نظر مشورتي 7/1402/22 مورخ 1402/04/03 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : مردي مرتكب قتل عمدي دو مرد مسلمان مي‌‌شود و حكم به دو بار قصاص صادر شده و قطعي مي‌شود. در مرحله اجراي احكام اولياي دم بالغ و عاقل يكي از مقتولين تقاضاي قصاص مي‌كنند و در اولياي دم مقتول ديگر يك نفر بالغ مي‌باشد و مابقي صغير مي‌باشند (زير 4 سال و پسر) و فرد بالغ تقاضاي قصاص مي‌كند. سؤالاتي كه مطرح مي‌شود اين است كه: 1- آيا با درخواست اولياي دم كه همگي بالغ و عاقل هستند و صدور استيذان، مي‌‌‌‌‌‌‌‌توان بدون اينكه منتظر موضع اولياي دم مقتول ديگر بود، حكم قصاص را اجرا كرد يا اينكه بايستي سهم اولياي دم مقتول ديگر را كه صغير هستند پرداخت نمايند؟ 2- چنانچه ولي‌ دم بالغ مقتول ديگر (كه اولياي دم صغير نيز دارند) تقاضاي ديه نمايد، آيا اجراي قصاص از ناحيه اولياي دم بالغ و عاقل مقتول ديگر مستلزم پرداخت سهم خواهان ديه به وي مي‌باشد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : برابر ماده 383 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392: «اگر يك نفر، دو يا چند نفر را عمداً به قتل برساند، اولياي دم هر يك از مقتولان مي‌توانند به تنهايي و بدون گرفتن رضايت اولياي مقتولان ديگر و بدون پرداخت سهمي از ديه به آنان اقدام به قصاص كنند»؛ بنابر‌اين در فرض سؤال، اجراي حكم قصاص به درخواست اولياي دم يكي از مقتولان كه همگي كبير و عاقل هستند منوط به اعلام نظر اولياي دم مقتول ديگر نيست.