« بازگشت به فهرست
ﻧﻈﺎم ﻋﻤﻠﯿﺎﺗﯽ ﭘﺪاﻓند زيستي كشور
متندار
تاریخ تصویب: 1400/07/20
مرجع تصویب: كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غير عامل كشور
اطلاعات پایه
| طبقه بندی | ندارد |
|---|
| نوع قانون | مقرره |
|---|
| تاريخ اجرا | 1400/09/22 |
|---|
| مرجع ابلاغ | رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كميته دائمي پدافند غير عامل كشور |
|---|
| مرجع تصويب | كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غير عامل كشور |
|---|
| آخرین وضعیت | — |
|---|
| تاريخ تصويب | 1400/07/20 |
|---|
| تاریخ ابلاغ | 1400/08/11 |
|---|
| شماره ابلاغ | 160/1/2183 |
|---|
| تاریخ انتشار | — |
|---|
| تاریخ سند تصويب | — |
|---|
| شماره سند تصویب | — |
|---|
| تاریخ روزنامه رسمي | 1400/09/06 |
|---|
| شماره روزنامه رسمي | 22339 |
|---|
| مجریان | وزير كشور، وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان برنامه و بودجه كشور، رئيس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي، معاون هماهنگ كننده ستاد كل نيروهاي مسلح، سازمان پدافند غير عامل كشور |
|---|
متن قانون
راهنمای رنگبندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
پنجاه و ششمين جلسه كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غيرعامل كشور به استناد ماده ۸ اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور مصوّب مقام معظّم رهبري و فرماندهي كلّ قوا (مد ظله العالي) در تاريخ 20 /07 /1400 تشكيل و نظام عملياتي پدافند زيستي كشور موضوع مادّه نه اساسنامه، پيشنهادي آن سازمـان را بررسي و به شرح زير تصويب نمود:
نظام عملياتي پدافند زيستي كشور مصوب 1400,07,20 با اصلاحات و الحاقات بعدي
مقدمه با توجه به رويكردهاي استكبار جهاني و برخي از دشمنان در استفاده از عوامل زيستي و احتمال وقوع تهديدات متصوّر ناشي از آن و همچنين تجربه شيوع اپيـدمي ها و پاندمي هاي گذشتـه، نشان داد كه ضروري است كليه دستگاه هاي لشكري و كشوري به منظور افزايش توان دفاع زيستي كشور با ساماندهي ساختارهاي عملياتي پدافند زيستي و مديريت يكپارچه و منسجـم با فرماندهي واحـد، جهت مقابله با اين گونه تهديدات اقدام نمايند؛ بدين منظور طراحي مدل كلي دفاع زيستي كشور كه به ايجـاد هم افزايي و بكارگيري تمام ظرفيت هاي موجود، ايجاد ظرفيت هاي جديـد و يكپارچه سازي آن ها در مواجهه با تهديدات زيستي مي پردازد در دستور كار سازمان پدافند غيـرعامل كشور قرار گرفت. نظام عملياتي پدافند زيستي پيش ِرو، بر اساس اسناد، ساختار و سازمان دستگاه هاي كشوري و لشكري، تجربيات و اقدامات انجام شده در برابر حوادث و رخدادهاي زيستي و به منظور پيش گيري و مقابله با تهديدات زيستي دشمن در حوزه هاي شـش گانه زيستي (انسان، دام، نباتات، غذا و دارو، آب، محيـط زيست و منابع طبيعي) تهيـه و مورد اجرا قرار مي گيرد.
۱)
كميته دائمي: كميته ي دائمي (شوراي عالي) پدافند غيرعامل كشور
۲)
سازمان: سازمان پدافند غيرعامل كشور
۳)
شورايعالي پدافند زيستي: ستاد ملي مقابله با كرونا موضوع مصوبه مورخ 4 /12 /1398 شوراي عالي امنيت ملي ج.ا.ا
۴)
قرارگاه پدافند زيستي: قرارگاه عملياتي پدافند زيستي كشور در تابعيت شورايعالي پدافند زيستي مسئوليت سازماندهي و بكارگيـري ظرفيت هاي عملياتي ملي، دستگاهي، استاني و شهرستاني با مشاركت و هم ياري نهادهاي مردم محور در حوزه پدافند غيرعامل و مديريت بحرانهاي زيستي و هماهنگي و تعامل بخش هاي كشوري و لشكري را بر عهده دارد.
۵)
پدافند زيستي: به مجموعه اي از تدابير و اقدامات اعم از؛ رصد و پايش تهديدات و مخاطرات زيستي، تشخيص و اعلام وضعيت هاي زيستي، تعيين دارايي ها و سرمايه هاي زيستي كشور، سطح بندي و طبقه بندي آنها، كشف و شناسايي نقاط ضعف و آسيب پذيري زيرساخت هاي زيستي، تعيين حريم زيرساخت ها، صنايع و مراكز زيستي، آموزش، تمرين و رزمايش هاي زيستي، مديريت، پشتيباني، تامين تجهيزات مناسب جهت مقابله و انجام اقدامات در مخاطرات زيستي اعم از تحديد منطقه، رفع آلودگي، امداد، نجات و درمان مصدومين زيستي، پاكسازي و بازيابي منطقه آلوده، تخليه و اسكان اطلاق مي شود.
۶)
نظام عملياتي پدافند زيستي: مجموعه تدابير و اقدامات پدافند زيستي متشكل از تعيين نقش ها، نظامات، وظايف و روابط و نحوه تعامل بخش هاي مختلف عمليات پدافند زيستي، مسئوليت دستگاه هاي اجرايي ذي ربط، چگونگي تحقق اهداف و اجراي مأموريت درحوزه پدافند زيستي در سطوح مختلف عملياتي در برابر تهديدات زيستي مي باشد.
۷)
تهديد زيستي: هر نشانه، رويداد يا اتفاق زيستي كه به صورت طبيعي يا غيرطبيعي و عمدي توانايي و احتمال تضعيف يا نابودي سرمايه هاي زيستي يا اختلال در اقتصاد و امنيت كشور را از طريق به خطر انداختن يا تخريب و نابودي سرمايه هاي زيستي در حوزه هاي شـش گانه (انسان، دام، نباتات، غذا و دارو، آب، محيـط زيست و منابع طبيعي) داشته و سلامت، امنيت و اقتصاد جامعه را به خطر اندازد.
۸)
جنگ زيستي: به مفهوم استفاده هدفمند و عامدانه از سلاح ها يا عوامل زيستي، با منشأ مشخص (كشور متخاصم) يا نامشخص و وقوع بحران هاي زيستي داراي پيامدهاي احتمالي فراگير نظير تلفات گسترده جمعيتي يا تركيب با تهديدات امنيتي و اقتصادي و بروز يك بحران زيستي با ميزان وسعت در سطح ملي (اپيدمي) يا جهاني (پاندمي) كه منجر به مخاطره افتادن مولّفه هاي اصلي امنيت ملي كشور گردد.
۹)
عوامل زيستي: به موجودات زيستي به ويژه ميكروارگانيسم ها (ويروس، باكتري، قارچ، انگل، پريون) يا مواد سمي مشتق شده از آنها كه بصورت طبيعي يا غيرطبيعي مانند دستكاري ژنتيكي توانايي ايجاد بيماري يا مرگ در انسان، حيوانات، گياهان و آسيب به محيط زيست را داشته باشد، اطلاق مي شود.
۱۰)
سلاح زيستي: عوامل زيستي طبيعي يا دستكاري شده (مهندسي ژنتيك) هستند كه قابليت هاي آنها به نفع اهداف تعيين شده مسلّح شده اند؛ اين نوع سلاح هاي زيستي با تجهيزات و ابزارهاي مختلف نظامي يا غيرنظامي شليك، پرتاب و منتشر مي شوند.
۱۱)
بيوتروريسم: هرگونه اقدام تروريستي با استفاده از عوامل زيستي عليه فرد، گروه و جمعيت خاصي كه با هدف نابودي و يا ايجاد ترس و وحشت در جامعه توسط تروريست ها و گروه هاي مشابه با انگيزه هاي سياسي، اعتقادي و نژادي صورت مي گيرد.
۱۲)
آگروتروريسم: استفاده از عوامل و سلاح هاي زيستي عليه دام، حيوانات، نباتات، گياهان، مركبات و ساير محصولات كشاورزي به منظور گذاشتن اثر سوء يا نابودي محصولات كشاورزي و اقتصاد كشور توسط تروريسم (دولتي و غيردولتي) را آگروتروريسم يا تروريسم كشاورزي گويند.
۱۳)
دستگاه اجرايي: كليه وزارتخانه ها، مؤسسات دولتي، مؤسسات يا نهادهاي عمومي غيردولتي، شركت هاي دولتي و كليه دستگاه هايي كه شمول قانون بر آنها مستلزم تصريح و يا ذكر نام است از قبيل شركت ملي نفت ايران، سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران، بانك مركزي، بانك ها و بيمه هاي دولتي، دستگاه اجرايي ناميده مي شوند.
۱)
تدابير و رهنمودهاي مقام معظّم رهبري و فرماندهي كل قوا (مد ظلّه العالي)
2)
سياست هاي كلي نظام در موضوعات پدافند غيرعامل و سلامت ابلاغي مقام معظّم رهبري(مد ظلّه العالي)
3)
قانون احكام دائمي برنامه هاي توسعه كشور ـ ماده ۵۸
۴)
قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران ـ بند (ر) ماده۷۴
5)
اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور ـ ماده ۱۰
6)
قانون تشكيل شوراي امنيت كشور
7)
قانون مديريت بحران كشور
۸)
طرح جامع ميكروبي كشور به شماره 372 – 338 /207 /3 مورخ 23 /04 /1378
۹)
بند 3 آئين نامه اجرايي آن مصوّب شوراي عالي امنيت ملي 4 /207 /338 /558 مورخ 09 /06 /1379
۱۰)
مصوبه شوراي عالي امنيت ملي ج.ا.ا مورخ 04 /12 /1398 مبني بر تشكيل ستاد ملي مقابله با كرونا
۱۱)
سند راهبردي پدافند زيستي كشور
ماده 3
حوزه شمول دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده ۵ قانون مديريت خدمات كشوري، سازمان هاي لشكري و ساير سازمان ها و نهادهاي عمومي دولتي و غيردولتي و شركت هاي خصوصي و آحاد مردم را در بر مي گيرد.
ماده ۴
هدف تدوين نظام تصميم گيري، فرماندهي، مديريت عملياتي و اجرايي پدافند زيستي در سطوح عملياتي و تعيين نقش ها و وظايف و روابط اجرايي با ايجاد حداكثر هماهنگي و هم افزايي در استفاده از منابع ملي، استاني و شهرستاني.
۱)
صيانت از مردم، سرمايه هاي انساني و سرمايه هاي زيستي در برابر تهديدات زيستي،
2)
ارتقاء آمادگي و تاب آوري جامعه و زيرساخت ها در برابر تهديدات زيستي دشمن و پيامدهاي آن،
3)
بسيج منابع ملي و بكارگيري بهينه از امكانات، تجهيزات و نيروي انساني به منظور ارتقاء توان مقابله و اقدام به موقع به پيامد تهديدات و مخاطرات زيستي،
4)
تعيين و تبيين وظايف وزارتخانه ها، دستگاه هاي اجرايي و سازمان هاي ذي ربط و نقش ِكنش گران (كشوري، لشگري، مردم نهاد، بخش خصوصي) و تبيين نحوه ارتباطات و تعامل آنها در عمليات پدافند زيستي،
ماده ۶
تهديدات و مخاطرات تهديدات و مخاطرات زيستي زير براي نظام عملياتي پدافند زيستي مفروض مي باشند:
الف )
جنگ زيستي عليه كشور،
ب )
تهديدات امنيتي و نظامي دشمن به زيرساختها، آزمايشگاه ها و مراكز بهداشتي، درماني، زيستي و ژنتيكي،
پ )
اقدامات تروريستي زيستي (بيوتروريسم و آگروتروريسم)،
ت )
اپيدمي (فراگيري) بيماري و يا پاندمي (فراگيري جهاني) بيماري با منشاء نامشخص،
ماده 7
ماموريت عملياتي پدافند زيستي قرارگاه پدافند زيستي با سازماندهي و بكارگيري ظرفيت هاي عملياتي ملي، دستگاهي، استاني و شهرستاني و با مشاركت و هم ياري نهادهاي مردم محور، در جهت مصون سازي و مقابله با پيامدهاي زيستي، ماموريت هاي زير را از طريق دستگاه هاي اجرايي ذي ربط، راهبري و بر اجراي آن نظارت مي كند؛
۱)
ديده باني زيستي؛ رصد و پايش، تحليل و تشخيص و هشدار تهديدات زيستي و اشراف اطلاعاتي بر تهديدات زيستي،
2)
ارتقاء آمادگي پدافند زيستي با طرح هاي عملياتي، آموزش، مهارت (عمومي و تخصّصي) تمرين و رزمايش ها،
3)
بروزرساني، ساماندهي، تقويت و توسعه نظامات عملياتي پدافند زيستي سازماندهي شده و نهادينه شده، سلسله مراتبي و يكپارچه در كشور،
4)
سازماندهي نيروي متخصّص پشتيبان، ذخيره و احتياط پدافند زيستي،
۵)
پاسخ و مقابله با رخدادهاي زيستي در زمان طلايي (اضطراري و جامع) در مقياس منطقه اي، ملي و چند كشوري،
6)
پشتيباني پدافند زيستي، تقويت عمل كلي و حفظ ذخاير راهبردي،
7)
ارتقاء ظرفيت هاي آموزشي، پژوهشي، تحقيقاتي و آزمايشگاهي كشور در حوزه پدافند زيستي،
8)
دفاع حقوقي در برابر تهديدات زيستي، تنظيم قوانين و مقرّرات داخلي و خارجي،
9)
اجراي عمليات پدافند زيستي برابر چرخه عملياتي پدافند زيستي (پيوست 1)
ماده 8
راهبردهاي عملياتي پدافند زيستي
1)
رصد و مراقبت دائمي از تحولات و تهديدات زيستي در مقياس جهاني و منطقه اي و ملي در جهت اجتناب از غافلگيري راهبردي در اپيدمي ها و پاندمي و اعلام هشدار به موقع و رديابي، پيگيري و تشخيص منشاء و نوع تهديدات زيستي عليه كشور با مشاركت دستگاه هاي اطلاعاتي و امنيتي و قرارگاه پدافند زيستي كشور (اشراف اطلاعاتي)
2)
پياده سازي طرح ها و برنامه هاي عملياتي پدافند زيستي در مقياس منطقه اي و ملي با بكارگيري تمام ظرفيت هاي كشوري و لشكري و مردمي و برنامه عملياتي پدافند زيستي در مقياس چند كشور همسايه مبتني بر ديپلماسي دفاعي منطقه اي (نظام دفاع ملي و بين المللي زيستي)
3)
پياده سازي نظام ديده باني زيستي از طريق ايجاد و راه اندازي سامانه ها و شبكه هاي پايش، هشدار، آشكارسازي و تشخيص در سطوح ملي، منطقه اي، استاني و شهرستاني و محلي (نظام ديده باني زيستي)
4)
مصون سازي، ارتقاء پايداري، امنيت، حفاظت و كاهش آسيب پذيري سرمايه ها و زيرساخت هاي حياتي، حساس و مهم در برابر تهديدات زيستي با: ـ تقويت و توسعه بهداشت عمومي، فردي و محيط و ساماندهي نظام پيشگيري و مصونيت بخشي، ـ طرح هاي خودحفاظتي زيستي متناسب با هر زيرساخت،
5)
حفظ و ارتقاء آمادگي هاي عملياتي پدافند زيستي براي كنترل، پاسخ، نظارت، ارزيابي و مديريت صحنه رخدادهاي زيستي از طريق آموزش و افزايش مهارت هاي عمومي و تخصّصي، تجهيز و تقويت تيم هاي عملياتي و توسعه شبكه ها و آزمايشگاه هاي تشخيص عوامل زيستي (نظام آمادگي و پاسخ)
6)
ارتقاء فرهنگ و آموزش هاي پدافند زيستي در كشور از طريق دوره هاي آموزشي بهداشت عمومي و بهره گيري از ظرفيت رسانه اي مراكز و نهادهاي فرهنگي و سازمانهاي ذي ربط در سطوح ملي، استاني و شهرستاني (نظام آموزش بهداشت)
7)
ارتقاء و تقويت نظام سلسله مراتبي بهداشت و درمان از طريق تجهيز، هوشمندسازي و توسعه بهينه شبكه هاي بهداشتي در سطح جامعه و بروزرساني تجهيزات و سامانه هاي تخصّصي درمان (نظام بهداشت و درمان)
8)
واكنش سريع در عمليات پدافند زيستي و تحديد موثّر، به موقع و سريع مناطق آلوده در رخدادهاي زيستي با بكارگيري ظرفيت هاي مرتبط، يكپارچه سازي اقدامات و هماهنگي بين دستگاه هاي ذي نقش (نظام قرنطينه و محدودسازي)
9)
حفظ و تقويت ظرفيت احتياط ذخاير راهبردي و پشتيباني تجهيزاتي (عمومي و تخصّصي) از عمليات پدافند زيستي از طريق تامين و انبارش تجهيزات ضروري و حياتي با يكپارچه سازي، هماهنگي و بكارگيري توانمندي هاي ملي، استاني، شهرستاني و دستگاهي متناسب با تهديدات زيستي (نظام پشتيباني)
۱۰)
خوداتكايي و خودكفايي در صنعت غذا و دارو ـ واكسن، فرآورده هاي خوني و تجهيزات سلامت محورـ از طريق بومي سازي صنعت پدافند زيستي كشور (نظام غذا و دارو)
۱۱)
ارتقاء اعتماد عمومي از طريق نظام نهادينه شده اطلاع رساني و آگاهي بخشي (نظام اطلاع رساني و آرامش بخشي)
12)
گسترش علوم و فنون مرتبط با پدافند زيستي در دانشگاه ها و مراكز علمي و پژوهشي كشور (نظام آموزش پدافند زيستي)
۱۳)
ارتقاء نظام مديريت و ذخيره سازي اطلاعات ژنتيكي و ذخاير زيستي با اَمن سازي و يكپارچه سازي سامانه ها و شبكه هاي ذخيره اطلاعات پدافند زيستي (نظام مديريت و ذخيره سازي اطلاعات زيستي)
۱۴)
بسيج منابع انساني و استفاده از ظرفيت نخبگان به عنوان نيروهاي احتياطي ـ عملياتي در تهديدات و مخاطرات زيستي و بهره مندي از كليه توانمندي ها و قابليت هاي موجود تخصّصي و غيرتخصّصي در راستاي تقويت تاب آوري اجتماعي و رواني جامعه (نظام بسيج منابع انساني)
۱۵)
ارتقاء نظام غربالگري و رديابي موثّر، مستمر، پويا و هوشمند فرايندها و تجهيزات در زمان تشخيص تهديدات زيستي با بكارگيري تمام ظرفيت هاي موجود (نظام غربالگري)
۱۶)
دفاع حقوقي از پيامدهاي مخاطرات زيستي با منشاء تهديدات دشمن در مجامع بين المللي با ديپلماسي فعّال و پويا و در مقياس ملي با تنظيم مقرّرات و الزامات پدافند زيستي و مقرّرات بازدارنده لازم (نظام دفاع حقوقي بين المللي)
ماده 9
سطوح عملياتي پدافند زيستي سطوح عملياتي پدافند زيستي الف) شهرستاني ب) استاني پ) منطقه اي ت) ملي به شرح زير دسته بندي مي شود:
1)
شهرستاني: به سطحي از عمليات پدافند زيستي كه براي مخاطرات زيستي با پيامد محدود به يك شهرستان طرح ريزي شده و منابع و ظرفيت هاي شهرستان، توان اجراي آن را داشته باشد، اطلاق مي گردد.
2)
استاني: به سطحي از عمليات پدافند زيستي كه براي مخاطرات زيستي با پيامد در حد چند شهرستان در يك استان طرح ريزي شده و منابع و ظرفيت هاي يك استان توان اجراي آن را داشته باشد، اطلاق مي گردد.
3)
منطقه اي: به سطحي از عمليات پدافند زيستي كه براي مخاطرات زيستي با پيامد در حد يك يا چند استان طرح ريزي شده و منابع و ظرفيت هاي يك منطقه (چند استان) توان اجراي آن را داشته باشد، اطلاق مي گردد.
۴)
ملي: به سطحي از عمليات پدافند زيستي كه براي مخاطرات زيستي با پيامد در حد كل كشور طرح ريزي شده و نيازمند منابع و ظرفيت هاي ملي براي اجراي آن باشد، اطلاق مي گردد. در صورت نياز از ظرفيت هاي فراملي براي پاسخ به اين مخاطرات استفاده مي شود.
ماده 10
وضعيت هاي عملياتي تعيين وضعيت هاي عملياتي قرمز، نارنجي، زرد و سفيد و اعلام شروع و خاتمه عمليات پدافند زيستي به ترتيب زير انجام مي شود: (تشريح وضعيت ها در پيوست ۲)
۱)
با وقوع تهديد يا حادثه زيستي در قلمرو يك شهرستان فرماندار با اعلام وضعيت، ضمن اطلاع رساني به استاندار قرارگاه پدافند زيستي شهرستان را تشكيل مي دهد.
۲)
در صورتي كه فرماندار شدت حادثه يا بحران را فراتر از ظرفيت شهرستان محل وقوع حادثه تشخيص دهد و يا هم زمان چند شهرستان درگير حادثه زيستي گردند، استاندار، قرارگاه پدافند زيستي استان را تشكيل مي دهد و وضعيت عملياتي را اعلام مي كند.
۳)
در صورتي كه استاندار شدت و ميزان حادثه يا بحران را فراتر از ظرفيت پاسخ استان محل وقوع حادثه تشخيص دهد و يا همزمان چند استان درگير حادثه زيستي گردند شوراي عالي امنيت ملي، قرارگاه را فعّال و وضعيت عملياتي را اعلام مي كند.
تبصره ۱
: در جنگ زيستي، تعيين وضعيت هاي عملياتي بر اساس ابلاغيه شوراي عالي امنيت ملي بر عهده ستاد كل ن.م مي باشد.
تبصره 2
: ضوابط و الزامات قرنطينه هاي بهداشتي بر اساس شاخص ها و آمارهاي حين وقوع مخاطرات زيستي قابل تنظيم و تغيير بوده و عملياتي مي گردد.
ماده 11
تدبير عملياتي قرارگاههاي پدافند زيستي كشور در سطوح شهرستاني، استاني و ملي ـ منطقه اي در راستاي سياست ها و راهبردهاي پدافند غيرعامل با بسيج و سازماندهي ظرفيت هاي دستگاه هاي اجرايي، ساختارهاي مردم نهاد و ظرفيت هاي كمكي نيروهاي مسلّح در جهت مصون سازي و مقابله با تهديدات زيستي و كاهش و مديريت پيامدهاي آن اقدامات خود را در چهار مرحله قبل، در آستانه، حين و بعد از تهديد و با رويكردهاي پيش بينانه، پيش گيرانه، پيش كنش گرانه و مقابله به شرح زير هدايت، راهبري، پشتيباني، اجرا و نظارت مي كنند:
الف
اقدامات رويكرد پيش بينانه
1)
بررسي و ارزيابي سوابق، شواهد و قرائن، روندها و فرآيندهاي تهديدات، مخاطرات و جنگ هاي زيستي، اپيدمي ها، پاندمي ها و نحوه مديريت در سطوح ملي و فراملي،
۲)
ايجاد، تقويت و توسعه ذخاير احتياط راهبردي دارو، واكسن، خون، تجهيزات، مواد و فرآورده هاي زيستي،
3)
پژوهش، آموزش و ارتقاء مهارت تخصّصي نيروهاي عملياتي،
۴)
سازماندهي تيم هاي مقابله و پاسخ به مخاطرات زيستي از سازمان بسيج، جمعيت هلال احمر، سازمان فوريت هاي پزشكي (اورژانس پزشكي)، نيروي انتظامي، سازمان آتش نشاني و ساير،
5)
سناريوپردازي و شبيه سازي تهديدات،
ب
اقدامات رويكرد پيش گيرانه
۱)
ايجاد بانك جامع اطلاعاتي شامل نيروي انساني متخصّص، مراكز درماني و تشخيصي، مراكز پشتيباني كننده و ساير،
2)
طراحي و تدوين آموزش هاي عمومي و تخصّصي براي آحاد جامعه، نهادهاي مدني، صنايع و ساير از طريق رسانه هاي گروهي و صدا و سيما و شبكه هاي مجازي اجتماعي،
3)
طرح ريزي سناريوهاي محتمل،شبيه سازي، تمرين و رزمايش در سطوح و وضعيت هاي مختلف عملياتي پدافند زيستي،
4)
بروزرساني زيرساخت هاي رصد، پايش، آشكارسازي، تشخيص و محدودسازي عوامل زيستي نوظهور،
5)
برنامه ريزي استفاده از تمامي ظرفيت هاي كشوري، لشگري و مردم نهاد در عمليات پدافند زيستي (ظرفيت يك به سه)
6)
تهيه و اجراي طرح خودحفاظتي زيستي در دستگاه هاي اجرايي بر اساس سناريوهاي تعيين شده و تمرين و رزمايش آن،
ج
اقدامات رويكرد پيش كنش گرانه
1)
ايجاد سامانه ها و شبكه هاي پايش، تشخيص و شناسايي تهديدات زيستي و فعّال سازي و راه اندازي مركز فرماندهي و كنترل تهديدات زيستي،
۲)
هشدار پيش دستانه و سريع و افزايش سرعت عمل در اطلاع رساني عمومي،
۳)
تعيين و اعلام وضعيت عمليات پدافند زيستي كشور،
۴)
مقابله با عمليات رواني در جنگ تركيبي زيستي ـ سايبري،
۵)
تحديد و تشديد در رعايت نظم و برقراري امنيت،
۶)
آرامش بخشي و اطلاع رساني، آگاهي بخشي و كنترل افكار عمومي و جامعه،
۷)
تمرين و رزمايش طرح هاي خودحفاظتي،
1)
مديريت صحنه عمليات پدافند زيستي در وضعيت هاي مختلف با ايجاد هماهنگي فيمابين دستگاه هاي اجرايي و يگان هاي جنگ نوين نيروهاي مسلح در استفاده از ظرفيت ها و توانمندي ها،
۲)
كنترل و كاهش پيامدهاي ناشي از وقوع تهديدات زيستي با محدودسازي، قرنطينه، كنترل منطقه آلوده و رفع آلودگي اوليه (فردي، تجهيزاتي و محيطي)
3)
كشف و شناسايي عوامل زيستي و نمونه برداري،
۴)
امداد و نجات، انتقال، اسكان و استقرار در مناطق اَمن (پناهگاه زيستي ـ بيمارستان صحرايي ) و درمان مصدومين،
۵)
اصلاح و روزآمدكردن ضوابط و مقرّرات با مستندسازي، ثبت سوابق و درس آموخته ها،
۶)
تقويت نقاط آسيب پذير در همه ابعاد با بازيابي، بازسازي و بازتواني پيامدهاي ناشي از مخاطرات زيستي،
ماده 12
روابط و مسئوليت ها
۱)
راهبري، سياستگذاري و هدايت كلي اقدامات مقابله با تهديدات و مخاطرات زيستي و پيامدهاي ناشي از آن در سطح ملي بر عهده رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي امنيت ملي ج.ا.ا مي باشد.
۲)
قرارگاه عملياتي پدافند زيستي كشور با فرماندهي وزير كشور و جانشيني رئيس سازمان تشكيل مي شود، دبير قرارگاه پدافند زيستي، حسب نوع تهديد از دستگاه اجرايي ذي ربط انتخاب مي شود.
۳)
سازمان مسئوليت رصد و پايش، راهبري، طرح ريزي، ارتقاء آمادگي، آموزش، كنترل و نظارت، رزمايش و حصولِ اطمينان از آمادگي هاي عملياتي پدافند زيستي كشور را بر عهده دارد.
۴)
استاندار، فرمانده قرارگاه پدافند زيستي در استان بوده و مديريت، راهبري و هدايت، كنترل، پشتيباني، راهبري مصون سازي و مديريت مخاطرات زيستي در سطح استان را بر عهده دارد.
۵)
فرماندار، فرمانده قرارگاه پدافند زيستي در شهرستان بوده و مديريت، راهبري و هدايت، كنترل، پشتيباني، راهبري مصون سازي و مديريت مخاطرات زيستي در سطح شهرستان را بر عهده دارد.
تبصره 1
: سازمان هاي نيروهاي مسلح در چارچوب سياست ها و دستورالعمل هاي ابلاغي ستاد كل نيروهاي مسلح با هماهنگي سازمان موظّف به همكاري با قرارگاه پدافند زيستي در سطوح ملي، استاني و شهرستاني هستند.
تبصره 2
: دستورالعمل هاي مورد نياز در چارچوب نظام عملياتي پدافند زيستي كشور توسط سازمان، تنظيم و ابلاغ خواهد شد.
ماده ۱۳
وظايف دستگاه هاي اجرايي
الف
نسبت به تقويت مرزباني زيستي كشور ـ موضوع مصوبه شماره 999 /1 /160 مورخ 17 /11 /1396 كميته دائمي پدافند غيرعامل ـ در حوزه هاي ديده باني زيستي، بررسي و شناسايي و كنترل تهديدات و آسيب هاي زيستي در مرزها و كنترل عوامل زيستي تهديدزا در ورود و خروج مرزها و گسترش و تعميم همكاري هاي مشترك با كشورهاي همسايه و مانند آن بر اساس ساختار سلسله مراتبي كشوري و در حوزه نيروهاي مسلح از طريق ستاد كل ن.م اقدام كند.
ب
در چارچوب شوراي امنيت كشور (شاك) و در تعامل و هماهنگي با ستاد كل ن.م، نسبت به انتظام اُمور و تامين اَمنيت مالي و جاني مردم و سازمان مورد هدف تهديدات زيستي اقدام كند.
پ
با همكاري نيروي انتظامي، وزارت راه و شهرسازي و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات ساز و كارهاي لازم براي اِعمال مديريت تردد در شهرها و روستاهاي منطقه آسيب ديده (قرنطينه بهداشتي) در برابر مخاطرات زيستي را اتخاذ و اجرا كند.
2)
وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشكي موظّف به اجراي اقدامات در ۲ محور زير است؛
الف
زيرساخت هاي پدافند زيستي در بخش بهداشت و درمان
سازماندهي و بازمهندسي مركز كنترل، مديريت و پيشگيري بيماري ها ـ CDC (پاورقي 1 ) و نظام ديده باني و پاسخ سريع به تهديدات زيستي
پاورقي 1 - Center for Diseases Control & prevention
سازماندهي و ارتقاء مركز عملياتي مقابله با تهديدات زيستي و ارتباط با سازمان - EOC (پاورقي 2)
پاورقي 2 - Emergency Operation Center
سازماندهي و شبكه سازي آزمايشگاه هاي تشخيص تهديدات زيستي متناسب با سطح تهديدات و ارتقاء ظرفيت هاي موجود،
بازمهندسي نظام تحقيق، طراحي، توليد، توزيع و ذخيره واكسن متناسب با تهديدات حوزه واكسن،
ساماندهي و كنترل آمادي ذخاير مناسب غذا و دارو، واكسن، سرم و تجهيزات بهداشتي ـ درماني متناسب با شرايط عملياتي،
تدوين برنامه ملي محدودسازي و قرنطينه بهداشتي با پيش بيني زيرساخت ها و فضاهاي لازم و برنامه عملياتي،
تدوين برنامه ملي ارتقاء ظرفيت بيمارستان ها و مراكز درماني(يك به سه) براي توسعه در شرايط اضطراري و تمرين و مانور و حفظ آمادگي دائمي،
ارتقاء ظرفيت هاي مرزباني زيستي و اقدامات تشخيصي كنترلي، بهداشتي و درماني در مرزهاي كشور با نهادينه سازي و دائمي كردن آن،
ارتقاء ظرفيتهاي كشور در راستاي تقويت ايمني و امنيت غذا و تغذيه،
ب
ارتقاء عملياتي و واكنش به تهديدات زيستي
طراحي و تدوين طرح هاي عملياتي پاسخ پدافند زيستي دستگاه ذي ربط در چارچوب نظام عملياتي،
آموزش مديران و مسئولين پاسخ در طرح عملياتي و استمرار آن با اجرا و نظارت دوره اي،
تامين تجهيزات مورد نياز عمليات و واكنش به تهديدات زيستي و آموزش هاي مرتبط با آنها،
تمرين، تكرار، رزمايش و ارتقاء آمادگي هاي عملياتي در چارچوب نظام در سطوح عملياتي مختلف،
3)
وزارت جهاد كشاورزي موظّف به اجراي اقدامات در ۲ محور زير است؛
الف
زيرساخت هاي پدافند زيستي در بخش دامي و نباتي، نهاده ها و غذا
سازماندهي و بازمهندسي مركز كنترل، مديريت و پيشگيري بيماري هاي دامي و نظام ديده باني و پاسخ سريع در برابر تهديدات زيستي دامي و نباتي،
سازماندهي و ارتقاء مركز رصد پايش هشدار تهديدات زيستي (دام، آبزيان، طيور، حشرات) و در ارتباط و تعامل با مركز فرماندهي و كنترل سازمان،
سازماندهي و شبكه سازي آزمايشگاه هاي تشخيص تهديدات زيستي دامي متناسب با سطح تهديدات و ارتقاء ظرفيت هاي موجود،
بازمهندسي نظام تحقيق، طراحي، توليد، توزيع و ذخيره واكسن دامي متناسب با تهديدات اين حوزه،
ساماندهي و كنترل آمادگي ذخاير مناسب دارو، واكسن، متناسب با شرايط عملياتي،
تدوين برنامه ملي محدودسازي و قرنطينه بهداشتي دامي با پيش بيني زيرساخت ها و فضاهاي لازم و برنامه عملياتي،
ارتقاء ظرفيت هاي مرزباني زيستي دامي و نباتي و اقدامات تشخيصي كنترلي بهداشتي در مرزهاي كشور،
ارتقاء ظرفيت هاي كشور در راستاي تقويت ايمني و امنيت غذا و تغذيه،
ب
ارتقاء عملياتي و واكنش به تهديدات زيستي
طراحي و تدوين طرح هاي عملياتي پاسخ پدافند زيستي دستگاه ذي ربط در چارچوب نظام عملياتي،
آموزش مديران و مسئولين پاسخ در طرح عملياتي و استمرار آن با اجراي رزمايش هاي دوره اي،
تامين تجهيزات مورد نياز عمليات و واكنش به تهديدات زيستي و آموزش هاي مرتبط با آنها،
تمرين، تكرار، رزمايش و ارتقاء آمادگي هاي عملياتي در چارچوب نظام در سطوح عملياتي مختلف،
۴)
جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران موظّف است:
الف
نسبت به سازماندهي، آموزش، تجهيز، مهارت افزايي، تمرين و رزمايش تخصّصي نيروهاي داوطلب و بسيج منابع انساني ماهر پدافند زيستي در قالب نيروهاي احتياط و ذخيره عملياتي پدافند زيستي براي كمك به مقابله و پاسخ به مخاطرات و تهديدات زيستي اقدام كند.
ب
نسبت به تامين ذخاير راهبردي، ملي و منطقه اي تجهيزات و اقلام امدادي پدافند زيستي برابر سياست هاي قرارگاه پدافند زيستي اقدام كند.
ج
نسبت به سازماندهي زيرساخت ها و برنامه عملياتي و اقدامات پيشگيرانه بهداشتي و امدادي در برابر تهديدات زيستي و همه گيري هاي ملي اقدام كند.
د
نسبت به توسعه ديپلماسي پدافند زيستي در تعامل با صليب سرخ جهاني و سازماندهي كمك كشورهاي خارجي با بهره گيري حداكثري از ارتباطات بين المللي در برابر تهديدات زيستي و جذب كمك هاي بين المللي اقدام كند.
ه
ـ نسبت به تدوين برنامه ملي سازماندهي و جابجايي و اسكان اضطراري مردم در طرح هاي پدافند زيستي با پيش بيني و ايجاد زيرساخت هاي لازم و ارتقاء آمادگي هاي عملياتي اقدام كند.
۵)
وزارت راه و شهرسازي موظّف است:
الف
از طريق سازمان هواشناسي نسبت به سازماندهي شبكه رصد پايش و تشخيص تحولات هواشناسي و اقليمي مبتني بر قابليت جابجايي تهديدات زيستي اقدام و اطلاعات مورد نياز سازمان را تامين كند.
ب
اقدامات لازم در مورد پياده سازي نظام عملياتي مرزباني زيستي در پايانه هاي مرزي كشور با مشاركت دستگاه هاي ذي ربط انجام دهد.
ج
از طريق سازمان راهداري و حمل و نقل جاده اي نسبت به پيش بيني زيرساخت هاي لازم و ارتقاء آمادگي هاي عملياتي در حوزه اجرايي سازي برنامه هاي محدودسازي و قرنطينه بهداشتي و كنترل هوشمند ترددها برابر مصوبات قرارگاه پدافند زيستي اقدام كند.
د
نسبت به اَمن سازي راه هاي مواصلاتي به مراكز جمعيتي و محل وقوع تهديدات زيستي و تسهيل انتقال خدمات و امكانات در مديريت مخاطرات زيستي اقدام كند.
۶)
سازمان بسيج مستضعفين موظّف است:
الف
نسبت به سازماندهي گردان هاي پدافند زيستي، واحدهاي امدادي كمك به مردم، سازماندهي كمك هاي مردمي و امدادي و ارتقاء آمادگي هاي عملياتي اقدام بسيجي و جهادي در چارچوب اين نظام اقدام كند.
ب
نسبت به تدوين و بروزرساني و آموزش و ارتقاء آمادگي واحدهاي شركت كننده در طرح ملي سپهبد شهيد حاج قاسم سليماني اقدام كند.
۷)
سازمان حفاظت محيط زيست موظّف است:
الف
نسبت به سازماندهي نظام ديده باني و پاسخ سريع به تهديدات زيستي حيات وحش و منابع طبيعي و ارتقاء مركز عملياتي مقابله با تهديدات زيستي و تبادل اطلاعات با سازمان ـ EOC اقدام كند.
ب
با پيش بيني زيرساخت ها و فضاهاي لازم نسبت به تدوين و اجراي برنامه محدودسازي و قرنطينه بهداشتي و تمرين، تكرار، رزمايش و ارتقاء آمادگي هاي عملياتي متناسب با سناريوهاي مختلف تهديدات اقدام كند.
ج
نسبت به تامين تجهيزات مورد نياز عمليات و واكنش به تهديدات زيستي و آموزش هاي مرتبط با آنها و آموزش مديران و مسئولين پاسخ در طرح عملياتي و استمرار آن اقدام كند.
الف
نسبت به ارتقاء نظام ديده باني، سازماندهي و ارتقاء شبكه آزمايشگاه هاي تشخيص آلودگي و تهديدات حوزه آب و پاسخ سريع به تهديدات زيستي حوزه آب و فاضلاب اقدام كند.
ب
نسبت به پيش بيني تامين آب شرب و سالم مراكز جمعيتي و تجهيزات مورد نياز عمليات واكنش به تهديدات زيستي متناسب با سناريوهاي مختلف تهديدات اقدام كند.
ج
نسبت به ارتقاء مراكز عملياتي مقابله با تهديدات زيستي ـ EOC و آمادگي هاي عملياتي در سطوح مختلف عملياتي متناسب با انواع سناريوهاي تهديد و تمرين، تكرار و رزمايش آن اقدام كند.
۹)
وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح نسبت به پشتيباني تخصّصي از ماموريت هاي عملياتي پدافند زيستي از طريق؛ ارتقاء آمادگي همه جانبه واحدهاي عمل ِكلي احتياط راهبردي و توليد تجهيزات تخصّصي پدافند زيستي (بومي و غيربومي) و انجام آموزش هاي تخصّصي و پژوهش هاي علمي، تحقيقاتي و آزمايشگاهي در سطوح مختلف اقدام كند.
۱۰)
ارتش جمهوري اسلامي و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ضمن تقويت و ارتقاء زيرساخت ها و ظرفيت هاي عملياتي لازم در نظام عملياتي پدافندزيستي، ارتقاء آمادگي هاي خود را براي كمك به دولت درچارچوب دستورالعمل ابلاغي ستاد كل نيروهاي مسلح ايجاد و اقدام مي كند.
۱۱)
نيروي انتظامي ج.ا.ا موظّف است ضمن توسعه زيرساخت هاي ذي ربط و ارتقاء آمادگي هاي عملياتي نسبت به اجراي نظام قرنطينه در عمليات پدافند زيستي با تحديد موثّر، به موقع و سريع مناطق آلوده در رخدادهاي زيستي و تامين نظم و امنيت مناطق آلوده و حوزه هاي قرنطينه برابر سياست هاي قرارگاه پدافند زيستي كشور مي باشد.
۱۲)
سازمان صدا و سيما ج.ا.ا موظّف است با هدف ارتقاء بهداشت عمومي و تغيير و اصلاح سبك زندگي بهداشتي مردم با همكاري وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات و وزارت ميراث فرهنگي و گردشگري نسبت به تدوين و پياده سازي نظام آموزش بهداشت اقدام نموده و در زمان وقوع تهديدات زيستي با اطلاع رساني، آگاهي بخشي و آرامش بخشي به موقع و مناسب، اعتمادسازي عمومي را حفظ كند.
13)
وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات موظّف است نسبت به آماده سازي زيرساخت ها و توسعه قابليت هاي عملياتي رديابي بيماري و غربالگري بيماران، محدودسازي و قرنطينه هوشمند و مديريت هوشمند ترددها و تبادلات بر اساس قابليت هاي فضاي سايبري با همكاري ساير دستگاه هاي اجرايي اقدام كند.
۱۴)
وزارت اُمور خارجه با همكاري معاونت حقوقي رياست جمهوري و قوه قضاييه موظّف به صيانت از منافع و سرمايه هاي كشور با طرح دعاوي قانوني عليه متجاوزان زيستي به كشور در مجامع بين المللي و دفاع حقوقي از منافع ملي در برابر تهاجمات زيستي دشمن مي باشد.
۱۵)
وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه موظّفند ضمن تقويت سامانه اطلاعاتي رصد و پايش و تشخيص و هشدار تهديدات زيستي نسبت به تعيين منشاء تهديدات زيستي، عمدي و يا غيرعمدي بودن آنها و ساير زمينه هاي اطلاعاتي مورد نياز اقدام و با سازمان همكاري كنند.
۱۶)
وزارت صنعت، معدن و تجارت موظّف به حفظ پايداري زنجيره لجستيك، تامين كالاي اساسي پدافند زيستي و ايجاد ذخائر مطمئن و آماده بوده و نسبت به حمايت و پشتيباني از صنايع بومي پدافند زيستي و حوزه هاي مرتبط با آن اقدام كند.
۱۷)
وزارتخانه هاي بهداشت و درمان، جهاد كشاورزي، علوم، تحقيقات و فناوري، سازمان حفاظت محيط زيست، جهاد دانشگاهي و معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري موظّفند در راستاي پياده سازي نظام مديريت و ذخيره سازي اطلاعات زيستي، برنامه جامع و مشترك ايجاد و سازماندهي بانك ذخاير اطلاعات زيستي شامل اطلاعات: ۱ـ سامانه واكسن 2 ـ توليد و تامين واكسن ۳ـ ارتقاء آزمايشگاهي ۴ـ ساماندهي مركز ديده باني زيستي و ساير (ميكروارگانيسم ها، حشرات و ناقلين) را با رعايت اصول پدافندي تهيه و به سازمان ارائه كنند.
۱۸)
كليه دستگاه هاي اجرايي موظفند:
الف
متناسب با سناريوهاي مختلف تهديدات زيستي نسبت به توسعه زيرساخت هاي لازم و ارتقاء آمادگي ها در تمام ابعاد ماموريتي خود اقدام نموده (طرح خودحفاظتي) و راهبردهاي اين نظام عملياتي را اجرايي كنند.
ب
نسبت به آموزش و توجيه مديران، كارشناسان و كاركنان زيرمجموعه در خصوص وظايف خود در نظام عملياتي پدافند زيستي اقدام كنند.
ج
برنامه ريزي ملي و استاني، تدوين ضوابط و مقررات فني، دستورالعمل ها وآئين نامه هاي مورد نياز در اجراي راهبردهاي نظام عملياتي پدافند زيستي را پيش بيني و پياده سازي كنند.
د
ضمن رعايت مصوبات قرارگاه پدافند زيستي درصورت نياز، امكانات و تجهيزات خود را در اختيار تيم هاي عملياتي پدافند زيستي قرار دهند.
۱۹)
دستگاه هاي اجرايي داراي زيرساخت هاي حياتي و حساس، وفق نظام آمادگي و رزمايش دستگاه هاي اجرايي ـ مصوبه شماره ۲۰۸۸ كميته دائمي ـ موظّف به اجراي رزمايش هاي پدافند زيستي بصورت دوره اي مي باشند و نيز مكلّفند گزارش هر نوع تهديد و يا حادثه زيستي خود را به سازمان اعلام كنند.
20)
در شرايط اضطراري و در پاسخ به تهديدات و مخاطرات زيستي چنانچه خدمات و امكانات دستگاه ها و نهادهاي دولتي و عمومي غيردولتي به تنهايي كافي نبوده و يا ارائه آنها زمان بر باشد به نحوي كه احتمال وقوع خسارات جاني و مالي و گسترش آن وجود داشته باشد بخش خصوصي و نهادهاي عمومي غيردولتي موظّف به ارائه خدمات و امكانات موجود خواهند بود؛ هزينه خدمات و امكانات ارائه شده توسط اين مراكز، طبق تعرفه هاي قانوني و در صورت عدم وجود بر اساس عرف از سوي دستگاه سفارش دهنده پرداخت مي شود.
ماده ۱۴
اعتبارات مورد نياز اجراي اين نظام عملياتي از محل اعتبارات مربوط به پدافند غيرعامل در قوانين بودجه سالانه كشور و در شرايط وقوع تهديدات زيستي از محل اعتبارات پيش بيني شده در بند (م) ماده ۲۸ قانون الحاق برخي مواد به قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت (۲) تامين مي شود.
ماده 15
دستگاه هاي اجرايي موظفند هرگونه قصور و كوتاهي در اجراي اين نظام نامه در زيرساخت ها و مراكز حياتي و حساس و مهم را به قرارگاه پدافند زيستي گزارش كنند.
ماده ۱۶
قرارگاه پدافند زيستي با مستنكفين از اين نظام نامه بنا بر تخلّف صورت گرفته و بر اساس شيوه نامه اي كه توسط قرارگاه تنظيم و ابلاغ مي گردد برخورد انضباطي كرده و درصورت نياز از طريق قوه قضائيه اقدام مي كند.
ماده ۱۷
سازمان بر حسن اجراي اين نظام نامه نظارت و اجراي آن را سالانه به كميته ي دائمي گزارش كند.
ماده 18
اين تصويب نامه در هجده ماده و هشتاد و هشت بند و چهار تبصره در پنجاه و ششمين جلسه كميته ي دائمي به تاريخ بيستم مهرماه سال يكهزار و چهارصد هجري شمسي به تصويب رسيد.
نظام عملياتي پدافند زيستي كشور مشتمل بر هجده ماده و هشتاد و هشت بند و چهار تبصره كه در تاريخ 20 /07 /1400 در پنجاه و ششمين جلسه كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غيرعامل كشور به تصويب رسيد، به استناد تبصره يك ماده نه اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور مصوّب مقام معظّم رهبري و فرماندهي كل قوا (مد ظله العالي) جهت اجرا ابلاغ مي گردد.
رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور سرلشكر پاسدار محمّد باقري