رأي شماره 864 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع حكم مقرر در بند 4 از قسمت 6 جدول ذيل بند 5-8دستورالعمل شرايط والزامات آموزشهاي بلندمدت سازمان صنايع هوافضاي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلّح كه براساس آن اعلام شده است صدور گواهي اشتغال به كار به منظور دريافت مدرك تحصيلي جهت كاركناني كه بعد از اشتغال به كار و بدون هماهنگي با سازمان صنايع هوافضاي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلّح ادامه تحصيل دادهاند ممنوع است،ابطال شد.

شماره0002720 - 25 /5 /1401 بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس هيأت‌مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 140109970905810864 مورخ 1401/5/4 با موضوع: «حكم مقرر در بند 4 از قسمت 6 جدول ذيل بند 5 ـ 8 دستورالعمل شرايط و الزامات آموزشهاي بلندمدت سازمان صنايع هوافضاي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلّح كه براساس آن اعلام شده است صدور گواهي اشتغال به كار به منظور دريافت مدرك تحصيلي جهت كاركناني كه بعد از اشتغال به كار و بدون هماهنگي با سازمان صنايع هوافضاي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلّح ادامه تحصيل داده‌اند ممنوع است، ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي‌گردد. مديركل هيأت عمومي و هيأت‌هاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ يدالله اسمعيلي‌فرد تاريخ دادنامه: 1401/5/4 شماره دادنامه: 864 شماره پرونده: 0002720 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي: آقاي نيما آقا علي موضوع شكايت و خواسته: ابطال بند 4 قسمت 6 جدول ذيل بند 5 ـ 8 مندرج در صفحه 11 دستورالعمل شرايط و الزامات آموزش‌هاي بلند مدت سازمان صنايع هوا فضاي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح موضوع بخشنامه شماره 6132950596/3/20 مورخ 1395/9/16 گردش كار: شاكي به موجب دادخواست و لايحه تكميلي ابطال بند 4 قسمت 6 جدول ذيل بند 5 ـ 8 مندرج در صفحه 11 دستورالعمل شرايط و الزامات آموزش‌هاي بلندمدت سازمان صنايع هوا فضاي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح موضوع بخشنامه شماره 6132950596/3/20 مورخ 1395/9/16 را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه: "احتراماً اينجانب كه شاغل در سازمان صنايع هوافضاي وزارت دفاع مي‌باشم، به صورت شخصي و با استفاده از مرخصي اقدام به تحصيل در مقطع كارشناسي ارشد دوره روزانه در سال 1395 نموده‌ام و اكنون براي اخذ اصل مدرك تحصيلي مطابق قانون نيازمند ارائه سابقه خدمت به وزارت علوم مي‌باشم. لكن معاونت منابع انساني سازمان صنايع هوافضاي وزارت دفاع بدون ارائه هرگونه مستندي اعلام مي‌نمايد كه معاونت قبلي منابع انساني سازمان هوافضا طي بخـشنامه‌اي اعـلام نموده‌اند كه هرگونه مكاتبه با دانشگاه‌ها و وزارت علوم براي افـرادي كه به صورت شخصي اقدام به ادامه تحصيل مي‌نمايند ولو اينكه قصد اعمال مدرك تحصيلي در سازمان را نداشته باشند ممنوع است. معاونت منابع انساني كنوني سازمان هوافضا نيز با استناد به اين بخش نامه از ارائه گواهي سابقه خدمت به اينجانب جهت اخذ اصل مدرك تحصيلي سرباز مي‌زند. خواهشمند است سازمان فوق را ملزم به ابطال بخش‌نامه مذكور نموده و زمينه ارائه گواهي خدمت جهت اخذ اصل مدرك تحصيلي را فراهم نماييد. مصوبه مورد شكايت مغاير با اصل 30 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، مواد 61 و 62 قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 1386 مي‌باشد." متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است: "دريافت مدرك تحصيلي ........ 4ـ صدور گواهي اشتغال به كار به منظور دريافت مدرك تحصيلي جهت كاركناني كه بعد از اشتغال به كار و بدون هماهنگي با سازمان ادامه تحصيل داده‌اند مجاز نمي‌باشد." در پاسخ به شكايت مذكور، معاون حقوقي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح به موجب لايحه شماره 1851 مورخ 1400/12/17 توضيح داده است كه: "در راستاي اجراي مواد 44 تا 63 قانون آجا و 34 تا 71 قانون سپاه، نظام جامع آموزش وزارت دفاع ابلاغي از سوي معاونت تربيت و آموزش ودجا طي نامه شماره 202229/91/60/16 ـ 1391/11/3، ابلاغيه شماره 929/2010/95/2/454 ـ 1395/5/13 معاوت منابع انساني ودجا (تفويض اختيار شوراي بورس وزارت) نامه معاونت منابع انساني سازمان صنايع هوافضا به شماره 6120/9588/5/274 ـ 1395/6/31 به منظور ايجاد وحدت رويه در حوزه آموزش‌هاي بلندمدت در كليه مراحل تصميم‌گيري مرتبط با حوزه در كليه سطوح سـازمان هوافضا و تعيين ملاك‌ها، معيارها و چارچوب‌هاي تصميم‌گيري در راستاي اجراي سياست‌ها و تدابير ابلاغي مرتبط با حوزه آموزش‌هاي بلندمدت، دستورالعمل شرايط و الزامات آموزش‌هاي بلند مدت سازمان تدوين گرديده است. با عنايت به بند 5 ـ 8 دستورالعمل فوق صدور گواهي اشتغال به كار براي كاركنان سازمان جهت شركت در آزمون‌هاي مقطع دانشگاهي برابر مقررات و مطابق با جدول امكان‌پذير مي‌باشد كه عبارتند از: الف ـ در صورتي كه فرد متقاضي به سازمان تعهدي (خدمتي يا تحصيلي) نداشته باشد صدور گواهينامه جهت دريافت مدرك تحصيلي هر مقطعي بلامانع است. ب ـ صدور گواهي اشتغال به كار به منظور دريافت مدرك تحصيلي جهت كاركناني كه قبل از استخدام تحصيلات خود را به پايان رسانده‌اند بلامانع است. ج ـ صدور گواهي اشتغال به كار به منظور دريافت مدرك تحصيلي جهت كاركناني كه بعد از اشتغال به كار و بدون هماهنگي با سازمان ادامه تحصيل داده‌اند مجاز نمي‌باشد. با عنايت به اين كه شاكي در دوره تحصيلات تكميلي در مقطع روزانه دانشگاه‌هاي دولتي فارغ‌التحصيل گرديده و بر اساس قوانين ادامه تحصيل در دانشگاه‌هاي دولتي ياد شده مي‌بايست به ميزان مدت تحصيل در دانشگاه، تعهد خدمت داشته و ارائه اصل مدرك تحصيلي پس از انجام تعهد خدمت و استهلاك وام دريافتي خواهد بود. با توجه به اين كه ارائه گواهي اشتغال به خدمت به نامبرده به منزله پذيرش ضمني تعهد تحصيلي مشاراليه از سوي اين سازمان مي‌باشد كه با موارد اشاره شده در بند 3 مغايرت دارد. دستورالعمل شرايط و الزامات آموزش‌هاي بلند مدت سازمان همانگونه كه در مواد 58 قانون آجا و 53 قانون سپاه اشاره شده بايد به گونه‌اي برنامه‌ريزي و اجرا گردد كه نياز سازمان مربوط را به بهترين نحو مرتفع نموده و آجا و سپاه را به سمت خودكفائي سوق دهد و در زمان صلح نيز، پرسنل از عهده انجام وظايف مقرر در اصل 147 قانون اساسي برآيند." هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1401/5/4 به رياست معاون قضايي ديوان عدالت اداري در امور هيأت عمومي و با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است. رأي هيأت عمومي با توجه به اينكه براساس آراي متعدد هيأت عمومي ديوان عدالت اداري از جمله رأي شماره 203 مورخ 1383/8/15 اين هيأت، سلب حقوق اشخاص مستلزم تجويز قانونگذار است و با عنايت به اينكه در قوانين و مقررات موجود، هيچ حكمي درخصوص جواز عدم صدور گواهي اشتغال به كار جهت كاركناني كه بعد از اشتغال به كار و بدون هماهنگي با سازمان متبوع خود ادامه تحصيل داده‌اند، وضع نشده است و صدور گواهي مذكور تعارضي با تعهدات مستخدم نسبت به دستگاه متبوع خود ندارد، بنابراين حكم مقرر در بند 4 از قسمت 6 جدول ذيل بند 5 ـ 8 دستورالعمل شرايط و الزامات آموزشهاي بلندمدت سازمان صنايع هوافضاي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلّح كه براساس آن اعلام شده است صدور گواهي اشتغال به كار به منظور دريافت مدرك تحصيلي جهت كاركناني كه بعد از اشتغال به كار و بدون هماهنگي با سازمان صنايع هوافضاي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلّح ادامه تحصيل داده‌اند ممنوع است، خارج از حدود اختيار و خلاف قانون بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي‌شود. هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ مهدي دربين