آئين‌ نامه لايحه قانوني استقلال كانون وكلاء دادگستري

انتخاب هيئت‌ مديره

هيئت ‌مديره دو ماه بانقضاء هر دوره از بين وكلائي كه حق حضور در هيئت عمومي دارند چهار نفر بعنوان عضو اصلي و دو نفر بعنوان عضو علي‌ البدل به رأﻯ مخفي از خارج هيئت ‌مديره انتخاب مينمايد كه برياست رئيس كانون هيئت نظارت انتخاب هيئت‌ مديره بعد را تشكيل داده و بانتخاب آن اقدام نمايند.

هر يك از اعضاء اصلي حاضر نشوند يا معذور از مداخله شوند عضو علي ‌البدل بجاﻯ او دخالت خواهد كرد.

صورت اسامي و مشخصات وكلائي كه بموجب قانون حق انتخاب كردن و انتخاب شدن را دارند در ظرف يكهفته از تاريخ انتخاب هيئت نظارت از طرف كانون بهيئت مزبور داده ميشود.

وقت و محل تشكيل هيئت عمومي براﻯ انتخاب هيئت ‌مديره بايد از طرف هيئت نظارت تعيين و تا دهم بهمن ماه در يكي از روزنامه‌ هاﻯ كثيرالانتشار (بتشخيص هيئت نظارت) آگهي شود و فاصله بين انتشار آگهي و روز جلسه نبايد كمتر از 20 روز باشد. و يك نسخه از آگهي بوسيله پست سفارشي بايد براﻯ كساني كه حق حضور در هيئت عمومي دارند فرستاده شود.

اگر روز جلسه مصادف با تعطيل شد روز بعد تشكيل ميشود و احتياج بدعوت مجدد نخواهد بود.

در وقت مقرر جلسه هيئت عمومي با حضور هر عده كه حاضر شده باشند تشكيل و بدواً هيئت نظارت صندوق ضبط آراء را براﻯ اطمينان از خالي بودن آن بحاضرين ارائه داده آنرا لاك و مهر مينمايد و بعد شروع به گرفتن آراء ميكند و هيچگونه اظهار يا اقدام ديگرﻯ در جلسه هيئت عمومي جائز نيست و تبليغ بموافقت يا مخالفت اشخاص بكلي ممنوع است.

انتخاب جمعي و مخفي است و بايد رأﻯ روﻯ اوراقي كه بمهر هيئت نظارت رسيده نوشته شود و رأﻯ ‌دهنده پس از ارائه پروانه وكالت رأﻯ خود را در صندوق آراء بيندازد و در صورت اسامي واجدين شرايط انتخاب كردن مقابل اسم خود را امضاء نمايد.

حق رأﻯ كسانيكه تا پايان جلسه حاضر نشده و رأﻯ ندهند ساقط است.

پس از اتمام اخذ آراء اگر وقت كافي باشد مشروع بقرائت آن ميشود والا هيئت نظارت صندوق را لاك و مهر كرده و روز بعد شروع باستخراج مينمايد و بر هر ورقه كه قرائت شد مهر قرائت شد زده و ضبط خواهد شد.

آرائي كه داراﻯ نشان يا امضاء باشد باطل است و اسامي مكرر حساب نميشود و اسامي زائد بر عده كه بايد انتخاب شوند قرائت نخواهد شد.

آراء قرائت شده پس از اتمام آن در صندوق ضبط و از طرف هيئت نظارت لاك و مهر شده و تا انقضاء مدت شكايت يا حصول نتيجه شكايت محفوظ خواهد ماند تا در صورت احتياج مورد رسيدگي واقع شود و بعد ابطال خواهد شد.

از واجدين شرائط انتخاب شدن كسانيكه داراﻯ رأﻯ بيشتر هستند عضو اصلي و كسانيكه بعد از اعضاء اصلي بيش از سايرين داراﻯ رأﻯ ميباشند عضو علي‌ البدل هستند.

مدت شكايت از جريان انتخابات تا سه روز بعد از اتمام قرائت آراء ميباشد و شكايت از كسانيكه حق رأﻯ دادن دارند پذيرفته است.

مرجع رسيدگي بشكايات هيئت نظارت انتخابات است و مكلف است ظرف سه روز بشكايت رسيدگي و نظر خود را در محل اخذ آراء اعلام نمايد.

قضاتي كه به درخواست خود بازنشسته، مستعفي يا بازخريد شوند، چنانچه ظرف 6ماه از تاريخ قطع رابطه تقاضاي صدور پروانه وكالت نمايند از ارائه گواهي عدم سوء پيشينه و عدم اعتياد معاف مي‌ باشند.

كسيكه بر تصميم هيئت نظارت معترض است ميتواند بوسيله دفتر كانون بدادگاه عالي انتظامي قضات شكايت نمايد مدت اين شكايت سه روز از تاريخ اعلام تصميم هيئت نظارت است و دادگاه مزبور منتهي در ظرف 10 روز از تاريخ وصول شكايت رسيدگي و رأﻯ خواهد داد و رأﻯ مزبور قطعي است.

پس از اتمام انتخاب و تعيين نتيجه قطعي رئيس هيئت نظارت اسامي منتخبين را اعلام و آنانرا براي تشكيل هيئت مديره (قبل از تاريخ هفتم اسفندماه كه روز جشن كانون است) دعوت مينمايد.

در صورت ابطال انتخاب تجديد آن بر طبق مقررات بالا خواهد بود در اين صورت تا تعيين هيئت‌ مديره جديد هيئت‌ مديره سابق انجام وظيفه خواهد نمود.

انتخابات هيئت رئيسه و عامله كانون و وظايف آن

جلسه هيئت ‌مديره براﻯ انتخاب رئيس برياست مسن‌ ترين اعضاء اصلي حاضر هيئت‌ مديره تشكيل مي ‌شود و دو نفر جوان‌ ترين اعضاء موقتاً سمت منشي ‌گري خواهند داشت.

رئيس كانون وكلاء مركز بايد لااقل بيست سال سابقه وكالت درجه اول داشته و سن او كمتر از پنجاه سال نباشد و نواب رئيس بايد لااقل دهسال سابقه وكالت درجه اول داشته و سن ايشان كمتر از چهل سال نباشد و در خارج مركز بدون رعايت دو شرط فوق رئيس و نواب رئيس از بين اعضاء هيئت‌ مديره انتخاب ميشوند.

انتخاب هيئت رئيسه كانون از بين اعضاء اصلي بطور فردﻯ و مخفي و باكثريت نسبي بعمل ميآيد مگر در مورديكه اكثريت مخصوصي در اين آئين‌ نامه براﻯ آن مقرر شده باشد و در آن مورد هم اگر در دفعه اول اكثريت مخصوصي حاصل نشد در دفعه دوم اكثريت نسبي معتبر خواهد بود.

رئيس كانون بايد در تهران لااقل داراﻯ هشت رأﻯ و در ساير كانون ‌ها داراﻯ چهار رأﻯ باشد.

رئيس كانون وكلاء نماينده قانوني كانون در كليه مراجع رسمي است و اعمال ادارﻯ و حقوقي كانون را انجام ميدهد و رياست هيئت ‌مديره بعهده او است و مرجع رسيدگي بشكايات و اختلافات وكلاء و كارآموزان و كارگشايان از يكديگر در امور مربوط بشغل‌ شان ميباشد و همچنين ناظر اعمال و رفتار كليه وكلاء و كارآموزان و كارگشايان بوده و ميتواند خبط و خطا و انحرافات شغلي آنانرا كتباً تذكر دهد و تعقيب انتظامي وكيل متخلف را از دادسراﻯ انتظامي بخواهد اجراء تصميمات هيئت مديره كانون نيز بعهده او خواهد بود.

رئيس كانون نسبت بكليه كارمندان ادارﻯ و دفتر كانون سمت رياست مستقيم دارد.

رئيس كانون وكلاء مركز از حيث شئون و تشريفات رسمي در رديف دادستان كل كشور است و رؤساﻯ ساير كانون‌ ها در رديف دادستان استان هستند.

دعوت هيئت‌ مديره و هيئت عمومي وكلاء بعهده رئيس كانون است.

انتخاب رئيس و نواب رئيس و ساير اعضاء هيئت رئيسه هر چند نوبت جائز است.

اداره جلسات هيئت ‌مديره در غيبت رئيس با يكي از نواب رئيس ميباشد. تقسيم كار و وظايف بين اعضاء هيئت رئيسه ضمن آئين ‌نامه داخلي كانون تعيين خواهد شد.

انتخاب بازرسان و منشيان هيئت‌ مديره پس از انتخاب رئيس و نواب رئيس بعمل خواهد آمد.

در صورتيكه يكي از اعضاء اصلي هيئت‌ مديره سه ماه متوالي بدون عذر موجه غيبت نمايد يكي از اعضاء علي ‌البدل كه رأﻯ او بيشتر است بعضويت اصلي قائم‌ مقام او خواهد شد و عضو غائب قائم ‌مقام عضو مزبور خواهد گرديد.

پروانه وكالت و كارآموزي

پروانه وكالت بعده لازم داده ميشود و به نسبت هر ده نفر وكيل يك پروانه كارآموزﻯ علاوه بر عده معين داده خواهد شد.

عده وكيل لازم براﻯ هر محل بوسيله كميسيون متشكل از رؤساء كل دادگاههاﻯ استان مركز و دادگاههاﻯ شهرستان تهران و دادگاههاﻯ بخش تهران و سه نماينده از طرف كانون بدعوت رئيس كانون تعيين خواهد شد.

در صورتيكه عده وكيل در محلي زائد بر عده معين از طرف كميسيون باشد باستناد رأﻯ كميسيون نميتوان مانع وكالت عده زائد شد و در صورتيكه كمتر باشد تا عده معين پروانه داده ميشود.

صورت نقاطي كه محتاج بوكيل است در دفتر كانون بديوار نصب ميشود كه داوطلبان شغل وكالت با توجه بآن تقاضانامه بدهند.

در تقاضاﻯ پروانه وكالت و كارآموزﻯ بايد نكات ذيل تصريح شود: 1 ـ نام شخصي و خانوادگي و نام پدر متقاضي. 2 ـ محل اقامت متقاضي بطوريكه مأمور كانون دادگستري يا پست بتواند بدون زحمت اوراق را در محل مزبور ابلاغ نمايند. 3 ـ اشتغالاتي كه قبل از تاريخ تقاضا داشته و در حين تقاضا دارد. 4 ـ تصريح باينكه محكوميت جنحه و جنائي ندارد و در صورت داشتن چنين سابقه بچه عنوان و بچه مجازاتي محكوم شده است. 5 ـ تصريح بعدم اعتياد بافيون و ساير مواد مخدره. 6 ـ ذكر مجوز قانوني تقاضا. 7 ـ تعيين و معرفي محلي كه ميخواهد در آن اشتغال بوكالت داشته باشد. 8 ـ معرفي شخصي كه متقاضي ميخواهد نزد او كارآموزﻯ نمايد.

:red;">32 ‌ـ تقاضا بايد داراي ضمائم ذيل باشد: 1ـ رونوشت گواهي شده شناسنامه. 2ـ چهار قطعه عكس. 3ـ گواهينامه عدم سوء سابقه. 4ـ در صورت داشتن سابقه شغل در وزارتخانه يا اداره دولتي و مملكتي و بلدي يا بنگاههائي كه تمام يا قسمتي از سرمايه آنها متعلق به دولت است گواهي‌نامه حسن سابقه خدمت از مراجع مربوطه. 5 ـ گواهينامه عدم اعتياد به افيون و ساير مواد مخدره. 6 ـ رونوشت مصدق مستند تقاضا از دانشنامه يا سابقه شغل قضائي و مقاماتي كه دارا بوده و مدت آن. 7ـ گواهينامه شوراي عالي فرهنگ راجع به ارزش دانشنامه كه از دانشگاههاي خارج صادر شده. 8 ـ گواهينامه اداره كل بازنشستگي راجع به عدم اشتغال به مشاغل دولتي و بازنشستگي.

كانون ميتواند براي تشخيص حسن سابقه خدمت قضات دادگستري خلاصه پرونده كار گزيني آنانرا مطالبه نمايند.

در صورتيكه تقاضاﻯ پروانه وكالت يا كارآموزﻯ براﻯ محلي باشد كه بقدر احتياج داراﻯ وكيل است عدم قبول آن از طرف دفتر بمتقاضي اخطار ميشود و در صورتيكه براﻯ محلي باشد كه محتاج وكيل است و تقاضانامه يا ضمائم آن ناقص باشد بلااثر ميماند تا از طرف متقاضي تكميل شود در اين صورت تاريخ تكميل تاريخ تقاضا محسوب است.

تقاضانامه پروانه وكالت و كارآموزﻯ در صورتي كه نقصي نداشته باشد و در صورتيكه داراﻯ نقص باشد پس از رفع نقص از طرف دفتر كانون بنظر رئيس كانون ميرسد و رئيس كانون رسيدگي بهر يك از تقاضاها را بيكي از اعضاء كانون و يا كارمندان ادارﻯ كانون يا كارآموزان رجوع مينمايد كه در ظرف يكهفته رسيدگي كرده و گزارش خود را برئيس كانون تسليم نمايد گزارش مزبور در هيئت‌ مديره طرح ميشود و در صورت قبول تقاضاﻯ وكالت پروانه صادر خواهد شد. و اگر دادن پروانه كارآموزﻯ بمتقاضي تصويب شد به كميسيون كارآموزﻯ رجوع ميشود و در صورت رد تقاضاﻯ پروانه وكالت يا كارآموزﻯ متقاضي ميتواند در ظرف ده روز از تاريخ ابلاغ تصميم هيئت‌ مديره بدادگاه عالي انتظامي قضات شكايت نمايد و دادگاه مزبور رسيدگي كرده در صورت عدم ورود شكايت تصميم كانون را استوار و در صورت ورود شكايت حكم مي ‌دهد پروانه مورد نظر دادگاه بمتقاضي داده شود و حكم دادگاه عالي انتظامي قطعي و اجراء آن بعهده رياست كانون است و متخلف از آن مستوجب تعقيب انتظامي است.

كميسيون كارآموزﻯ از پنج نفر وكلائي كه واجد شرائط عضويت هيئت ‌مديره باشند از بين اعضاء هيئت ‌مديره يا از خارج اعضاء هيئت‌ يا بطور مختلط از طرف هيئت ‌مديره تعيين ميشود.

كارآموز موظف است در دوره كارآموزﻯ تكاليف ذيل را تحت نظر كانون انجام دهد: 1 ـ كارهاﻯ معاضدت قضائي كه از طرف شعبه معاضدت قضائي يا رياست كانون رجوع ميشود. 2 ـ حضور در سخنرانيها. 3 ـ حضور در جلسات دادرسي مدني و كيفرﻯ لااقل ماهي چهار مرتبه. 4 ـ تهيه گزارش چند پرونده كه باو رجوع ميشود. 5 ـ كاركردن در كانون اعم از دادسرا يا دادگاه يا شعبه معاضدت قضائي يا راهنمائي يا ساير كارهاي ادارﻯ و دفترﻯ. 6 ـ كاركردن نزد يكي از وكلاء با سابقه دادگسترﻯ.

هر كارآموز داراﻯ كارنامه مخصوص خواهد بود كه از طرف كانون باو داده مي ‌شود در اين كارنامه بايد حضور در جلسات دادگاهها بگواهي رؤساء دادگاهها و كارهائي كه نزد وكيل سرپرست انجام داده است و حسن اخلاق در دوره كارآموزﻯ بگواهي وكيل سرپرست و كارهاﻯ معاضدت قضائي بگواهي شعبه معاضدت قضائي يا رياست كانون و تمرينات و سخنرانيها بگواهي رئيس شعبه سخنرانيهاﻯ كانون و كارهائي كه در كانون انجام مي ‌دهند بگواهي مدير داخلي كانون برسد.

انجام تكاليف كارآموزﻯ افتخارﻯ و مجاني است ولي از كارهائيكه كارآموز خود قبول مينمايد و تحت نظر وكيل سرپرست انجام ميدهد ميتواند حق ‌الزحمه از صاحب كار دريافت نمايد.

پس از حاضرشدن پروانه وكالت و قبل از تسليم بمتقاضي مشاراليه بايد در حضور رياست كانون و لااقل دو نفر از اعضاء هيئت‌ مديره بشرح ذيل قسم ياد كرده و صورت مجلس قسم و قسم‌ نامه را امضاء نمايد. «در اين موقع كه ميخواهم به شغل شريف وكالت نائل شوم بخداوند قادر متعال قسم ياد ميكنم كه هميشه قوانين و نظامات را محترم شمرده و جز عدالت و احقاق حق منظورﻯ نداشته و برخلاف شرافت قضاوت و وكالت اقدام و اظهارﻯ ننمايم و نسبت به اشخاص و مقامات قضائي و ادارﻯ و همكاران و اصحاب دعوﻯ و ساير اشخاص رعايت احترام را نموده و از اعمال نظريات سياسي و خصوصي و كينه‌ توزﻯ و انتقام ‌جوئي احتراز نموده و در امور شخصي و كارهائي كه از طرف اشخاص انجام ميدهم راستي و درستي را رويه خود قرارداده و مدافع از حق باشم و شرافت من وثيقه اين قسم است كه ياد كرده و ذيل قسم ‌نامه را امضاء مينمايم»

در صورتيكه وكيل در خارج از محل كانون باشد در حضور رئيس عاليترين دادگاه محل اقامت خود و دو نفر از وكلاء آن محل بدعوت رئيس دادگاه بايد قسم ياد نمايد و اگر در محل وكيل نباشد در حضور رئيس دادگاه قسم ياد خواهد كرد.

كارآموزانيكه در محل سكونت آنان جلسات سخنراني و كانون نيست يا كانون بوجود ايشان احتياج ندارد از سخنراني و كاركردن در آن مراجع معافند.

پس از انجام تكاليف مقرره در دوره كارآموزﻯ كارآموز مي ‌تواند از كانون درخواست اعلام طي دوره كارآموزﻯ را بنمايد و رئيس كانون رسيدگي بتقاضاﻯ مزبور را بشعبه كارآموزﻯ ارجاع و شعبه مزبور مدارك كارآموزﻯ را مورد مداقه قرار داده و اختبار كتبي و شفاهي از او بعمل آورده گزارش آنرا برئيس كانون خواهد داد تا در هيئت‌ مديره مطرح و تصميم مقتضي نسبت بآن اتخاذ شود.

در صورتي كه تقاضاﻯ اعلام طي دوره كارآموزﻯ مورد موافقت هيئت‌ مديره واقع نشد بايد تجديد شود و در هر دفعه بترتيبي كه در نوبت اول مقرر است عمل خواهدشد.

كارآموزان و همچنين وكلاء دادگسترﻯ نميتوانند بشغل ديگرﻯ كه منافي با حيثيت و شئون وكالت است اشتغال ورزند.

چنانچه كارآموز تكاليف مقرره را انجام داده و از عهده اختيار برآيد پروانه وكالت درجه يك باو داده خواهد شد.

كانون ميتواند برحسب ضرورت و احتياج از داوطلبان كارگشائي طبق آئين ‌نامه امتحان نموده و پروانه كارگشائي براﻯ حوزه معيني بآنان بدهد. ترتيب تقاضاﻯ كارگشائي همان است كه براي پروانه وكالت مقرر گرديده بجز مدرك علمي كه لازم نيست ولي بايد در محل مورد تقاضا وكيل بقدر كافي وجود نداشته باشد و ترتيب دادن پروانه نيز مطابق ترتيب پروانه وكالت است.

مادام كه كارآموز دوره كارآموزﻯ را طي نكرده و پروانه وكالت مستقل بوﻯ داده نشده نام او در فهرست اسامي وكلاء درج نخواهد شد.

ترفيعات

با احراز شرائط ذيل وكيل مي ‌تواند به درجه بالاتر وكالت نائل گردد: 1 ـ اشتغال بوكالت لااقل دو سال در درجه سوم و سه سال در درجه دوم. 2 ـ حسن انجام وظيفه در دادگاههاﻯ مربوطه و حسن انجام معاضدتهائي كه باو رجوع شده. 3 ـ ترقي علمي و عملي كه از طريق اختيار بايد احراز شود. 4 ـ رعايت نظامات مربوطه بامر وكالت طبق آئين‌ نامه ‌ها.

مدت ترفيع نسبت بكسانيكه به تنزيل درجه محكوم شده ‌اند از تاريخ حكم قطعي خواهد بود.

تقاضاﻯ ترفيع بايد بعد از انقضاء مواعد مقرر در ماده قبل بدفتر كانون داده شود و گواهي نامه حسن انجام وظيفه در دادگاه ‌ها از رؤساء دادگاهها و حسن انجام كارهاﻯ معاضدت قضائي يا عدم رجوع آن از شعبه معاضدت قضائي و گواهي رعايت آئين‌ نامه ‌ها از دادسراﻯ انتظامي وكلاء بايد ضميمه تقاضا باشد.

تقاضاهائيكه با رعايت شرايط مقرر در ماده 47 و 48 تا آخر فروردين هر سال شده باشد از طرف دفتر بنظر رئيس كانون ميرسد و براﻯ رسيدگي بكميسيون ترفيع رجوع خواهد شد و تقاضاهائي كه بدون رعايت شرايط مزبور باشد بلااثر ميماند.

كميسيون در ارديبهشت ماه هر سال از متقاضيان ترفيع كه داراﻯ دانشنامه ليسانس يا بالاتر هستند اختبار عملي و از غير ايشان اختيار علمي و عملي بعمل آورده و با توجه به ساير شرايط نظر خود را بر قبول يا رد تقاضاﻯ ترفيع اظهار ميدارد.

رد تقاضاي ترفيع در ظرف ده روز پس از ابلاغ قابل تجديدنظر در هيئت مديره است و تصميم هيئت مزبور قطعي است.

كميسيون ترفيع بترتيب مقرر در ماده 35 اين آئين ‌نامه تشكيل ميشود.

دادسرا و دادگاه انتظامي

دادستان دادگاه انتظامي بايد در مركز لااقل داراﻯ چهل سال سن و پانزده سال سابقه وكالت و معاون اول او داراﻯ سي و پنجسال سن و ده سال سابقه وكالت و ساير معاونين داراﻯ سي سال سن و پنجسال سابقه وكالت باشند. و در خارج مركز دادستان لااقل بايد داراﻯ سي‌ و پنجسال سن و پنجسال سابقه وكالت و معاونين داراﻯ سي سال سن و سه سال سابقه وكالت بوده و هيچيك محكوميت انتظامي از درجه سه به‌ بالا و سوء شهرت نداشته باشند و از بين معاونين خارج مركز كسيكه سابقه وكالتش بيشتر است سمت معاونت اول خواهد داشت.

دادرسان دادگاه انتظامي بايد داراﻯ شرايط عضويت هيئت‌ مديره بوده و محكوميت انتظامي از درجه 3 به بالا نداشته باشند.

دادگاه انتظامي در مركز ممكن است داراي شعب متعدد باشد در اين صورت پرونده‌ ها براي رسيدگي از طرف رئيس كانون به هر يك از دادگاهها رجوع مي‌ شود.

انتخاب دادستان و معاونين و دادرسان از طرف هيئت ‌مديره براﻯ مخفي و باكثريت دو ثلث اعضاء حاضر در جلسه بعمل ميآيد.

از بين دادرسان اصلي كسيكه سابقه وكالت او زيادتر است سمت رياست دادگاه را دارد و اگر سابقه وكالت معلوم نباشد مسن ‌ترين دادرس اصلي سمت رياست خواهد داشت و در صورت تساوﻯ سن يا سابقه دادرسان براﻯ مخفي يا قرعه از بين خود رئيس دادگاه را تعيين مينمايد.

موارد رد و امتناع دادستان و معاونين ايشان و دادرسان همان است كه طبق آئين دادرسي مدني براﻯ دادرسان دادگاههاﻯ عمومي مقرر است بعلاوه در مورديكه وكيل شاكي يا مشتكي ‌عنه يا شريك يا وكيل يكي از طرفين بوده ولو شركت بطور كلي باشد بايد از رسيدگي امتناع نمايند.

در صورتيكه متصدي تحقيقات ممنوع از رسيدگي باشد رسيدگي بمعاون ديگر رجوع ميشود و اگر دادستان ممنوع از رسيدگي باشد معاون اول مستقلاً در آن مورد وظيفه دادستانرا انجام ميدهد و اگر معاون اول هم ممنوع باشد يكي از نوب رئيس وظيفه دادستانرا انجام خواهد داد.

در مورد غيبت يا ممنوع بودن دادرس اصلي دادرس علي ‌البدل در رسيدگي دخالت مينمايد و اگر عده كافي براﻯ رسيدگي نباشد از دادرسان شعبه ديگر تكميل ميشود و اگر شعبه ديگر نباشد هيئت‌ مديره بجاﻯ اشخاص غائب و ممنوع از بين اشخاص واجد شرايط اشخاص ديگريرا بعنوان عضويت علي‌ البدل تعيين مينمايد كه در رسيدگي دخالت نمايند.

شكايت از تخلفات و اخلاق و رفتار وكلاء ممكن است كتبي باشد يا شفاهي. شكايت كتبي در دفتر كانون ثبت و رسيد داده مي‌شود و نزد دادستان فرستاده خواهد شد و شكايت شفاهي در صورت مجلس درج و به امضاء شاكي مي‌رسد. دادستان شخصاً يا به وسيله يكي از معاونين نسبت به شكايات رسيدگي و اظهار عقيده مي‌ نمايد.

از هر طريق اطلاعي راجع بتخلف يا سوء اخلاق و رفتار وكيل برئيس كانون برسد و آنرا قابل توجه تشخيص دهد بدادسرا رجوع مينمايد و دادسرا بايد بموضوع رسيدگي كرده اظهار عقيده نمايد.

در صورتي كه دادستان حضور مشتكي‌عنه را براي اداء توضيحات و كشف حقيقت لازم بداند و او را احضار نمايد و بدون عذر موجه حاضر نشود ممكن است عدم حضور قرينه صدق نسبتي كه به او داده شده تلقي شود.

عذر موجه همان است كه در قانون وكالت و آئين ‌دادرسي مقرر است و بايد كتباً بضميمه دليل آن در موقع معين براي رسيدگي بمتصدي تحقيقات داده شود.

دادستان پس از رسيدگي در صورتيكه عقيده بر تعقيب داشته باشد ادعانامه صادر و به دادگاه ميفرستد و در صورتيكه عقيده بر منع تعقيب داشته باشد قرار منع تعقيب صادر خواهد كرد. در صورتيكه بين دادستان و معاون او كه متصدي تحقيقات بوده در تعقيب و تطبيق موضوع با ماده آئيننامه اختلاف حاصل شود نظر دادستان متبع است.

قرار منع تعقيب از طرف شاكي و رئيس كانون در ظرف ده روز پس از ابلاغ قابل تجديدنظر در دادگاه انتظامي وكلا است و در صورتيكه دادگاه قرار منع تعقيب را صحيح دانست آنرا استوار مينمايد و در صورتيكه موضوع را قابل تعقيب تشخيص داد رسيدگي كرده حكم مي‌ دهد.

پس از رسيدن ادعانامه يا تقاضاي رسيدگي از طرف اشخاصيكه حق تقاضا دارند و آماده بودن موضوع براي رسيدگي رونوشت ادعانامه يا تقاضا بوسيله مأمور كانون يا پست سفارشي دو قبضه ب‌شخص مورد تعقيب ابلاغ مي ‌شود كه در مركز و اطراف آن تا شعاع شصت كيلومتر در ظرف ده روز پس ابلاغ و در خارج مركز كه فاصله آن بيش از شصت كيلومتر تا مركز باشد در ظرف يكماه هرگونه جوابي دارد بدهد.

پس از رسيدن جواب يا انقضاء مهلت وقت رسيدگي باطلاع دادستان ميرسد و در وقت مزبور دادگاه رسيدگي كرده حكم ميدهد و اگر توضيحي دادستان لازم بداند يا دادگاه توضيحي از دادستان بخواهد در جلسه رسيدگي استماع ميشود و اگر توضيح از اشخاص مورد تعقيب لازم باشد صريحاً در صورت مجلس ذكر و ضمن اخطار وقت رسيدگي باو اخطار ميشود كه در موقع معين حاضر شده شفاهاً توضيح دهد يا توضيحات خود را كتباً بدادگاه بفرستد چنانچه پاسخ مشتكي‌ عنه در موقع نرسيد و شخصاً هم حاضر نشده باشد دادگاه رسيدگي كرده حكم ميدهد و حكم مزبور حضوري محسوب است.

دادگاه بايد نسبت بموضوعاتي كه بآن رجوع ميشود رسيدگي كرده رأي بدهد و در صورت ثبوت تخلف ميتواند مجازات شديدتر از مورد تقاضا تعيين نمايد و در مورد تقاضاي تعليق بايد خارج از نوبت رسيدگي كرده رأي بدهد و در موردي كه موضوع متضمن جنبه كيفري باشد كه تفكيك آن از جنبه انتظامي ممكن نباشد بايد رسيدگي را موقوف به فراغ از جنبه كيفري نمايد.

مرجع شكايت انتظامي از دادرسان دادگاه انتظامي و دادستان و معاونين ايشان و رؤساء و اعضاء شعب و كميسيونها راجع بانجام وظايف‌ شان هيئت ‌مديره است و در صورت احراز تخلف پرونده نزد دادستان كل فرستاده مي ‌شود كه به ترتيب مقرر در ماده 21 لايحه استقلال كانون عمل شود.

وكلاء مكلفند محل سكونت خود را بطور صريح و روشن بكانون اطلاع دهند كه مأمور كانون يا دادگستري يا پست بتوانند هرگونه اوراقي را در آن محل بايشان ابلاغ نمايند و در صورت تغيير محل بايد محل جديد را در ظرف ده روز بنحويكه ذكر شده كتباً بكانون اطلاع دهند و اوراقي كه بمحل مزبور فرستاده مي ‌شود ابلاغ شده محسوب است.

كليه اوراقيكه از كانون و دادسرا و دادگاه بوسيله پست سفارشي براي اشخاص فرستاده ميشود در مركز تا شعاع شصت كيلومتر پنج روز پس از تسليم بدفتر پست و در خارج مركز كه فاصله آن بيش از شصت كيلومتر باشد بيست روز پس از تسليم بدفتر پست ابلاغ شده محسوب است. مگر كسيكه اوراق براي او فرستاده شده ثابت نمايد كه بعد از مهلت مقرر رسيده كه در اينصورت تاريخ رسيدن به او تاريخ ابلاغ محسوب است يا ثابت نمايد اصلاً نرسيده كه در اين صورت ابلاغ تجديد ميشود. و اوراقي كه بوسيله مأمور فرستاده ميشود تاريخ رساندن آن برؤيت طرف تاريخ ابلاغ شده محسوبست و در مورديكه از گرفتن اوراق از مأمور كانون يا دادگستري يا پست و رؤيت آنها امتناع شود ابلاغ شده محسوب خواهد شد.

مراجع رسمي مكلفند باسرع اوقات اطلاعاتيرا كه دادگاه يا دادسرا يا هيئت ‌مديره و شعب كانون ميخواهد بدهند مگر در مورديكه دادن اطلاع قانوناً ممنوع باشد و دادستانها يا نمايندگان ايشان مكلفند تحقيقاتي را كه كانون از شاكي يا مشتكي‌ عنه يا مطلعين تقاضا مينمايد انجام داده بفرستند و تخلف از آن مستوجب تعقيب انتظامي است.

چنانچه نسبتي كه بشخص مورد تعقيب داده شده متضمن جنبه كيفري باشد كه تفكيك آن از جنبه انتظامي ممكن نيست رسيدگي انتظامي موكول بفراغ از جنبه كيفري در مراجع عمومي خواهد ‌شد.

در مورد ماده 15 لايحه استقلال كانون و همچنين در مورد تقاضا از طرف رئيس كانون يا هيئت ‌مديره در صورتيكه دادستان مخالف با تعقيب باشد صدور ادعانامه لازم نيست و رسيدگي بدادگاه انتظامي رجوع ميشود.

نسبت باحكام دادگاه انتظامي وكلاء رئيس كانون و دادستان و ساير اشخاص و مقامات مذكور در ماده 15 و 16 لايحه استقلال كانون و نسبت باحكام مجازات از درجه 4 به بالا محكوم‌ عليه در ظرف ده روز از تاريخ ابلاغ با رعايت مسافت طبق آئين‌ دادرسي مدني ميتوانند از دادگاه عالي انتظامي قضات درخواست تجديدنظر نمايند و دادگاه مزبور رسيدگي كرده در صورت عدم ورود اعتراض حكم را استوار والا حكمي را كه بنظر خود مقتضي ميدانند صادر مينمايند.

تخلفات و مجازات آنها

مجازاتهاي انتظامي عبارتست از: 1 ـ اخطار كتبي. 2 ـ توبيخ با درج در پرونده. 3 ـ توبيخ يا درج در روزنامه رسمي و مجله كانون. 4 ـ تنزل درجه. 5 ـ ممنوعيت از سه ماه تا سه سال. 6 ـ محروميت دائم از شغل وكالت.

در مورديكه براي قبول وكالت يا انتقال يا گرفتن سند مجازات انتظامي تعيين شده وكالت و انتقال مال و سنديكه از اشخاص گرفته شده در دادگاهها و ساير مراجع رسمي قابل ترتيب اثر نخواهد بود.

مجازات تخلف از نظاماتي را كه كانون براي وكلاء دادگستري تعيين مينمايد درجه 1 و 2 است كه از طرف رئيس كانون مستقلاً يا به پيشنهاد دادستان انتظامي تعيين و اجرا ميشود و اختيار رئيس كانون مانع صلاحيت دادگاه براي تعيين مجازات درجه 1 و 2 نخواهد بود.

متخلف از هر يك از موارد ذيل به مجازات انتظامي درجه 3 محكوم خواهد شد: 1ـ چنانكه به دو يا چند محكمه دعوت شود و جمع بين اوقات مزبور ممكن نباشد بايد حضور در ديوان كيفر و ديوان جنائي را مقدم بدارد و در ساير محاكم در محكمه كه وقت آن زودتر ابلاغ شده حاضر گردد. 2ـ كارهاي معاضدت قضائي را كه از طرف كانون و دفاع از متهمين را كه از طرف دادگاهها در حدود قانون و نظامات به ايشان ارجاع مي‌شود به‌خوبي و يا علاقه‌مندي انجام دهد. 3ـ كليه اوراق فرستاده از كانون را اعم از نامه يا اخطار يا رونوشت ادعانامه يا حكم كه به وسيله مأمور يا پست فرستاده مي‌شود به محض ارائه قبول و رؤيت كرده رسيد بدهد.

متخلف از هر يك از مقررات ذيل به مجازات انتظامي درجه 3 يا 4 محكوم خواهد شد: 1 ـ از تجاهر باستعمال مسكر و افيون و ساير مواد مخدره و مراوده در اماكن فساد اجتناب نمايد. 2 ـ در مقابل وجه يا مال ديگري كه از موكل دريافت مينمايد رسيد بدهد. 3 ـ در صورتيكه بعد از انقضاء مدت تمبر پروانه بدون تحديد تمبر و ثبت پروانه وكالت نمايد. 4 ـ در صورتيكه بدون عذر موجه در دادگاه حاضر نشود و بواسطه عدم حضور او كار دادگاه بتأخير افتد.

در موارد ذيل متخلف بمجازات انتظامي درجه 4 محكوم ميشود:

در صورتيكه بكار ديگري اشتغال پيدا كند كه منافي با شئون وكالت است و با تذكر اين نكته از طرف كانون بشغل مزبور ادامه دهد يا مرتكب اعمال و رفتاري شود كه منافي شئون وكالت است.

در صورتيكه به وسيله اوراق چاپي يا تابلو يا مسائل ديگر درجه خود را بالاتر از پروانه كه دارد معرفي نمايد.

در صورتيكه بوسيله فريبنده تحصيل وكالت نمايد.

در صورتيكه زائد بر حق ‌الوكاله كه بتراضي با موكل قرارداده و در مورديكه قرارداد در بين نباشد زائد بر تعرفه وزارتي يا زائد بر هزينه ‌هاي قانوني وجه يا مال ديگر يا سندي بنام خود يا ديگري بگيرد.

در صورتيكه استعفاء خود را از وكالت بموكل و دادگاه اطلاع ندهد يا وقتي اطلاع دهد كه موكل مجال كافي براي تعيين وكيل ديگر و معرفي بدادگاه نداشته باشد.

در صورتيكه پس از ابلاغ حكم يا قرار يا اخطاري كه مستلزم دادن خرج يا اقدامي از طرف موكل است باسرع اوقات بموكل يا متصدي امور او اطلاع ندهد و موجب تضييع حقي از موكل شود.

در صورتيكه نسبت بموضوعي كه قبلاً بمناسبت سمت قضائي يا داوري اظهار عقيده كتبي كرده قبول وكالت نمايد.

در صورتيكه در يكي از وزارتخانه ‌ها يا ادارات دولتي يا مملكتي يا شهرداري يا بنگاههائي كه تمام يا قسمتي از سرمايه آنها متعلق بدولت است سمت وكالت يا مشاور حقوقي داشته و عليه آنها قبول وكالت نمايد.

در صورتيكه براي تطويل دادرسي بوسيله خدعه ‌آميز از قبيل رد دادرس يا داور يا استعفا از وكالت و قبول مجدد وكالت متوسل شود.

در صورتيكه در مذاكرات كتبي و شفاهي نسبت بدادنامه يا ساير مقامات رسمي و وكلا و اصحاب دعوي و ساير اشخاص برخلاف احترام اظهاري بنمايد.

متخلف در موارد ذيل بمجازات انتظامي درجه 5 محكوم خواهد شد: 1 ـ در صورتيكه دعوي را بطور مصانعه يا در ظاهر بنام ديگري و در باطن براي خود انتقال بگيرد. 2 ـ در صورتيكه بواسطه وكالت از اسرار موكل مطلع شده و آنرا افشاء نمايد اعم از اينكه اسرار مزبور مربوط بامر وكالت يا شرافت و حيثيت و اعتبار موكل باشد. 3 ـ در صورت تخلف از قسم

متخلف از مقررات ذيل بمجازات انتظامي درجه 6 محكوم خواهد بود.

كسانيكه برخلاف قانون خود را واجد شرايط وكالت معرفي كرده و پروانه گرفته بايد در ظرف يكماه از تاريخ اجراء اين آئين‌ نامه كتباً بكانون اطلاع داده و پروانه خود را تسليم نمايد و در صورتيكه در حين دريافت پروانه واجد شرايط بوده و بعد فاقد يكي از شرايط گردد بايد در ظرف ده روز از تاريخ فاقد شدن شرط كانونرا كتباً مطلع نموده و پروانه خود را تسليم نمايد.

در صورتيكه بعد از استعفا يا عزل از طرف موكل يا انقضاء وكالت بجهة ديگر وكالت طرف موكل يا اشخاص ثالث را در آن موضوع عليه موكل سابق خود يا قائم ‌مقام قانوني او قبول نمايد.

در صورتيكه ثابت شود وكيل با طرف موكل خود ساخته كه حق موكل را تضييع نمايد يا خيانت ديگري نسبت بموكل كرده باشد.

در صورتيكه خلاف عذريكه براي حضور بدادگاه يا ساير مراجع يا دادسرا يا دادگاه انتظامي وكلاء اعلام كرده ثابت شود.

هيچ تخلفي را نميشود عفو كرد و اگر موجبي براي تخلف باشد دادگاه در مورديكه مجازات داراي حداقل و اكثر است ميتواند مجازات حداقل را تعيين نمايد و در ساير موارد يك درجه تخفيف بدهد.

هر كس محكوم بمجازات انتظامي شده و در مدت سه سال از تاريخ قطعي شدن حكم مرتكب تخلفي نظير تخلف مورد حكم شود بيك يا دو درجه بالاتر مجازات مورد حكم محكوم خواهد شد.

استرداد شكايت يا استعفاء مشتكي ‌عنه مانع تعقيب و رسيدگي انتظامي نيست ليكن استرداد شكايت موجب تخفيف مجازات است.

مدت مرور زمان تعقيب انتظامي دو سال از تاريخ وقوع امر مستوجب تعقيب است و در موارديكه تعقيب بعمل آمده و دو سال از تاريخ آخرين اقدام انتظامي است.

در صورتيكه نسبت بوكيلي باتهام ارتكاب جنحه يا جنايت كيفرخواست صادر شود دادستان بايد رونوشت آنرا بكانون بفرستد و از طرف كانون بدادگاه انتظامي وكلاء رجوع ميشود و در صورتيكه دادگاه دلائل را قوي و ادامه وكالت وكيل را منافي با شئون وكالت تشخيص دهد حكم تعليق موقت او را صادر مينمايد و حكم مزبور موقتاً قابل اجرا است و مفاد آن بدادگاهها ابلاغ ميشود و در مورد محكوميت قطعي وكيل بارتكاب جنايت مطلقاً در مورد جنحه ‌هائيكه بتشخيص دادگاه انتظامي وكلاء ادامه وكالت منافي شئون وكالت است محروميت وكيل از شغل وكالت در روزنامه رسمي و مجله كانون آگهي و بدادگاهها ابلاغ ميشود.

كارآموزان مشمول مقررات انتظامي در اين آئيننامه خواهند بود.

تعقيب انتظامي مانع تعقيب مدني يا كيفري نيست.