مصوبه سند توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار (مصوب جلسه 881 مورخ 12 /2 /1402 شوراي عالي انقلاب فرهنگي)

مصوبه «سند توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار» كه در جلسه 881 مورخ 12 /02 /1402 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و بر اساس مصوبه جلسه 399 مورخ 09 /12 /1401 شوراي معين شوراي عالي به تصويب رسيده است، به شرح ذيل براي اجرا ابلاغ مي گردد:

مقدمه: سند «توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار» بر اساس اقدام پنجم راهبرد كلان دوم نقشه مهندسي فرهنگي كشور و چارچوب ماده واحده «فرايند و مرجع تدوين سند توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار» مصوب جلسه شش مورخ 04 /05 /1399 ستاد هماهنگي نقشه مهندسي فرهنگي كشور تدوين شده است. اين سند مبتني بر آموزه هاي اسلام ناب محمدي (ص)،‌ گفتمان انقلاب اسلامي،‌ مفاد قانون اساسي، نقشه مهندسي فرهنگي كشور و بيانيه گام دوم انقلاب اسلامي و در چارچوب نظريه سياستي زير است: توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار با راهبري و مديريت حكومت اسلامي تحت ولايت ولي فقيه، با مشاركت آحاد مردم به ويژه جوانان و نهادهاي مردمي، در جهت زمينه سازي براي تحقق ولايت عظماي مهدوي از طريق خودسازي، جامعه پردازي، نظام سازي و ايجاد تمدن نوين اسلامي،‌ با محوريت مركز مديريت حوزه هاي علميه،‌ با رويكرد عالمانه، ملي،‌ جهاني، تقريبي،‌ جامع و كارآمد تحقق مي يابد. سند داراي هفت بخش است: در بخش اول؛ اهم مباني و اصول،‌ در بخش دوم؛‌ اهداف غايي،‌ مياني و عملياتي، در بخش سوم؛‌ مسائل اولويت دار ناظر به اهداف عملياتي،‌ در بخش چهارم؛‌ سياست هاي كلان، در بخش پنجم؛‌ اقدامات و در بخش ششم؛‌ فعاليت هاي اجرايي و در بخش هفتم؛ الزامات اجرايي،‌ به ترتيب ارائه شده است. اين سند مشتمل بر پيوست هايي بدين شرح است: اصطلاحات سند در پيوست 1 توضيح داده شده،‌ سطح مطلوب فرهنگ مهدويت و انتظار كه در هدف مياني به آن اشاره شده است به صورت تفصيلي در پيوست 2 و تفصيل مباني،‌ اصول و مسايل به ترتيب در پيوست 3 تا 5 آمده است.

: مباني و اصول

:

مهدويت و انتظار در امتداد امامت،‌ از آموزه هاي بنيادين اسلام و عامل حيات و بقاي آن در عصر غيبت و داراي مستندات قرآني،‌ روايي و تاريخي است.

سنت قطعي الهي،‌ وراثت مستضعفان و حاكميت جهاني صالحان و شايستگان و رهبري جهاني امام مهدي (عجل الله تعالي فرجه الشريف) است.

علم به زمان ظهور مختص خداوند است و بشر راهي به آن ندارد.

موعودگرايي و ظهور منجي،‌ مورد اتفاق اديان و امري جهاني است.

جامعه آرماني مهدوي ظرفيت الگوسازي براي جامعه منتظر را دارد.

توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار فرايندي قانونمند،‌ در چارچوب سنت هاي الهي، مديريت پذير و مبتني بر اراده انساني است.

انقلاب اسلامي ايران زمينه ساز ظهور و الگوي ملت هاي دربند و مستضعفان جهان و چشم اميد مسلمان و غيرمسلمان است.

:

لازم است حركت به سمت جامعه موعود در عصر غيبت،‌ در چهارچوب نظام امامت و امت و ولايت مطلقه فقيه و رهبري ولي امر مسلمين به نيابت از امام عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف) و در چارچوب فقه جواهري و روش اجتهادي باشد.

توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار و زمينه سازي براي ظهور و تحقق ولايت عظماي مهدوي وظيفه مردم و حكومت است.

گسترش گفتمان انقلاب اسلامي در جهت زمينه سازي براي ظهور ضرورت دارد.

در ميان عناصر فرهنگ مهدويت و انتظار،‌ عدالت گستري و اقامه قسط و ظلم ستيزي داراي اولويت اول است.

سند توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار،‌ حاكم بر همه اسناد ذيل نقشه مهندسي فرهنگي كشور و پيشران در همه شئونات زندگي فردي و اجتماعي است.

توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار بايد به صورت نظام مند در چارچوب سنت هاي الهي مبتني بر اراده انسان و برگرفته از جامعه آرماني مهدوي باشد.

فرهنگ مهدويت و انتظار لازم است به عنوان يك فرهنگ جهاني و بر اساس اصل همگرايي و تقريب اديان و مذاهب اسلامي توسعه يابد.

در عصر انتظار،‌ تقويت فرهنگ مقاومت مستضعفان در برابر مستكبران در جهت حاكميت صالحان و شايستگان در جهان ضرورت دارد.

براي جهاني شدن فرهنگ مهدويت و انتظار،‌ نظام جمهوري اسلامي بايد الگوي جهانيان باشد.

: اهداف

هدف غايي (جامعه آرماني مهدوي) تحقق دين حق و جامعه موحد و عبوديت محور جهاني و حاكميت صالحان به رهبري حضرت مهدي (عجل الله تعالي فرجه الشريف)؛ كه تجلي همه زيبايي ها و خوبي ها و ارزش ها؛ گسترش عدل و قسط، امنيت، رفاه، شكوفايي عقول، پيشرفت علوم و كمال معنويت است.

ارتقاي فرهنگ انتظار در عرصه ملي و جهاني به سطح مطلوب براي تحقق ظهور و جامعه مهدوي و فراهم نمودن شرايط ظهور و ياري و اطاعت از امام عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف).

نهادينه شدن فرهنگ مهدويت و انتظار در حكمراني و زمينه سازي براي تشكيل دولت كريمه مهدوي؛

مديريت و راهبري كلان فعاليت هاي فرهنگي و انتظار با رويكرد ملي و جهاني در فضاي حقيقي و مجازي؛

مشاركت فعال مردم به ويژه جوانان و تشكل هاي مردمي در توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار؛

تقويت و تعميق فعاليت هاي علمي و پژوهشي مهدوي و توليد علم و نظريه پردازي به ويژه در زمينه هاي كاربردي و مورد نياز جامعه در حوزه و دانشگاه و تعليم و تربيت نيروي انساني كافي و مطلوب در عرصه مهدويت؛

ترويج و گفتمان سازي سبك زندگي و فرهنگ مهدويت و انتظار در جامعه، به ويژه در بين نوجوانان و جوانان در مدارس و دانشگاه ها؛

ايجاد، تقويت و ساماندهي رسانه ها و توليدات رسانه اي و هنري مهدوي؛

پيشگيري و مقابله با انحرافات و جريان هاي انحرافي.

: مسائل

ضعف جريان يابي فرهنگ مهدويت و انتظار در حكمراني و كارگزاران حكومت؛

ضعف آگاهي، انگيزه و گرايش مردم، به ويژه جوانان به فرهنگ مهدويت و انتظار؛

ارائه تصوير ناقص، دون شأن و غيرمتوازن و آميخته با خرافات و سوء فهم از امام عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف) و جامعه مهدوي؛

فقدان راهبري و مديريت كلان آينده نگر با رويكرد ملي و جهاني، در فضاي حقيقي و مجازي و نداشتن توجه كافي تصميم سازان و تصميم گيران نظام به ضرورت راهبري و مديريت كلان فرهنگ مهدويت و انتظار؛

ضعف حمايت و پشتيباني مادي و معنوي لازم از مراكز و فعالان و نخبگان علمي و فرهنگي مهدوي؛

ضعف نگاه جامع و فراگير در عرصه هاي خودسازي، جامعه پردازي، نظام سازي و تمدن سازي در فعاليت هاي علمي و پژوهشي مهدويت و فقدان نقشه جامع علمي، مبتني بر نيازسنجي،‌ نظام مسائل و رصد مباحث علمي مهدويت؛

كمبود مبلغ، استاد، پژوهشگر مهدوي، مراكز تربيت مبلغ و متخصصين مهدوي؛

عدم بهره گيري كافي و متوازن از روش هاي عاطفي و ابزارهاي هنري، صنايع فرهنگي و فناوري هاي نرم در عرصه تبليغ مهدويت؛

كثرت فعاليت هاي تبليغي و تهاجمي دشمنان و رقبا و غلبه سبك زندگي و نمادهاي رقيب و دشمن در عرصه مهدويت و ضعف كمي و كيفي توليدات محتوايي و پيام هاي رسانه اي در رقابت با توليدات قوي و كثير رسانه اي دشمنان؛

ضعف آگاهي و حساسيت مسؤولان فرهنگي به آسيب ها و انحرافات در عرصه مهدويت و وجود منافع، سياست ها و برنامه هاي گسترده رقيبان و دشمنان در ايجاد و توسعه و پشتيباني از جريان هاي انحرافي.

: سياست هاي كلان

راهبري و مديريت كلان فرهنگ مهدويت و انتظار با رويكرد ملي و جهاني در فضاي حقيقي و مجازي؛

ايجاد زمينه هاي لازم ايفاء نقش اصلي مردم، به ويژه جوانان و نهادهاي مردمي، در توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار در فضاي حقيقي و مجازي؛

تبيين صحيح فرهنگ مهدويت و انتظار و تقويت كمي و كيفي محتواي علمي، هنري و پيام هاي رسانه اي مهدوي و پاسخ به شبهات و دفع انحرافات؛

گسترش تعليم و تربيت استاد، مبلغ و پژوهشگر مهدوي،‌ در راستاي تحقق اهداف بيانيه گام دوم انقلاب اسلامي (خودسازي، جامعه پردازي، نظام سازي و تمدن سازي)؛

گفتمان سازي، تبليغ و ترويج مستمر،‌ نظام مند، خانواده محور و متناسب با سبك زندگي و فرهنگ مهدوي در جامعه، به ويژه مدارس و دانشگاه ها،‌ و در بين كارگزاران حكومتي در راستاي تحقق اهداف بيانيه گام دوم انقلاب اسلامي.

: اقدامات

تبيين و ترسيم الگوي حكمراني مهدوي و تحقق بخشي آن و ترويج فرهنگ مهدويت و انتظار در نهادها و كارگزاران حكومت؛

تقويت مشاركت هاي مردمي در فعاليت هاي علمي، آموزشي، فرهنگي در عرصه مهدويت؛

تدوين نقشه راه جامع و آينده نگر براي تقويت و تعميق فعاليت هاي مهدوي (فعاليت هاي آموزشي – تربيتي،‌ پژوهشي، تبليغي و ترويجي) در عرصه خودسازي، جامعه پردازي، نظام سازي و تمدن سازي كشور؛

تشكيل مجمع تشكل هاي مردمي مهدوي با محوريت مسجد مقدس جمكران و حمايت از آن؛

ساماندهي،‌ راهبري، توسعه و حمايت از مراكز فعال علمي، هنري و رسانه اي مهدوي در فضاي حقيقي و مجازي متناسب با نيازهاي جامعه با تأكيد بر تمركززدايي و حمايت از مراكز و فعالان مهدوي در استان ها و شهرستان ها؛

توليد محتواي صحيح، جذاب و متناسب براي اقشار جامعه به ويژه كودكان، نوجوانان و جوانان و ارائه تصويري ملموس، كامل، جامع، متوازن، زيبا، خالي از توهمات و انحرافات و خرافات از امام عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف) و جامعه مهدوي؛

تقويت برنامه هاي تربيت مبلغ، استاد و پژوهشگر در عرصه مهدويت و حمايت از نخبگان مهدوي؛

ايجاد زمينه هاي لازم براي افزايش و هدايت كمك هاي مردمي و تأمين و تقويت بودجه و اعتبارات دستگاهي در نظام برنامه ريزي و بودجه كشور بر اساس نگاشت نهادي و ملاحظات اين سند؛

ايجاد و توسعه زمينه ها، ‌ابزارها،‌ فناوري ها، روش ها، نمادپردازي و نوآوري در برگزاري مراسم و مناسك مهدوي (به ويژه رويداد بزرگ نيمه شعبان و سالروز آغاز امامت امام عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف) متناسب با نياز اقشار مختلف جامعه، با محوريت خانواده و تأكيد بر كودكان، نوجوانان و جوانان؛

گسترش كّمي و كيفي فعاليت هاي فرهنگي و هنري مهدوي در مدارس،‌ دانشگاه ها،‌ مهديه ها و مساجد به ويژه مسجد مقدس جمكران و مسجد سهله و كوفه و بقاع متبركه به ويژه در مشهد، قم، نجف، كربلا، كاظمين و سامرا؛

گسترش كّمي و كيفي توليدات محتوايي و فعاليت هاي فرهنگي و هنري مهدوي در رسانه و فضاي مجازي و تقويت و حمايت از شبكه هاي اجتماعي مهدوي.

تبيين و ترسيم الگوي زن و خانواده مهدوي و گسترش كمّي و كيفي فعاليت هاي فرهنگي و هنري مهدوي با رويكرد خانواده محوري و فرزندآوري و تربيت نسل منتظر و مهدي ياور.

ساماندهي و بازآرايي نهادهاي علمي و فرهنگي مهدوي كشور با هماهنگي و مشاركت اين نهادها و تقويت جبهه فرهنگي و مردمي انقلاب اسلامي جهت مواجهه هوشمندانه با جريان هاي انحرافي،‌ معارض و رقيب.

: فعاليت هاي اجرايي

اتخاذ تدابير لازم جهت تبيين و اجراي الگوي حكمراني مهدوي و تقويت فرهنگ مهدويت و انتظار در بين كارگزاران حكومت توسط قواي سه گانه؛

طراحي بازي ها،‌ سرگرمي ها و ابزارهاي فناورانه نوپديد و ايجاد شهرك هاي سبك زندگي اسلامي – ايراني بر اساس ويژگي هاي جامعه مهدوي؛

حمايت از تشكيل مجمع تشكل هاي مردمي مهدوي با محوريت مسجد مقدس جمكران؛

حمايت مالي از تشكل هاي مردمي مهدوي با كمك حداكثري و بكارگيري از امكانات وقف و مردمي و توسعه فرهنگ خيرات؛

گسترش كمّي و كيفي مراسم و جشن هاي مردمي و حمايت ويژه از مسجد مقدس جمكران در برگزاري رويداد بزرگ سالروز ميلاد امام عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف) در نيمه شعبان و سالروز آغاز امامت ايشان در نهم ربيع الاول؛‌

حمايت محتوايي و مالي هدفمند و برنامه محور از مراكز فعال علمي،‌ هنري و رسانه اي در امور مهدويت و انتظار؛

تربيت متخصصان معارف مهدويت و انتظار؛

توليد برنامه هاي تلويزيوني جذاب و مؤثر براي ترويج فرهنگ مهدويت و انتظار؛

تقويت توليدات چند رسانه اي نظير پويانمايي، فيلم سينمايي و سريال تلويزيوني جهت ترويج فرهنگ؛ مهدويت و انتظار در خانواده ها،‌ به ويژه كودكان و نوجوانان و تربيت نسل منتظر و مهدي ياور؛

حمايت و تقويت پژوهش هاي كاربردي در زمينه مهدويت و انتظار؛

برگزاري دوره هاي بلندمدت آموزش معارف مهدويت و انتظار؛

حمايت و تقويت توليدات هنري با موضوع مهدويت و انتظار؛

حمايت محتوايي و مالي هدفمند و برنامه محور از توليد بازي هاي رايانه اي با موضوع مهدويت و انتظار؛

حمايت محتوايي و مالي هدفمند و برنامه محور از توليد آثار سينمايي با موضوع مهدويت و انتظار؛‌

برگزاري گردهمايي هاي علمي و آموزشي هنري با موضوع مهدويت و انتظار؛

گسترش فعاليت هاي علمي و فرهنگي مهدوي در دانشگاه ها با تاكيد بر استفاده از ظرفيت دروس معارف؛

توسعه و ترويج فرهنگ مهدويت و انتظار در مدارس آموزش و پرورش؛

: الزامات اجرايي

مسئوليت اجرايي سازي سند توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار بر عهده «ستاد توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار» است. رياست اين ستاد بر عهده مدير مركز مديريت حوزه هاي علميه كشور يا قائم مقام ايشان است و اعضاي آن عبارتند از: سه نفر از اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي به انتخاب شورا و با حكم رئيس جمهور،‌ توليت مسجد مقدس جمكران، نمايندگان سازمان صدا و سيما،‌ سازمان برنامه و بودجه كشور، سازمان اوقاف و امور خيريه، مجمع جهاني اهل بيت (عليهم السلام)، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، مركز ملي فضاي مجازي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت علوم،‌ تحقيقات و فناوري،‌ وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشكي، سازمان تبليغات اسلامي،‌ دفتر تبليغات اسلامي، معاونت امور زنان و خانواده رياست جمهوري، در سطح معاونت دستگاه، دو نفر از صاحبنظران مراكز پژوهشي و آموزشي مهدوي حوزوي، دو نفر از صاحبنظران دانشگاهي مهدوي و يك نماينده از تشكل هاي مردمي مهدوي.

اعضاي حقيقي شورا با پيشنهاد دبير و حكم رئيس ستاد تعيين مي شوند.

دبيرخانه ستاد در جمكران مستقر بوده و دبير آن توليت مسجد مقدس جمكران است.

ساير دستگاه هاي اجرايي همكار و اشخاص حقيقي و حقوقي به تناسب موضوع با تأييد رئيس ستاد و با حق رأي مي توانند در جلسات ستاد شركت كنند.

بودجه ستاد توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار بايد به وسيله ستاد هماهنگي نقشه مهندسي فرهنگي كشور تأمين شود.

«ستاد توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار» موظف است با كمك سازمان اداري و استخدامي كشور، سازمان برنامه و بودجه كشور و دستگاه هاي مجري، فعاليت هاي اجرايي، نگاشت نهادي و مختصات برنامه هاي اجرايي سند را حداكثر تا 3 ماه پس از تصويب سند بر اساس دستورالعمل ستاد فرهنگي و اجتماعي دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، تهيه و تكميل و براي تصويب در ستاد هماهنگي نقشه مهندسي فرهنگي كشور به دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارسال نمايد.

نگاشت نهادي و برنامه هاي اجرايي پس از تصويب به عنوان ضمائم سند به سند ملحق مي شود.

مصوبات ستاد توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار كه داراي بار مالي و اداري براي دستگاه ها است بايد در ستاد هماهنگي نقشه مهندسي فرهنگي كشور تصويب و به دستگاه هاي مربوطه ابلاغ شود.

«ستاد توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار» مسئول رصد مداوم وضعيت فرهنگ مهدويت و انتظار در كشور و پيگيري اجرا و نظارت بر حسن اجراي برنامه هاي اجرايي مصوب ستاد هماهنگي نقشه مهندسي فرهنگي كشور،‌ كاركرد سنجي دستگاه ها و ارزيابي ميزان اثربخشي برنامه ها در جهت اهداف اين سند است.

اين ستاد، ساليانه گزارش اجراي برنامه هاي اجرايي و اثربخشي آنها را با همكاري سازمان برنامه و بودجه كشور، سازمان امور اداري و استخدامي كشور و ساير دستگاه هاي مسئول تهيه و به ستاد فرهنگي اجتماعي دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه مي نمايد.

«ستاد توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار» مسئول روزآمدسازي سند است. اين ستاد حداكثر هر پنج سال يك بار سند را روزآمد نموده، براي تصويب در ستاد هماهنگي نقشه مهندسي فرهنگي كشور به ستاد فرهنگي اجتماعي دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارسال مي نمايد.

سازمان برنامه و بودجه كشور موظف است بودجه مورد نياز براي اجراي اين مصوبه را در سقف بودجه سنواتي دستگاه هاي مجري و بر اساس برنامه هاي اجرايي به تفكيك سال تأمين كند.

اين سند در 7 بخش و 7 تبصره و پنج پيوست در جلسه 881 مورخ 12 /02 /1402 شوراي عالي انقلاب فرهنگي تصويب گرديد و از تاريخ ابلاغ، لازم الاجرا است».

سيد ابراهيم رئيسي رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي

پيوست ها

پيوست 1: مفاهيم و اصطلاحات

: حضرت مهدي (عجل الله تعالي فرجه الشريف)؛ موعودي الهي است كه در آخرالزمان ظهور مي كند و عدالت را در جهان خواهد گسترانيد. او شخصيتي الهي از خاندان پيامبر (ص)، همنام ايشان و از نسل حضرت حضرت زهرا (س) است. مهدي دوازدهمين امام شيعيان، نهمين نسل ازامام حسين (س) و آخرين حجت الهي است. او فرزند امام حسن عسكري (ع) است و در نيمه شعبان سال 255 هجري به دنيا آمده است. پيامبر (ص) و همه اهل بيت (ع) بشارت ولادت، ‌غيبت و ظهور او را داده اند. ايشان زنده هستند و مؤمنان در انتظار ظهور او به سر مي برند و رسالت زمينه سازي ظهور او را بر عهده دارند. آن حضرت منبع بركت، علم، درخشندگي، زيبايي و همه خيرات است.

: مهدويت مجموعه معارف و مسائل مربوطه به حضرت مهدي (عجل الله تعالي فرجه الشريف) مانند امامت، غيبت، انتظار، نيابت، ظهور و تحقق جامعه آرماني موعود است.

: انتظار،‌ ترقّب و چشم به راهي قيام قائم (عجل الله تعالي فرجه الشريف)، آمادگي، نيروسازي، زمينه سازي براي پذيرش و شركت در بزرگ ترين حماسه تاريخي نبرد حق و باطل يعني ظهور و طلوع خورشيد ولايت عظمي، امام زمان (ارواحناه فداه) و تحقق قدرت اسلام، افضل اعمال و برترين جهادها است.

: منظور از توسعه؛ گسترش، ترويج و تعميق است.

: نظام واره اي است از «عقايد و باورهاي اساسي» ،‌ «ارزش ها، آداب و الگوهاي رفتاري» ريشه دار و ديرپا و «نمادها» و «مصنوعات» كه ادراكات،‌ رفتار و مناسبات جامعه را جهت و شكل داده و هويت آن را مي سازد.

: سند متشكل است از: مباني، اصول، ‌اهداف (غايي،‌ مياني، عملياتي)، مسائل، نظريه سياستي، سياست ها، اقدامات كلان، اقدامات ويژه و نگاشت نهادي است كه به منظور راهبري و سياست گذاري براي هماهنگي و هم افزايي فعاليت ها در زمينه خاصي تدوين مي شود.

: مباني پيش فرض هايي است كه پايه ها و زيرساخت هاي يك علم،‌ انديشه يا باور را تشكيل مي دهند و مي توان از آنها به صورت منطقي استنتاج و نتيجه گيري كرد. در اين سند مقصود از مباني گزاره هاي هستي شناسانه اي است كه زيربناي نظري سند قرار مي گيرد و اهداف و اصول سند، مبتني بر آن است.

: «اصول» يا «ارزش هاي راهبردي» بايدهاي كلي متخذ از «مباني» (هست ها) است كه چارچوب كلي فرايند توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار را تعيين مي كند.

: اهداف، ارزش هاي نشان دهنده مقصد هستند كه به غايي،‌ مياني و عملياتي تقسيم مي شود. هدف غايي، آرمان نهايي و اهداف مياني، اهداف فرازماني و فرامكاني در راستاي هدف غايي هستند. اهداف عملياتي، اهدافي هستند كه در راستاي اهداف مياني با توجه به ظرفيت ها،‌ آسيب ها، فرصت ها و تهديدها در زمان و مكان خاص تدوين مي گردد.

پيوست 2: سطح مطلوب فرهنگ مهدويت و انتظار سطح مطلوب فرهنگ مهدويت و انتظار بر اساس عناصر چهارگانه فرهنگ عبارت است از:

تعميق معرفت به امام عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف) به عنوان حجت زنده و اضطرار به امام و اهداف و آرمان هاي حضرت و شناخت راه هاي دستيابي به آنها، شناخت سختي ها، ‌آسيب ها،‌ انحرافات و دشمنان او در جامعه به حدي كه در رفتار فردي و اجتماعي نمود پيدا كند.

ارزش هاي مهدويت و انتظار بايد به حدي در جامعه نهادينه شود كه نظام انگيزه ها و گرايش ها در چارچوب آن ارزش ها سامان يابد. با اين توضيح ارزش هاي فرهنگ مهدويت و انتظار عبارتند از:

فكري – علمي - تفكر (انديشه ورزي) و ژرف انديشي؛ - عقلانيت و بصيرت؛ - نظريه پردازي و توليد فكر؛ - خلاقيت و نوآوري - جهاني انديشيدن؛ - رشد متوازن علوم متناسب با نيازهاي جامعه منتظر.

معنوي – اخلاقي معنوي (ارتباط با خدا و حجت خدا): - عبوديت و بندگي خدا؛ - ايمان و باور به تحقق وعده الهي ظهور؛ - اميد به آينده روشن؛ - عشق به امام و آرمان هاي او؛ - ولايت مداري؛ - معرفي و دعوتگري به امام و مهدويت؛ - عدم توقيت و استعجال؛ - عشق به نايب امام. اخلاقي (ارتباط با خود و ديگران): - كمال خواهي؛ - تهذيب نفس؛ - ورع و محاسن اخلاقي؛ - ساده زيستي؛ - مسئوليت پذيري؛ - تلاش و جهاد مستمر؛ - نواصي به حق و صبر؛ - شرح صدر؛ - صبر و استقامت؛ - ايثار و از خود گذشتگي؛ - تكافل و عهده داري؛ - تولي و تبري؛ - صالح و مصلح بودن؛ - نصرت ولي فقيه؛ - مبارزه با انحرافات مهدوي؛ - همدلي شيعيان؛ - وحدت مسلمانان؛ - همبستگي مستضعفان جهان.

اجتماعي – سياسي - اطاعت و ياري ولي امر مسلمين؛ - عدالت و قسط؛ - امنيت؛ - سلامت؛ - فراواني نعمت؛ - مبارزه با فساد؛ - غنا و فقرزدايي؛ - اقتدار حاكميت ديني؛ - مقبوليت عمومي حكومت ديني؛ - جهاد و استكبارستيزي؛ - حمايت از مظلومان و مستضعفان؛ - صلح پايدار؛ - عزت.

علاوه بر نهادينه سازي آداب و الگوهاي رفتاري اسلامي و مؤمنانه، در زمينه هاي فردي، خانوادگي و اجتماعي مبتني بر تقواي الهي و با الهام از سيره معصومين (نظير انفاق و ايثار، ‌ساده زيستي و ...)؛ نهادينه شده آداب و الگوهاي رفتاري زير كه مختص به فرهنگ مهدويت و انتظار است، در اكثريت افراد، سطح مطلوب از تحقق اين امور در جامعه منتظر است:

آداب - توجه به امام؛ شأن و منزلت، آرمان هاي امام،‌ سختي ها،‌ مشكلات، دشمنان و ترفندهاي آنان؛ - خود را در محضر امام ديدن، ياد امام بودن وانس با او؛ - محور بودن امام در امور مختلف زندگي (برنامه ها، تصميمات،‌ اعمال جوارحي و جوانحي)؛ - احياي نام و ياد و امر امام (منويات و اهداف)؛ - توسل، دعا و زيارت و درود و صلوات بر امام، ‌مدائح و مراثي؛ - احترام و تعظيم حضرت؛ - تعظيم شعائر مهدوي (مناسبت ها، ‌ايام، زيارات و اماكن منتسب به ويژه مسجد مقدس جمكران)؛ - صدقه، وقف، نذر براي سلامتي حضرت.

الگوهاي رفتاري - انجام رفتارهاي تحقق بخش ظهور يا مورد رضايت حضرت؛ - ترك رفتارهاي غيرمرضي حضرت؛ - آراسته به همه زيبايي هاي رفتاري؛ - قيام به امر امام؛ - عهد و پيمان و پايبندي بر عهد با امام؛ - تلاش براي اداي حقوق امام؛ - پيشگيري و مبارزه با معرفي و ارائه تصويري ناقص،‌ دون شأن و غيرمتوازن از امام و مهدويت؛ - جهاد (تلاش مستمر با تمام توان، ايثار جان و مال) در راستاي اهداف و آرمان هاي امام؛ - آمادگي براي ظهور و تحقق اهداف امام؛ - زمينه سازي براي ظهور و حكومت حضرت؛ - تولي نسبت به امام و دوستان او و تبري نسبت به دشمنان ايشان؛ - ياري، حمايت، دفاع از امام و آرمان هاي او؛ - سبقت و سرعت در تحقق اهداف و آرمان هاي امام زمان؛ - اجتناب از قصور و سستي در انجام وظايف و تكاليف به طور عام و انتظار به طور خاص؛ - اطاعت و نصرت امام؛ - همراهي و اطاعت از نايب امام در عصر غيبت؛ - حضور فعال و اثرگذار در ميدان هاي نقش آفريني در ياري نايب امام و حاكميت ديني (راهپيمايي ها، انتخابات، دفاع و ...)؛ - جهاد واستكبارستيزي و عدم انفعال در مقابل دشمنان؛ - موضع فعال درباره وضعيت و سرنوشت شيعيان، مسلمانان و همه بشريت؛ - محاسبه و مراقبه نفس،‌ ورع و تقوي؛ - امر به معروف و نهي از منكر (دعوتگري به خوبي ها و استقامت در راه حق و بازداشتن از بدي ها و زشتي ها)؛ - خرافه زدايي از اماكن و مناسك مهدوي؛ - عمومي ساختن ادعيه و زيارات مهدوي؛ - تعميق محتوا در مناسك مهدوي (دعاي ندبه، دعاي عهد، زيارت آل يس، دعاي سلامتي و فرج حضرت و ...).

علاوه بر ايجاد، توسعه و تعميق نمادها و مصنوعات اسلامي و مؤمنانه در زمينه هاي فردي، خانوادگي و اجتماعي مبتني بر تقواي الهي و با الهام از سيره معصومين (مانند نماز، عفاف، حجاب و ...) ايجاد، توسعه و تعميق نمادها و مصنوعات در حوزه فرهنگ مهدويت و انتظار، در سطح مطلوب آن به شرح ذيل لازم است: - معرفي،‌ حفظ و ترويج نمادها و مصنوعات فرهنگي موجود مهدويت همچون مهديه ها، مناسبت ها،‌ اماكن منتسب و مراكز و مؤسسات ويژه مهدويت، آثار هنري،‌ مكتوبات و ....؛ - معرفي، گرامي داشت و ترغيب مردم به حضور در مسجد مقدس جمكران به عنوان ميعاد منتظران؛ - تعميق محتواي نمادها؛ - خرافه زدايي؛

پيوست 3: تفصيل مباني

اسلام آخرين دين الهي، كامل، جهاني، ‌فرازماني و براي همه انسان ها است و پيروزي آن بر تمامي اديان در عصر جامعه موعود تحقق خواهد يافت.

مهدويت و انتظار در امتداد امامت،‌ از آموزه هاي بنيادين اسلام و عامل حيات و بقاي آن در عصر غيبت و داراي مستندات قرآني، روايي و تاريخي است.

موعودگرايي و ظهور منجي، مورد اتفاق اديان است.

ولايت،‌ از عناصر اصلي و ريشه اي فرهنگ اسلام ناب محمدي (ص) و انقلاب اسلامي و تجلي حاكميت الهي در عرصه فرهنگي، اجتماعي،‌ سياسي و اقتصادي است و در زمان غيبت امام عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف)،‌ در رهبري فقيه عادل جامع الشرايط كه امامت امت را بر عهده دارد،‌ متبلور مي شود.

امام زمان (عجل الله تعالي فرجه الشريف) زنده،‌ ناظر، ‌نقش آفرين و نجات بخش است.

جامعه جهاني بدون حكومت واحد و حاكم الهي به مقصد الهي و سعادت نخواهد رسيد.

سنت قطعي الهي،‌ وراثت مستضعفان و حاكميت جهاني صالحان و شايستگان و رهبري جهاني امام مهدي (عجل الله تعالي فرجه الشريف) است.

فرجام تاريخ؛ روشن، زيبا، ‌سراسر قسط و عدل و به دور از هرگونه ظلم و جور است.

تحول در جامعه مبتني بر تحول دروني انسان ها است.

تحقق ظهور و قيام امام مبتني بر فراهم شدن زمينه ها و شرايط است.

عناصر اصلي فرهنگ مهدويت و انتظار عبارت است از : اميد،‌ عدالت، توحيد،‌ آرمان گرايي، جهاد،‌ بصيرت،‌ امنيت و نگرش جهاني.

تحقق حكومت حضرت مهدي (عجل الله تعالي فرجه الشريف)؛‌ در گرو وجود انسان هاي با ايمان،‌ صالح،‌ بصير ولايت پذير و برخوردار از رغبت اجتماعي و درك اضطرار به موعود منجي است.

علم به زمان ظهور مختص خداوند است و بشر راهي به آن ندارد.

جامعه آرماني مهدوي ظرفيت الگوسازي براي جامعه منتظر را دارد.

توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار فرايندي قانونمند، در چارچوب سنت هاي الهي،‌ مديريت پذير و مبتني بر اراده انساني است.

انقلاب اسلامي ايران زمينه ساز ظهور و الگوي ملت هاي دربند و مستضعفان جهان و چشم اميد ميليون ها مسلمان و غيرمسلمان است.

پيوست 4: تفصيل اصول اصول برگرفته از مباني عبارتند از:

اصل محوريت آموزه ها و احكام اسلام توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار،‌ بايد در چارچوب آموزه ها و احكام اسلام باشد. (مباني 1 – 2)

اصل محوريت امامت و ولايت مطلقه فقيه حركت به سمت جامعه موعود در عصر غيبت بايد در چارچوب نظام امامت و امت و ولايت مطلقه فقيه و رهبري ولي امر مسلمين به نيابت از امام عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف) باشد. (مبناي 4)

اصل تحقق تمدن اسلامي توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار، زمينه سازي و آمادگي براي ظهور و تحقق ولايت عظماي مهدوي از طريق تحقق تمدن نوين اسلامي از وظايف مردم و حكومت است. (مباني 10 – 15)

اصل گسترش گفتمان انقلاب اسلامي گفتمان انقلاب اسلامي بايد در جهت زمينه سازي براي ظهور گسترش يابد. (مباني 10 – 6)

اصل درك حضور و نظارت امام درك حضور و نظارت امام زمان (عجل الله تعالي فرجه الشريف) بايد فرهنگ غالب مردم و مسؤولين باشد. (مباني 5)

اصل عدالت گستري و ظلم ستيزي در ميان عناصر فرهنگ مهدويت و انتظار،‌ عدالت گستري و اقامه قسط و ظلم ستيزي بايد در اولويت قرار گيرد. (مباني 11 – 8)

اصل نخبه گرايي در تحقق بخشي فرهنگ مهدوي بايد استفاده از نخبگان و شايستگان داراي بينش عميق و ظرفيت بالا در اولويت قرار گيرد. (مباني 12 – 10)

اصل حاكميت و پيشراني مهدويت و انتظار،‌ بايد روح همه اسناد باشد. سند توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار حاكم بر همه اسناد ذيل نقشه مهندسي كشور و پيشران در همه شؤونات زندگي فردي و اجتماعي باشد. (مباني 4 – 2)

اصل الگوگيري از جامعه آرماني مهدوي توسعه فرهنگ مهدويت و انتظار بايد به صورت نظام مند در چارچوب سنت هاي الهي مبتني بر اراده انسان و برگرفته از جامعه آرماني مهدوي باشد. (مباني 15 – 14)

اصل همگرايي و تقريب اديان و مذاهب فرهنگ مهدويت و انتظار بايد به عنوان يك فرهنگ جهاني و بر اساس اصل همگرايي و تقريب اديان و مذاهب اسلامي توسعه يابد. (مباني 1 و 3 و 6)

اصل آماده سازي پذيرش حكومت امام بايد ابعاد فرهنگي پذيرش حكومت يكپارچه جهاني،‌ تحت رهبري حاكم الهي توسعه يابد. (مباني 6 و 7 و 11)

اصل تقويت فرهنگ مقاومت بايد در عصر انتظار،‌ فرهنگ مقاومت مستضعفان در برابر مستكبران در جهت حاكميت صالحان و شايستگان در جهان تقويت شود. (مباني 16 – 7)

اصل اجتهاد و استنباط از منابع اسلامي بايد فرهنگ مهدويت و انتظار از منابع اسلامي با روش اجتهادي استنباط گردد. (مبناي 2)

اصل خردورزي فعاليت هاي مهدوي بايد عالمانه و آگاهانه باشد و از كارهاي عوامانه و جاهلانه پرهيز شود و از ورود مسائل خرافي، مدعيان دروغين و جريانات انحرافي ممانعت شود. (مباني 2 و 11 و 13)

اصل عدم شتابزدگي و تعيين وقت فرهنگ مهدويت و انتظار، بايد مبرا از تعيين وقت و استعجال باشد. (مباني 2 – 13)

اصل الگو شدن براي جهاني شدن فرهنگ مهدويت و انتظار، نظام جمهوري اسلامي بايد الگوي جهانيان باشد. (مبناي 16)

پيوست 5: تفصيل مسايل

عدم توجه تصميم سازان و تصميم گيران نظام به ضرورت مديريت كلان فرهنگ مهدويت و انتظار در عرصه ملي و جهاني؛ (هدف 1)

فقدان چارچوب ملي مشخص براي مناسبات ميان حاكميت و مردم،‌ مراكز و فعالان مهدوي؛ (هدف 1)

فقدان راهبري و مديريت كلان آينده نگر در عرصه ملي و جهاني (برنامه ريزي – هدايت – سازماندهي – هماهنگي – پشتيباني و تخصيص منابع مالي و تربيت نيروي انساني متخصص – نظارت و ارزيابي)؛ (هدف 1)

عدم حمايت و پشتيباني مادي و معنوي لازم از مراكز تربيت كارشناسان و متخصصان مهدوي؛ (اهداف 1 و 3)

فقدان ابزارهاي بودجه – اعتباربخشي در مديريت كلان مهدويت؛ (هدف 1)

فقدان نقشه جامع علمي،‌ مبتني بر نيازسنجي،‌ نظام مسائل و رصد مباحث علمي مهدويت؛‌ (هدف 2)

ضعف نگاه جامع و فراگير در عرصه هاي خودسازي، جامعه پردازي،‌ نظام سازي و تمدن سازي در فعاليت هاي علمي و پژوهشي مهدويت؛ (اهداف 2 و 4)

عدم تناسب كمي و كيفي فعاليت هاي پژوهشي،‌ آموزشي،‌ تبليغي و ترويجي مهدوي با نيازهاي جامعه؛‌ (اهداف 2 تا 4)

ضعف تعامل مراكز علمي – پژوهشي و پژوهشگران مهدوي با نهادها و فعالان فرهنگي؛‌ (اهداف 2 و 4)

كمبود مراكز و صعوبت تربيت نيروي متخصص مهدوي (مدرس،‌ پژوهشگر)؛ (هدف 3)

فقدان مديريت و برنامه ريزي جامع براي توسعه و هماهنگي و هم افزايي مراكز و فعالان مهدوي به منظور ترويج،‌ گفتمان سازي و نهادينه ساختن پژوهش هاي مهدوي در فرهنگ جامعه و مبارزه با جريان هاي انحرافي؛ (اهداف 1، 4 و 8)

كمبود مبلغان مهدوي و فقدان تخصص لازم آنان؛ (اهداف 3 تا 8)

عدم بهره گيري كافي و متوازن از روش هاي عاطفي و ابزارهاي هنري مناسب؛ (اهداف 4 تا 8)

عدم بهره گيري از ابزارها و فناوري جديد و مناسب در عرصه تبليغ مهدويت؛ (اهداف 4 تا 8)

فقدان نقشه راه و مديريت راهبردي و برنامه ريزي براي سبك زندگي،‌ نماد پردازي و مراسم مطلوب در حوزه مهدويت؛ (اهداف 1 و 6)

فقدان پيش نيازها، ابزارها و شيوه هاي مختلف انتقال سبك زندگي مهدوي؛ (اهداف 6، 5 و 8)

غلبه (كثرت، ‌قوت و جذبه) سبك زندگي و نمادهاي رقيب و دشمن در عرصه مهدويت؛ (اهداف 6، 5 و 8)

فقدان مديريت كلان و كارآمد رسانه اي در حوزه مهدويت؛ (اهداف 1 و 7)

فقدان نيروي متخصص رسانه اي مهدوي؛ (اهداف 3 و 7)

عدم آشنايي و احساس نياز و ضرورت اصحاب رسانه به ظرفيت هاي آموزه مهدويت؛ (هدف 7)

ضعف كمي و كيفي توليدات محتوايي /پيام هاي رسانه اي در رقابت با توليدات قوي و كثير رسانه اي دشمنان؛‌ (هدف 7)

عدم آگاهي و حساسيت مسؤولان فرهنگي به آسيب ها و انحرافات در عرصه مهدويت؛ (اهداف 1 و 8)

ارائه تصوير ناقص، دون شأن و غيرمتوازن و آميخته با خرافات و سوء فهم و غلبه احساس در فرايند تبليغ و ترويج فرهنگ مهدويت و انتظار؛ (هدف 8)

فعاليت هاي تبليغي و تهاجمي دشمنان و رقبا؛ (هدف 8)

وجود منافع، ‌سياست ها و برنامه هاي گسترده رقيبان و دشمنان در ايجاد و توسعه و پشتيباني از جريان هاي انحرافي. (هدف 8)