راي شماره2319 ﻫﯿﺄت ﻋﻤﻮﻣﯽ دﯾﻮان ﻋﺪاﻟﺖ اداري ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع:ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎره 8198/98/د ـ1398/4/13 ﻣﺪﯾﺮ اﻣﻮر اداري و ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ داﻧﺸﮕﺎه اراك در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﺑﻼغ ﻣﺼﻮﺑﻪ ﻫﯿﺄت رﺋﯿسه اﯾﻦ داﻧﺸﮕﺎه درﺧﺼﻮص ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﯽ اﺳﺘﻔﺎده ار ﻣﺮﺧﺼﯽ اﺳﺘﺤﻘﺎﻗﯽ اﻋﻀﺎي ﻫﯿﺄت ﻋﻠﻤﯽ از ﺗﺎرﯾﺦ1398/4/15 تا1398/6/15 ابطال شد

شماره 0000050 – 29 /8 /1400 بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس ھيأت مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمھوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي ھيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 140009970905812319 مورخ 11 /8 /1400 با موضوع « نامه شماره 98 / 8198 / دـ 1398 / 4 / 13 مدير امور اداري و پشتيباني دانشگاه اراك در رابطه با ابلاغ مصوبه هيأت رئيسه اين دانشگاه در خصوص بازه زماني استفاده از مرخصي استحقاقي اعضاي هيأت علمي از تاريخ 15 /4 /1398 تا 15 /6 /1398 ابطال شد .» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد . مديركل ھيأت عمومي و ھيأتھاي تخصصي ديوان عدالت اداري – يدالله اسمعيلي فرد تاريخ دادنامه : 1400 / 8 / 11 شماره دادنامه : 2319 شماره پرونده : 0000050 مرجع رسيدگي : هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي : آقاي عليرضا آذربخت بنكده موضوع شكايت و خواسته : ابطال نامه شماره 98 / 8198 / دـ 1398 / 4 / 13 مدير امور اداري و پشتيباني دانشگاه اراك گردش كار : شاكي به موجب دادخواستي ابطال نامه شماره 98 / 8198 / د ـ 1398 / 4 / 13 مدير امور اداري و پشتيباني دانشگاه اراك را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه : " اينجانب عليرضا آذربخت بنكده هيأت علمي رسمي قطعي پايه 13 مرتبه دانشيار در دانشگاه اراك مشغول به خدمت مي‌باشم . بر اساس ماده 81 از آيين‌ نامه استخدامي اعضاي هيأت علمي دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي، پژوهشي و فناوري به شماره 15 / 273298 ـ 1390 / 12 / 27 اينجانب حق استفاده از دو ماه مرخصي استحقاقي با استفاده از حقوق، فوق‌العاده‌ها و مزاياي مندرج در حكم برخوردار مي‌باشم كه بر اساس ماده 82 همان آيين‌ نامه در صورت عدم استفاده عضو ( اينجانب ) از مرخصي استحقاقي ساليانه، در مورد بنده در حال حاضر با توجه به عدم احراز پست سازمان مصوب ستاره دار ( موضوع تبصره 1 ماده 82 ) ، مرخصي استحقاقي مذكور قابل ذخيره يا بازخريد نخواهد بود . در مصوبه مورد دادخواست ( مصوبه هيأت رئيسه دانشگاه اراك مورخ 1398 / 3 / 25 ) به صراحت استفاده از مرخصي استحقاقي را در بازه زماني 1398 / 4 / 15 تا 1398 / 6 / 15 الزام نموده است و 5 روز مرخصي مربوط به تعطيلات عيد را نيز محاسبه نموده است . با شمارش روزهاي غيرتعطيل در تقويم رسمي كشور در بازه زماني ابلاغ شده مشخص مي‌گردد كه حداكثر بنده مي‌توانم 43 روز از مرخصي استفاده كنم كه با اضافه كردن 5 روز مرخصي عيد مجموعاً به تعداد 48 روز مي‌ رسيم . با توجه به مرخصي سالانه 60 روزه اينجانب، اختلاف 60 و 48 به ميزان 12 روز مرخصي اينجانب اجباراً و الزاماً سوخت مي‌شود . لازم به ذكر است كه در عمل حتي امكان استفاده از آن 48 روز مرخصي نيز وجود ندارد به دو دليل : الف ـ بسياري از وظايف هيأت علمي در تابستان اجتناب ناپذير است از جمله برگزاري جلسات دفاع تز ارشد و دكتري + تصحيح برگه‌هاي ترم بهار و نهايي كردن نمرات + راهنمايي پايان نامه دانشجويان + شركت در جلسات گروه و غيره . ب ـ پيوست 3 به صراحت نشان مي‌دهد كه رياست دانشكده فني و مهندسي تقاضاي مرخصي بنده حتي در بازه زماني مورد ابلاغ هيأت رئيسه دانشگاه، را نيز مخالفت نموده‌اند ! چه برسد به خارج از اين بازه در عمل ظاهراً مسئولين دانشگاه هيچ اعتقادي به تامين شرايط و بستر مناسب براي استفاده از مرخصي استحقاقي ـ كه حق مسلم هر مستخدم دولتي است ـ ندارند . در پايان با ادله فوق‌الذكر خواستار ابطال مصوبه مورد دادخواست را از ديوان عدالت اداري خواستارم ." در پي اخطار رفع نقصي كه از طرف دفتر هيأت عمومي و هيأتهاي تخصصي ديوان عدالت اداري براي شاكي ارسال شده بود، وي به موجب لايحه مورخ 1400 / 1 / 18 توضيح داده است كه : " مصوبه مورد دادخواست اصالتاً و صراحتاً مصداق خروج از حدود اختيارات قانوني ( مصداق بند ب ذيل ) و همچنين برخلاف قوانين ( مصداق بند الف و ج و د ذيل ) محسوب مي‌گردد . موارد چهارگانه تعارض به شرح ذيل مي‌باشند : الف ـ بند ج ـ3 از ماده 10 آيين‌ نامه جامع مديريت دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي مصوب جلسه 684 ـ 1389 / 12 / 10 شوراي عالي انقلاب فرهنگي ( همعرض قانون ) ب ـ مواد 81 و 82 از آيين‌ نامه استخدامي اعضاي هيأت علمي دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي، پژوهشي و فناوري به شماره 15 / 273298 ـ 1390 / 12 / 27 ( و همچنين نسخه جديد آن با متن يكسان به شماره 97455 ـ 1395 / 5 / 11 ) ج ـ ماده 1 قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور د ـ ماده 10 قانون اهداف، وظايف و تشكيلات وزارت علوم توضيح مربوط به بند الف ـ متن بند ج ـ3 از ماده 10 آيين‌ نامه جامع مديريت دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي، پژوهشي و فناوري مصوب جلسه 684 ـ 1389 / 12 / 10 شوراي عالي انقلاب فرهنگي در زمينه وظايف و اختيارات هيأت رئيسه دانشگاه : « فراهم نمودن بستر مناسب به منظور اجرايي نمودن مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي، هيأت امناء، آيين‌نامه‌ها و بخشنامه‌هاي ابلاغي از سوي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و ساير مراجع ذيصلاح » با عنايت به اينكه مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي همعرض قانون مي‌باشند، رياست دانشگاه و هيأت رئيسه دانشگاه موظف به رعايت اين قانون در مصوبات خود مي‌باشند . لذا وفق اين قانون، هيأت رئيسه دانشگاه اصالتاً و صراحتاً موظف به اجرا نمودن مواد 81 و 82 از آيين‌ نامه استخدامي وزارت علوم ( مصداق بند ب ) مي‌باشد و با توجه به اينكه مصوبه مورد دادخواست در تضاد آشكار با مواد 81 و 82 مذكور ( بند ب ) مي‌باشد، مصوبه مورد دادخواست مصداق خروج از حدود و وظايف هيأت رئيسه دانشگاه و همچنين در تضاد با قانون بند ( الف ) مي‌باشد . توضيح مربوط به بند ب ـ مصوبه مورد دادخواست در تعارض آشكار با مواد 81 و 82 از آيين‌ نامه استخدامي اعضـاي هيـأت علمي دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي، پژوهشـي و فناوري به شمـاره 15 / 273298 ـ 1390 / 12 / 27 ( و همچنين نسخه جديد آن با به شماره 97455 / وـ 1395 / 5 / 11 مي‌باشد . متن ماده 81 : « اعضاي پيماني و رسمي به ترتيب از يك و دو ماه به ازاي هر سال خدمت از مرخصي استحقاقي با استفاده از حقوق، فوق‌العاده و مزاياي مندرج در حكم برخوردار مي‌گردند . استفاده از مرخصي باتشخيص مقام مسئول ذي ربط و الزاماً در تابستان و نيمه اول فروردين ماه مجاز مي‌باشد . در موارد ضروري، با درخواست عضو و تأييد رئيس مؤسسه با مقام مجاز از طرف وي، استفاده از مرخصي بلامانع است .» متن ماده 82 : « در صورت عدم استفاده عضو از مرخصي استحقاقي ساليانه، مرخصي وي به استثناي مشمولان تبصره ذيل اين ماده قابل ذخيره يا بازخريد نخواهد بود .» متن ماده 16 آيين‌ نامه مرخصي‌ها موضوع ماده 84 قانون مديريت خدمات كشوري و تبصره‌هاي آن : « تعطيلات ميان مرخصي جز مرخصي استحقاقي محاسبه نمي‌شود .» با عنايت به اينكه مصوبه مورد دادخواست اين پرونده، استفاده از مرخصي استحقاقي را صرفاً در بازه زماني دو ماهه 1398 / 4 / 15 تا 1398 / 6 / 15 محدود نموده است و با عنايت به عدم احتساب تعطيلات ( ماده 16 ) لذا امكان استفاده از 2 ماه مرخصي استحقاقي براي اعضاي رسمي از جمله اينجانب سلب گرديده است . توضيح آن كه با فرض تبعيت از مصوبه مورد دادخواست، اينجانب قادر به استفاده 43 روزه مرخصي 60 روزه خود مي‌باشم . اين مساله با شمارش روزهاي كاري در بازه زماني دو ماهه 1398 / 4 / 15 تا 1398 / 6 / 15 در تقويم رسمي كشور بديهي است . با اضافه نمودن 5 روز مرخصي در تعطيلات نوروز ( ذكر شده در متن مصوبه مورد دادخواست ) حداكثر استفاده بنده از مرخصي به 48 روز خواهد رسيد و عملاً حق استفاده از 12 روز مرخصي اينجانب ( اختلاف 60 و 48 روز ) غيرقابل استفاده و سلب مي‌گردد . توضيح مربوط به بند ج ـ اين ماده قانوني دانشگاه‌ها ( از جمله دانشگاه اراك مصداق شكواييه حاضر ) را از رعايت قوانين و مقررات عمومي حاكم بر دستگاه‌هاي دولتي مستثنا نموده ليكن تبعيت از چهارچوب مصوبات و آيين‌‌نامه‌‌هاي مالي، معاملاتي، اداري، استخدامي، و تشكيلاتي مصوب هيأت امنا كه حسب مورد به تأييد وزيران علوم، تحقيقات و فناوري رسيده باشد را الزام نموده است . دادخواست اينجانب نيز در شكواييـه حاضر براساس مقررات و آيين‌نامه‌هاي مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي و ايضاً وزارت علوم بوده كه براي دانشگاه اراك لازم‌الاجراست . توضيح آن كه دو مورد ضوابط مورد استناد اينجانب در دادخواست حاضر، آيين‌ نامه استخدامي است كه مصوب هيأت امنا و ايضاً وزارت علوم ( بند ب ) مي‌باشد و آيين‌نامه مديريت دانشگاه‌ها مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي و ايضاً مصوب وزارت علوم كه مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي ( بند الف ) همعرض قانون شمرده مي‌شوند . لذا هر دو مورد براي رياست دانشگاه اراك لازم‌الاجراست . توضيح مربوط به بند د ـ ماده 10 قانون اهداف، وظايف وتشكيلات وزارت علوم، دانشگاه‌ها ( از جمله دانشگاه اراك مصداق شكواييه حاضر ) را از رعايت قوانين و مقررات عمومي حاكم بر دستگاه‌هاي دولتي مستثنا نموده ليكن تبعيت از چهارجوب ضوابط و آيين‌نامه‌هاي مصوب هيأت امنا و تأييد وزارت علوم رسيده باشد را الزام نموده است . دادخواست اينجانب نيز در شكواييه حاضر بر اساس مقررات و آيين‌نامه‌هاي مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي ( بند الف ) و ايضاً وزارت علوم ( بند ب ) بوده كه براي دانشگاه اراك لازم‌الاجراست . " متن مقرره مورد اعتراض به شرح زير است : " به : اعضاي محترم هيأت علمي موضوع : ابلاغ بازه زماني استفاده از مرخصي اعضاي هيأت علمي در تابستان 98 با اهداي سلام احتراماً با عنايت به مصوبه هيأت رئيسه دانشگاه مورخ 1398 / 3 / 25، بازه زماني استفاده از مرخصي استحقاقي اعضاي هيأت علمي از تاريخ 1398 / 4 / 15 تا 1398 / 6 / 15 تعيين مي‌گردد . لازم به توضيح است ميزان مرخصي اعضاي هيأت علمي پيماني 30 روز و رسمي 60 روز در سال مي‌باشد كه از اين ميزان 5 روز در تعطيلات نوروز استفاده شده است و اعضا مي‌تواند از مانده مرخصي در بازه زماني فوق‌الذكر استفاده نمايند ." ـ مدير امور اداري و پشتيباني رديف موضوع مصوبه 1 بازه زماني تعطيلات اعضاي هيأت علمي جهت استفاده از مرخصي استحقاقي خود از 15 تير ماه تا 15 شهريور ماه سال جاري مي‌باشد . ـ مسئول پيگيري : آقاي دكتر صادقي و آقاي دكتر سليمان نژاد " در پاسخ به شكايت مذكور، رئيس دانشگاه اراك به موجب لايحه شماره 98 / 8573ـ 1398 / 8 / 20 خطاب به شعبه 45 بدوي ديوان عدالت اداري به طور خلاصه توضيح داده است كه : " 1ـ براساس ماده 1 قانون احكام دائمي برنامه‌ هاي توسعه كشور و ماده 10 قانون اهداف، وظايف و تشكيلات وزارت علوم دانشگاه در زمينه اعطاي مرخصي صرفا از مصوبات هيات امنا تبعيت مي‌نمايد . 2ـ مطابق ماده 81 آيين‌ نامه استخدامي اعضاي هيأت علمي جهت تعيين بازه زماني جهت دريافت مرخصي استحقاقي هيات رييسه دانشگاه صلاحيت دارد و مصوبات هيات مذكور در راستاي اختيارات حاصل از مواد 81 و 82 آيين‌ نامه مذكور مي‌باشد . 3ـ براساس مصوبه مورخ 1397 / 5 / 21 هيات امناي دانشگاه اراك تبصره 4 به ماده 81 آيين‌ نامه استخدامي اعضاي هيات علمي اضافه گرديده و به موجب اين تبصره تقويم اداري دانشگاه صرفا براي مرخصي استحقاقي موضوع اين ماده از اول مهر هر سال تا پايان شهريور سال بعد تعيين مي‌شود . بنابراين امكان استفاده از باقيمانده مرخصي استحقاقي در اين بازه نيز امكان دارد ." هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1400 / 8 / 11 با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي اولاً : بر اساس بند ( ب ) ماده 20 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران مصوب سال 1389 كه مفاد آن بر اساس ماده 1 قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور مصوب سال 1395 تنفيذ شده : « دانشگاهها، مراكز و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي و فرهنگستانهايي كه داراي مجوز از شوراي گسترش آموزش عالي وزارتخانه‌هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و ساير مراجع قانوني ذيربط مي‌‌باشند، بدون الزام به رعايت قوانين و مقررات عمومي حاكم بر دستگاه‌هاي دولتي به ويژه قانون محاسبات عمومي، قانون مديريت خدمات كشوري، قانون برگزاري مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدي آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آيين‌نامه‌هاي مالي، معاملاتي، اداري، استخدامي و تشكيلاتي مصوب هيأت امنا كه حسب مورد به تأييد وزراي علوم، تحقيقات و فناوري بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و در مورد فرهنگستانها به تأييد رئيس‌ جمهور مي‌رسد، عمل مي‌نمايند . ...» و مستفاد از بند قانوني ياد شده اين است كه پيش‌بيني و تصويب ضوابط ناظر بر اجراي آيين‌نامه استخدامي اعضاي هيأت علمي از جمله اعطاي مرخصي در صلاحيت هيأتهاي امناي دانشگاههاي سراسر كشور است . ثانياً : مطابق ماده 81 آيين‌نامه استخدامي اعضاي هيأت علمي دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي مصوب سال 1395 : « اعضاي پيماني و رسمي به ترتيب از يك و دو ماه به ازاي هر سال خدمت از مرخصي استحقاقي با استفاده از حقوق، فوق‌‌العاده‌‌ها و مـزاياي مندرج در حكم برخوردار مي‌گردند . استفاده از مـرخصي با تشخيص مقام مسئول ذيربط و الزاماً در تابستان و نيمه فروردين ماه مجاز مي‌باشد . ...» ثالثاً : وظايف هيأتهاي رئيسه دانشگاهها در بند ( ج ) ماده 10 آيين‌نامه جامع مديريت دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي مصوبه جلسه 684 ـ 1389 / 12 / 10 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و در دوازده مورد احصاء شده و در هيچ يك از موارد فوق، اختياري داير بر تعيين بازه زماني جهت بهره‌مندي از مرخصي استحقـاقي ملاحظه نمي‌شود و آنچه كه از وظايف هيأتـهاي رئيسه دانشگاههـا به شرح مندرج در آيين‌ نامه پيش گفته قابل استنتاج است، صرفـاً فراهم كردن بستر مناسب به منظور اجـرايي شدن مصوبات هيأتهاي امناي دانشگاهها است . بنا به مراتب فوق، نامه شماره 98 / 8198 / دـ 1398 / 4 / 13 مدير امور اداري و پشتيباني دانشگاه اراك در رابطه با ابلاغ مصوبه هيأت رئيسه اين دانشگاه در خصوص بازه زماني استفاده از مرخصي استحقاقي اعضاي هيأت علمي از تاريخ 1398 / 4 / 15 تا 1398 / 6 / 15، به دليل آن كه منجر به تضييق بازه زماني استفاده از مرخصي استحقاقي به شرح مقرر در ماده 81 آيين‌نامه استخدامي اعضاي هيأت علمي دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي شده است، خلاف قانون و خارج از حدود اختيار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي‌‌شود . رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ حكمتعلي مظفري