به استناد بند 24 قانون اهداف و وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی (مصوبه شماره 3603 /د ش مورخ 2 /9 /76) فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران طبق این اساسنامه تشکیل میشود.
هدف: بمنظور پاسداری از میراث و هنر اسلامی و ملی و پیشنهاد سیاستها، راهبردها و دستیابی به آخرین یافتهها و نوآوریها و نیز ارتقاء فرهنگ اسلامی برای مقابله با تهدیدات فرهنگ مهاجم، فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران تشکیل میشود.
وظایف:
پیشنهاد سیاستگذاری برای حفظ و توسعه هنر اسلامی، ملی و محلی.
همکاری با حوزههای علمیه و علمای دینی در شناخت زمینههای مبانی فقهی هنر.
مطالعه و بهرهگیری از نظریههای جدید هنر با تکیه بر مبانی ملی و اسلامی.
حمایت و تشویق پژوهشهای بنیادی و پیگیری مطالعات و طرحهای هنری در سطح ملی.
پیشنهاد سیاستگذاری در زمینه ارتباط جوامع هنری داخلی با جهان
پیشنهاد سیاستگذاری جهت گسترش نقد هنری و مباحث زیباشناختی.
پیشنهاد تعیین شاخصهای توسعه هنری.
ارزیابی سالانه شاخصهای هنری در کشور.
برپایی نشستهای سالیانه در زمینههای مختلف هنری.
بررسی کاستیهای نظام آموزشی کشور در زمینه هنر و پیشنهاد به مراجع ذی ربط.
مطالعه ارتباط بین رشتهای و پژوهش در زمینه هنر و سایر علوم.
پیشنهاد رشتههای دانشگاهی « میان رشتهای هنر» به مراجع ذیربط.
معرفی هنرمندان و محققان واجد شرایط جهت استفاده از هزینههای تحصیلی به مراکز ذی ربط.
حمایت از تالیف و ترجمه منابع هنری.
تشکیل گروههای تخصصی.
پیشنهاد ضوابط اعطای نشان هنر به مراکز ذی ربط.
اعطای جوایز به شخصیتهای برجسته در حوزه تحقیق، ترجمه و آفرینشهای هنری
ارکان:
رئیس جمهور به عنوان ریاست عالیه فرهنگستان.
هیئت امنا
هیئت امنا فرهنگستان هنر نیز همان هیئت امنای مشترک فرهنگستانها است (با اضافه کردن رئیس و نمایندگان فرهنگستان هنر)
مجمع عمومی
رئیس فرهنگستان
شورای تخصصی
مجمع عمومی: «مجمع عمومی» مرکب است از کلیه اعضای پیوسته فرهنگستان. جلسه این مجمع حداقل سالی یکبار تشکیل میشود.
اعضای وابسته میتوانند در مجمع عمومی بدون حق رای شرکت کنند.
ریاست مجمع عمومی با رئیس فرهنگستان است.
وظایف مجمع عمومی:
تصویب سیاستها و برنامههای علمی فرهنگستان.
تصویب نظامنامه نحوه اجرای فعالیتهای علمی فرهنگستان.
انتخاب هنرمندان معرفی شده از سوی شورای تخصصی برای دریافت پاداش، جایزه، هزینه تحصیلی، مدال هنر، نشان و فرصت مطالعاتی به ریاست عالیه فرهنگستان
4اصلاحی ۱۳۷۹/۰۵/۱۱
تصویب اعضای پیوسته، وابسته و افتخاری.
انتخاب سه نفر برای تعیین رئیس فرهنگستان .
شورای تخصصی: شورای تخصصی مرکب است از: - رئیس فرهنگستان، بعنوان رئیس شورا. - روسای گروههای تخصصی.
وظایف شورای تخصصی:
بررسی سیاستها و برنامههای علمی فرهنگستان و پیشنهاد آن به مجمع عمومی برای تصویب.
تصویب و تدوین نظامنامه نحوه اجرای فعالیتهای علمی فرهنگستان و ارائه آن به مجمع عمومی برای تصویب.
تعیین وظایف گروههای تخصصی.
بررسی و اظهارنظر در مورد طرحهای پژوهشی و ارجاع آن به گروههای تخصصی ذی ربط.
تعیین اهم مسائل و موضوعاتی که لازم است مورد تحقیق قرار گیرد و پیشنهاد آنها به مراکز علمی ذی صلاح در کشور.
تهیه و تدوین ضوابط مربوط به اعطای پاداش و جوایز و مدال به افراد واجد شرایط و پیشنهاد آن به هیئت امنا جهت تصویب.
تعیین هنرمندانی که شرایط دریافت پاداش یا جایزه یا مدال و یا فرصت مطالعاتی را دارند و معرفی ایشان به مجمع عمومی برای تصویب.
بررسی و پیشنهاد ضوابط درخصوص ارتقای سطح علمی سمینارها و کنگرهها و کنفرانسهای علمی در سطح ملی و بینالمللی و ارزیابی اینگونه مجامع.
انجام دادن سایر اموری که از سوی هیئت امنا، مجمع عمومی و ریاست فرهنگستان به این شورا ارجاع میشود.
ماده 8 رئیس فرهنگستاناصلاحی ۱۳۸۰/۰۱/۲۱
:رییس فرهنگستان از میان اعضای فرهنگستان، به پیشنهاد رییسجمهور و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و با حکم ایشان برای یک دوره چهار ساله انتخاب میشوند. تغییر روسای مزبور به علل مختلف از جمله فوت، کنارهگیری، عزل و استعفاء قبل از پایان دوره نیز مطابق همین شیوه خواهد بود.
تبصرهاصلاحی ۱۳۸۸/۰۷/۲۱
انتخاب مجدد رییس فرهنگستان بلامانع میباشد.
وظایف رئیس فرهنگستان:
پیشنهاد سازمان اداری، بودجه و حسابهای سالانه به هیئت امنا برای تصویب.
پیشنهاد عضویت فرهنگستان در مجامع بینالمللی.
انتصاب روسای گروههای تخصصی.
4اصلاحی ۱۳۷۹/۰۵/۱۱
پیشنهاد افراد به عنوان اعضای پیوسته، وابسته و یا افتخاری فرهنگستان به مجمع عمومی برای تصویب.
پیگیری و نظارت بر حسن اجرای تصمیمات، مجمع عمومی و شورای تخصصی.
دعوت از اعضای هیئت امنا، مجمع عمومی و شورای تخصصی برای تشکیل جلسه.
دبیر فرهنگستان: دبیر فرهنگستان به انتخاب و حکم رئیس فرهنگستان منصوب میشود .
وظایف دبیر فرهنگستان: 1- اداره کلیه امور دبیرخانه اعم از اداری و مالی. 2- تامین کارکنان مورد نیاز فرهنگستان. 3- انجام سایر اموری که از طرف هیئت امنا، مجمع عمومی، شورای تخصصی و ریاست فرهنگستان به وی محول میشود.
گروههای تخصصی: گروههای تخصصی فرهنگستان عبارتند از: 1- گروه نمایش و ادبیات نمایش 2- گروه موسیقی 3- گروه معماری و شهرسازی 4- گروه هنرهای سنتی و صنایع دستی 5- گروه هنرهای تجسمی 6- گروه سینما 7- گروه چند رسانهای
تبصره 1اصلاحی ۱۳۷۹/۰۵/۱۱
هر گروه تخصصی متشکل از تعدادی عضو پیوسته یا وابسته و یا هنرمندان خبره است که با توجه به نوع تخصص ایشان توسط رییس فرهنگستان برای عضویت در گروه انتخاب شدهاند. هر گروه تخصصی رییسی خواهد داشت که توسط رییس فرهنگستان منصوب میشود.
وظیفه گروه، تنظیم و ارائه برنامههای پژوهشی به شورای تخصصی خواهد بود.
فرهنگستان موسسهای است با شخصیت حقوقی مستقل که به نهاد ریاست جمهوری وابسته است. اعتباراتی که برای فرهنگستان در بودجه سالانه کشور منظور میشود در ردیف اعتبارات نهاد ریاست جمهوری منظور خواهد بود.
فرهنگستان جز در مورد ذی حسابی موضوع ماده 31 قانون محاسبات عمومی از لحاظ امور مالی و معاملاتی تابع مقرراتی خواهد بود که از طرف هیئت امنا تصویب میشود.
ماده 15جایگزین ۱۳۸۸/۰۷/۲۱
افراد پیشنهادی برای عضویت در فرهنگستان به معرفی اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی و یا خود فرهنگستان مربوطه و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی بر اساس ضوابط و معیارهای علمی مصوب انتخاب میشوند.
ماده 16اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۰۹
فرهنگستان حداقل 30 عضو پیوسته از میان صاحبنظران و هنرمندان رشتههای مختلف خواهد داشت که برای اولین بار 20 نفر به پیشنهاد شورای هنر و تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی انتخاب میشوند. موارد بعدی و نیز انتخاب 10 نفر دیگر طبق ماده 15 عمل خواهد شد.
آییننامه چگونگی رسیدگی به حسابهای سالانه موسسه با هماهنگی نهاد ریاست جمهوری و وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و به تصویب هیئت امناء میرسد.
اساسنامه فوق مشتمل بر 17 ماده و 10 تبصره در جلسه 439 مورخ 25/12/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.
رییسجمهور و رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی – سید محمد خاتمی