزيون و توليدات نمايشي را به شرح ذيل به تصويب رساند:

: تعاريف و اصطلاحات

1- بازيگر: به كسي گفته مي شود كه يك نقش را در آثار نمايشي و تبليغاتي در انواع بسترهاي مختلف مانند: تلويزيون، سينما و شبكه نمايش خانگي، ايفا مي كند.

2- نحوه حضور: عبارت است از كيفيت و نوع طراحي لباس و پوشش بازيگران يا استفاده ايشان از هرگونه ملزومات پوشش در صحنه نمايش و مقابل دوربين ضبط يا پخش

3- قانون: قانون ساماندهي مد و لباس، مصوب 1385/10/12 مجلس شوراي اسلامي

4- آيين نامه اجرايي: آيين نامه اجرايي قانون ساماندهي مد و لباس مصوب 1387/04/09 هيئت محترم وزيران

5- وزارت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي

6- صدا و سيما: سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران

7- پوشاك اجتماعي: لباس و پوششي كه منطبق بر تعريف مندرج در جزء (1) بند (الف) دستورالعمل شاخص هاي نظارت بر طراحي، توليد، تبليغ و عرضه پوشاك اجتماعي بانوان است.

: هدف انتخاب و استفاده از مد و لباس مبتني بر طرح ها و الگوهاي بومي و داخلي و پرهيز از انتخاب و مصرف الگوهاي بيگانه و نامتجانس با فرهنگ اسلامي ـ ايراني

: ضوابط

1ـ طراحي لباس بايد با تكيه بر فرهنگ اسلامي، آداب ملي و بومي كشور و در چهارچوب حدود شرعي صورت گيرد.

: در سينما، نمايش خانگي و بسترهاي مجازي مصاديق عرفي حسب مورد توسط وزارت و صدا و سيما به صورت سالانه تهيه، پيشنهاد و به تصويب كارگروه ساماندهي مد و لباس مي رسد. اولين نسخه از مصاديق يادشده يك ماه پس از تصويب و ابلاغ دستورالعمل تهيه و به كارگروه ساماندهي مد و لباس ارسال خواهد شد.

3ـ رعايت پوشش بانوان در محيط بيرون از خانه بايد در چهارچوب «پوشاك اجتماعي» طراحي شود و كاركرد پوشانندگي كامل مدنظر باشد؛ از جمله بلنديِ مناسب براي بالاپوش، آستينِ تا مچ، استفاده از پارچه ساتر يا تمهيد آستر در پارچه غيرساتر، پرهيز از برش بازِ مخلِ پوشانندگي (پارگي يا زاپ) و شلوار كوتاه.

3ـ ترويج مدها و الگوهاي مغاير با فرهنگ اسلامي ـ ايراني ممنوع است

3ـ لباس هاي منقوش به آرم و تصاوير نامتعارف، نوشته ها و نمادها يا ملحقات لباس مختص فرهنگ بيگانه، علائم فرقه هاي ضاله و گروه هاي منحرف نبايد ترويج شود.

3ـ به منظور رعايت تمايز و حفظ كاركردهاي جنسيتيِ لباس، استفاده از پوشش زنانه براي آقايان و پوشش مردانه براي بانوان مجاز نيست.

3ـ تمامي لباس هايي كه در معرفي شخصيت هاي اصلي و محوري اثر مؤثر هستند و نمايش داده مي­شود به عنوان لباس اجتماع (بيرون از منزل) بايد داراي شناسه شيما باشد.

: شخصيت هاي تاريخي (به استثناء تاريخ معاصر و انقلاب اسلامي) مشمول حكم اين بند نيستند.

3ـ لباس هاي قوميت هاي ايراني، اقشار و يا مذاهب و اديان الهي، نبايد تحقير و يا تمسخر شود.

3ـ ضروري است از شأن و منزلت چادر به عنوان حجاب برتر صيانت شود و از آن شخصيت پردازي و تصويرسازي مثبت صورت گيرد.

3ـ درصورت وجود ضرورت هاي شخصيت پردازي در قصه و به منظور تقبيح رفتار نامتعارف، با دو شرط عدم تحريك كنندگي و عدم ترويج موضوع، بازنمايي موارد ممنوع شده ممكن مي باشد.

3ـ تهيه كننده با نظر كارگردان به عنوان توليدكننده اثر، موظف است طراح لباسي كه داراي كارت عضويت سامانه جامع طراحان كارگروه ساماندهي مد و لباس كشور است را انتخاب و در تيتراژ ابتدايي و انتهايي اثر ذكر نمايد.

: توصيه ها

4ـ ترويج فرهنگ پوشش صحيح ايراني ـ اسلامي با طراحي و نمايش لباس هاي مناسب، زيبا و متنوع براي بانوان و آقايان.

4ـ حداكثر استفاده از ظرفيت پارچه ها و لباس هاي بومي، سنتي و قومي در گستره فرهنگ ايراني در طراحي لباس.

4ـ به منظورحفظ هويت تاريخي پوشش ايرانيان لازم است در طرح­ هاي تاريخي، ضمن رعايت ضوابط شرعي با انجام تحقيق و پژوهش، در طراحي لباس به مقتضيات و ويژگي هاي زمان واقعه توجه شود.

4ـ بازنمايي طرح هاي برگزيده كارگروه ساماندهي مد و لباس و ويژندهاي (برند) داخلي در توليدات نمايشي نيازمند مجوز با رويكردي حمايتي .

: سازمان اجرا

5ـ تهيه كننده فيلم (چه حقيقي و چه حقوقي) متولي و مسئول رعايت اين دستورالعمل در توليدات در بسترهاي مختلف عرضه و نمايش و اجراي درست دستورالعمل ها است.

5ـ نظارت، رصد و ارزيابي: - در سينما وزارت مسئول اجراي دقيق ضوابط دستورالعمل و رصد و ارزيابي آن است. - در بسترها و سكوهاي مجازي حسب مورد (برابر قوانين و مقررات مربوطه) وزارت يا صدا و سيما مسئول اجراي دقيق ضوابط دستورالعمل و رصد و ارزيابي آن است.

: مواجهه با تخلفات

1- قبل از پخش يا نمايش اثر: - نهادهاي مسئول با توجه به ساز و كارهاي قانوني موجود، پيشگيري لازم را از مغايرت ها و تخلفات از ضوابط اين دستورالعمل و يا رفع آن ها معمول مي نمايند. - در صورت عدم عضويت طراح لباس اثر نمايشي در سامانه جامع طراحان و يا عدم دريافت شناسه شيما براي آثار مذكور در بند (8ـ3) ماده (3)، نهادهاي مسئول مكلفند از صدور پروانه ساخت يا نمايش حسب مورد خودداري نمايند. - نهادهاي مسئول موظفند قبل از صدور پروانه انتشار تمامي موارد ذكر شده در اين دستورالعمل را مورد بررسي قرار داده و سپس براي صدور مجوز اقدام نمايد.

2- بعد از پخش يا نمايش اثر: - نهادهاي مسئول موظفند بر اساس سازوكار اجرايي خود با متخلفان برخورد قانوني كنند. - كارگروه ساماندهي مد و لباس موظف است گزارش تخلف و عدول از اين ضوابط را هر شش ماه يكبار به وزارت و صدا و سيما ارائه دهد تا منطبق بر بند فوق عمل شود.

: اين دستورالعمل در يك مقدمه و هفت ماده در تاريخ 1401/08/18 به تصويب كارگروه ساماندهي مدولباس رسيده و در تاريخ 1402/11/08 به امضاء و ابلاغ وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي رسيد.

محمد مهدي اسماعيلي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي