طرح كلان و معماري شبكه ملي اطلاعات

مقدمه تحقق استقلال كشور، كاهش وابستگي و جلوگيري از دست اندازي بيگانگان در فضاي مجازي، تأمين نيازهاي عمومي مردم و ايجاد زيست بوم متناسب با فرهنگ اسلامي ـ ايراني، منوط به تحقق شبكه ملي اطلاعات و مستلزم فعاليت نظام مند و فراگير در تقويت، ساماندهي و توسعه محتوا و خدمات كاربردي فضاي مجازي است. به بيان ديگر، از يك سو معماري و كاركرد شبكه ملي اطلاعات بر اساس نيازمندي هاي خدمات و محتوا طراحي مي شود و عملكرد آن، تاثير مستقيمي بر ارتقاي كيفيت خدمات و محتوا خواهد داشت و از سوي ديگر، تقويت، ساماندهي و توسعه محتوا و خدمات كاربردي فضاي مجازي، در پيشرفت، ارتقاء و كاربردي‏‏ تر شدن شبكه ملي اطلاعات از اهميت ويژه‏اي برخوردار است.

خط مشي هاي حاكم بر شبكه ملي اطلاعات به منظور استفاده از ظرفيت هاي فضاي مجازي در جهت استقلال و تسهيل خدمت رساني، عدالت، شفافيت و پيشرفت اقتصادي و اجتماعي، خط مشي هاي حاكم بر شبكه ملي اطلاعات به شرح ذيل است:

1- درون زايي و خوداتكايي؛

2 - برون نگري؛

3 - فرصت سازي؛

4 - بازدارندگي، پايداري و تاب آوري در مقابل انواع تهديدات؛

5- حكمراني يكپارچه و منعطف؛

6- روزآمدي، نوآوري و آينده نگري؛

7 - مشاركت فعال ذي ربطان؛

8 - كاركرد فرهنگي ـ اجتماعي مبتني بر نقشه مهندسي فرهنگي كشور؛

9- توسعه سبز و سلامت محور.

اهداف راهبردي و عملياتي در افق ۱۴۰۴

۱ ـ اهداف راهبردي

1 - 1- دستيابي به جامعه ‏اي پيشرو و اخلاقمدار، با بهره ‏مندي عادلانه همه آحاد جامعه از فرصتهاي فضاي مجازي و رشد محتوا و خدمات داخلي، ارتقاء كيفيت زندگي و افزايش سواد فضاي مجازي منطبق بر ارزش ‏هاي اسلامي ـ ايراني؛

1 – 2 - ارتقاء جايگاه و كسب سهم مناسب از اقتصاد ديجيتال و شكوفايي كسب‏ و ‏كارهاي دانش‏ بنيان، خلاق و مولد با بهره ‏گيري از ظرفيت‏ هاي شبكه ملي اطلاعات مبتني بر سياست هاي كلي اقتصاد مقاومتي؛

1 - 3- فراهم‏ سازي زمينه‏ هاي حكمراني صالحانه در فضاي مجازي با تاكيد بر مردم‏ سالاري ديني، عدالت اجتماعي، آزاديهاي مشروع و مسئولانه، حفظ كرامت و حقوق انسان‏ ها و امنيت عمومي، شفافيت نظام اداري و مقابله با فساد و جرايم سايبري؛

1 - 4 - استقرار نظام جامع و فراگير در سطح ملي، براي امن ‏سازي ، پايدارسازي و تداوم ارايه خدمات زيرساخت‏ هاي حياتي، حساس و مهم؛

1 – 5- ارتقاء جايگاه جمهوري اسلامي ايران به تراز قدرتهاي سايبري جهاني با ايجاد موازنه تاثير و گسترش تعاملات دوجانبه و چندجانبه با ديگر كشورها در جهت اجماع‏ سازي، گفتمان‏ سازي، اقناع و شكل‏ دهي به قواعد، مقررات و استانداردهاي فضاي مجازي با ابتكارعمل و رويكرد مواجهه فعال؛

1 – 6 - حضور جريانساز و هدفمند در عرصه هاي ملي و فراملي فضاي مجازي براي ترويج گفتمان انقلاب اسلامي.

۲ ـ اهداف عملياتي اهداف عملياتي شامل چهار بخش است؛ در بخش اول به‏ صورت جامع به اهداف عملياتي شبكه ملي اطلاعات پرداخته شده و در سه بخش ديگر، آن دسته از اهداف عملياتي كه موجب پيشرفت، ارتقاء و كاربردي‏ تر‏شدن شبكه مي‏ شود، ارايه شده است.

2 ـ 1 ـ اهداف عملياتي شبكه ملي اطلاعات

2 - 2 – 1 – 1- پوشش هشتاد درصدي دسترسي پهن باند ثابت خانوارها با متوسط سرعت دسترسي بيست‏ وپنج مگابيت بر ثانيه و پوشش صد درصد جمعيت كشور براي دسترسي پهن باند سيار با سرعت متوسط ده مگابيت بر ثانيه؛

2 - 2 - 1 - 2- مزيت بخشي اقتصادي و تعرفه گذاري رقابتي در دسترسي به خدمات كاربردي و محتواي داخلي به ميزان حداقل دو برابر و در دسترسي به خدمات پايه كاربردي شبكه ملي اطلاعات به ميزان حداقل سه برابر نسبت به رقباي خارجي تا سال 1400؛

2 – 2 - 1 - 3 - مزيت بخشي كيفي[پاورقي 1] در دسترسي به خدمات و محتواي داخلي به ميزان پنج برابر نسبت به خدمات و محتواي خارجي تا پايان سال 1400؛

1 - با شاخص RTT و سنجه هاي ICMP و TCP

2 - 2 - 1 - 4- ارايه خدمات پايه كاربردي داخلي با سهم ترافيك هفتاد به سي نسبت به خدمات پايه كاربردي خارجي مشابه در سبد مصرفي كاربران و نرخ رشد ساليانه 15 درصدي؛

2 – 2 – 1 - 5 - ايجاد امكان اتصال حداقل ده درصد كاربران با دسترسي مبتني بر نسل جديد ارتباطات‏؛

2 – 2 – 1 - 6- هزينه سالانه دسترسي پهن باند خانگي به حداكثر دو درصد از سرانه درآمد ناخالص ملي؛

2 - 2 – 1 - 7 - امكان اتصال و دسترسي پرسرعت سازمان‏ ها، مراكز آموزشي، پژوهشي، حوزوي، كسب ‏و‏ كارها و كاربران تجاري با حداقل سرعت صد مگابيت‏ بر ثانيه؛

2 – 2 - 1 - 8- تأمين كيفيت [پاورقي2] شبكه در اتصال بين دو نقطه داخلي شبكه هاي هسته و تجميع با تأخير كمتر از سي ميلي ثانيه، اتلاف بسته داده [پاورقي 3] كمتر از يك ميليونيوم[پاورقي 4] و تاخير متغير[پاورقي 5] كمتر از دو ميلي ثانيه؛

2 - اين مشخصات شامل تغييرات ناشي از اعمال سياست هاي حاكميتي نيست.

3 –Packet Loss

4 – 6-e*10

5 - Jitter

2 - 2 -1 - 9 - تأمين خدمات مستقل زمان شبكه[پاورقي 6] براي همه زيرساخت هاي حياتي، حساس و مهم كشور بدون وابستگي به سامانه هاي ناوبري جهاني نظيرGPS ؛

6 - NTP

2 - 2 - 1 - 10- مديريت كامل منابع[پاورقي 7] ملي و بين ‏المللي مورد استفاده در زيرساخت ارتباطي كشور؛

7 - از قبيل نام و نشان، آدرس و فركانس

2 - 2 - 1 - 11 - پشتيباني كامل زيرساخت هاي ارتباطي كشور از نسخه شش پروتكل اينترنت[پاورقي 8] و كسب سهم سي درصدي در لايه دسترسي؛

8 - IPV6

2 -2 - 1 – 12- ارايه خدمات زيرشبكه‏ هاي امن و مديريت پذير‏؛

2 - 2 – 1 - 13 - ايجاد حداقل سه قطب مركز داده در سه استان و ايجاد نقطه حضور بين ‏‏الملل در منطقه ويژه ارتباطات و فناوري اطلاعات با رعايت اصول دفاعي و امنيتي؛

2 - 2 – 1 - 14 - شكل‏ گيري حداقل سه فراهم ‏كننده خدمات ابري داخلي با قابليت تأمين نيازهاي زيرساختي، ذخيره ‏سازي، پردازشي و سكويي براي همه خدمات پايه داخلي و كسب سهم بازار هشتاد درصدي از كل نياز خدمات ابري كشور؛

2 - 2 -1 - 15- استقرار كامل خدمات پايه كاربردي داخلي (با اولويت پيام رسان اجتماعي و موتور جستجو) با قابليت تأمين نيازهاي ملي و پاسخگويي به همه محتواهاي مورد نياز كشور با اولويت محتواهاي خط و زبان فارسي تا سال 1400؛

2 - 2 - 1 - 16 - قرارگيري زبان فارسي به عنوان زبان پيش‏ فرض در هشتاد درصد خدمات و تجهيزات هوشمند همراه؛

2 - 2 - 1 - 17 - استفاده از سيستم ‏عامل داخلي براي تمامي مراكز نظامي و امنيتي و زيرساخت‏ هاي حياتي در نسخه‏ هاي روميزي، سرور و سيستم هاي كنترل صنعتي؛

2 – 2 - 1 – 18 - تأمين يك سيستم‏ عامل داخلي امن تلفن همراه؛

2 - 2 - 1 - 19- كسب حداقل بيست درصد از سهم بازار گوشي تلفن همراه هوشمند با سيستم‏ عامل داخلي توسط توليدكنندگان داخلي؛

2- 2 - 1 - 20 - مصون سازي، كاهش آسيب پذيري و افزايش پايداري و تاب‏ آوري امنيتي و دفاعي شبكه ملي اطلاعات در برابر تهديدات بدون اتكا به خدمات خارجي؛

2- 2- 1- 21- ايجاد گذرگاه هاي ايمن داخلي؛

2 - 2 - 1 - 22 - تحقق كامل گذرگاه هاي ايمن مرزي؛

2 - 2 - 1 - 23- رشد بومي ‏سازي تجهيزات شبكه به ميزان ده درصد ساليانه بر اساس اولويت‏ هاي تعيين شده توسط مركز ملي فضاي مجازي؛

2 - 2 - 1 - 24 - بومي ‏سازي سامانه هاي امنيتي مورد نياز شبكه ملي اطلاعات به ميزان صد درصد؛

2 – 2 - 1 - 25- اجراي كامل نظام پيشگيري و مقابله با حوادث فضاي مجازي و نظام هويت معتبر در فضاي مجازي مصوب شوراي عالي فضاي مجازي؛

2 – 2 - 1- 26 - تأمين ادله الكترونيكي در خدمات شبكه ملي اطلاعات در چارچوب قوانين كشور و مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي؛

2 - 2 - 1 - 27 - اجراي الزامات صيانت از حريم خصوصي و حقوق عامه در سطح خدمات شبكه ملي اطلاعات در چارچوب طرح مصوب شوراي عالي فضاي مجازي و قوانين كشور؛

2 - 2- 1- 28- (غيرقابل انتشار)؛

2 - 2 - 1 - 29- ارتقاء سالم سازي خدمات شبكه ملي اطلاعات به ميزان بيست درصد در سال؛

2 - 2 - 1 - 30- ارتقاء سطح آمادگي امنيتي و دفاعي شبكه ملي.

2 ـ 2 ـ اهداف عملياتي خدمات كاربردي

2 - 2 – 2 - 1- رسيدن به شاخص تمركز مطلوب[پاورقي 9] در سكوهاي بومي خدمات؛

9 - مركز ملي فضاي مجازي شاخص تمركز مطلوب گروه هاي خدماتي مختلف فضاي مجازي را در دوره هاي دو ساله اعلام مي كند.

2 - 2 - 2 - 2 - استقرار كامل سكوهاي ارايه خدمات الكترونيكي اعم از دولت، سلامت، تجارت، آموزش، قضايي، گردشگري، حمل ‏و‏ نقل و انتظامي با تعرفه مناسب براي آحاد مردم؛

2 - 2 - 2 - 3- دستيابي به سهم ده درصدي اقتصاد ديجيتال از كل اقتصاد كشور؛

2 - 2 – 2 - 4 - افزايش سهم خرده فروشي الكترونيكي به ميزان ده درصد از كل بازار خرده ‏فروشي كشور؛

2 – 2 - 2 - 5- رسيدن مجموع سرمايه ‏گذاري صندوق ‏هاي سرمايه ‏گذاري جسورانه معادل دويست ميليون يورو در سال و سهم جمع سپاري در كشور معادل شصت ميليون يورو در سال؛

2 - 2 - 2 - 6 - ايجاد حداقل دو سكوي ارايه خدمت با سهم بيست درصدي از كاربران منطقه و داراي بازار جهاني؛

2 – 2 – 2 -7- استقرار نظام جامع تنظيم مقررات خدمات فضاي مجازي؛

2 - 2 - 2 – 8 - نظام مندسازي فعاليت خدمات خارجي در شبكه ملي اطلاعات.

2 ـ 3 ـ اهداف عملياتي محتوا [پاورقي 10]

10 - محتوا در اين حوزه به هر اثر ديجيتال ديداري،‌ شنيداري،‌ نوشتاري و يا هر تركيبي از آن ها اطلاق مي شود . محتوا از منظر نوع توليد،‌ به كاربر محور و حرفه اي (اعم از موسيقي، فيلم و سريال) تقسيم شده كه ضوابط و الزامات آن در نظام تنظيم مقررات زنجيره توليد، نشر و مصرف محتوا و خدمات محتوايي تعيين مي شود .

2 - 2- 3- 1 - استقرار نظام تنظيم مقررات زنجيره توليد، نشر و مصرف محتوا؛

2- 2 - 3 - 2- استقرار نظام مالكيت معنوي و مادي محتواي داخلي تا سال 1400؛

2- 2- 3 - 3 - دستيابي اقتصاد محتواي داخلي به سهم پانزده درصدي از اقتصاد ديجيتال كشور با نرخ رشد ساليانه پنجاه درصد؛

2 – 2 – 3 - 4- تحقق سهم هفتاد درصدي خدمات محتوايي داخلي (اعم از ويديوي درخواستي و اشتراك ويديو) از ترافيك مصرفي كاربران با نرخ رشد ساليانه چهل درصدي از طريق تنظيم مقررات توليد و خدمات محتوا؛

2 – 2 - 3 - 5 - سهم حداقل چهل درصدي محتواي حرفه اي داخلي سازگار با فرهنگ اسلامي ـ ايراني از سبد محتواي حرفه‏ اي سكوهاي داخلي و سكوهاي خارجي مجاز در كشور؛

2- 2 – 3 – 6 - ايجاد شبكه اختصاصي ايمن، سالم و مفيد كودك و نوجوان و افزايش سهم ترافيك محتواي مفيد اختصاصي رده ‏‏هاي سني كودك و نوجوان به پانزده درصد از ترافيك كل كشور؛

2- 2- 3 - 7- تامين نياز كشور به دانشنامه عمومي فراگير و دانشنامه ها و بانك هاي اطلاعاتي تخصصي در حوزه ‏هاي مختلف علوم؛

2 - 2 - 3 - 8- افزايش نرخ رشد ساليانه سي درصدي سهم بازي ‏هاي رايانه ‏اي داخلي؛

2 – 2 – 3 - 9- تامين نياز محتوايي كشور در خدمات ويديوي درخواستي و اشتراك ويديو از طريق سامانه ها و سكوهاي داخلي با حداقل ده ميليون مشترك فعال؛

2 – 2 -3 - 10- گسترش منطقه اي و بين ‏المللي سامانه هاي داخلي اعم از شبكه هاي اجتماعي و نمايشي برخط با جذب سي درصد از كاربران منطقه غرب آسيا، كشورهاي عضو اكو و كشورهاي عربي؛

2- 2- 3 - 11 - رده بندي محتواي حرفه اي منتشر شده و محتواي كاربر محور با تأكيد بر ساز و كارهاي خود تنظيم‏ گري؛

2- 2 – 3 - 12 - افزايش سهم صفحات فارسي از وب به بيش از چهار درصد؛

2 - 2- 3 - 13- كسب سهم چهل درصدي ابزارهاي بومي خط و زبان فارسي و آزادسازي پيكره ها و منابع محتوايي مورد نياز؛

2 - 2 - 3 - 14 - دستيابي به حداقل سه سامانه خدمات ارزيابي و صحت ‏سنجي اخبار و محتوا؛

2 - 2 - 3 - 15 - تامين نياز كشور در حوزه سكوهاي آموزشي فراگير اعم از آموزش ‏هاي دانشگاهي، مقاطع تحصيلي، عمومي و مهارتي با ظرفيت ارايه خدمات به بيست ميليون كاربر؛

2- 2- 3 - 16- رشد ساليانه چهل درصدي سهم تبليغات قانوني از كل بازار تبليغات سكوهاي داخلي و خارجي فعال در كشور؛

2 - 2 - 3 - 17- افزايش ساليانه بيست ‏و پنج درصدي محتواي مرتبط با فرهنگ‏ سازي و سواد فضاي مجازي.

2 ـ 4 ـ اهداف عملياتي سالم‏ سازي محتوا و امنيت خدمات

2 – 2 - 4 - 1- كاهش نرخ رشد جرايم فضاي مجازي به ميزان ساليانه حداقل سي درصد با فراهم‏ سازي امكانات، زيرساخت ‏هاي لازم و ارتقاء توان پيشگيري و مقابله با جرايم و حوادث فضاي مجازي؛

2- 2 - 4 - 2 - ارتقاء توان دستگاه‏ هاي امنيتي، انتظامي و قضايي در اشراف اطلاعاتي و شناسايي و مقابله با تخلفات و جرايم سازمان ‏يافته فضاي مجازي به ميزان حداقل ساليانه بيست‏ و پنج درصد؛

2- 2 - 4- 3 - كاهش متوسط زمان پاسخگويي به استعلام‏ هاي قضايي و رسيدگي به شكايات مرتبط با جرايم فضاي مجازي به ميزان ساليانه حداقل سي درصد؛

2 - 2 - 4 - 4 - ارتقاء سالم‏ سازي و كاهش محتواي آسيب رسان و مجرمانه در فضاي عمومي به ميزان ساليانه حداقل سي درصد؛

2 - 2 - 4 - 5 - استقرار نظام حقوقي و ديپلماسي سايبري در حفظ و صيانت از حقوق و منافع ملي؛

2 - 2 - 4 - 6- ارتقاء اشراف، رصد، ضرايب امنيتي و امكان اعمال سياست‏ هاي حاكميتي در لايه خدمات كاربردي و محتوا بر اساس پيوست امنيتي؛

2 - 2 - 4 - 7 - ايجاد نظام هوشمند بومي امنيت و دفاع سايبري؛

2- 2 – 4 - 8- مديريت مخاطرات و ارتقاء امن ‏سازي خدمات به ميزان ساليانه حداقل سي درصد؛

2 - 2 - 4 - 9 - كاهش مدت زمان رسيدگي به حوادث فضاي مجازي به ميزان ساليانه حداقل سي ‏درصد از طريق تقويت تيم ‏هاي پاسخگويي به حوادث.

معماري شبكه ملي اطلاعات با توجه به مصوبات جلسه‏هاي شماره پانزده مورخ 1392/10/03 و شماره سي ‏و پنج مورخ 1395/09/20 شوراي عالي فضاي مجازي، شبكه ملي اطلاعات به‏عنوان يك زيرساخت پيچيده و برخوردار از زيرسيستم ها، اجزاي متنوع و تعاملات چند وجهي بين اجزاء و زيرسيستم‏ ها، نيازمند يك مدل مفهومي براي ترسيم معماري است تا در عين ساده و قابل فهم بودن نشان دهنده تماميت و انطباق آن با سند تبيين الزامات شبكه ملي اطلاعات باشد. معماري شبكه ملي اطلاعات نيز نيازمند الگويي است تا توصيف كننده ساختار و روابط پيچيده و درهم تنيده بين اجزاء و زيرسيستم هاي شبكه ملي اطلاعات باشد و تصوير جامعي از شبكه ملي اطلاعات ارايه كند. مدل مفهومي شبكه ملي اطلاعات مطابق محدوده تعيين شده در شكل شماره 1 و نمايه معماري فني آن مطابق شكل شماره 2 است. بر اساس اين مدل، لايه‏ هاي محتوا و خدمات كاربردي خارج از قلمرو شبكه ملي اطلاعات بر اساس سند تبيين الزامات اين شبكه است، ليكن تأمين نيازهاي ملي فضاي مجازي، تحقق استقلال و كاهش وابستگي و مداخله بيگانگان در فضاي مجازي كشور، مستلزم شكل گيري و پيشرفت تمامي لايه‏ ها، به ‏صورت همگن و هماهنگ است. اين معماري با رويكردي جامع و خدمت‏ گرا [پاورقي 11] و با در نظرگرفتن سبد خدمات شبكه ملي اطلاعات، پاسخگوي نيازهاي كنوني مندرج در اسناد بالادستي بوده و با نگاهي[پاورقي 12] به فناوري ‏هاي آينده[پاورقي 13] ، زمينه توسعه و مزيت ‏بخشي براي زيست بوم خدمات و محتواي اسلامي ـ ايراني را ايجاد خواهد كرد. اجزاي شبكه ملي اطلاعات در دو بخش زيرساخت و خدمات شبكه ملي اطلاعات در جدول شماره 1 ارايه شده است. مركز ملي فضاي مجازي موظف است با همكاري وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مدل مفهومي، نمايه معماري فني و اجزاي شبكه ملي اطلاعات را متناسب با نياز و تحولات فناورانه و ملاحظات حكمراني در دوره هاي زماني دوساله و در چارچوب اهداف اين سند بازنگري كند. شكل شماره 1 – مدل مفهومي فضاي مجازي كشور شكل شماره 2 – نمايه معماري فني شبكه ملي شكل 1 و 2

11 - Service Oriented

12 – Perspective

13 - Future technologies

اجزاي شبكه ملي اطلاعات اجزاي شبكه ملي اطلاعات در دو بخش زيرساخت و خدمات شبكه ملي اطلاعات در جدول شماره ۱ ارايه شده است. مركز ملي فضاي مجازي موظف است با همكاري وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مدل مفهومي، نمايه معماري فني و اجزاي شبكه ملي اطلاعات را متناسب با نياز و تحولات فناورانه و ملاحظات حكمراني در دوره هاي زماني دو ساله و در چارچوب اهداف اين سند بازنگري كند.

جدول شماره 1 – اجزاي شبكه ملي اطلاعات فهرست اجزاي زيرساخت فهرست خدمات شبكه ملي اطلاعات 1– شبكه هسته؛ 1– خدمات ارتباطي؛ 2 - شبكه هاي تجميع؛ 2– خدمات ميزباني مراكز داده؛ 3– شبكه هاي دسترسي؛ 3– خدمات نام و نشانگذاري؛ 4– مراكز تبادل ترافيك داخلي؛ 4– خدمات تبادل پيام و اطلاعات؛ 5– مراكز تبادل ترافيك بين الملل؛ 5– خدمات ابري عمومي و اختصاصي؛ 6– شبكه هاي توزيع محتوا؛ 6 - خدمات ابري زيرساختي؛ 7 – سرورهاي دامنه؛ 7– مرورگر بومي؛ 8 – گذرگاه هاي ايمني داخلي؛ 8 - خدمات سالم سازي؛ 9– دروازه هاي مرزي بين الملل؛ 9– پشتيباني خدمات رصد و پايش و هوشمندي آن در تعامل، تحليل و پردازش؛ 10 – گذرگاه هاي ايمني مرزي بين الملل؛ 10– خدمات همزماني (NTP ) 11– منطقه ويژه ارتباطات و فناوري اطلاعات؛ 11– خدمات پيوست امنيتي؛ 12 – شبكه هاي اختصاصي؛ 12 – تأمين ادله ديجيتال؛ 13– شبكه و زيرساخت ابري دولت؛ 13– مديريت هويت معتبر(تأمين شناسه و گواهي ديجيتال)؛ 14– مراكز داده عمومي؛ 14– پيام رسان و شبكه اجتماعي؛ 15– مراكز داده اختصاصي؛ 15– خدمات پايه مكاني و نقشه؛ 16– قطب هاي مراكز داده؛ 16– مخازن، كتابخانه ها وAPI ها؛ 17– زيرساخت ابرعمومي، اختصاصي، تركيبي و خدمات پايه؛ 17– سيستم عامل داخلي؛ 18– سرورهاي همزماني NTP))؛ 18– رايانامه داخلي؛ 19 - مركز مديريت يكپارچه امنيت؛ 19– خدمات دسترسي به اينترنت؛ 20– مركز مديريت يكپارچه سالم سازي؛ 20– جويشگر داخلي؛ 21– مركز رصد و پايش شبكه ملي اطلاعات؛ 21– خدمات صيانت از داده؛ 22 - خدمات مقابله با حوادث؛ 23– خدمات امن سازي، كاهش آسيب پذيري و افزايش پايداري و تاب آوري؛ 24– خدمات مديريت يكپارچه سالم سازي؛ 25– خدمات مديريت يكپارچه امنيت؛ 26– خدمات مديريت منابع شبكه ملي اطلاعات؛ 27 - خدمات ارتباطي امن زيرساختها؛ 28 - خدمات گذرگاهي؛ 29– خدمات مديريت يكپارچه دفاعي؛ 30– خدمات پيوست فرهنگي.

اقدامات كلان و نگاشت نهادي فهرست اقدامات كلان و نگاشت هاي نهادي مرتبط با اهداف عملياتي شبكه ملي اطلاعات به شرح جدول شماره ۲ است. اقدامات كلان و نگاشت نهادي براي تحقق اهداف عملياتي خدمات كاربردي و محتوا، در چارچوب تقسيم كار مركز ملي فضاي مجازي خواهد بود.

جدول شماره 2– اقدامات كلان و نگاشت نهادي شبكه ملي اطلاعات رديف اقدام كلان نهاد متولي 1 رقابت پذيركردن و ارتقاي پايداري شبكه هاي تجميع درون استاني، درون شهري و شبكه دسترسي و ارتقاء فناوري دسترسي ارتباطات ثابت (شامل تدوين ساز و كار استفاده بهينه و اشتراكي از شبكه دسترسي ارتباطات ثابت) كميسيون تنظيم مقررات ارتباطات 2 ايجاد پوشش سراسري براي دسترسي تمامي شهرها و روستاهاي بالاي بيست خانوار به شبكه ملي اطلاعات با كيفيت مطلوب وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 3 مديريت بهينه طيف فركانسي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 4 بهينه سازي و اصلاح مهندسي ترافيك در شبكه و تمركز زدايي (داخلي و بين المللي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 5 ارتقاء پايداري ارتباطات بين الملل، هاب رومينگ بين الملل و حضور در نقاط متنوع تبادل ترافيك جهاني وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 6 ايجاد مراكز تبادل ترافيك بين الملل در منطقه ويژه ارتباطات و فناوري اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 7 ارتقاء پايداري مراكز تبادل ترافيك داخلي و ارايه خدمات متنوع به كليه اپراتورها، مراكز داده و ارايه كنندگان خدمات ابري و محتوايي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 8 ايجاد قطب هاي مراكز داده در مقياس اقتصادي) حمايت از سرمايه گذاري بخش خصوصي فعال و ايجاد نظام رتبه بندي مراكز داده( وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 9 ايجاد مناطق ويژه ارتباطات و فناوري اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 10 مشاركت در پروژه هاي توسعه زيرساخت هاي ارتباطي و بين المللي و منطقه اي به منظور تأمين ارتباطات بين الملل از مسيرهاي مختلف وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 11 ايجاد و توسعه زيرساخت خدمات ابري توزيع شده اعم از ذخيره سازي ابري و نرم افزارهاي ابري وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 12 مديريت يكپارچه منابع آدرس و نام هاي دامنه با تأكيد براستفاده از76 IP وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 13 ارتقاء كارآيي، اتكاپذيري، استقلال و پايداري سامانه هايDNS در تمامي شرايط وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 14 ايجاد و توسعه دروازه هاي مرزي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 15 آزادسازي ترانزيت ترافيك و ساخت مسيرهاي ترانزيتي توسط بخش خصوصي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 16 ايجاد سيستم عامل داخلي براي مراكز امنيتي، نظامي، حياتي، حساس و مهم وزارت دفاع و پشتيباني از نيروهاي مسلح - وزارت اطلاعات 17 ايجاد سيستم عامل داخلي براي تلفن همراه وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 18 ايجاد و توسعه جويشگر داخلي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 19 حمايت از توليد گوشي تلفن هاي همراه هوشمند داخلي وزارت صنعت، معدن و تجارت 20 ايجاد ساز و كارهاي بي اثرسازي محدوديت هاي خارجي از قبيل مخازن نرم افزاري، به روزرساني ها و وصله هاي مربوط، خدماتHttps و نيز انواع نرم افزارهاي كاربردي در كليه شرايط براي كاربران داخلي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 21 ايجاد و توسعه سكوي رايانامه هاي داخلي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 22 توسعه پيام رسانهاي اجتماعي بومي تا رسيدن به ظرفيت 50 ميليون كاربر فعال وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 23 ايجاد ابر دولت با امكان تعامل با سكوهاي ديجيتال براي استفاده از داده ها و خدمات دستگاه هاي دولتي و حاكميتي با رعايت ملاحظات امنيتي ملي، عمومي و فردي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 24 ايجاد و توسعه مرورگر بومي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 25 ايجاد امكان رصد و پايش مستمر وضعيت و روند خدمات كسب و كارهاي ديجيتال داخلي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 26 شناسايي رشته ها و تخصص هاي مورد نياز دانشگاهي براي رشد و ارتقاي سطح منابع انساني موجوديت هاي مختلف شبكه ملي اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 27 حضور فعال و موثر در تعاملات بين المللي حكمراني اينترنت ( مديريت IP، نام هاي دامنه، DNS و... ) وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 28 ايجاد سامانه ها و ساز و كارهاي لازم براي ارايه خدمات اينترنت در شرايط خاص و بحراني وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 29 توسعه ابزارهاي تحليل جريان ترافيك در سطح اپراتورهاي شبكه وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 30 توسعه خدمات پايه مكاني و نقشه بومي معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري 31 تدوين نظام تعرفه و مدل اقتصادي خدمات ارتباطي و شبكه ملي اطلاعات كميسيون تنظيم مقررات ارتباطات 32 بومي سازي تجهيزات شبكه وزارت صنعت، معدن و تجارت - معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري 33 تأمين و تخصيص بودجه مورد نياز براي شكل گيري خدمات پايه و ابزارهاي ضروري شبكه ملي اطلاعات در بودجه هاي سنواتي سازمان برنامه و بودجه كشور 34 تدوين شيوه نامه ها و مديريت مهاجرت دستگاه هاي دولتي و نهادهاي عمومي به خدمات پايه داخلي مركز ملي فضاي مجازي 35 اجراي طرح جامع امنسازي خدمات ارتباطي و پايه كاربردي در چارچوب پيوست امنيتي شبكه ملي اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات – وزارت اطلاعات 36 اجراي برنامه پيشگيري ومقابله با حوادث خدمات ارتباطي و كاربردي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات - وزارت اطلاعات 37 توسعه خدمات امنيت ابري وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 38 اجراي طرح جامع پيوست كنترلي در چارچوب پيوست امنيت شبكه ملي اطلاعات وزارت اطلاعات 39 ايجاد نظام يكپارچه نظارت بر صيانت از داده ها در خدمات ارتباطي و پايه كاربردي شبكه ملي اطلاعات در چارچوب مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي 40 ايجاد سامانه يكپارچه ادله الكترونيكي زيرساخت ها و خدمات شبكه ملي اطلاعات در چارچوب مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي 41 ارتقاء عملكرد گذرگاه هاي ايمن مرزي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 42 ايجاد و توسعه گذرگاه هاي ايمن داخلي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مركز مديريت راهبردي افتا 43 تأمين شناسه معتبر در لايه ارتباطي و ايجاد چارچوب تعامل پذيري هويت هاي معتبر وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 44 اجراي طرح ساماندهيVPN ها و فناوري هاي حاكميت گريز وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات – وزارت اطلاعات – قوه قضائيه 45 تأمين خدمات ارتباطي امن مورد نياز شبكه دولت الكترونيك و زيرساخت هاي حياتي، حساس و مهم وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 46 بومي سازي تجهيزات مورد نياز امن سازي خدمات ارتباطي و پايه كاربردي شبكه ملي اطلاعات معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري - وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح 47 اعتبارسنجي تجهيزات و خدمات شبكه ملي اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات - مركز مديريت راهبردي افتا 48 ارتقاء و اجراي طرح سالم سازي و پالايش در چارچوب مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي 49 تأمين داخلي گواهي پروتكل هاي امنيتي اعم از SSL وزارت صنعت، معدن و تجارت 50 ايجاد نظام پيشگيري و مقابله با جرايم فضاي مجازي در چارچوب مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي 51 اجراي پيوست پدافند غيرعامل شبكه ملي اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 52 ايجاد مركز دفاع سايبري در چارچوب مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي 53 فعالسازي ديپلماسي سايبري و دفاع از حقوق كشور در حوزه بين الملل وزارت امورخارجه