آيين نامه داخلي شوراي عالي انقلاب فرهنگي

مصوبه «آيين نامه داخلي شوراي عالي انقلاب فرهنگي» كه در جلسه 889 مورخ 1402/07/18 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيده است؛ به شرح ذيل براي اجرا ابلاغ مي گردد:

مقدمه با استناد به مفاد پيوست احكام مقام معظم رهبري مدظله العالي در خصوص شوراي عالي انقلاب فرهنگي و در چارچوب اصول اول، پنجم، پنجاه و هفتم و يكصد و دهم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و در اجراي ماده 23 سند تحول شوراي عالي (مصوب جلسه 862 مورخ 1401/03/03 شوراي عالي انقلاب فرهنگي) و وفق اين سند؛ «آيين نامه داخلي شوراي عالي انقلاب فرهنگي» (مصوب جلسه 182 مورخ 1388/01/15 شوراي معين شوراي عالي انقلاب فرهنگي؛ بنا به تفويض جلسه 633 مورخ 1387/07/23) بر اساس بررسي هاي كارشناسي كارگروه تخصصي و تصويب در جلسات 403 الي 406، 410، 417، 428 الي 430، 433 الي 435 ، 438، 441 و 453 شوراي معين شوراي عالي انقلاب فرهنگي در جلسات 886 و 888 مورخ 1402/05/24 و 1402/06/21 شوراي عالي انقلاب فرهنگي مورد بازنگري، ترميم و تكميل قرار گرفت و به شرح فصول و مواد آتي در جلسه 889 مورخ 1402/07/18 تصويب و جايگزين آيين نامه داخلي مصوب سال 1388 شده است.

اختصارات و تعاريف

در اين آيين نامه؛ اختصارات با تعاريف ذيل به كار مي رود:

شوراي عالي: شوراي عالي انقلاب فرهنگي

شوراي معين: شوراي معين شوراي عالي انقلاب فرهنگي

جلسات عادي شوراي معين: جلساتي كه قبل از جلسه شوراي عالي در محل برگزاري جلسه شوراي عالي، برگزار مي شود.

جلسات فوق العاده شوراي معين: ساير جلسات شوراي معين

آيين نامه داخلي: آيين نامه داخلي شوراي عالي انقلاب فرهنگي

رئيس شوراي عالي: رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي

رئيس جلسه: رئيس يا نواب رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي

دبير شوراي عالي: دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي

اعضاي شوراي عالي: اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي

اعضاي حقيقي: شخصيت هاي حقيقي كه با حكم مقام معظم رهبري مدظله العالي به عنوان عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي منصوب مي شوند.

اعضاي حقوقي: شخصيت هاي حقوقي كه با حكم مقام معظم رهبري مدظله العالي به عنوان عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي منصوب مي شوند.

عضو مدعو: بالاترين مقام دستگاه حداقل در سطح وزير و يا همتراز آن كه حسب موضوع به تشخيص رئيس يا دبير شوراي عالي با حق رأي به جلسه شوراي عالي دعوت مي شود.

دبيرخانه: دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي

دستگاه: وزارتخانه، سازمان، نهاد، مؤسسه دولتي، مؤسسه و نهاد عمومي غيردولتي و كميسيون هاي تخصصي مجلس شوراي اسلامي است.

كميسيون مشترك هماهنگي شوراي عالي انقلاب فرهنگي و قوا: كميسيون موضوع ماده 6 سند تحول شوراي عالي انقلاب فرهنگي است.

ستادهاي راهبري و نظارت: ستادهاي راهبري و نظارت موضوع مواد 21 و 22 سند تحول شوراي عالي انقلاب فرهنگي شامل: الف) ستاد راهبري و نظارت فرهنگي و اجتماعي، ب) ستاد راهبري و نظارت تعليم و تربيت، ج) ستاد راهبري و نظارت خانواده و زنان، د) ستاد راهبري و نظارت علم، فناوري و نوآوري

قرارگاه مركزي: شوراي عالي انقلاب فرهنگي و شوراي معين؛ قرارگاه مركزي فرهنگي سياست گذاري، طراحي و برنامه ريزي كلان، ساماندهي، راهبري، هدايت، نظارت و ارزيابي راهبردي حوزه هاي فرهنگ و دانش كشور با در اختيار گرفتن منابع انساني و مالي و ابزار و امكانات ساير دستگاه ها با رعايت قوانين مي باشند.

قرارگاه عملياتي: ستادهاي راهبري و نظارت موضوع مواد 21 و 22 سند تحول شوراي عالي انقلاب فرهنگي كه در مواقع ضروري به مثابه قرارگاه عملياتي با در اختيار گرفتن منابع انساني و مالي و ابزار و امكانات ساير دستگاه ها با رعايت قوانين، مأموريت هاي محوله را به انجام مي رسانند.

شوراي وابسته: شوراها، كميته ها و هيأت هايي كه به عنوان هسته هاي فكري و يا قرارگاه هاي عملياتي با مأموريت هاي روشن و مشخص، به لحاظ ساختاري به طور پيوسته و سلسله مراتبي زير نظر دبير شوراي عالي قرار دارند و ارتباط منقطع و موضوعي با ستاد ذي ربط خواهند داشت.

سامانه: سامانه الكترونيكي بارگذاري دستور جلسات و مستندات شوراي عالي و شوراي معين براي اعضاء

رئيس و دبير شوراي عالي؛ اختيارات و وظايف

شوراي عالي به عنوان قرارگاه مركزي فرهنگي كشور داراي رئيس، دو نايب رئيس، دبير و منشي مي باشد. رئيس جمهور، رئيس شوراي عالي است و رئيس مجلس شوراي اسلامي و رئيس قوه قضائيه به ترتيب؛ نايب رئيس اول و نايب رئيس دوم شوراي عالي هستند.

اختيارات و وظايف رئيس شوراي عالي به شرح ذيل است:

تأييد دستور جلسات شوراي عالي بنا به پيشنهاد دبير شوراي عالي

رياست جلسات شوراي عالي، تشكيل منظم جلسات، هدايت و جمع بندي مذاكرات و تشكيل جلسات فوق العاده طبق آيين نامه

ارائه گزارش فعاليت ها و اقدامات شوراي عالي به محضر مقام معظم رهبري مدظله العالي

امضاء و ابلاغ مصوبات شوراي عالي حداكثر ظرف مدت 14 روز كاري بعد از ارسال نهايي آنها از سوي دبيرخانه

هماهنگي و اقدامات مؤثر براي ايجاد سازوكار تأمين اعتبارات و منابع اجرايي سازي مصوبات شوراي عالي و اتخاذ تدابير لازم براي اجرايي شدن مصوبات از طريق صدور دستور توسط ايشان و تمهيد دبير شوراي عالي در راستاي اثربخشي و ارتقاء كارآمدي شوراي عالي

در صورت عدم امكان حضور رئيس شوراي عالي؛ نواب رئيس به ترتيب تقدم، رياست جلسه را عهده دار خواهند شد.

در صورت عدم ابلاغ مصوبات ظرف مدت مذكور در بند 4؛ رئيس جمهور در جلسه شوراي عالي، دلايل عدم ابلاغ را مطرح و مجدداً بحث، اصلاح و رأي گيري به عمل مي آيد و اين مصوبه را رئيس جمهور ابلاغ مي نمايد.

دبير شوراي عالي با مشورت و رأي موافق اكثريت مطلق اعضاي شوراي عالي؛ توسط رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي به محضر مقام معظم رهبري مدظله العالي معرفي مي شود و پس از تأييد از سوي معظم له، با حكم رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي براي يك دوره چهارساله منصوب مي شود. دبير شوراي عالي، رياست دبيرخانه را نيز بر عهده دارد و انتخاب مجدد وي براي دوره هاي متوالي بلامانع است.

چنانچه دبير شوراي عالي به هر علت قادر به ادامه فعاليت نباشد، رئيس شوراي عالي در اولين جلسه نسبت به انتخاب جانشين موقت از ميان اعضاي حقيقي به مدت حداكثر 2 ماه تا زمان تعيين دبير جديد اقدام خواهد كرد. تغيير دبير شوراي عالي در هر شرايطي، منوط به رأي موافق اكثريت مطلق اعضاي شوراي عالي و تأييد مقام معظم رهبري مدظله العالي خواهد بود.

وظايف دبير شوراي عالي به شرح ذيل است:

تهيه، تدوين و تنظيم دستور جلسات شوراي عالي و پيشنهاد آن به رئيس شوراي عالي

هماهنگي تشكيل جلسات شوراي عالي و اداره جلسات آن و مديريت ترتيب مذاكرات

ايجاد تمهيدات و اقدامات لازم براي ابلاغ، اجرا، راهبري و نظارت و ارزيابي مصوبات و تصميمات شوراي عالي

تدبير و تمهيد سازوكار لازم براي بهبود و ارتقاء روش هاي رصد و پايش در حوزه هاي مأموريتي شوراي عالي و ارائه گزارش هاي لازم به شوراي عالي

طراحي سازوكار لازم براي استفاده از ظرفيت هاي قانوني دستگاه هاي نظارتي كشور در اجرايي سازي مصوبات شوراي عالي و تعامل مؤثر با آنها به منظور ارتقاء كارآمدي و اثربخشي شوراي عالي و ارسال گزارش اجراي مصوبات براي اعضاي شوراي عالي

تعامل با مجلس شوراي اسلامي، دولت و قوه قضائيه براي رفع تعارض قانوني محتمل و يا وضع قوانين و مقررات مورد نياز جهت اجراي مصوبات شوراي عالي حسب حكم ماده 8 سند تحول شوراي عالي

طراحي سازوكار لازم براي رصد دستور جلسات مجلس شوراي اسلامي در حوزه هاي مرتبط و حضور نماينده شوراي عالي جهت تبيين مواضع، نظرات و سياست هاي مصوب شوراي عالي در صحن علني و كميسيون هاي تخصصي مجلس حسب حكم ماده 7 سند تحول شوراي عالي

پيشنهاد اولويت ها و سياست هاي فرهنگي، علمي، فناوري و نوآوري به شوراي عالي جهت لحاظ در لوايح قانوني به ويژه لايحه برنامه و بودجه كشور

شناسايي خلأهاي سياست هاي كلي حوزه هاي فرهنگي، علمي و فناوري و نوآوري و تعامل با دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام جهت رفع آنها حسب حكم ماده 14 سند تحول شوراي عالي

تعامل با دبير شوراي عالي امنيت ملي براي لحاظ سياست ها و ملاحظات فرهنگي و علمي مؤثر بر امنيت ملي كشور در مصوبات آن شورا و پيگيري و تدبير تقسيم كار با شوراي عالي فضاي مجازي درخصوص موضوعات مشترك حسب حكم مواد 15 و 16 سند تحول شوراي عالي

پيشنهاد منشي از بين اعضاء براي تأييد شوراي عالي

مديريت دبيرخانه طبق آيين نامه مصوب شوراي عالي و تعيين و انتصاب دبير شوراي معين و دبيران ستادهاي راهبري و نظارت (به استثناء دبير ستاد راهبري و نظارت خانواده و زنان)

تعامل با رؤساي قوا و دستگاه ها در اجراي وظايف و مأموريت هاي شوراي عالي

دفاع از حقوق، جايگاه قانوني، صلاحيت و عملكرد شوراي عالي و بيان مواضع رسمي آن در مقام سخنگوي شوراي عالي

ارائه گزارش هاي سالانه و دوره اي فعاليت ها و عملكرد شوراي عالي و دبيرخانه به رئيس شوراي عالي

تهيه بيانيه هاي توجيهي در مسائل مهم فرهنگي و علمي و حوادث تأثيرگذار مرتبط، به ترتيبي كه در مواد 35 و 36 اين آيين نامه مقرر شده است.

منشي، وظيفه ثبت حضور و غياب و تدوين صورت جلسه را در صحن شوراي عالي بر عهده دارد و موظف است آنها را در پايان هر جلسه به دبير شوراي عالي ارائه نمايد. مسئوليت نهايي سازي صورت جلسه و مصوبات، تحت نظارت دبير شوراي عالي بر عهده دبيرخانه است. چنانچه در صورت جلسه، مطلبي خلاف اظهارات هر يك از اعضاي شوراي عالي ثبت شده باشد، عضو مي تواند نسبت به همان مورد تذكر داده تا پس از بررسي، اصلاح شود.

رؤساي شوراهاي وابسته با رأي شوراي عالي و دبيران آنها مطابق آيين نامه مصوب آنها، تعيين و منصوب مي شوند.

جايگاه، وظايف و اختيارات اعضاي شوراي عالي

اعضاي شوراي عالي ملزم به حضور منظم و مؤثر در كليه جلسات شوراي عالي و شوراي معين هستند و در راستاي تحكيم هويت جمعي شوراي عالي؛ از حقوق، جايگاه قانوني، صلاحيت، عملكرد، شأن و منزلت آن دفاع مي نمايند.

غيبتي با اطلاع تلقي مي شود كه حداقل 24 ساعت قبل از تشكيل هر جلسه به دبير گزارش شود.

اعضايي كه به علت فوت و يا براي مدت طولاني (حداقل دو ماه) به دلايل مختلف از قبيل فرصت مطالعاتي، مأموريت، مسافرت و بيماري قادر به شركت در جلسات نباشند؛ عضويت و رأي آنها به هنگام غيبت، در حدنصاب و رسميت جلسات محاسبه نخواهد شد.

دبير شوراي عالي موظف است گزارش ميزان حضور، غيبت و تأخير اعضا در جلسات شوراي عالي و شوراي معين را سالانه به استحضار مقام معظم رهبري مدظله العالي، رئيس شوراي عالي و اعضاء برساند.

اعضاي شوراي عالي، متعهد و ملزم به حفظ شئونات شوراي عالي و رعايت مفاد آيين نامه داخلي هستند و در اجراي وظايف شوراي عالي موضوع ماده 4 سند تحول شوراي عالي، مسئوليت مشترك دارند.

هر يك از اعضاي شوراي عالي در قالب پس از دستور شوراي عالي و نيز از طريق دبير مي توانند در خصوص نحوه اجراي مصوبات شوراي عالي، از دستگاه ها و نهادهاي مسئول و مجري سؤال كنند و يا به آنها تذكر دهند؛ سؤال يا تذكر توسط دبير شوراي عالي به صورت رسمي به بالاترين مقام دستگاه مسئول منعكس مي شود و بالاترين مقام دستگاه موظف است حداكثر ظرف يك ماه، پاسخ را به دبيرخانه ارسال نمايد سؤال بايد كتبي، شفاف و مشخص باشد. دبيرخانه، گزارش اجراي آن را به عضو شوراي عالي و در صورت لزوم جهت اتخاذ تصميم؛ ابتدا به شوراي معين و با تشخيص شوراي معين به شوراي عالي ارائه مي كند.

در صورت عدم پاسخگويي دستگاه ها و نهادها، مراتب توسط دبير شوراي عالي در صحن شوراي عالي اعلام مي گردد.

نحوه تشكيل و اداره جلسات شوراي عالي و بررسي دستور

نحوه تشكيل جلسات

جلسات شوراي عالي با حضور رئيس يا يكي از نواب رئيس و حداقل دو سوم اعضا و با تلاوت آياتي چند از قرآن مجيد رسميت مي يابد.

در شرايط خاص و اضطرار (مشابه شرايط كرونا) با موافقت رئيس شوراي عالي، امكان شركت اعضاء به صورت مجازي در جلسه با حق رأي مقدور مي باشد و حضور آنها در نصاب رسميت جلسه و رأي محاسبه مي شود.

در صورتي كه موضوع دستور جلسه اي در مورد هر يك از دستگاه هاي غيرعضو شوراي عالي باشد، به تشخيص رئيس يا دبير شوراي عالي؛ بالاترين مقام دستگاه مذكور در سطح وزير با حق رأي و صاحب نظران و كارشناسان آن دستگاه بدون حق رأي، به جلسه دعوت مي شوند.

مدت زمان هر جلسه شوراي عالي 150 دقيقه است و در موارد ضروري، به اختيار رئيس جلسه قابل افزايش يا كاهش خواهد بود. زمان برگزاري جلسات به نحوي تنظيم خواهد شد كه با اول وقت اداء نماز همزمان نباشد.

جلسات شوراي عالي حداقل هر دوهفته يكبار تشكيل مي شود و جلسات فوق العاده به يكي از سه صورت ذيل قابل تشكيل است:

با تعيين زمان جلسه فوق العاده در جلسه عادي

به تشخيص رئيس و دعوت دبير شوراي عالي با تعيين دستور مشخص

به تقاضاي يك سوم كل اعضاي شوراي عالي با پيشنهاد دستور مشخص و موافقت رئيس شوراي عالي

تقويم زمان تشكيل جلسات شوراي عالي در سال آتي، در آخرين جلسه سال جاري، به اطلاع اعضا مي رسد. لغو جلسات و تشكيل جلسات فوق العاده به اعضا اطلاع رساني مي شود.

نحوه اداره جلسات و بررسي دستور

پيش و پس از دستور

در هر جلسه پيش از ورود به دستور، رئيس جلسه مي تواند ده دقيقه در مورد موضوعات مهم و ضروري، مطالبي را به اطلاع اعضاي شوراي عالي برساند.

در آخر هر جلسه، حداكثر چهار نفر از اعضاي شوراي عالي طبق فهرستي كه قبلاً براساس موعد ثبت تقاضا در سامانه يا ارائه آن به مسئول امور شوراي عالي به همراه موضوع نطق (حداكثر 24 ساعت قبل از جلسه) تنظيم شده است؛ با هماهنگي دبير شوراي عالي و موافقت رئيس، (مجموعاً حداكثر به مدت بيست دقيقه و هر فرد حداكثر به مدت پنج دقيقه)، مي توانند در مورد مسائل و موضوعات مرتبط با وظايف شوراي عالي غيرمندرج در دستور همان جلسه و يا سؤال از دستگاه ها، نطق پس از دستور داشته باشند.

عضوي كه در يك جلسه شوراي عالي نطق پس از دستور نمايد تا دو جلسه آتي شوراي عالي، حق نطق پس از دستور نخواهد داشت و دبير شوراي عالي در تخصيص وقت نطق پس از دستور، جانب عدالت را در دفعات نطق هر يك از اعضاي شوراي عالي و نوبت دهي به همه اعضاي متقاضي نطق، رعايت مي نمايد.

دستور جلسات

دستور جلسات شوراي عالي بر اساس پيشنهادهاي ارائه شده از سوي دبيرخانه، اعضاي شوراي عالي، شوراي معين، ستادهاي راهبري و نظارت، شوراهاي وابسته و دستگاه ها تعيين مي شود.

تشكل هاي مردمي مي توانند پيشنهادهاي خود را براي دستور جلسات شوراي عالي به دبيرخانه ارائه كنند.

موضوع پيشنهادي دستور از سوي اعضاي شوراي عالي، در صورتي كه تعداد پيشنهاد دهندگان حداقل سه نفر باشد؛ با ارائه موضوع به دبير و تأييد آن در شوراي عالي، در نوبت دستور قرار مي گيرد.

رئيس شوراي عالي مي تواند موضوعاتي را مستقيماً در شوراي عالي طرح كند و يا جهت بررسي به دبيرخانه يا ساير دستگاه ها ارجاع نمايد.

دستور جلسه عادي سه روز قبل از تشكيل جلسه توسط دبيرخانه، از طريق سامانه اعضاء به اطلاع اعضاي شوراي عالي مي رسد تا در مقام مخالف و موافق، براي اظهارنظر به تفكيك كليات و هريك از مواد، ايراد نطق نمايند.

دستور جلسه فوق العاده و مستندات آن قبل از تشكيل جلسه به اطلاع اعضاء خواهد رسيد.

دستور جلسات، پيش نويس مصوبات و مصوبات شوراي عالي به استثناي موارد خاص به تشخيص شوراي عالي، داراي طبقه بندي نمي باشند؛ اما صورت جلسه و مشروح مذاكرات شوراي عالي در همه اشكال اعم از؛ كتبي، الكترونيكي، صوتي و تصويري داراي طبقه بندي حفاظتي است.

مصوبه يا تصميمي كه موجد حق يا تكليف عمومي است، قابل طبقه بندي نيست.

مشروح مذاكرات شوراي عالي به منظور استناد و بهره برداري؛ ضبط، تدوين و با رعايت ملاحظات امنيتي در دبيرخانه نگهداري مي شوند. بهره برداري از آنها براي اعضاي شوراي عالي در صورت ضرورت با هماهنگي دبيرخانه و تكثير و خروج آنها نيز با مجوز دبير شوراي عالي بلامانع است.

صورت جلسات شوراي عالي حداكثر ظرف مدت دو هفته بعد از جلسه و مصوبات نيز قبل از ابلاغ جهت اطلاع، در سامانه اعضا بارگذاري مي گردد.

دستور جلسات شوراي عالي در پنج قالب؛ 1- سياست ها و ضوابط (پيش نويس سياست ها، ضوابط و تشكيل ساختارها)، 2- گزارش ها (گزارش رصد و پايش و نظارت و ارزيابي و اجراي مصوبات)، 3- امور جاري (تأييد و انتخاب افراد و نام گذاري ها) 4- اعلام وصول مصوبات شوراي معين و 5- ساير موارد، تدوين و طرح و بررسي مي شود.

پس از طرح هر موضوع در صحن شوراي عالي؛ موافقين و مخالفين حداكثر چهار نفر (دو نفر موافق و دو نفر مخالف) هر كدام مي توانند حداكثر پنج دقيقه در كليات آن موضوع اعلام نظر كرده و پس از اظهارنظر پيشنهاد دهنده اصلي، در ارتباط با كليات رأي گيري صورت مي گيرد. بحث بيشتر به تشخيص رئيس جلسه شوراي عالي امكان پذير مي باشد.

در بررسي جزئيات موضوع، با اولويت پيشنهاد حذف، يك نفر موافق و يك نفر مخالف پيرامون پيشنهاد مي توانند اظهارنظر كنند.

پس از ارائه و بررسي گزارش اجراي مصوبات در صحن شوراي عالي، در مورد تأييد گزارش، رأي گيري مي شود.

در موارد بررسي و تأييد انتخاب افراد پيشنهادي، شناخت نامه آنها توسط دبير شوراي عالي يا بالاترين مقام دستگاه پيشنهاد دهنده در جلسه ارائه مي شود.

استعلام صلاحيت افراد پيشنهادي از مراجع قانوني حسب مورد از سوي دبيرخانه انجام و شناخت نامه آنها، تهيه و تنظيم و به اعضاي شوراي عالي ارائه مي شود.

با رعايت قاعده تعارض منافع، انتخاب نمايندگان شوراي عالي در دستگاه ها، هيأت ها، مجامع و شوراها به پيشنهاد اعضاي شوراي عالي و ستادهاي راهبري و نظارت ذي ربط و تصويب شوراي عالي صورت مي گيرد.

نمايندگان شوراي عالي موظفند سالانه گزارشي از عملكرد نمايندگي خود را به دبيرخانه ارائه كنند. دبير شوراي عالي نيز سالانه گزارشي در اين زمينه به شوراي عالي و محضر مقام معظم رهبري مدظله العالي ارائه مي دهد.

افرادي كه به نمايندگي از دستگاه ها و شوراهاي مختلف براي عضويت در ستادهاي راهبري و نظارت و شوراهاي وابسته معرفي مي شوند، جز در موارد مصرح، نياز به طرح و تصويب در شوراي عالي ندارند.

اعضاي شوراي عالي مي توانند بررسي مسأله يا موضوعات حائز اولويت يا فوريت را جهت قرار گرفتن در دستور جلسه جاري شوراي عالي از طريق طرح در نطق پيش از دستور، پيشنهاد دهند. در صورت كسب رأي موافق حداقل يك سوم كل اعضا، موضوع در همان جلسه در دستور بررسي قرار خواهد گرفت. در صورت تصويب اكثريت مطلق اعضاي حاضر در جلسه، مي توان موضوعي را از دستور خارج كرد.

تذكر در مورد نحوه اداره جلسه و مغايرت آن با مفاد آيين نامه داخلي (مستند به ماده و تبصره مشخص آيين نامه) و مواد سند تحول شوراي عالي، مقدم بر همه اظهارات است و اگر عضوي خارج از موضوع صحبت نمود، رئيس جلسه بايد مانع گردد.

مستند به ماده 6 سند تحول شوراي عالي، موضوعاتي كه به تشخيص رئيس يا دبير شوراي عالي و يا صحن اين شورا، نيازمند هماهنگي و همكاري قوا باشد و نيز موارد اختلاف نظر هر يك از قوا در ارتباط با دستور جلسات شوراي عالي و يا ساير موارد مربوط به صلاحيت ها و مصوبات شوراي عالي، در «كميسيون مشترك هماهنگي شوراي عالي انقلاب فرهنگي و قوا» با حضور بالاترين مقام دستگاه(هاي) ذي نفع، بررسي و بنا به اجماع نظر اعضا، تصميمات لازم اتخاذ مي گردد.

مستند به ماده 9 سند تحول شوراي عالي، در صورت عدم حصول اجماع اعضاي كميسيون و يا تعارض تصميم آن با مصوبات شوراي عالي، نتايج بررسي جهت اتخاذ تصميم نهايي به صحن شوراي عالي ارجاع داده خواهد شد و رأي شوراي عالي در اين خصوص؛ ملاك عمل و لازم الاجرا مي باشد.

بررسي موارد مشترك با شوراي عالي فضاي مجازي، مطابق مفاد ماده 16 سند تحول شوراي عالي انجام مي پذيرد.

حد نصاب و شيوه اخذ رأي

اعتبار هر مصوبه شوراي عالي به احراز رأي مثبت اكثريت اعضاي حاضر در جلسه منوط مي باشد. دبير قبل از اعلام اخذ رأي، تعداد اعضاي حاضر در جلسه را اعلان و پس از اخذ رأي، نتيجه به وسيله رئيس جلسه اعلام مي شود.

اعضاي حاضر در جلسه، حق رأي دارند و در صورت تساوي تعداد آراي موافق و مخالف، رأي رئيس جلسه، مرجّح خواهد بود.

رأي گيري در صحن شوراي عالي به يكي از سه روش ذيل صورت مي پذيرد:

برقراري نظم جلسه در زمان رأي گيري بر عهده رئيس جلسه مي باشد.

در موارد ذيل، اخذ رأي به صورت مخفي الزامي است:

انتخاب دبير شوراي عالي

تأييد و انتخاب افراد

موضوعات به درخواست حداقل يك سوم اعضاي حاضر

بنا به تشخيص رئيس جلسه

مصوبات

مصوبات شوراي عالي پس از امضاء و ابلاغ توسط رئيس شوراي عالي، از سوي دبير شوراي عالي به دستگاه هاي مجري جهت اجرا ارسال مي شود و حسب فرمايش مقام معظم رهبري مدظله العالي؛ تحقق و تضمين مسئوليت اجرايي سازي عملي مصوبات شوراي عالي در حوزه صلاحيت و فعاليت هر يك از قوا؛ بر عهده رئيس و نواب رئيس شوراي عالي مي باشد. دبير شوراي عالي؛ ضمن هماهنگي و راهبري اجرايي سازي مصوبات؛ مسئوليت نظارت بر حسن اجراي مصوبات و پيگيري مصوبات را بر عهده دارد و گزارش نظارت، ارزيابي و اثرسنجي اجراي آنها را به شوراي عالي ارائه مي نمايد.

يك نسخه از مصوبات شوراي عالي پس از ابلاغ (به استثناء موارد خاص به تشخيص شوراي عالي) به منظور درج و انتشار در روزنامه رسمي كشور از سوي دبيرخانه به قوه قضائيه ارسال مي شود.

چنانچه مصوبه شوراي عالي براي اجرايي شدن؛ نيازمند قانون، مقرره و منابع باشد، موضوع براي طي مراحل قانوني از سوي دبير شوراي عالي براي رئيس قوه ذي ربط و يا بالاترين مقام دستگاه ذي ربط به منظور فراهم نمودن تمهيدات لازم ارسال مي گردد تا تمهيدات لازم را فراهم نمايد.

تفسير مصوبات شوراي عالي و وضع مصوبات تفسيري در صلاحيت صحن شوراي عالي است.

ارائه نظريه تفسيري نسبت به استفساريه هاي دستگاه هاي عضو شوراي عالي، مرتبط و مجري مصوبات شوراي عالي با ارجاع از سوي دبير شوراي عالي؛ توسط واحدهاي متناظر دبيرخانه امكان پذير است و نتيجه توسط دبير شوراي عالي به دستگاه مربوطه ابلاغ مي شود.

براي طرح مجدد هر مصوبه، لازم است حداقل شش ماه از زمان تصويب آن گذشته باشد. درصورت موافقت حداقل دوسوم اعضاي شوراي عالي با طرح مجدد، موضوع بدون رعايت شرط مذكور در شوراي عالي مورد بررسي قرار مي گيرد.

سخنگوي شوراي عالي در راستاي اطلاع رساني و تبيين مصوبات شوراي عالي؛ گزارشي از طرح توجيهي مصوبات و محتواي آنها را از طريق پايگاه اطلاع رساني دبيرخانه، پايگاه هاي خبري، روزنامه هاي كثيرالانتشار، گفت و گوي رسانه اي و شركت در برنامه هاي صداوسيما، نشست ها و ميزگردهاي تخصصي؛ به اطلاع افكار عمومي و جامعه فرهنگي و علمي كشور مي رساند و درباره مسائل و رويدادهاي مهم فرهنگي، اجتماعي و علمي و فناوري در عرصه هاي ملي و بين‏ المللي يا مناسبت هاي خاص؛ اعلاميه، بيانيه و فراخوان صادر مي نمايد.

شوراي عالي به اقتضاء شرايط و به منظور تعامل فرهنگي، تبيين تصميمات كلان فرهنگي نظام جمهوري اسلامي ايران و مسائل مهم فرهنگي و اجتماعي متأثر از نگاه هاي متفاوت و متعارض در جامعه براي افكار عمومي و تقويت همگرايي و هم افزايي در جبهه انقلاب اسلامي و ايجاد نظام معنايي و تقويت گفتمان انقلاب اسلامي، مواضع و نظرات خود را در قالب اعلاميه، بيانيه و فراخوان اعلام مي نمايد.

شوراي عالي مي تواند مأموريت فوق را به كميته اي منتخب با عضويت چهار نفر از اعضاي شوراي عالي و به رياست دبير شوراي عالي واگذار نمايد و متن مواضع اتخاذ شده قبل از انتشار حداقل به مدت 24 ساعت براي كسب نظر اعضاي شوراي عالي در سامانه اعضاء بارگذاري و اطلاع رساني مي گردد.

به منظور تمركز جلسات شوراي عالي بر مسائل اساسي و سياست گذاري كلان، بررسي و تصويب موارد ارجاعي از سوي شوراي عالي و ايفاء نقش قرارگاهي، شورايي تحت عنوان «شوراي معين شوراي عالي انقلاب فرهنگي» با عضويت تمامي اعضاي شوراي عالي به استثناي رؤساي قواي سه گانه؛ تشكيل مي شود.

دبير شوراي معين توسط دبير شوراي عالي، انتخاب و منصوب مي شود.

نماينده تام الاختيار رئيس مجلس شوراي اسلامي و نماينده تام الاختيار رئيس قوه قضائيه در جلسات شوراي معين بدون حق رأي شركت مي نمايند.

جلسات شوراي معين با حضور حداقل ده نفر از اعضاء رسميت مي يابد و به رياست دبير شوراي عالي برگزار مي شود و در صورت عدم امكان حضور وي در جلسه، يك نفر از اعضاي حقيقي شوراي عالي به انتخاب وي، رياست جلسه را بر عهده مي گيرد.

حضور اعضاي حقوقي در جلسات عادي شوراي معين الزامي است. در جلسات فوق العاده در صورت عدم امكان حضور عضو حقوقي، نماينده تام الاختيار وي (حداقل در سطح معاون) با معرفي مكتوب بدون حق رأي در جلسه اين شورا شركت مي كند.

جلسات شوراي معين به صورت عادي يا فوق العاده، حداقل هفته اي يكبار تشكيل مي شود و نحوه تعيين و بررسي دستور و اداره جلسات و ساير موارد پيش بيني نشده آن، همانند شوراي عالي است.

عنداللزوم و متناسب با موضوعات دستور جلسات شوراي معين، بالاترين مقام دستگاه(ها) ذي ربط با حق رأي و معاونين دستگاه ها و دبيران ستادهاي راهبري و نظارت و شوراهاي وابسته و كارشناسان آنها، بدون حق رأي به جلسه دعوت مي شوند.

اعتبار هر مصوبه شوراي معين به احراز رأي مثبت اكثريت اعضاي حاضر در جلسه منوط مي باشد؛ مشروط بر آنكه در هر حال تعداد آراي مثبت از هشت رأي كمتر نباشد. در صورت تساوي تعداد آراي موافق و مخالف، رأي رئيس جلسه مرجّح خواهد بود.

مصوبات شوراي معين، دو هفته بعد از اعلام وصول در شوراي عالي و در صورت عدم وصول اعتراض كتبي از سوي هر يك اعضاي شوراي عالي، مصوب تلقي خواهد شد. در صورتي كه هر يك از اعضاي شوراي عالي به دليل غيبت موجه در جلسه حضور نداشته باشد، مي تواند، پيشنهاد و اعتراض خود را درخصوص مصوبات جلسه قبل، حسب مورد، در جلسه بعدي شوراي معين مطرح نمايد تا نسبت به آن، بررسي و تصميم نهايي اتخاذ گردد.

اختيار فرصت دوهفته اي شوراي عالي صرفاً براي مصوبات شوراي معين معتبر است.

ساختارهاي ذيل شوراي عالي

ستادهاي راهبري و نظارت

به منظور تقسيم كار ملي، راهبري، اجرايي سازي، هماهنگي، نظارت و ارزيابي و انسجام بخشي اجراي اسناد كلان و مهم شوراي عالي و نيز تهيه و تأمين دستور جلسه صحن شوراي عالي و شوراي معين، چهار ستاد راهبري و نظارت مشتمل بر: الف) «فرهنگي و اجتماعي»، ب) «تعليم و تربيت»، ج) «خانواده و زنان» و د) «علم،فناوري و نوآوري» حسب تعريف بند 18 ماده 1 اين آيين نامه و طبق آيين نامه مصوب زير نظر دبير شوراي عالي در دبيرخانه تشكيل مي شوند و هر يك از اين ستادها داراي شورايي به شرح زير خواهد بود:

شوراي هماهنگي نقشه مهندسي فرهنگي كشور به عنوان شوراي ستاد راهبري و نظارت فرهنگي و اجتماعي به رياست رئيس جمهور يا معاون اول ايشان

شوراي راهبري اجراي نقشه جامع علمي كشور به عنوان شوراي ستاد راهبري و نظارت علم، فناوري و نوآوري به رياست دبير شوراي عالي

3. شوراي تحول و نوسازي نظام آموزشي به عنوان شوراي ستاد راهبري و نظارت تعليم و تربيت به رياست دبير شوراي عالي

4. شوراي فرهنگي و اجتماعي خانواده و زنان در نقش شوراي ستاد راهبري و نظارت خانواده و زنان به رياست رئيس شوراي فرهنگي و اجتماعي خانواده و زنان

جلسات شوراي هماهنگي نقشه مهندسي فرهنگي كشور در غياب رئيس جمهور و معاون اول ايشان به رياست دبير شوراي عالي به عنوان قائم مقام رئيس، برگزار مي شود و مصوبات آن در چارچوب سند نقشه مهندسي فرهنگي حسب مورد توسط معاون اول رئيس جمهور و يا دبير شوراي عالي، امضاء و ابلاغ مي گردد.

تركيب اعضا و وظايف شوراهاي مذكور؛ در چارچوب مفاد اين ماده؛ اصلاح و بازنگري و توسط شوراي عالي تصويب مي گردد.

مصوبات شوراهاي ستادهاي راهبري و نظارت منحصراً در اجراي صلاحيت هاي مصرح در صدر ماده41، به تشخيص دبير شوراي عالي در خصوص مرجع ابلاغ و در چارچوب اسناد و مصوبات شوراي عالي؛ به امضاء دبير شوراي عالي (به استثناء شوراي ستاد نقشه مهندسي فرهنگي كشور مطابق تبصره 1 ماده 41)، ابلاغ مي گردد. ساير تصميمات شوراهاي مزبور، جهت تصويب به شوراي عالي يا شوراي معين پيشنهاد مي شود.

اعضاي حقيقي شوراي عالي به انتخاب خود در دو شورا از چهار شوراي مذكور در ماده 41 اين آيين نامه عضويت داشته و با حق رأي در جلسات آنها شركت مي نمايند. در صورت كثرت تقاضا براي عضويت در يك شورا، نظر دبير شوراي عالي ملاك تصميم نهايي براي عضويت است.

شركت اعضاي حقيقي شوراي عالي در جلسات ساير شوراها با حق رأي به تشخيص دبير شوراي عالي بلامانع است.

شوراهاي وابسته

شوراهاي وابسته حسب تعريف بند 19 ماده 1 اين آيين نامه و در چارچوب آن، زير نظر دبير شوراي عالي تشكيل و فعاليت مي نمايند و به منظور پرهيز از موازي كاري و حصول يكپارچگي در نظام فكري و تصميم سازي، با ستاد ذي ربط خود به شرح ذيل ارتباط منقطع و موضوعي خواهند داشت.

شوراهاي وابسته مرتبط با ستاد راهبري و نظارت فرهنگي و اجتماعي شامل: 1- شوراي فرهنگ عمومي 2- شوراي هنر 3- شوراي توسعه فرهنگ قرآني 4- كميته فرهنگ و تمدن اسلام و ايران

شوراهاي وابسته مرتبط با ستاد راهبري و نظارت علم، فناوري و نوآوري شامل: 1- هيأت حمايت از كرسي هاي نظريه پردازي و مناظره 2- شوراي تحول و ارتقاء علوم انساني 3- شوراي راهبردي علم، فناوري و نوآوري دفاعي‏- امنيتي

شوراي اسلامي شدن دانشگاه ها و مراكز آموزشي به عنوان شوراي وابسته و مرتبط با ستاد تعليم و تربيت و ستاد علم، فناوري و نوآوري به مثابه قرارگاه راهبري «سند دانشگاه اسلامي» فعاليت مي نمايد. مسئوليت تقسيم كار بين شوراي اسلامي شدن دانشگاه ها و شوراي ستاد علم، فناوري و نوآوري و رفع تداخل دستور جلسات آنها از دو حيث اسلاميت و علم و فناوري بر عهده دبير شوراي عالي خواهد بود.

مصوبات شوراهاي وابسته در شوراي معين طرح و بررسي مي شود و بعد از نهايي شدن، به عنوان مصوبه شوراي معين مطابق تبصره 1 ماده 40 در شوراي عالي، تصويب مي گردد.

ستادهاي راهبري و نظارت و شوراهاي وابسته موظفند حداكثر ظرف مدت سه ماه از تاريخ ارجاع طرح ها و پيشنهادهاي عادي و ظرف مدت يك ماه براي طرح ها و پيشنهادهاي فوريتي؛ نتيجه رسيدگي خود را مشتمل بر شرح كامل موضوع ارجاعي، چكيده و تفصيل گزارش هاي كارشناسي و مستندات قانوني و در صورت لزوم وضع مصوبه؛ پيش نويس مصوبه پيشنهادي را به دبير شوراي عالي ارائه كنند.

شوراهاي وابسته موظفند سالانه گزارشي از عملكرد خود را به شوراي ستاد ذي ربط ارائه كنند.

مفاد اين ماده و تبصره هاي آن، در موارد مغاير؛ بر مفاد آيين نامه كنوني شوراهاي وابسته حاكم است و متناسب با آن، آيين نامه شوراهاي وابسته، اصلاح و بازنگري و توسط شوراي عالي تصويب مي گردد.

هيأت عالي جذب اعضاي هيأت علمي دانشگاه ها و مراكز آموزشي و پژوهشي برابر آيين نامه مصوب، ذيل دبيرخانه فعاليت مي نمايد.

شوراي تخصصي حوزوي به عنوان شوراي مستقل ذيل دبيرخانه، با استفاده از ظرفيت حوزه هاي علميه، پيشنهادهاي راهبردي و راهبري را به شوراي عالي و شوراي معين ارائه مي كند و با نظر به مباني حكمي و احكام فقهي در جهت تأمين ابعاد ديني دستور جلسات ستادهاي راهبري و نظارت و شوراهاي وابسته اعلام نظر مي كند و راهبري و نظارت بر مصوبات محوله شوراي عالي را بر عهده خواهد داشت.

كميته منتخب تأييد صلاحيت رؤساي دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي به رياست دبير شوراي عالي و برابر آيين نامه مصوب، فعاليت مي نمايد.

وزرا و رؤساي دستگاه هايي كه طبق مفاد مصوبات شوراي عالي؛ در شوراي ستادهاي راهبري و نظارت و شوراهاي وابسته عضويت دارند، بايد شخصاً در جلسات حضور يابند و حضور نماينده، جز براي ارائه نظر كارشناسي، قابل پذيرش و ملاك براي حدنصاب رسميت جلسه و اعتبار رأي نيست.

دعوت نامه، صورت جلسه و مصوبات شوراها و كميته هاي ذكر شده در اين فصل از سوي دبيرخانه آنها براي اعضاي شوراي عالي ارسال مي گردد.

تصويب اسناد و مصوبات ملي صرفاً در صلاحيت شوراي عالي مي باشد.

دبيرخانه

دبيرخانه زيرنظر دبير شوراي عالي است و وظيفه پشتيباني علمي و پژوهشي و اداري - سازماني شوراي عالي، شوراي معين، ستادهاي راهبري و نظارت و شوراهاي وابسته ذيل دبيرخانه و تمهيد و تأمين سازوكار لازم رصد و پايش، تدوين و تدارك دستور جلسات، هماهنگي، راهبري، اجرايي سازي، نظارت و ارزيابي و پيگيري اجرايي شدن مصوبات، جلب مشاركت هاي مردمي، شبكه هاي نخبگاني و تشكل هاي مردمي در عرصه حكمراني فرهنگي، گفتمان سازي، اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي شوراي عالي را بر عهده دارد.

اين آيين نامه با يك مقدمه در 5 فصل، 52 ماده و 41 تبصره در جلسه 889 مورخ 1402/07/18 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد و از تاريخ ابلاغ آن، كليه آيين نامه ها و مقررات مغاير از جمله آيين نامه مصوب جلسه 182 مورخ 1388/01/25 شوراي معين (بر اساس تفويض جلسه 633 مورخ 1387/07/23 شوراي عالي انقلاب فرهنگي)، ملغي مي گردد.

رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي - سيد ابراهيم رئيسي