نظر مشورتي 7/1401/985 مورخ 1401/12/14 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : چنانچه منافع ملكي غاصبانه به ديگري واگذار شود و در قبال آن واگذاركننده مبلغ يكصد ميليون تومان به عنوان وديعه و ماهانه مبلغ يك هزار تومان اجاره دريافت نمايد، در صورت احراز بزه انتقال مال غير: اولاً، رد مال چگونه تعيين مي‌شود؟ آيا اصل ملك بايد به عنوان رد مال به صاحبش مسترد شود يا مبلغ دريافتي؟ و يا اين‌كه رد مال در مورد وديعه به جهت اين‌كه مبلغ وديعه بايد به مستأجر مسترد شود، موضوعاً منتفي است؟ ثانياً، ميزان جزاي نقدي چگونه تعيين مي‌شود؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : طبق ماده يك قانون مجازات راجع به انتقال مال غير مصوب 1308 و ماده يك قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء، اختلاس و كلاهبرداري مصوب 1367 مجمع تشخيص مصلحت نظام، انتقال‌دهنده (كلاهبردار) علاوه بر «رد اصل مال به صاحبش» به حبس و پرداخت جزاي نقدي معادل مالي كه اخذ كرده است محكوم مي‌شود؛ بنابرابن مقصود از «رد اصل مال به صاحبش»، حسب مورد رد عين مستأجره و مال‌الاجاره دريافتي و همچنين رد وجه دريافتي به عنوان وديعه و يا قرض‌الحسنه به مالك آن است و از آن‌جايي كه شكايت مبني بر انتقال مال غير به منزله عدم تنفيذ قرارداد اجاره مي‌باشد، مالك اجاره‌بها و ديگر وجوه دريافتي فرض سؤال، مستأجر مي‌باشد و ميزان جزاي نقدي معادل اجاره‌بهاي دريافتي توسط مرتكب و وجه دريافتي به عنوان وديعه يا قرض‌الحسنه است. بديهي است در فرض سؤال مالك عين مستأجره مي‌تواند برابر عمومات غصب جهت دريافت اجرت‌المثل منافع عين مستأجره به انتقال‌دهنده يا انتقال‌گيرنده رجوع كند.