آئين نامه اجرايي پذيرش اوراق گواهي اعتبار مواد (گام) در دستگاه هاي اجرايي

هيئت وزيران در جلسه 1402/12/2 به پيشنهاد شماره 80/195663 مورخ 1402/10/10 وزارت امور اقتصادي و دارايي (با همكاري بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران) و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، آيين نامه اجرايي پذيرش اوراق گواهي اعتبار مولد (گام) در دستگاه هاي اجرايي را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

اوراق گام: اوراقي كه نشان دهنده بدهي قطعي متعهد به متقاضي است و بر مبناي عقد ضمان به عامليت و ضمانت مؤسسه اعتباري صادر مي شود.

بانك مركزي: بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران.

مؤسسه اعتباري عامل: بانك يا مؤسسه اعتباري غيربانكي داراي مجوز از بانك مركزي كه نسبت به صدور اوراق گام اقدام و ضامن بازپرداخت مبلغ اسمي آن در سررسيد مي باشد.

ضوابط و مقررات اوراق گام: كليه ضوابط و مقررات بانك مركزي در رابطه با گواهي اوراق گام از جمله دستورالعمل ناظر بر گواهي اعتبار مولد (گام) مصوب جلسه 1404/8/27 هيئت عالي بانك مركزي و ضوابط كنترل و مديريت اوراق گام مصوب جلسه 1404/9/16 كميسيون عمليات پولي و اعتباري بانك مركزي و اصلاحات بعدي آن مي باشد.

دارنده اوراق گام: شخص حقوقي غيربانكي كه براساس ضوابط و مقررات، اوراق گام با نماد بازار پول را خريد دين (تنزيل) نموده است.

متقاضي: شخص حقيقي يا حقوقي كه بابت مطالبات خود اوراق گام را دريافت مي كند.

شخص بدهكار: متقاضي دوم و بعد از آن و يا دارنده اوراق گام بهره بردار از ترتيبات اين آيين نامه جهت تسويه تعهدات پرداخت نشده به دستگاه هاي اجرايي مجاز.

سامانه گام: سامانه صدور و مديريت اوراق گام در شبكه بانكي كشور.

دستگاه اجرايي مجاز: وزارتخانه هاي صنعت، معدن و تجارت، نفت، نيرو و جهاد كشاورزي و سازمان ها/شركت هاي تابع و سازمان ها و شركت هاي مشمول ذكر نام آنها نظير سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران، شركت بازرگاني دولتي ايران (GTC)، شركت خدمات حمايتي كشاورزي و شركت پشتيباني امور دام كشور، سازمان امور مالياتي كشور، گمرك جمهوري اسلامي ايران، سازمان تأمين اجتماعي، بيمارستان هاي دولتي و دانشگاه هاي علوم پزشكي و بانك ها يا مؤسسات اعتباري غيربانكي كه در چهارچوب قوانين و مقررات و با رعايت اين آيين نامه امكان دريافت مطالبات خود از اشخاص حقيقي و حقوقي از طريق پذيرش اوراق گام را دارند.

تأييديه دستگاه اجرايي مجاز: تأييديه اي كه در آن، مبلغ تعهدات پرداخت نشده شخص بدهكار و قبول اوراق گام به منظور پرداخت تعهدات پرداخت نشده وي توسط دستگاه اجرايي مجاز صادر شده است.

متقاضي دوم و بعد از آن: شخص حقيقي يا حقوقي كه اوراق گام را بابت مطالبات خود در حلقه دوم زنجيره توليد و حلقه هاي بعدي دريافت مي كند.

شخص بدهكار مي تواند انتقال اوراق گام را بابت پرداخت حداكثر پنجاه درصد (50 %) از تعهدات پرداخت نشده خود به دستگاه اجرايي مجاز در چهارچوب اين آيين نامه درخواست نمايد.

دستگاه هاي اجرايي مجاز موظفند در صورت ارائه درخواست از سوي شخص بدهكار، نسبت به صدور تأييديه دستگاه اجرايي مجاز و پذيرش اوراق گام جهت پرداخت تعهدات پرداخت نشده يا ترتيب پرداخت تعهدات پرداخت نشده به قيمت اسمي، به شرح جدول زير اقدام نمايند. رديف دستگاه اجرايي بابت هزينه/بدهي/تعهدات 1 سازمان امور مالياتي كشور ماليات و عوارض و بدهي آن 2 وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان ها/شركت هاي تابع آن و سازمان ها و شركت هاي مشمول ذكر نام نظير سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران حقوق دولتي معادن و حق انتفاع و بدهي آن 3 سازمان تأمين اجتماعي حق بيمه و بدهي آن 4 بيمارستان هاي دولتي و دانشگاه هاي علوم پزشكي هزينه هاي درماني و بدهي آن 5 وزارت نفت و سازمان ها/شركت هاي تابع آن و سازمان ها و شركت هاي مشمول ذكر نام هزينه خوراك و سوخت و بدهي آن 6 وزارت نيرو و سازمان ها/شركت هاي تابع آن و سازمان ها و شركت هاي مشمول ذكر نام قبوض آب و برق و بدهي آن 7 گمرك جمهوري اسلامي ايران حقوق ورودي و بدهي آن 8 بانك يا موسسه اعتباري غير بانكي مجاز مسدودي ريالي بابت پيش پرداخت تخصيص ارز واردات 9 وزارت جهاد كشاورزي و سازمان ها/شركت هاي تابع آن و سازمان ها و شركت هاي مشمول ذكر نام نظير شركت بازرگاني دولتي ايران (GTC)، شركت خدمات حمايتي كشاورزي و شركت پشتيباني امور دام كشور هزينه كالاهاي اساسي، نهاده هاي دامي، زراعي و باغي و بدهي آن ها

دستگاه اجرايي مجاز موظف است حداقل بيست درصد (20 %) از تعهدات پرداخت نشده شخص بدهكار را از طريق اوراق گام موضوع اين ماده تسويه و يا با ساز و كار ترتيب پرداخت بپذيرد. در صورت ضرورت با تشخيص وزير امور اقتصادي و دارايي و رييس سازمان برنامه و بودجه كشور، درصد ياد شده با اعلام پيشيني (حداقل يك ماه) قابل تغيير مي باشد.

مؤسسه اعتباري عامل، مجاز به دريافت اوراق گام صادر شده توسط خود در رابطه با موضوع اين ماده نمي باشد.

در صورتي كه اوراق گام در شبكه بانكي كشور باشد (اعم از اينكه اوراق گام از نوع قابل انتقال به بازار سرمايه يا غيرقابل انتقال به بازار سرمايه باشد)، مؤسسه اعتباري عامل موظف به انتقال اوراق گام به دستگاه اجرايي مجاز از طريق تغيير ذي نفع اوراق گام در سامانه گام است.

در صورتي كه اوراق گام به بازار سرمايه منتقل شده باشد، انتقال اوراق به دستگاه اجرايي مجاز از طريق ساز و كاري كه سازمان بورس و اوراق بهادار ظرف دو هفته از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه فراهم مي نمايد، انجام مي گيرد.

سازمان تأمين اجتماعي درخصوص دريافت حق بيمه جاري مجاز است نسبت به پذيرش اوراق گام اقدام نمايد.

اوراق گام مشمول اين آيين نامه در زمان انتقال، بايد داراي مدت زمان تا سررسيد سه ماه يا كمتر از آن و تا انتهاي بهمن سال مالي پذيرش اوراق باشند

دستگاه اجرايي مجاز، مي تواند اوراق گام با سررسيد بيش از سه ماه تا حداكثر شش ماه را تا انتهاي بهمن ماه سال مالي پذيرش اوراق بپذيرد.

دستگاه اجرايي مجاز مي تواند اوراق گام پذيرش شده را تا سررسيد، نگهداري نمايد يا به ساير دستگاه هاي اجرايي مجاز و ساير اشخاص اعم از حقيقي و حقوقي به جز شبكه بانكي با رعايت ضوابط و مقررات انتقال دهد. هرگونه عمليات اوراق گام پذيرش شده مبني بر انتقال به بازار سرمايه يا خريد دين در شبكه بانكي توسط دستگاه اجرايي مجاز، ممنوع است.

تنزيل يا خريد دين اوراق گام پذيرش شده در چهارچوب اين آيين نامه، توسط مؤسسات اعتباري عامل طبق ضوابط و مقررات گام ممنوع است.

انتقال اوراق گام به سازمان امور مالياتي كشور به منزله ترتيب پرداخت بدهي بوده و به قيمت اسمي انجام مي گيرد.

مؤسسه اعتباري عامل موظف است در سررسيد، مبلغ اسمي اوراق گام (غيرقابل انتقال به بازار سرمايه) منتقل شده به دستگاه اجرايي مجاز را مطابق قوانين و مقررات مربوط به شماره حساب اعلام شده از سوي دستگاه ذي ربط واريز نمايد.

در صورت انتقال اوراق گام به بازار سرمايه، واريز وجه اوراق توسط شركت سپرده گذاري مركزي و تسويه وجوه انجام مي شود.

سازمان امور مالياتي كشور موظف است در جهت شفاف سازي فرآيندهاي مربوط، ظرف دو هفته از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، با صدور بخشنامه اي، ترتيبات مقرر در خصوص پذيرش اوراق گام بابت ترتيب پرداخت بدهي توسط مؤديان و ساز و كارهاي لازم براي تفويض اختيار بخشودگي تمام يا بخشي از جرائم قابل بخشش را حسب مقررات ماده (191) اصلاحي قانون ماليات هاي مستقيم مصوب 1380 اعلام نمايد.

دستگاه اجرايي مجاز، موظف است با صدور بخشنامه اي، ترتيبات مقرر در خصوص پذيرش اوراق گام بابت ترتيب پرداخت تعهدات پرداخت نشده آن را به سازمان ها/ شركت هاي تابع و مشمول ذكر نام خود ابلاغ نموده و ظرف سه ماه سازوكار اتصال سامانه هاي مربوط به سامانه گام را فراهم نمايد. تا زمان اتصال سامانه هاي مربوط به سامانه گام، اوراق گام در چارچوب رويه اعلامي بانك مركزي و از طريق مكاتبات اجرايي پذيرش مي شود.

در اجراي اين آيين نامه، در كليه مواردي كه دستگاه اجرايي مجاز مكلف به پذيرش اوراق گواهي اعتبار مولد (گام) بابت پرداخت يا ترتيب پرداخت تعهدات پرداخت نشده اشخاص بدهكار مي باشد، برات الكترونيكي نيز با همان شرايط و احكام، از حيث تسويه يا ترتيب پرداخت تعهدات پرداخت نشده، در حكم اوراق گام بوده و دستگاه اجرايي مجاز مكلف به پذيرش آن است.

هزينه هاي ناشي از تنزيل ابزارهاي تأمين مالي زنجيره توليد از جمله اوراق گام و برات الكترونيكي به عنوان هزينه قابل قبول مالياتي در راستاي اجراي ماده (147) قانون ماليات هاي مستقيم با اصلاحات بعدي پذيرفته مي شود.

محمد مخبر معاون اول رييس جمهور