راي شماره 1438 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع ابطال فراز دوم توجه شماره 3 از قسمت يادآوريهاي مهم مقررات وظيفه عمومي ذيل عنوان مقررات وظيفه عمومي مندرج در صفحه 23 دفترچه راهنماي ثبتنام و شركت در آزمون سراسري سال 1400 سازمان سنجش آموزش كشور

شماره0002450 – 1 /11 /1401 بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس هيأت‌مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 140109970905811438 مورخ 1401/8/17 با موضوع: «فراز دوم توجه شماره 3 از قسمت «يادآوري‌هاي مهم مقررات وظيفه عمومي» ذيل عنوان «مقررات وظيفه عمومي» مندرج در صفحه 23 دفترچه راهنماي ثبت‌نام و شركت در آزمون سراسري سال 1400 سازمان سنجش آموزش كشور كه متضمن عدم جواز شروع به تحصيل فارغ‌التحصيلان مقطع كارداني در مقاطع كارشناسي پيوسته، كارشناسي ارشد پيوسته و دكتري پيوسته و نيز عدم جواز شروع به تحصيل فارغ‌التحصيلان مقطع كارشناسي در مقاطع كارشناسي ارشد پيوسته و دكتري پيوسته پزشكي، دندانپزشكي، داروسازي و دامپزشكي است، ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي‌گردد. مديركل هيأت عمومي و هيأت‌هاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ يداله اسمعيلي‌فرد تاريخ دادنامه: 1401/8/17 شماره دادنامه: 1438 شماره پرونده: 0002450 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي: آقاي حميدرضا باقري آذر موضوع شكايت و خواسته: ابطال فراز دوم توجه شماره 3 از قسمت «يادآوري‌هاي مهم مقررات وظيفه عمومي» ذيل عنوان «مقررات وظيفه عمومي» مندرج در صفحه 23 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري سال 1400 سازمان سنجش آموزش كشور گردش كار: شاكي به موجب دادخواستي ابطال فراز دوم توجه شماره 3 از قسمت «يادآوري‌هاي مهم مقررات وظيفه عمومي» ذيل عنوان «مقررات وظيفه عمومي» مندرج در صفحه 23 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري سال 1400 سازمان سنجش آموزش كشور را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته به طور خلاصه اعلام كرده است كه: "با عنايت به اينكه مطابق ماده 35 قانون وظيفه عمومي و ماده 6 آيين‌نامه اجرايي معافيت تحصيلي، معافيت سربازي براي هر يك از مقاطع تحصيلي فقط يكبار صادر مي‌شود و با توجه به صدور رأي 2071 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري و نيز در موارد مشابه مانند رأي مورخ 1400/2/28 در پرونده كلاسه 9900121 و همچنين طبق قوانين نظام وظيفه هر دانشجويي 4 سال دوره كارشناسي (1 سال معافيت تحصيلي پس از دوره كارشناسي)، 2 سال دوره كارشناسي ارشـد و 5 سـال دوره دكتري معـافيت تحصيلي دارند (حداقل 12 سال) لذا خواهان ابطال بند مزبور كه تحصيل مجدد را از دانشجويان سلب مي‌‌كند و اجراي دادنامه 2071 ديوان عدالت اداري مي‌باشم." متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است: "راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري سال 1400 سازمان سنجش آموزش كشور ....... ياد آوري‌هاي مهم مقررات وظيفه عمومي: توجه 3: معافيت تحصيلي براي هر مقطع فقط يكبار صادر مي‌شود. بنابراين فارغ‌التحصيلان هر مقطع مجاز به تحصيل مجدد در همان مقطع نمي‌باشند. ضمناً تأكيد مي‌گردد فارغ التحصيلان مشمول مقطع كارداني مجاز به شروع تحصيل در مقاطع كارشناسي پيوسته ـ كارشناسي ارشد پيوسته و دكتري پيوسته نمي‌باشند و نيز فارغ‌التحصيلان مقطع كارشناسي مشمول، مجاز به شروع به تحصيل در مقطع كارشناسي ارشد پيوسته و دكتري پيوسته پزشكي ـ دندانپزشكي ـ داروسازي و دامپزشكي نيستند." علي‌رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن براي طرف شكايت تا زمان رسيدگي به پرونده هيچ پاسخي واصل نشده است. هيأت عمـومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1401/8/17 به رياست معاون قضايي ديوان عدالت اداري در امور هيأت عمومي و با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است. رأي هيأت عمومي اولاً به موجب تبصره 1 ماده 33 قانون خدمت وظيفه عمومي (الحاقي مصوب 1390/8/22): «حداكثر معافيت تحصيلي براي دانش‌آموزان تا سن بيست سال تمام و در هر يك از مقاطع تحصيلي كارداني دو و نيم سال، كارشناسي ناپيوسته و كارشناسي ارشد ناپيوسته سه سال، كارشناسي پيوسته پنج سال و كارشناسي ارشد پيوسته شش سال، دكتراي پزشكي پيوسته هشت سال و دكتراي تخصصي شش سال است.» ثانياً براساس ماده 35 قانون خدمت وظيفه عمومي (اصلاحي مصوب 1390/8/22): «مشمولين ديپلم كه حداكثر يك سال پس از فراغت از تحصيل در يكي از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش‌ عالي داخل يا خارج از كشور كه مورد تأييد وزارتخانه‌‌‌هاي علوم و بهداشت مي‌‌باشند پذيرفته شوند تا زماني كه وفق تبصـره 1 ماده 33 به تحصيل اشتغال دارند، مي‌‌توانند مشروط به اينكه داراي غيبت غيرموجه نباشند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند. اين معافيت براي هر مقطع فقط يك بار داده مي‌‌شود.» در همين راستا و براساس ماده 6 آيين‌نامه اجرايي معافيت تحصيلي مصوب سال 1392 نيز مقرر شده است كه: «معافيت تحصيلي براي مشمولان در مقطع تحصيلي متوسطه، هر يك از مقاطع دانشگاهي و حوزه‌هاي علميه داخل يا خارج كشور، فقط يك بار صادر مي‌شود‌» و به موجب تبصره اين ماده: «صدور معافيت تحصيلي براي ادامه تحصيل در مقطع كارشناسي و بالاتر پيوسته، در مورد فارغ‌التحصيلان كارداني رشته‌هايي كه با تأييد وزارتخانه‌هاي علوم يا بهداشت، مقطع ناپيوسته بالاتر ندارد، بلامانـع است‌.» ثالثاً به مـوجب رأي شماره 2071 مورخ 1397/11/30 هيأت عمومي ديوان عـدالت اداري، بخشنامه شماره 2/2/325ـ 23 مورخ 1395/3/22 سازمان نظام وظيفه عمومي بدين لحاظ كه علي‌الاطلاق فارغ‌التحصيلان مقاطع كارداني و بالاتر را مجاز به ادامه تحصيل در مقاطع كارشناسي پيوسته و كارشناسي ارشد پيوسته و همچنين دكتراي پيوسته حتي در مواردي كه ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر الزاماً مستلزم طي آن از مقطع قبلي است ندانسته بود، باعث اعمال محدوديت حق بر آموزش و مغاير با تبصره 1 ماده 33 و ماده 35 قانون خدمت وظيفه عمومي و ماده 6 آيين‌نامه اجرايي معافيت تحصيلي مصوب سال 1392 تشخيص و ابطال شده است. بنا به مراتب فوق، فراز دوم توجه شماره 3 از قسمت «يادآوريهاي مهم مقررات وظيفه عمومي» ذيل عنوان «مقررات وظيفه عمومي» مندرج در صفحه 23 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري سال 1400 كه متضمن عدم جواز شروع به تحصيل فارغ‌التحصيلان مقطع كارداني در مقاطع كارشناسي پيوسته، كارشناسي ارشد پيوسته و دكتري پيوسته و نيز عدم جواز شروع به تحصيل فارغ‌التحصيلان مقطع كارشناسي در مقاطع كارشناسي ارشد پيوسته و دكتري پيوسته پزشكي، دندانپزشكي، داروسازي و دامپزشكي است، مغاير با قوانيـن و مقررات مذكور و مفاد رأي شماره 2071 مورخ 1397/11/30 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري و خارج از حدود اختيار مرجع تصويب‌كننده آن است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي‌شود. هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ مهدي دربين