مصوبه هيأت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص «دستورالعمل رسيدگي به تخلفات اعضاي كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار»

بند ۴ نهصد و بيست و هشتمين صورتجلسه هيئت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار مورخ 1403/02/03 به شرح زير مي باشد: 4- نامه شماره 121/259601 مورخ 1402/12/21 مركز مشاوران حقوقي و تدوين مقررات بازار سرمايه، متضمن پيشنهاد مديريت پيگيري تخلفات و جمع بندي كميته تدوين مقررات در خصوص پيش نويس «دستورالعمل رسيدگي به تخلفات اعضاي كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار» مطرح شد و دستورالعمل پيشنهادي به شرح پيوست به تصويب رسيد و با تصويب اين دستورالعمل، «مصوبه در خصوص رسيدگي به تخلفات كارگزاران از ضوابط مصوب كانون» مصوب ۲۷ /۱۱ /۱۳۹۴ هيأت مديره سازمان، نسخ شد. *بند فوق جهت اقدام مقتضي، ابلاغ مي گردد.

عليرضا ناصر پور نايب رئيس هيأت مديره

دستورالعمل رسيدگي به تخلفات اعضاي كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار

مقدمه كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار، به استناد اختيارات حاصل از بند (۶) ماده (۱) قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران مصوب ۱۳۸۴ مجلس شوراي اسلامي و در راستاي اجراي تبصره (۲) ماده (۲) «دستورالعمل رسيدگي به تخلفات در بازار سرمايه» مصوب 1398/07/03 هيأت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار و اصلاحات آن و بند (۴) ماده (۷) و بند (۶) ماده (۷۲) اساسنامه كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار مصوب 1385/12/21 هيأت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار و اصلاحات آن، اين دستورالعمل را به منظور تعيين سازكارهاي رسيدگي به تخلفات اعضاي آن كانون، پيشنهاد و هيأت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار به استناد اختيارات حاصل از بندهاي (۲)، (۳) و (۱۱) ماده (۷) «قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران»، آن را در تاريخ 1403/02/03 به تصويب رساند.

تعاريف:

كليه اصطلاحات و واژه هاي تعريف شده در ماده (۱) «قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران» مصوب ۱۳۸۴ مجلس شوراي اسلامي و ماده (۱) «دستورالعمل عضويت در كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار» مصوب 1388/08/09 هيأت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار با اصلاحات آن، به همان مفاهيم در اين دستورالعمل به كار رفته اند. ساير اصطلاحات و واژه هاي به كار رفته در اين دستورالعمل معاني زير را دارند:

شخص موضوع رسيدگي: «عضو»، مطابق تعريف ماده (۱) «دستورالعمل عضويت در كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار» مصوب 1388/08/09 هيأت­ مديره سازمان بورس و اوراق بهادار با اصلاحات آن و اعضاي هيأت مديره و مديرعامل عضو است.

قوانين و مقررات: مصوبات مجلس شوراي اسلامي، هيأت وزيران، شوراي عالي بورس و اوراق بهادار، سازمان، كانون و مصوبات ساير مراجع ذي صلاح در حوزه بازار سرمايه كه تحت عناويني از قبيل قانون، آيين نامه، دستورالعمل، اساسنامه، بخشنامه و ضوابط اجرايي به تصويب رسيده و ابلاغ شده است.

تخـلف: هرگونه فعل يا ترك فعـلي كه منجر به نقض قوانيـن و مقررات مربوط به فعاليت اعضاي كانون شود.

واحد ناظر: مديريت نظارت بر اعضاي كانون است.

كميته انضباطي: كميته اي كه به موجب ماده (۳) اين دستورالعمل تشكيل مي شود.

مراجع رسيدگي:

مراجع رسيدگي به تخلف عبارت­ اند از:

كميته انضباطي؛

هيأت مديره كانون.

مديريت امور حقوقي و سازش كانون به­ عنوان دبيرخانه كميته انضباطي، انجام كليه امور مربوط به تشكيل پرونده، پيگيري تكميل پرونده، تعيين وقت رسيدگي، دعوت از اعضاي كميته انضباطي و اشخاص موضوع رسيدگي و عنداللزوم اشخاص مطلع، تنظيم صورت جلسات كميته انضباطي، بايگاني مدارك و مستندات پرونده و ابلاغ آراء را بر عهده دارد.

: كميته انضباطي با تركيب زير تشكيل مي شود:

دبيركل كانون؛

دو نفر از اشخاص خارج از اعضاي وابسته به عضو مشتمل بر يك نفر خبره حقوقي و يك نفر خبره مالي به پيشنهاد هيأت مديره كانون و تأييد مجمع كانون.

: مجمع كانون، علاوه بر اعضاي اصلي منتخب خود، دو نفر عضو علي البدل را با پيشنهاد هيأت مديره كانون تعيين مي كند تا در صورت عدم امكان حضور هر يك از اعضاي كميته انضباطي يا عدم امكان رسيدگي طبق ماده (۱۱) در جلسه رسيدگي شركت كنند.

اشخاص موضوع بند (۲) و تبصره (۱) اين ماده، نبايد سهامدار عضو باشند.

مدت عضويت اشخاص بند (۲) اين ماده، يك سال است و انتخاب ايشان براي دو دوره متوالي بلامانع است. مدت عضويت اعضاء تا زمان جايگزيني عضو كميته مطابق مقررات ادامه پيدا مي كند. هيأت­ مديره كانون موظف است سه ماه پيش از پايان مدت عضويت، عضو پيشنهادي جديد را به مجمع كانون معرفي كند.

اشخاص موضوع بند (۲) اين ماده، پيش از پايان دوره تصدي تنها در صورت فوت يا حجر يا استعفاء، با رعايت تشريفات مقرر قابل تغييرند. عدم حضور هر يك از آنان در جلسه، بيش از سه جلسه متوالي يا پنج جلسه متناوب در طول يك سال شمسي بدون عذر موجه، به منزله استعفا است. تشخيص موجه بودن غيبت بر عهده دبيركل كانون است.

ترتيبات رسيدگي و صدور رأي:

: در صورتي كه واحد ناظر، براساس بررسي و نظارت خود وفق تكليف موضوع بند (۲) ماده (۷) اساسنامه وقوع تخلف را مشاهده كند، گزارش تخلف را به كميته انضباطي ارسال مي كند.

واحد ناظر بايد قبل از ارسال گزارش تخلف، دفاعيات شخص موضوع رسيدگي را كتباً دريافت كرده و نسخه اي از مكاتبه خود و پاسخ شخص موضوع رسيدگي و اظهارنظر كارشناسي راجع به آن دفاعيات را به همراه گزارش تخلف ارسال كند.

: گزارش تخلف بايد مشتمل بر موارد زير باشد:

مشخصات مرجع اعلام كننده تخلف؛

مشخصات شخص موضوع رسيدگي به نحوي كه رافع هرگونه ابهام درخصوص هويت شخص مذكور باشد، به­ همراه شماره يا شناسه ملي، شماره تلفن همراه، نشاني رايانامه (ايميل) و اقامتگاه وي (در صورت دسترسي) به نحوي كه ابلاغ اوراق موضوع اين دستورالعمل به آساني و با سرعت و حصول اطمينان مقدور باشد؛

سمت شخص موضوع رسيدگي، مدت زمان تصدي مسئوليت وي و تطبيق آن با تاريخ وقوع تخلف؛

مستندات و مدارك دال بر تصدي سمت اعضاي هيأت مديره و مديرعامل يا هر شخص معرفي شده به عنوان شخص موضوع رسيدگي؛

زمان يا بازه زماني وقوع تخلف و مشخصات تمامي مديران مربوط به آن عنوان تخلف؛

ماده يا مواد نقض­ شده از مقررات؛

شرح تخلفات واقع شده با ذكر دلايل و مستندات و تصوير اسناد و مدارك مربوط به آن.

: مديريت امور حقوقي و سازش كانون مكلف است گزارش تخلف ارائه شده را ظرف مدت حداكثر هفت روز از تاريخ دريافت از حيث رعايت الزامات موضوع ماده (۵) اين دستورالعمل، بررسي كرده و درصورتي كه آن را ناقص تشخيص دهد، پرونده را با ذكر نواقص به واحد ناظر عودت دهد. واحد مربوطه موظف است ظرف مدت پنج روز پرونده را تكميل و آن را ارسال كند. در صورت عدم تكميل گزارش تخلف در مهلت مذكور، رسيدگي به پرونده تا زمان تكميل گزارش متوقف مي شود.

: مديريت امور حقوقي و سازش كانون پس از دريافت گزارش تخلف تكميل شده و بدون نقص، وقت رسيدگي را تعيين خواهد كرد و طي دعوت نامه اي شخص موضوع رسيدگي را جهت حضور در جلسه كميته انضباطي فرا مي خواند. فاصله بين دريافت پرونده تكميل شده و بدون نقص تا تشكيل جلسه رسيدگي، نبايد بيش از دو ماه باشد. دعوت نامه بايد حداقل هفت روز قبل از جلسه رسيدگي ارسال شود.

: دعوت نامه موضوع ماده (۷) اين دستورالعمل، بايد شامل موارد زير باشد:

مكان و وقت رسيدگي (ساعت، روز، ماه و سال)؛.

ماده يا مواد نقض ­شده از مقررات؛

عدم حضور شخص موضوع رسيدگي يا عدم ارسال لايحه دفاعيه، مانع از رسيدگي و صدور رأي نيست.

: پس از تشكيل جلسه رسيدگي و استماع اظهارات شخص موضوع رسيدگي و بررسي لوايح و مستندات پرونده، چنانچه نيازي به تجديد جلسه يا تكميل تحقيقات نباشد، كميته انضباطي اقدام به تصميم گيري مي كند. در صورت نياز به تجديد جلسه يا تكميل تحقيقات، پرونده بلافاصله به واحد ناظر ارسال مي شود، تا پس از رفع نواقص، ظرف مدت حداكثر سه روز، مجدداً در كميته انضباطي طرح شود. زمان برگزاري جلسه مجدد نبايد بيش از دو هفته با جلسه اول فاصله داشته باشد. كميته انضباطي بايد ظرف مدت حداكثر پانزده روز پس از تصميم گيري، رأي بدوي را صادر كند.

دبير كميته انضباطي، صورت جلسه را تنظيم و شخص موضوع رسيدگي آن را امضاء مي كند. در صورت استنكاف شخص موضوع رسيدگي از امضاء، مراتب در صورت جلسه قيد مي شود.

: جلسات كميته انضباطي با حضور تمامي اعضاء رسميت يافته و مطابق با نظر اكثريت تصميم گيري مي شود. هم چنين كليه اعضاي كميته مذكور بايد ذيل صورت جلسه و رأي را امضا كنند. در صورت وجود نظر مخالف، نظر مذكور ذيل صورت جلسه درج شده و به امضاي عضو مخالف مي رسد.

: رأي مراجع رسيدگي بايد مستند و مستدل بوده و مشتمل بر موارد زير باشد:

مشخصات شخص يا اشخاص موضوع رسيدگي؛

خلاصه اي از شرح اتهامات وارده؛

گردش كار و دفاعيات مطروحه؛

دلايل انتساب تخلف به شخص موضوع رسيدگي؛

در صورت متخلف شناخته شدن شخص، تعيين نوع تخلف، مستند تخلف و تنبيهات انضباطي وي؛

جهات مخفّفه يا مشدّده در صورت اعمال براي شخص موضوع رسيدگي؛

قابليت تجديدنظرخواهي از رأي صادره و مرجع و مهلت تجديدنظر.

هرگاه در نگارش رأي اشتباهي رخ دهد، مرجع صادركننده رأي، آن را تصحيح و ابلاغ مي كند. رأي اصلي نمي تواند مجزا از رأي تصحيحي مورد استناد قرار گيرد.

: درصورتي كه وقوع تخلف احراز نشود يا اتهام تخلفاتي به دليل فقدان يا عدم كفايت اسناد، مدارك و ادلّه اثبات، قابليت انتساب به شخص موضوع رسيدگي را نداشته باشد، مرجع رسيدگي مبادرت به صدور رأي مشعر بر برائت شخص موضوع رسيدگي مي كند. رأي صادره قطعي است.

: در موارد زير اعضاي مراجع رسيدگي بايد از رسيدگي امتناع كنند و شخص موضوع رسيدگي نيز مي تواند آن ها را رد كند:

قرابت نسبي يا سببي تا درجه سوم از هر طبقه بين عضو مرجع رسيدگي با شخص موضوع رسيدگي وجود داشته باشد؛

عضو مرجع رسيدگي يا همسر يا فرزند او، شخص موضوع رسيدگي باشد؛

عضو مرجع رسيدگي سابقاً در موضوع پرونده به هر عنوان اظهارنظر ماهوي كرده باشد؛

بين عضو مرجع رسيدگي و شخص موضوع رسيدگي انضباطي يا همسر يا فرزند او دعواي حقوقي يا جزايي مطرح باشد يا در گذشته مطرح بوده و از تاريخ صدور حكم قطعي دو سال نگذشته باشد؛

عضو مرجع رسيدگي يا همسر يا فرزند او داراي نفع شخصي در موضوع مطروح باشند؛

عضو مرجع رسيدگي طي دو سال منتهي به شروع رسيدگي جزء اشخاص وابسته به شخص موضوع رسيدگي باشد؛

عضو مرجع رسيدگي، وكيل شخص موضوع رسيدگي باشد يا با شخص موضوع رسيدگي رابطه استخدامي از قبيل تمام وقت و مشاوره داشته باشد.

ايراد رد، بايد قبل از ختم رسيدگي به عمل آيد. در اين موارد، عضو مرجع رسيدگي مشمول اين ماده، حق حضور در جلسات رسيدگي مربوط را ندارد و در نصاب تشكيل و رأي گيري مراجع رسيدگي نيز محاسبه نمي شود. جلسه مراجع رسيدگي درخصوص بررسي ايراد رد، به­ صورت فوري تشكيل مي شود.

تنبيهات:

: مراجع رسيدگي متناسب با نوع و شدت تخلف، شخص موضوع رسيدگي را به يك يا چند تنبيه از تنبيهات انضباطي زير محكوم مي كند:

تذكر كتبي؛

اخطار كتبي با درج در پرونده؛

محروميت از معرفي نماينده جهت عضويت در كارگروه هاي كانون، تا سه سال؛

محروميت از انتخاب به عنوان نماينده كانون در كميته ها، هيأت ها يا نهادهايي كه كانون در آن ها نماينده معرفي مي كند، تا سه سال.

هر «سه تذكر كتبي»، معادل «يك اخطار كتبي با درج در پرونده» است.

: در صورتي كه تأثير عملكرد هريك از اعضاي هيأت مديره يا مديرعامل عضو در ارتكاب تخلف محرز شود، مراجع رسيدگي مي توانند وي را با توجه به نوع و شدت تخلف به يك يا چند تنبيه از تنبيهات انضباطي زير محكوم كنند:

تذكر كتبي؛

اخطار كتبي با درج در پرونده؛

محروميت از عضويت در كارگروه هاي كانون، تا سه سال؛

محروميت از انتخاب به عنوان نماينده كانون در شورا، كميته ها، هيأت ها يا نهادهايي كه كانون در آن ها نماينده معرفي مي كند، تا سه سال؛

محروميت از انتخاب به عنوان نماينده حقيقي عضو هيأت مديره كانون، تا سه دوره؛

اعمال محدوديت در استفاده از گواهينامه هاي صادره از كانون؛

تعليق گواهي نامه هاي صادره از كانون تا يك سال؛

لغو گواهي نامه هاي صادره از كانون.

: مراجع رسيدگي با در نظر گرفتن موارد زير، نوع و ميزان تنبيهات انضباطي را تعيين مي كنند:

ميزان منافع حاصله يا زيان متحمل نشده ناشي از تخلف؛

سوابق تخلفاتي مرتبط شخص موضوع رسيدگي در مراجع رسيدگي موضوع اين دستورالعمل، در پنج سال اخير؛

سابقه صدور تذكر براساس ماده (۱۷) اين دستورالعمل در دو سال اخير؛

ميزان مخدوش شدن رقابت منصفانه ميان اعضاي كانون؛

ميزان مخدوش ­شدن اعتبار و اعتماد عمومي به اعضاي كانون؛

همكاري مؤثر در شناسايي ساير متخلفان و تحصيل ادله و بازگرداندن اموال و منافع حاصله از ارتكاب تخلف.

: در صورتي كه نقض مقررات به لحاظ حجم معاملاتي يا ارزش ريالي كم اهميت باشد و همچنين تأثير كمي در فعاليت شخص موضوع رسيدگي يا برهم خوردن نظم روابط اعضاء و اشخاص وابسته به اعضاي كانون يا اخلال در رقابت منصفانه ميان اعضاي كانون داشته باشد، واحد ناظر مي تواند با ذكر علت، اقدام به صدور تذكر كند.

اعتراض به رأي:

: مرجع تجديدنظر از كليه آراء صادره از كميته انضباطي، هيأت مديره كانون است. محكوم عليه مي تواند ظرف مهلت يك ماه از تاريخ ابلاغ رأي بدوي، اعتراض خود را به طور كتبي به مديريت امور حقوقي و سازش كانون ارائه دهد. هيأت مديره كانون به ترتيب وصول، به اعتراضات رسيدگي و رأي صادر مي كند.

: جلسات هيأت مديره كانون با حضور اكثريت اعضاء رسميت يافته و مطابق با نظر اكثريت تصميم گيري مي شود. كليه اعضاء حاضر بايد ذيل صورت جلسه و رأي را امضاء كنند. در صورت وجود نظر مخالف، نظر مذكور ذيل صورت جلسه، درج شده و به امضاي عضو مزبور مي رسد.

: جلسات هيأت مديره كانون، بدون حضور شخص موضوع رسيدگي تشكيل مي شود. در مواقعي كه مرجع مذكور حضور شخص موضوع رسيدگي را ضروري تشخيص دهد، از وي جهت حضور در جلسه با رعايت ترتيبات مقرر در مواد (۷) و (۸) اين دستورالعمل دعوت مي شود. عدم حضور در جلسه، مانع از رسيدگي و صدور رأي نيست.

: هرگاه تقاضاي تجديدنظر خارج از مهلت مقرر، تقديم شود و متقاضي تجديدنظرخواهي مدعي عذر موجه باشد، هيأت مديره كانون ظرف هفت روز به ادعاي او رسيدگي مي كند و در صورت موجه شناختن آن، به درخواست تجديدنظرخواهي رسيدگي مي كند. جهات زير عذر موجه محسوب مي شود:

نرسيدن يا دير رسيدن ابلاغيه رأي محكوميت؛

بيماري محكوم عليه يا بيماري سخت والدين، همسر يا اولاد وي؛

فوت همسر يا يكي از اقربا تا درجه دوم از طبقه دوم محكوم عليه؛

ابتلاء محكوم عليه به بيماري هاي مهم از قبيل بيماري هاي واگيردار و بروز حوادث قهري مانند سيل و زلزله كه موجب عدم امكان تردد شود؛

توقيف يا حبس محكوم عليه؛

ساير مواردي كه به تشخيص هيأت­ مديره كانون، عرفاً عذر موجه محسوب شود.

رسيدگي مجدد:

: درخواست رسيدگي مجدد درخصوص آراء قطعي، اعم از اين كه اجرا نشده يا در حال اجرا باشد، در موارد زير پذيرفته مي شود:

هرگاه پس از قطعيت رأي صادره، اطلاعات يا اسنادي كه دليل حقانيت متقاضي باشد، به دست آيد كه در جريان رسيدگي به عللي مكتوم بوده يا در دسترس وي نبوده است؛

هرگاه رأي صادره به استناد اسناد مجعول يا فاقد اعتبار صادر شده باشد.

مهلت ارائه درخواست رسيدگي مجدد، حداكثر يك ماه از تاريخ كشف جهات مذكور براي شخص متقاضي است.

: اشخاص زير حق درخواست رسيدگي مجدد دارند:

محكوم عليه؛

دبيركل كانون.

: درخواست رسيدگي مجدد به مديريت امور حقوقي و سازش كانون تسليم مي شود. مديريت مذكور ظرف پنج روز درخواست را به مرجع صادركننده رأي قطعي ارسال مي كند. در صورتي كه مرجع صادركننده رأي قطعي، انطباق درخواست مطروحه را با يكي از جهات موضوع ماده (۲۲) دستورالعمل، احراز كند، رسيدگي مي كند. در غير اين صورت، درخواست مطروحه را با ذكر دليل، مردود اعلام مي كند. مهلت اعلام نظر درباره انطباق يا عدم انطباق درخواست با جهات رسيدگي مجدد، حداكثر دو هفته از تاريخ دريافت درخواست يادشده است.

: پس از قبول درخواست رسيدگي مجدد، مرجع صادركننده رأي قطعي به موضوع پرونده رسيدگي كرده و رأي مقتضي را ظرف دو هفته از تاريخ قبول درخواست اعاده رسيدگي صادر مي كند.

: با قبول درخواست رسيدگي مجدد، اجراي تنبيه يا ادامه اجراي آن، تا زمان ختم رسيدگي و صدور رأي، حسب مورد به تعويق مي افتد.

: در خصوص رأيي كه پس از رسيدگي مجدد صادر مي شود، درخواست رسيدگي مجدد از همان جهت پذيرفته نمي شود.

ابلاغ و اجراي آراي انضباطي:

: مديريت امور حقوقي و سازش كانون، بايد آراء صادره از مراجع رسيدگي را ظرف مهلت ده روز از زمان صدور رأي به شخص موضوع رسيدگي ابلاغ كند.

ابلاغ آراء از طريق روش هايي كه توأم با ثبت قابل اعتماد سوابق باشد، از قبيل سامانه هاي ارتباطي با شخص موضوع رسيدگي از جمله اتوماسيون اداري، كدال، ستان، رايانامه، نمابر، پست يا سامانه ابلاغ موضوع «آيين نامه نحوه استفاده از سامانه هاي رايانه اي يا مخابراتي» مصوب 1395/05/24 رئيس قوه قضاييه امكان پذير است.

: آراء قطعي صادره از مراجع رسيدگي، پس از ابلاغ و آرايي كه به علت عدم تجديدنظرخواهي در مهلت مقرر قطعي شده اند، پس از انقضاي مهلت تجديدنظرخواهي اجرا مي شوند.

: صدور دستور اجراي آراء قطعي و پيگيري و نظارت بر شيوه اجراي آن ها بر عهده مديريت امور حقوقي و سازش كانون است.

: مرجع ذي صلاح براي اجراي رأي، موظف است بلافاصله پس از اجراي رأي، مراتب اجراي كامل رأي در مهلت مقرر را به مديريت امور حقوقي و سازش كانون گزارش دهد.

: رفع ابهام و اجمال از رأي، با مرجع صادركننده رأي قطعي است.

: كانون مكلف است يك نسخه از آراء قطعي صادره را به واحد نظارتي خود در سازمان ارسال كند.

: «مصوبه درخصوص رسيدگي به تخلفات كارگزاران از ضوابط مصوب كانون» مصوب 1394/11/27 هيأت مديره سازمان، نسخ شد.