سياستهاي حمايتي دولت در زمينه كالا و خدمات ضروري (سبد حمايتي)

هيأت وزيران در جلسه مورخ 25/1/1378 بنا به پيشنهاد وزارت بازرگاني و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و در چهارچوب طرح ساماندهي اقتصادي كشور و تأئيد ستاد اقتصادي دولت و به منظور تأمين، توزيع و نظارت بر كالاهايي كه در سبد هزينه خانوار نقش اساسي دارند، سياستهاي حمايتي دولت را در زمينه كالا و خدمات ضروري در سال 1378 به شرح زير تصويب نمود:

سياستهاي حمايتي دولت در زمينه كالا و خدمات ضروري (سبد حمايتي)

فهرست كالاي مختلف موجود در شبكه توزيع، با دسته بندي كلي زير و مندرج در جداول پيوست خواهد بود. گروه اول- كالاي اساسي گروههاي دوم و سوم – كالاي حساس و ضروري گروه چهارم- ساير كالاها و خدمات

تناژ و ارز مورد نياز كالاهاي گروه اول (كالاي اساسي) و پنير يارانه اي مندرج در جدول گروه سوم در ستاد پشتيباني تنظيم بازار تعيين شود.

ارز كالاهاي گروه دوم (حساس و ضروري) با اولويت در چهارچوب تعيين سهميه ارز دستگاههاي ذي ربط، بر اساس برآورد درآمد ارزي سال آينده مصوب مجلس شوراي اسلامي، توسط كميته تنظيم بازار ارز تعيين گردد.

به منظور تأمين به موقع كالا و خدمات مشمول، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران موظف است اعتبارات ارزي و ريالي اقلام مشروح در جداول پيوست را به طور كامل تأمين، تخصيص و گشايش اعتبار نمايد تا خللي در برنامه زمانبندي تأمين و توزيع اقلام مندرج در سبد حمايتي ايجاد نشود.

به منظور تنظيم بازار آن دسته از كالاهاي ضروري و حساس كه در فهرست اقلام مجاز وارداتي در مقابل ارز حاصل از صادرات نيست، سهميه اي كه از سوي بانك مركزي، مطابق نظر كميته تنظيم بازار ارز، در اختيار وزارت بازرگاني قرار مي گيرد تا نسبت به ورود اقلام مذكور حسب ضرورت اقدام گردد.

بانك مركزي و گمرك جمهوري اسلامي ايران مكلفند آمار گشايش اعتبارات اسنادي و واردات را هر دو هفته يكبار در اختيار وزارت بازرگاني قرار دهند.

وزارتخانه هاي توليدي مكلفند برنامه توليد سال آتي خود را به تفكيك ماهانه و آمار توليدات تحقق يافته را هر ماهه به وزارت بازرگاني اعلام نمايند تا بر مبناي كمبودهاي احتمالي وزارت بازرگاني نسبت به تأمين كالا از محل واردات اقدام نمايد.

وزارتخانه هاي ذي ربط تا پايان هفته جاري هرگونه پيشنهاد جابجايي اقلام كالايي در جداول سه گانه يا افزايش اقلام كالايي و خدمات در هر يك از جداول را كتباً به وزارت بازرگاني اعلام نمايند؛ تا در صورت توافق عيناً مورد اصلاح قرار گيرد؛ در غير اين صورت موضوع براي تعيين تكليف در دولت مطرح گردد.

كالاها و خدمات مندرج در جدول گروه اول (كالاي اساسي) پيوست، بر اساس ضوابط و مصوبات مجمع عمومي سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان و ارايه گزارش كارشناسي آن سازمان در ستاد پشتيباني تنظيم بازار مطرح و قيمت گذاري مي گردند.

كالاهاي حساس و ضروري مندرج در جدول گروه دوم به شرح زير قيمت گذاري مي شوند. 1-10- رديفهاي 7 و 48 و 17 مكرر (دخانيات) به طور قطعي و تثبيتي از طريق مجامع ذي ربط تعيين مي شود و در سراسر كشور به صورت ثابت لازم الاجراست. 2- 10- رديفهاي 1، 2، 11، 12، 14، 15، 17، 20، 22 به صورت تعادلي و توسط كميته هاي ذي ربط يا ستاد تنظيم بازار يا شوراي اقتصاد تعيين مي شود و لازم الاجراست. 3- 10- ساير رديفها در چهارچوب دستورالعمل سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان توسط وارد كننده و واحدهاي توليدي.

كالاها و خدمات مندرج در جدول گروه سوم به شرح زير قيمت گذاري مي شوند. 1- 11- خدمات و توليدات صنفي در چهارچوب قانون نظام صنفي، توسط كميته هاي نظارت (رديف 26) 2- 11- در رابطه با قيمت تضميني محصولات كشاورزي و دامي با توجه به بند (2) تبصره (77) قانون برنامه سوم توسعه ، سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان با مشاركت وزارتخانه هاي ذي ربط و سازمان برنامه و بودجه ، پيشنهاد لازم را در شهريور ماه هر سال جهت تصويب به شوراي اقتصاد ارايه خواهد نمود. 3- 11- در رابطه با آن دسته از كالاها و خدماتي كه توسط واحدهاي دولتي توليد مي شوند مطابق قانون جاري و مصوبات شوراي اقتصاد اقدام مي گردد. 4- 11- رديفهاي 1، 3، 4، 5، 10، 25 جدول گروه سوم به صورت آزاد و در چهارچوب دستورالعمل سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان راسأ توسط واحدهاي توليدي ذي ربط.

در كليه موارد نصب برچسب و صدور سياهه خريد ضروري است.

كدهاي يازده گانه و نحوه نظارت طبق جداول پيوست خواهد بود و دستورالعمل اجرايي مربوط به نظارت بخشهاي توليدي توسط وزارت بازرگاني و وزارتخانه هاي ذي ربط تهيه و ابلاغ مي گردد.

به منظور عرضه مناسب و بهتر كالا در جهت تامين نيازهاي رفاهي مردم طي سال، وزارت بازرگاني مي تواند نسبت به عرضه كالا در قالب كالا برگ و با رعايت سقف مقدار كالا و يارانه مصوب با قيمتهاي تلفيقي اقدام نمايد.

با توجه به وظايف قانوني وزارت بازرگاني، تعيين ضوابط توزيع و سياست گذاري امر توزيع كالاها و سبد حمايتي به عهده وزارت بازرگاني است و ساير دستگاههاي اجرايي موظف به هماهنگي با وزارت ياد شده هستند.

جدول يارانه ها، براساس تبصره (5) قانون بودجه سال 1378 كل كشور، توسط وزارت بازرگاني (سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان) تهيه و جهت تصويب به شوراي اقتصادي ارايه خواهد شد.

واحدهاي توليد خودرو به همراه واردات قطعات متعلقه خودرو به ميزان ده درصد (10%)، قطعات يدكي به منظور خدمات بعد از فروش وارد نمايند.

در اجراي مقررات اين تصويبنامه كليه وزارتخانه ها و سازمانهاي دولتي مكلف به همكاري با وزارت بازرگاني هستند.

حسن حبيبي معاون اول رييس جمهور

طرح پيشنهادي سياستهاي حمايتي دولت در سال 1378 در زمينه كالا و خدمات ضروري (سبد حمايتي) 18 بهمن 1377 با اصلاحات وزارت بازرگاني

فهرست مطالب -عنوان صفحه -مقدمه 5-1 -بخش اول: 6 مطالعات پژوهشي 1- نقش دولت در تأمين عدالت توزيعي در ايران 23-7 2- رتبه بندي اقلام خواراكي و غيرخوراكي 25-24 -بخش دوم: طرح پيشنهادي سياستهاي حمايتي دولت در سال 1378 (سبد حمايتي) 26 1- كليات 28-27 2- جدول دلايل انتخاب كالاها در سبد حمايتي 29 3- جدول دامنه حمايت از كالاها و خدمات 31-30 4- جدول تعاريف و نحوه توزيع كالاها وخدمات سبد حمايتي و كدهاي مربوطه 32 5- نظام قيمت گذاري كالاها و خدمات سبد حمايتي (مراجع و شيوه ها) 35-33 6- نظارت و بازرسي 36 7- جداول كدهاي راهنما (دلايل انتخاب، دامنه حمايت، قيمت گذاري و نحوه بازرسي) 40-37 8- جداول كالاها و خدمات نهائي در سبد حمايتي 44-41 9- جداول نهادهاي توليد در سبد حمايتي 48-45 10- مصارف سرانه كالاها درايران و ساير كشورها 50-49 -بخش سوم: گروه بندي كالاها و خدمات مشمول 51 الف: كالاهاي اساسي 52 -جدول نياز (مقدار – ارز) 54-53 جدول نحوه قيمت گذاري و نظارت و بازرسي 56/55 -جدول يارانه ها 57 ب: كالاهاي ضروري و حساس 58 -جدول نياز (مقدار – ارز) 61-59 -جدول نحوه قيمت گذاري و نظارت و بازرسي 64-62 ج: ساير كالاها و خدمات 65 1- كالاها و خدمات عمومي 66 -جدول نياز (پيش بيني توليد و واردات) 69-67 -جدول نحوه قيمت گذاري و نظارت و بازرسي 72-70 -بخش چهارم: الف: جمع بندي نيازهاي ارزي به تفكيك 1- جدول نياز ارزي براساس گروه كالائي 76 2- جدول نياز ارزي به تفكيك دستگاهها 77 3- جدول نياز ارزي به تفكيك دستگاهها و نوع ارز 78 -بخش پنجم: كنترل و نظارت 79 نظارت و بازرسي 80 الف:‌ نحوه كنترل و نظارت كالاها و خدمات گروه اول 82-81 ب: نحوه كنترل و نظارت كالاها و خدمات گروه دوم و سوم به تفكيك كدهاي مربوطه 88-83

بسمه تعالي -مقدمه تامين اجتماعي و مصون نگهداشتن مردم از آثار خطرات و بالاياي طبيعي و شوكهاي اقتصادي از جمله اموري است كه اكثر دولتها آن را به عنوان يك وظيفه پذيرفته اند و ساليانه درصد بالايي از GNP كشورها به اين موضوع اختصاص مي يابد. با بررسي هزينه تامين اجتماعي در كشورهاي مختلف متوجه مي شويم همبستگي مثبتي بين اين هزينه ها و درجه توسعه يافتگي كشورها وجود دارد بطوريكه در بعضي از كشورها از جمله فرانسه و هلند تا 20 درصد از GNP صرف ايجاد تامين اجتماعي براي مردم مي شود. ايده اصلي تامين اجتماعي اين است كه با كاربرد مجموعه اي از ابزارها از محروميت و فقر و آسيب پذيري افراد جلوگيري شود. در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، برخورداري آحاد مردم از تامين اجتماعي مورد تاكيد قرار گرفته است. تأمين اجتماعي به دو شق قابل تفكيك مي باشد: 1- حمايت 2- ارتقاء. براي مثال ممانعت از كاهش سطح استاندارد زندگي مردم به هنگام بروز قحطي و شوكهاي اقتصادي به جنبه حمايتي تامين اجتماعي اشاره دارد و هدف سياستگزار از اعمال سياستهاي حمايتي ارتقاء سطح استاندارد زندگي نمي باشد بلكه هدف حفظ شرايط زندگي مردم و رفع فقر و محروميت مي باشد. اما جنبه ارتقائي تامين اجتماعي با اهداف جاه طلبانه سر و كار دارد. كمكهاي انتقالي دولت، تهيه و تدارك و توزيع كالاهاي اساسي با قيمت هاي نازل در زمره سياستهاي حمايتي قرار دارند و چنين اقدامي معمولاً در اكثر كشورهاي جهان مرسوم است. ايجاد درآمد و قدرت خريد از طريق كمك بهاء مصرفي در زمره برنامه هاي حمايتي است و افزايش درآمد در زمره برنامه هاي ارتقاء مي باشد. تداوم برنامه هاي حمايتي با توجه به شرايط فعلي اقتصاد ايران اجتناب ناپذير مي باشد. نتايج و يافته هاي مطالعات پژوهشي در مورد الگوي مصرف و رفتار مصرفي خانوارهاي ايراني دلالت بر آن دارد كه قشرهاي كم درآمد در تامين نيازهاي اساسي به شدت به اقلام يارانه اي وابسته مي باشند. در طرح ساماندهي كشور نسبت به حل معضلات اقتصاد ايران به ويژه در زمينه اشتغال و حفظ قدرت خريد مردم تاكيد خاص شده است و بر اين اساس دولت مي بايد برنامه حمايت از قشرهاي آسيب پذير را هم در بودجه هاي ساليانه و هم در جريان تدوين برنامه سوم مورد عنايت خاص قرار دهد. طراحي برنامه حمايتي مستلزم شناسايي رفتار مصرفي خانوارها و تعيين اقلامي است كه در سبد مصرفي آنها نقش هاي قاطعي دارند. آگاهي از سبد مصرفي خانوارها و چگونگي واكنش آنها نسبت به تغييرات محيط اقتصادي مشخص مي سازد كه مصرف كنندگان در مصرف كدام اقلام چسبنده مي باشند و چه اقلامي در تامين نيازهاي بيولوژيكي خانوارها سهم بالايي دارند. يافته هاي پژوهشي دلالت بر آن دارد كه خانوارهاي ايراني و بويژه دهكهاي درآمدي پايين در مصرف نان رفتاري چسبنده از خود نشان مي دهند و لذا هر افزايشي در قيمت نان موجب خالي شدن سفره آنها از ساير اقلام مي شود. برنامه هاي حمايتي به شكل هاي مختلفي قابل اجرا است. براي مثال حمايت ممكن است به شكل تامين و عرضه كالاها و يا به شكل تامين و عرضه كالاها با قيمتي كمتر از هزينه تمام شده و يا به شكل كنترل قيمت بعضي از كالاها باشد. حمايت ممكن است متوجه كالاهاي مصرفي نهايي و يا متوجه نهاده هاي توليد باشد. در بحث جاري برآنيم كه شناختي از رفتار مصرفي خانوارهاي شهري و روستايي داشته باشيم تا به كمك آن محتويات بسته حمايتي را معرفي نماييم. براي تعيين محتويات بسته حمايتي نيازمند ملاكهاي عملي مي باشيم. ملاكهايي كه مي توان از آنها براي شناخت اقلام حمايتي استفاده نمود عبارتند از: 1- سهم كالا در مخارج خانوار (بويژه خانوارهاي دهك اول) 2- سهم كالا در تامين نيازهاي غذايي خانوار (بويژه دهك اول) 3- سهم هر يك از دهك هاي درآمدي از كل مخارج جامعه 4- كشش درآمدي در اين مجموعه با استفاده از ملاكهاي فوق و تطبيق آن با رفتار مصرفي خانوارهاي شهري و روستايي مجموعه اي از اقلام كه شايستگي قرار گرفتن در بسته حمايتي را دارند معرفي مي كنيم. بر اين اساس ابتدا عملكرد غذايي دهكهاي مختلف درآمدي محاسبه مي شود. براي استخراج عملكرد غذايي از داده هاي خام بودجه خانوار استفاده شده و با در نظر گرفتن تمامي اقلام خوراكي هر يك از دهكهاي درآمدي ميزان انرژي، پروتئين، كلسيم، فقر و ... چربي و كربوهيدرات دريافتي روزانه فرد شاخص هر يك از دهكهاي درآمدي محاسبه مي شود. علاوه بر اين سهم اقلام خوراكي مختلف در تامين انرژي و پروتئين دريافتي هر يك از دهكها اشاره مي شود. سهم بعضي از اقلام خوراكي و غيرخوراكي از كل مخارج دهكهاي مختلف درآمدي نيز در اين گزارش ارائه مي شود. در طراحي بسته حمايتي از شاخص ديگري نيز استفاده شده است. اين شاخص سهم هر يك از دهكهاي درآمدي را از كل مصرف جامعه از هر يك از اقلام نشان مي دهد. در تعيين محتويات بسته حمايتي اولويت به آن كالاهايي داده شده كه اولاً كم كشش باشند، ثانياً نقش قابل توجهي در تامين انرژي و پروتئين دهكهاي كم درآمد داشته و ثالثاً سهم بالايي از مخارج خانوارهاي كم درآمد را به خود اختصاص داده باشند و رابعاً خانوارهاي كم درآمد مصرف كننده عمده آن باشند. تأمين و توزيع اقلام اساسي در گرو تامين ارز و يا تامين نهاده هاي ضروري براي توليد كالاها و خدمات مي باشد. بر اين اساس در بسته حمايتي پيشنهادي توجه خاصي نيز به نهاده هاي توليدي شده است. در بخش اول اين مجموعه ابتدا يافته هاي پژوهشي معرفي مي شود و سپس در بخش دوم، طرح پيشنهادي سياستهاي حمايتي دولت در سال 1378 يعني سبد حمايتي مشتمل بر كالاهاي نهايي و نهاده هاي واسطه در قالب جداولي معرفي مي شوند. در اين بخش اطلاعات مبسوطي در مورد ميزان توليد، مصرف سرانه و نياز كشور، اعتبار ارزي و ريالي مورد نياز، يارانه، وضعيت قيمت گذاري و مرجع قيمت گذار ارائه مي شود. علاوه بر اين در بخش دوم، علل انتخاب كالا براي لحاظ شدن در بسته حمايتي، نحوه توزيع، كنترل، نظارت و قيمت گذاري هر يك از اقلام بسته حمايتي مشخص مي گردد. در طرح جاري علاوه بر اقلام خوراكي، ساير كالاها و خدمات مصرفي خانوارها مورد توجه قرار گرفته است. بخش قابل توجهي از مخارج خانوارها به مسكن، پوشاك، خدمات بهداشتي و درماني، حمل و نقل و خدمات عمومي همچون آب و برق اختصاص داده شده است. در گزارش پژوهشي تحت عنوان "نقش دولت در تأمين عدالت توزيعي" و همچنين در گزارش "جنبه هائي از رفتار مصرفي خانوارها"، اقلام خوراكي و غيرخوراكي اساسي معرفي مي شوند. در جداول اين دو گزارش سهم اقلام مهم خوراكي در تأمين انرژي و پروتئين فرد شاخص، دهك اول، دهك دوم و دهك دهم مشخص شده است. يافته هاي مطالعات دلالت بر آن دارد كه در سال 1375 هر فرد از دهك اول درآمدي، روزانه 47/ 2096 كالري انرژي دريافت داشته و گندم (مشتمل بر نان) به تنهايي 69 درصد از رقم فوق را تأمين نموده است. همچنين از مجموع انرژي دريافتي دهك اول، 4/ 65 درصد با مصرف نان، 9/ 6 درصد با مصرف روغن نباتي، 05/ 6 با مصرف قند و شكر، 3/ 5 با مصرف برنج (83/ 4 درصد با مصرف برنج وارداتي)، 19/ 2 درصد با مصرف گوشت (قرمز و سفيد)، 69/ 1 درصد با مصرف گوشت قرمز و 06/ 1 درصد با مصرف شير تأمين شده است. همچنين يافته هاي پژوهشي دلالت بر آن دارد كه 9/ 74 درصد از پروتئين دريافتي دهك اول شهري با مصرف گندم (مشتمل بر نان) تأمين شده است و در واقع پروتئين دريافتي اين دهك منشأ نباتي دارد و از طريق نان كه كالايي يارانه اي است تأمين شده است. از طرف ديگر با مراجعه به سهم كالا در مخارج دهك اول درآمدي، متوجه مي شويم كه اقلام فوق از جايگاه ويژه اي برخوردار هستند. براي مثال 4/7 درصد از مخارج دهك اول به گوشت،‌5/2 درصد به برنج، 4/3 درصد به نان، 9/4 درصد به شير و فرآورده هاي آن و تخم مرغ، 3/2 درصد به روغن نباتي، 7/1 درصد به قند و شكر اختصاص يافته است. بنابراين اقلام فوق درصد بالايي از مخارج دهك اول را جذب مي نمايند و اين در حالي است كه قيمت اقلامي همچون نان، ‌قند و شكر، روغن نباتي، برنج وارداتي به دليل پرداخت يارانه بسيار نازل مي باشد و در صورت حذف يارانه، قيمت آنها به شدت افزايش مي يابد و سهم اقلام يارانه اي فوق از كل مخارج خانوار به شدت بيشتر خواهد شد. علاوه بر اقلام خوراكي، مسكن، سوخت و انرژي، مخارج بهداشت و درمان، حمل و نقل و ارتباطات بخش قابل توجهي از مخارج خانوارها بويژه دهك اول درآمدي را جذب مي نمايد. براي مثال 36/31 درصد از مخارج دهك اول مربوط به مسكن، اجاره، آب، سوخت و روشنايي مي باشد. حمل و نقل و ارتباطات 18/16 درصد، بهداشت و درمان 06/3 درصد از مخارج دهك اول را جذب نموده است. با مراجعه به سهم دهك هاي مختلف درآمدي از اقلام مختلف ملاحظه مي شود كه دهك هاي درآمدي اول سهم ناچيز و دهك هاي پردرآمد سهم قابل توجهي از امكانات را به خود اختصاص داده اند. براي مثال از كل مخارج بهداشت و درمان جامعه شهري تنها 7/1 درصد به دهك اول و 79/45 درصد به دهك دهم اختصاص يافته است. همچنين 57/3 درصد از مخارج جاري حمل و نقل مربوط به دهك اول و 51 درصد به دهك دهم اختصاص يافته است. افزايش قيمت خدمات بهداشتي و درماني، مسكن، آب و برق و گاز و حمل و نقل و ساير خدمات عمومي، قشرهاي كم درآمد را به شدت متأثر مي سازد. مسكن و خدمات عمومي از جمله نيازهاي اساسي خانوارها مي باشند و با افزايش قيمت خدمات مسكن، خانوارها امكان چنداني براي كاهش برخورداري از خدمات مسكن ندارند و بناچار مصرف ساير اقلام همچون آموزش، بهداشت و لوازم خانگي و غيره را كاهش خواهند داد. مسكن،‌ سوخت، انرژي، حمل و نقل و ارتباطات از جمله اقلامي هستند كه با تغيير قيمت آنها، قيمت طيف وسيعي از كالاها و خدمات افزايش خواهد يافت. در واقع افزايش قيمت اين كالاها و خدمات نه تنها بطور مستقيم خانوارها و بويژه قشرهاي كم درآمد را متأثر مي سازد، بلكه بطور غيرمستقيم و با افزايش تبعي قيمت ساير كالاها، قدرت خريد آنها را كاهش مي دهد. يافته هاي فوق دلالت بر آن دارد كه حفظ حداقل معيشت خانوارها مستلزم آن است كه دولت در تأمين، توزيع يارانه اي و كنترل قيمت اقلام خوراكي و غيرخوراكي فوق نظارت تام داشته باشد. در ابتدا اشاره شد كه حمايت از قشرهاي كم درآمد به اشكال مختلف همچون توزيع اقلام اساسي به قيمت نازل و يا كنترل و تثبيت قيمت آنها امكانپذير است. قيمت گذاري و تحت مقررات قرار دادن صنايع يكي از مقولات حساس اقتصادي است كه تنها در مواردي خاص قابل توجيه است و كاربرد بي رويه آن اثرات ضدانگيزشي به همراه خواهد داشت. دولتها با قيمت گذاري و كنترل صنايع درصدد دستيابي به اهداف رفاهي و تخصيصي مي باشند، لذا قيمت گذاري و كنترل مي بايد براساس قواعد و ملاحظات اقتصادي صورت پذيرد. اساساً قيمت گذاري و كنترل صرفاً در مواردي بايد اعمال شود كه بازار مورد نظر بسيار وسيع باشد تا منافع نظارت و قيمت گذاري بيش از هزينه هاي اجرايي آن باشد. در مواردي كه بقا و ادامه حمايت قشرهاي كم درآمد وابسته به مصرف كالا يا كالاهاي خاص باشد، كاربرد قيمت گذاري و كنترل قابل توجيه است. در واقع منظور كالاهاي كم كشش يا ارزشهاي غذايي بالاست. در بازارهايي كه مصرف كننده و توليدكننده (عرصه كننده) بصورت فيزيكي به هم مرتبط مي باشند همچون گاز، آب و برق، قيمت گذاري و كنترل قابل توجيه است. زمينه ديگري كه قيمت گذاري و كنترل توجيه پذير مي باشد هنگامي است كه بازار بصورت انحصاري در اختيار يك يا چند توليدكننده (عرضه كننده) قرار دارد و موانع ورود به بازار براي سايرين بسيار مرتفع مي شود. علاوه بر اين در مواردي كه بازار با شكست مواجه شده و واگذاري امور به بازار، تأمين كننده اصل تساوي هزينه هاي اجتماعي و فايده اجتماعي نيست، دخالت دولت در امر قيمت گذاري و كنترل امور قابل توجيه است، زيرا در چنين شرايطي كالاها و خدمات كمتر و يا بيشتر از نياز جامعه توليد مي شوند. وجود آثار خارجي مثبت و منفي، انحصار طبيعي از مصاديق مورد فوق مي باشند. توليد و توزيع خدمات عمومي (Public utilities) همچون آب، برق، گاز كه سهم قابل توجهي در مخارج خانوارها نيز دارند معمولاً به شكل بازده كاهنده نسبت به مقياس صورت مي پذيرد، لذا قيمت گذاري اين قبيل خدمات مي بايد تحت نظارت دولت باشد. توصيه مي شود قيمت گذاري آب، برق، گاز و ساير خدمات عمومي با نظارت و مراقبت نهاده هاي ذيربط و بويژه نظر كارشناسي سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان صورت پذيرد.

مطالعات پژوهشي 1- نقش دولت در تأمين عدالت توزيعي در ايران

نقش دولت در تأمين عدالت توزيعي در ايران دولت در اقتصاد ايران نقش تعيين كننده اي ايفا نموده و از تصدي امور اقتصادي تا نظارت، كنترل، توزيع امكانات و بويژه ارز و اعتبارات دخالت مي كند. صرفنظر از اين بحث كه آيا دخالت دولت در امور اقتصادي لازم است يا خير، واقعيت ها مويد آن است كه در حال حاضر در اقتصاد ايران بخش خصوصي قوي و كارآفرين كه بتوان امور را به آن واگذار نمود، وجود ندارد. البته بايد به اين مساله اعتراف داشت كه هنوز نهادهاي لازم براي كاركرد بازار فراهم نشده است و اين وظيفه دولت است كه با سعه صدر زمينه لازم را فراهم نمايد. دخالت دولت در امور اقتصاد محدود به كشور ايران و كشورهاي مشابه نبوده، بلكه در اغلب كشورهايي كه امور اقتصاد به بازار واگذار شده است شواهد فراواني از دخالت دولت در اقتصاد يافت مي شود. نظريه اقتصاد دلالت بر آن دارد كه بازار، كارايي سراسري را تامين مي نمايد ولي همانطور كه اشاره شد مواردي را مي توان يافت كه كاركرد بازار با شكست مواجه شده و دولت ناچار به دخالت مي شود. توضيح مفصل موارد شكست بازار در اين مجال نمي گنجد ولي عمده ترين آنها عبارتند از: الف- تهيه و تدارك كالاهاي عمومي ب- آثار خارجي مثبت و منفي اقتصادي ج- وجود انحصار طبيعي د- وجود موانع ورود به بازارها (طبيعي و مصنوعي) و تداوم انحصار در بازارها در چنين مواردي نظام بازار قادر به تامين كارايي اقتصادي نيست و دخالت يك عامل خارجي همچون دولت اجتناب ناپذير خواهد بود. علاوه بر اين در اكثر كشورها دولتها به دلايل مختلف خود را مجاز به دخالت در اقتصاد مي دانند. براي مثال هنگاميكه سطح اشتغال پايين تر از اشتغال كامل است و يا قيمتها و سطح توليد دچار نوسان مي باشند، دولتها براي تثبيت امور، دخالت مي كنند. علاوه بر اين به دلايل ارزشي دولتها خود را موظف به دخالت و نظارت در اقتصاد مي دانند تا عدالت در توزيع بين افراد جامعه و يا عدالت در توزيع بين نسلهاي مختلف را تامين نمايند. در يك جمع بندي مي توان اظهار داشت كه دولتها در اكثر كشورهاي جهان از طريق اعمال سياست هاي مالي سه كاركرد ويژه دارند. اين سه كاركرد و يا به عبارت ديگر اين سه وظيفه عبارتند از: 1- كاركرد تخصيصي 2- كاركرد تثبيتي 3- كاركرد توزيعي. كاركرد تخصيصي، ناظر به آن دسته از تصميمات و اعمال دولت است كه بر مخارج بخش خصوصي تاثير مي گذارد و از طرف ديگر موجب توليد و توزيع كالاهاي عمومي همچون آموزش، بهداشت، دفاع ملي و ... مي شود. دولت از طريق مخارج خود بر تخصيص منابع اقتصادي براي توليد كالاهاي خصوصي و عمومي تاثير مي گذارد. كاركرد تثبيتي، ناظر به آن دسته از اقدامات و تصميمات دولت است كه بر سطح اشتغال، توليد و سطح عمومي قيمتها تاثير مي گذارد و اقتصاد را از نوسان مصون نگه مي دارد. كاركرد توزيعي، ناظر به آن دسته از اقدامات و تصميمات دولت است كه توزيع درآمد بين افراد جامعه را متاثر مي سازد. اين اقدامات شامل دريافت ماليات از گروههاي پر درآمد و انتقال آن به قشرهاي كم درآمد مي باشد. البته پرداختهاي انتقالي دولت ممكن است بصورت نقدي و يا به شكل تامين كالاهاي اساسي با قيمت هاي ارزان باشد. نبايد از نظر دور داشت كه دولت از طريق برنامه هاي تخصيصي مي تواند بر توزيع درآمد نيز تاثير گذارد، براي مثال فراهم نمودن آموزش عمومي و تامين مخارج آن از طريق ماليات، علاوه بر اينكه بر توزيع منابع بين بخش خصوصي و عمومي تاثير مي گذارد، توزيع مجددي از درآمد نيز محسوب مي شود. واقعيت اقتصاد ايران دلالت بر آن دارد كه كاركردهاي تخصيصي، تثبيتي و توزيعي دولت را نمي توان ناديده انگاشت. هنوز زيربناهاي لازم در زمينه انرژي، مخابرات، بهداشت، ارتباطات و حمل و نقل و ... آنچنان قوي نيست كه بتوان دولت را از اقدام در چنين مواردي كنار گذارد. از طرف ديگر تجربه تعديل اقتصادي و پي آمدهاي آن موجب شده كه دولت به ريسمان تثبيت محكمتر چنگ بزند. واقعيت هاي ملحوظ در بررسي بودجه خانوار و مضايق موجود و قدرت خريد نازل بخش قابل توجهي از مردم كشور بر استمرار فعاليتها و اقدامات توزيعي دولت صحه مي گذارد.

با مراجعه به جداول ملاحظه مي شود قشرهاي كم درآمد (دهك اول، دوم و سوم) وابسته به حمايت دولت در زمينه تامين و توزيع كالاهاي اساسي مي باشند. ارقام موجود در اين جداول در واقع تصويري از رفتار مصرفي دهكهاي مختلف درآمدي را ترسيم مي نمايند. در جداول 1 تا 3 تصويري از عملكرد غذايي و ارزشهاي غذايي دريافتي خانوارها برحسب دهكهاي مختلف درآمدي در شهر و روستا ارائه شده است. جدول 4 مويد آن است كه درصد بالايي از انرژي و پروتئين دريافتي دهكهاي درآمدي پايين با مصرف اقلامي چون نان، قند و شكر، روغن نباتي، برنج، گوشت، شير، پنير خارجي، شير پاستوريزه، پنير ايراني، گوشت مرغ و خروس و تخم مرغ تامين شده است. سهم اقلام فوق در تامين ارنژي [انرژي] دهكهاي درآمدي پايين بيش از 90 درصد مي باشد. اين اقلام يا در حال حاضر در بسته حمايتي قرار دارند و يا در سالهاي نه چندان دور بخشي از سبد حمايتي را تشكيل مي دادند. از طرف ديگر با بررسي سهم اين اقلام در مخارج خوراكي و مخارج كل دهكهاي مختلف درآمدي در مي يابيم، دهكهاي درآمدي پايين بخش قابل توجهي از مخارج (درآمد) خود را به اين اقلام اختصاص داده اند. براي مثال در سال 1375، از كل مخارج خوراكي دهك اول شهري 1/21 درصد به گوشت، 6/9 درصد به نان، 2/5 درصد به برنج خارجي، 14 درصد به شير و فرآورده هاي آن و تخم مرغ، 7/6 درصد به روغن نباتي، 8/4 درصد به قند و شكر اختصاص يافته است. بنابراين ملاحظه مي شود دهكهاي درآمدي پايين تقريباً تمامي درآمد خود را صرف خريد اقلام فوق نموده و در صورت افزايش قيمت آنها، به شدت دچار كاهش رفاه مي شوند. در صورتيكه قدر مطلق كشش قيمتي اين اقلام بزرگتر از صفر باشد خانوارها از مصرف اين اقلام مي كاستند و اگر اين كشش بزرگتر از يك باشد ميزان مصرف به شدت كاهش مي يابد، به هر حال افزايش قيمت اين اقلام موجب كاهش مصرف اين اقلام و همچنين كاهش قدرت خريد و عدم مصرف ساير اقلام مي شود. بررسي رفتار مصرفي دهكهاي مختلف در آمدي در طي زمان دلالت بر آن دارد كه نظام حمايتي در طول زمان در تثبيت وضعيت غذايي دهكهاي درآمدي پايين نقش اساسي داشته است. هر زمان كه به دليل تنگناهاي ارزي – ريالي بسته حمايتي كوچك شده، دريافتي انرژي و پروتئين دهكهاي درآمدي نيز به شدت دچار نوسان شده است. نكات مطرح شده در فوق بر ضرورت اقدام فعالانه دولت در زمينه تامين، توزيع و نظارت بر توزيع كالاهاي اساسي تاكيد دارد. بطور خلاصه دلايل اين امر عبارتند از: 1- وابستگي شديد دهكهاي درآمدي به اقلام اساسي: افزايش قيمت كالاهاي اساسي عملكرد تغذيه اي خانوارهاي كم درآمد را به شدت متاثر مي سازد و سبد مصرفي آنها را از بسياري از كالاها و خدمات خالي مي كند. 2- نقش محوري ارز در اقتصاد ايران: در حال حاضر بدليل تنگناها و محدوديت هاي ارزي قيمت ارز افزايش يافته و از آنجا كه نرخ ارز يك نرخ هدايت كننده براي قيمت ساير اقلام مي باشد، بنابراين افزايش قيمت كالاهاي اساسي در نبود يك نظام حمايتي اجتناب ناپذير است. 3- وجود انحصارهاي دولتي و شبه دولتي

1- تامين ارز مورد نياز براي پاسخگويي به حداقل نياز مردم به كالاهاي اساسي 2- تهيه و توزيع اقلام اساسي 3- نظارت بر توزيع اقلام اساسي 4- قيمت گذاري دولتي در مواردي كه بازار انحصاري است و بازار مربوطه سهم قابل توجهي از نيازهاي اساسي را تامين نمايد. (چه انحصار دولتي و چه انحصار خصوصي). افزايش قيمت كالاهايي كه تصدي و توزيع آن به عهده دولت است مسلماً به افزايش قيمت ساير اقلام منتهي خواهد شد. از اين رو دولت در صورت كنترل قيمت كالاهاي تحت تصدي خود مي تواند از موج تورم احتمالي جلوگيري نمايد. كنترل قيمت بخش خصوصي نيز مقوله با اهميتي است كه غافل شدن از آن هزينه هاي سنگيني بر جامعه تحميل خواهد كرد. بازارهايي كه به صورت انحصاري اداره مي شوند گرايش به كاهش سطح توليد و افزايش قيمت ها نسبت به وضعيت رقابتي دارند. بر همين اساس است كه در بسياري از كشورهاي صنعتي بعضي از صنايع و بازارها تحت كنترل و مقررات مي باشند و دولت سطح توليد و بويژه قيمت آنها را تحت نظارت قرار مي دهد. از اين جمله مي توان به صنايع با انحصار طبيعي اشاره نمود. كنترل، نظارت و قيمت گذاري در بازارهايي كه به دلايل مصنوعي انحصاري مي باشند نيز از اهميت بالايي برخوردار است. قيمت گذاري دولتي و هدايت قيمت ها به سمت هزينه نهايي در موارد فوق نه تنها با اهداف تخصيصي و رفاهي سازگار است بلكه موجب عدالت در توزيع نيز خواهد شد. در مجموع ضمن تاكيد بر حفظ بسته حمايتي، شفاف نمودن يارانه ها نيز پيشنهاد مي شود. با شفاف شدن يارانه ها اثرات اخلالي اقدامات حمايتي دولت كاهش مي يابد. سخن آخر اينكه با ملاحظه ارقام جدول شماره (7) در مي يابيم سهم بالايي از مخارج جامعه برروي كالاهاي اساسي مربوط به دهكهاي درآمدي بالا و بويژه دهك دهم مي باشند. يافته فوق ضرورت هدفمند نمودن توزيع يارانه ها را نمايان مي سازد.

(جدول 1): عملكرد غذايي دهكهاي مختلف درآمدي شهري در سال 1375 شرح متوسط 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 انرژي(كالري) 11/2960 47/2096 98/2364 7/2541 00/3028 71/2826 80/3028 56/4155 75/3266 32/3476 17/3967 پروتئين گرم 40/88 74/60 61/68 49/74 23/85 47/86 47/88 22/93 03/98 97/105 01/123 كلسيم (ميلي گرم) 01/697 35/442 35/509 22/556 16/598 72/789 23/710 31/724 56/784 80/849 86/1011 آهن (ميلي گرم) 86/48 65/28 33/31 96/33 32/37 32/36 29/38 87/40 48/42 36/46 30/53 فسفر (ميلي گرم) 03/621 15/260 48/369 93/434 11/487 93/521 24/651 62/683 94/770 89/906 82/1128 تيامين 36/1 86/0 00/1 10/1 21/1 26/1 40/1 23/1 61/1 73/1 07/2 ريبوفلارين 28/1 59/0 74/0 84/0 13/1 40/1 23/1 32/1 51/1 78/1 23/2 نياسين 27/16 14/10 65/11 82/12 33/15 83/14 53/16 88/16 00/19 73/20 01/25 پتاسيم 88/1803 84/773 29/1071 02/1263 97/1451 52/1588 09/1881 40/2011 52/2254 89/2526 45/3228 چربي 29/63 06/33 56/31 48/35 41/85 96/60 08/59 50/64 78/68 56/77 32/96 كربوهيدرات 59/516 06/393 10/435 02/466 68/480 06/484 29/536 99/551 60/565 40/590 30/662 * مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، مديريت مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني داخلي – طرح الگوي مصرف

(جدول 2): عملكرد غذايي دهكهاي مختلف درآمدي روستايي در سال 1375 شرح متوسط 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 انرژي(كالري) 85/3294 81/1554 17/2090 7/2541 32/2604 26/2955 73/3237 57/3606 26/3823 56/4536 81/6168 پروتئين گرم 95/89 50/39 27/55 28/68 83/69 20/79 96/87 53/96 23/104 49/135 34/163 كلسيم (ميلي گرم) 83/662 07/270 32/419 50/482 94/553 57/591 70/687 07/728 52/798 49/920 34/1188 آهن (ميلي گرم) 73/42 43/13 53/19 04/23 95/23 02/27 36/31 09/35 07/39 61/47 85/66 فسفر (ميلي گرم) 48/945 46/302 83/447 56/631 19/663 30/784 20/900 27/1012 84/1124 52/1505 54/2082 تيامين 43/1 53/0 78/0 00/1 03/1 22/1 38/1 54/1 72/1 12/2 12/3 ريبوفلارين 32/1 42/0 68/0 88/0 02/1 13/1 31/1 43/1 63/1 18/2 70/2 نياسين 87/15 53/5 07/8 38/10 81/10 77/12 80/14 38/16 62/18 84/27 36/33 پتاسيم 72/1934 71/578 44/909 99/1235 25/1351 11/1650 68/1822 34/2054 22/2387 34/3188 50/4185 چربي 72/56 65/25 90/35 56/40 25/45 13/49 89/54 73/63 80/66 47/83 32/105 كربوهيدرات 93/613 02/296 52/392 06/482 34/480 03/550 95/598 77/662 45/707 91/811 91/1154 * مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، مديريت مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني داخلي – طرح الگوي مصرف

(جدول 3): عملكرد تغذيه اي دهكهاي مختلف درآمدي شهري در سال 1375 شرح متوسط دهك اول دهك دوم دهك دهم انرژي دريافتي (كالري) 11/2960 47/2096 98/2364 17/3967 پروتئين (گرم) 4/88 74/60 61/68 01/123 كلسيم (ميلي گرم) 697 442 509 1011 آهن (ميلي گرم) 86/38 65/28 33/31 3/53 فسفر (ميلي گرم) 621 260 369 1128 تيامين 36/1 86/0 1 07/2 ريبوفلارين 28/1 59/0 74/0 23/2 نياسين 27/16 14/10 65/11 01/25 پتاسيم 88/1803 84/773 29/1071 45/3228 چربي 29/63 06/33 56/41 34/96 كربوهيدرات 59/516 06/394 1/435 3/622 موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، مديريت مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني داخلي – طرح الگوي مصرف توضيح: اطلاعات ساير دهكها در دسترس مي باشد كه درصورت لزوم ارائه خواهد شد.

(جدول 4): سهم هر يك از اقلام عمده غذايي در تامين انرژي و پروتئين دريافتي دهكهاي درآمدي شهري در سال 1375 شرح انرژي پروتئين گندم متوسط 1494 (1) 11/2960 07/47 (2) 4/88 دهك اول 1441 27/2096 53/45 74/60 دهك دوم 39/1484 98/2364 86/46 61/68 دهك دهم 1437 17/3967 1/45 01/123 نان متوسط 1337 11/2960 5/43 4/88 دهك اول 1373 7/2096 31/43 74/60 دهك دوم 1383 98/2364 73/43 61/68 دهك دهم 1301 17/3967 96/40 01/113 قند و شكر متوسط 25/200 11/2960 02/0 4/88 دهك اول 93/127 7/2096 02/0 74/60 دهك دوم 56/150 98/2364 02/0 61/68 دهك دهم 07/349 17/3967 04/0 01/123 روغن نباتي متوسط 01/213 11/2960 09/0 4/88 دهك اول 97/145 7/2096 06/0 74/60 دهك دوم 56/175 98/2364 07/0 61/68 دهك دهم 22/272 17/3967 11/0 01/123 * مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، مديريت مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني داخلي – طرح الگوي مصرف (1) مخرج كسر، كل انرژي دريافتي هر دهك درآمدي است. (2) مخرج كسر، كل پروتئين دريافتي هر دهك درآمدي است. ادامه جدول (4): شرح انرژي پروتئين گوشت (قرمز + سفيد) متوسط 201 11/2960 37/12 4/88 دهك اول 46 7/2096 87/2 74/60 دهك دوم 78 98/2364 79/4 61/68 دهك دهم 95/371 17/3967 28 01/123 گوشت قرمز متوسط 47/157 11/2960 06/5 4/88 دهك اول 64/35 7/2096 17/1 74/60 دهك دوم 19/62 9/2364 04/2 61/68 دهك دهم 85/259 17/3967 71/9 01/123 برنج (ايراني + وارداتي) متوسط 6/318 11/2960 4/6 4/88 دهك اول 112 7/2096 46/0 74/60 دهك دوم 153 9/2364 97/0 61/68 دهك دهم 88/589 17/3967 37/13 01/123 برنج ايراني متوسط 54/150 11/2960 61/3 4/88 دهك اول 89/10 7/2096 26/0 74/60 دهك دوم 78/22 9/2364 55/0 61/68 دهك دهم 67/447 17/3967 75/10 01/123 برنج وارداتي متوسط 168 11/2960 79/2 4/88 دهك اول 44/101 7/2096 2/0 7/60 دهك دوم 8/130 9/2364 4/0 6/68 دهك دهم 2/142 17/3967 6/2 123 شير متوسط 25/42 11/2960 53/2 4/88 دهك اول 28/22 7/2096 36/1 74/60 دهك دوم 76/29 9/2364 77/1 61/68 دهك دهم 09/70 17/3967 22/4 01/123 پنير خارجي متوسط 7/2 11/2960 15/0 4/88 دهك اول 0 7/2096 0 74/60 دهك دوم 9/0 9/2364 05/0 61/68 دهك دهم 21/7 17/3967 05/0 01/123 شير پاستوريزه متوسط 83/24 11/2960 51/1 4/88 دهك اول 06/9 7/2096 55/0 74/60 دهك دوم 34/12 9/2364 75/0 61/68 دهك دهم 10/53 17/3967 22/3 01/123 پنير ايراني متوسط 99/24 11/2960 59/1 4/88 دهك اول 25/6 7/2096 4/0 74/60 دهك دوم 12/8 9/2364 52/0 61/68 دهك دهم 11/23 17/3967 47/1 01/123 گوشت مرغ و خروس و جوجه متوسط 52/36 11/2960 04/6 4/88 دهك اول 82/7 7/2096 29/1 74/60 دهك دوم 04/13 9/2364 16/2 61/68 دهك دهم 17/90 17/3967 9/2 01/123 تخم مرغ متوسط 56/31 11/2960 49/2 4/88 دهك اول 4/18 7/2096 45/1 74/60 دهك دوم 67/23 9/2364 86/1 61/68 دهك دهم 22/48 17/3967 04/2 01/123 مأخذ: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، مديريت مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني داخلي، طرح الگوي مصرف

جدول 5): سهم كالا از كل مخارج خوراكي دهك (درصد) شرح متوسط دهك اول دهك دوم دهك سوم دهك دهم گوشت 6/25 1/21 8/22 6/23 29/27 گوشت دام 1/16 2/13 9/14 3/15 83/16 گوشت مرغ و خروس و جوجه 48/6 03/4 52/4 01/5 31/7 گوشت ماهي و ميگو 8/1 7/0 1/1 3/1 7/2 آرد و رشته، غلات و نان و فرآورده هاي آن 6/19 4/20 9/20 2/20 68/17 گندم + نان * 9/4 5/11 8/8 6/7 86/2 نان 6/3 6/9 9/6 9/5 84/1 غلات (شامل برنج) 3/14 6/8 7/11 2/12 53/14 برنج ايراني 4/7 4/1 1/2 7/3 7/10 برنج خارجي 1/4 2/5 1/6 8/5 79/1 برنج آشي 8/0 5/0 9/0 7/0 46/0 شير و فرآورده هاي آن + تخم مرغ 11 14 8/12 3/12 91/9 مجموع شيرمصرفي 1/2 9/2 6/2 4/2 98/1 شير پاستوريزه 23/1 03/1 95/0 96/0 95/0 ماست پاستوريزه 27/0 22/0 22/0 24/0 35/0 ماست معمولي 2 06/3 78/2 39/2 55/1 (1)* سهم نان و گندم از دهكهاي درآمدي چهارم به بعد كمتر از 5 درصد مي باشد. ادامه جدول (5) تخم مرغ 6/2 5/4 9/3 6/3 72/1 پنير ايراني 2/2 3/2 3/2 4/2 76/1 پنير خارجي و پاستوريزه 3/0 2/0 2/0 3/0 38/0 روغنها و چربيها 4/4 9/6 2/6 6/5 51/3 روغنهاي نباتي 2/4 7/6 1/6 3/5 24/3 روغن نباتي جامد + مارگارين 7/3 5/6 8/5 1/5 42/2 سبزيها و ميوه ها 6/14 3/15 1/15 2/15 12/14 انواع سيب زميني 73/1 01/3 47/2 41/2 06/1 پياز 06/1 51/1 35/1 27/1 77/0 خشكبار و آجيل 73/1 76/0 84/0 99/0 63/2 حبوبات 8/1 1/2 2/2 3/2 31/1 قند و شكر، شيريني، چاي، قهوه و كاكائو 8/9 11 1/10 1/10 25/9 قند و شكر 8/2 8/4 1/4 8/3 84/1 چاي، قهوه و كاكائو 02/4 58/4 32/4 43/4 56/3 انواع چاي داخلي و مخلوط 7/0 5/1 2/1 9/0 54/0 قهوه، نسكافه، كاكائو و تركيبات مشابه 0 0 0 0 12/0 دخانيات 8/3 2/4 25/4 69/4 42/3 مأخذ: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، مديريت مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني داخلي، طرح الگوي مصرف

(جدول 6): سهم كالا از كل مخارج دهك (درصد) شرح متوسط دهك اول دهك دوم دهك سوم دهك دهم گوشت 2/7 4/7 8/8 8/8 2/5 گوشت دام 5/4 6/4 7/5 7/5 2/3 گوشت مرغ و خروس و جوجه 82/1 41/1 74/1 88/1 4/1 گوشت ماهي و ميگو 5/0 3/0 4/0 5/0 5/0 آرد، رشته، غلات و نان و فرآورده هاي آن 5/5 1/7 8 6/7 4/3 گندم + نان 4/1 1/4 4/3 8/2 6/0 نان 1 4/3 7/2 2/2 4/0 غلات (شامل برنج) 4 3 5/4 6/4 8/2 برنج ايراني 1/2 5/0 8/0 4/1 2 برنج خارجي 2/1 8/1 4/2 2/2 3/0 برنج آشي 2/0 2/0 3/0 3/0 1/0 شير و فرآورده هاي آن + تخم مرغ 1/3 9/4 9/4 6/4 9/1 مجموع شيرمصرفي 6/0 1 1 9/0 4/0 شير پاستوريزه 35/0 36/0 37/0 36/0 3 ماست پاستوريزه 08/0 08/0 08/0 09/0 07/0 ماست معمولي 56/0 07/1 07/1 9/0 3/0 تخم مرغ 7/0 6/1 5/1 4/1 3/0 پنير ايراني 6/0 8/0 9/0 9/0 3/0 پنير خارجي و پاستوريزه 1/0 1/0 1/0 1/0 1/0 روغنها و چربيها 2/1 4/2 4/2 1/2 7/0 روغنهاي نباتي 2/1 3/2 3/2 3/2 6/0 روغن نباتي جامد + مارگارين 1 3/2 3/2 9/1 5/0 سبزيها و ميوه ها 1/4 3/5 8/5 7/5 7/2 انواع سيب زميني 49/0 05/1 95/0 9/0 2/0 پياز 3/0 53/0 52/0 48/0 15/0 خشكبار و آجيل 49/0 27/0 32/0 37/0 5/0 حبوبات 5/0 7/0 9/0 9/0 2/0 قند و شكر، شيريني، چاي، قهوه و كاكائو 7/2 9/3 9/3 8/3 8/1 قند و شكر 8/0 7/1 6/1 4/1 4/0 چاي، قهوه و كاكائو 13/1 6/1 66/1 6/1 68/0 انواع چاي داخلي و مخلوط 2/0 5/0 5/0 3/0 1/0 قهوه، نسكافه، كاكائو و تركيبات مشابه 0 0 0 0 0 دخانيات 07/1 46/1 64/1 76/1 65/0 مأخذ: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، مديريت مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني داخلي، طرح الگوي مصرف

ادامه جدول (7) شرح متوسط دهك اول دهك دوم دهك سوم دهك دهم پنير ايراني 10 5/3 5 6 3/21 پنير خارجي 10 7/1 4/3 5 5/25 كره پاستوريزه 10 7/0 4/1 3/2 6/31 كره معمولي 10 2/2 2 6/4 8/18 روغن و چربيها 10 3/5 9/6 5/7 9/17 روغنهاي نباتي 10 3/5 7 5/7 2/17 انواع روغنهاي جامد + مارگارين 10 9/5 7/7 1/8 6/14 سبزيها و ميوه ها 10 5/3 1/5 2/6 7/21 حبوبات 10 9/3 9/5 6/7 9/15 قند و شكر، شيريني، چاي، قهوه و كاكائو 10 8/3 1/5 1/6 9/21 قند و شكر 10 8/5 2/7 2/8 8/14 انواع چاي داخلي و مخلوط 10 2/7 1/8 5/7 8/16 قهوه، نسكافه، كاكائو و تركيبات مشابه 10 0 8/1 0 3/72 مأخذ: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، مديريت مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني داخلي، طرح الگوي مصرف

در بخش قبل اشاره شد براي تعيين بسته حمايتي نياز به ملاكهايي مي باشد. ملاكهاي معرفي شده در اين گزارش عبارتند از: 1- سهم كالا در مخارج دهكهاي كم درآمد 2- سهم دهكهاي كم درآمد از مخارج جامعه 3- سهم كالا در تامين انرژي دهكهاي كم درآمد (در مورد اقلام خوراكي) 4- سهم كالا در تأمين پروتئين دهكهاي كم درآمد (در مورد اقلام خوراكي) 5- كشش درآمدي هر يك از شاخصهاي فوق يك اولويت بندي معين از كالاها و خدمات ارائه مي دهد لذا استناد به تك تك اين ملاكها راه عملي براي تعيين شايستگي نسبي كالاها و خدمات جهت قرار گرفتن در بسته حمايتي نيست. راه عملي اين است كه با توجه به برآيند تمامي ملاكهاي فوق يك رتبه بندي معقول از كالاها و خدمات ارائه شود. در جدول صفحه بعد رتبه بندي اقلام خوراكي و غيرخوراكي بطور جداگانه ارائه شده است. توضيح اينكه جدول فوق حاوي اقلام كلي و زير مجموعه هاي هر يك مي باشد براي مثال در ستون اقلام خوراكي هم فرآورده هاي شير و هم ماست، پنير و كره بطور جداگانه ذكر شده است. علت آن است كه هر يك از اقلام زير مجموعه فرآورده هاي شير به لحاظ اهميت غذايي از جايگاه ويژه اي برخوردار مي باشد و لذا بطور جداگانه ذكر شده اند. همانطور كه ملاحظه مي شود نان، غلات (مثل برنج) روغن هاي نباتي، شير و قند و شكر در رأس اقلام خوراكي مي باشند. در جدول خوراكي، ميوه و سبزيها از رتبه بالايي برخوردار است و علت اين امر سهم بالاي ميوه و سبزيها در مخارج خوراكي و تأمين ارزشهاي غذايي است. البته ميوه از جمله اقلامي است كه قيمت و عرضه آن به بازار واگذار شده است و خانوارها بدون برخورداري از حمايت سهم بالايي از مخارج خود را به آن اختصاص داده اند و لذا نيازي به حمايت يارانه اي و كنترل قيمت براي اين كالا نيست. رتبه بندي اقلام خوراكي و غيرخوراكي در جهت قرار گرفتن در بسته حمايتي اقلام خوراكي رتبه اقلام غيرخوراكي رتبه انواع نان 1 پوشاك 1 غلات 2 حمل و نقل و ارتباطات 2 گوشت 3 مسكن 3 ميوه و سبزيها 4 اجاره مسكن 4 شير 5 خدمات شخصي و بهداشت و آرايشي 5 روغنهاي نباتي 6 هزينه هاي دارو لوازم طبي 6 برنج خارجي 7 كرايه اتوبوس و ميني بوس 7 قند و شكر 8 بيمه هاي درماني و اجتماعي 8 شير معمولي 9 هزينه هاي مسافرت و حمل نقل بين شهري 9 ماست معمولي 10 هزينه تحصيلي و آموزشي و مطالعه 10 تخم مرغ 11 تفريحات و خدمات فرهنگي 11 سيب زميني 12 مخارج متفرقه 12 فرآورده هاي شير 13 حمل و نقل داخل شهري 13 حبوبات 14 كفش بچه گانه 14 گوشت مرغ 15 كفش دخترانه و زنانه 15 چاي 16 هزينه آب و سوخت و روشنايي 16 پياز 17 دخانيات 17 دخانيات 18 كفش 18 برنج ايراني 19 ويزيت پزشكي، داندان پزشك و ماما 19 روغن حيواني 20 تفريحات 20 پنير ايراني 21 كفش پسرانه و دخترانه 21 شيرخشك 22 پوشاك بچه گانه 22 شير پاستوريزه 23 پوشاك پسرانه و مردانه 23 ماست پاستوريزه 24 پوشاك دخترانه 24 پنير خارجي و پاستوريزه 25 بنزين 25 كره پاستوريزه 26 روغن موتور و روغن ترمز واكسازين و گريس و نظاير آن 26 سوخت و نگهداري اتومبيل 27 وسايل طبي شخصي 28 گازوئيل و ساير سوختها 29 هزينه هتل و مسافرخانه و مسافرت 30 كرايه قطار 31 كرايه هواپيما 32

طرح پيشنهادي سياستهاي حمايتي دولت در سال 1378 (سبد حمايتي)

كليات حفظ كرامت و عزت انسانها از سياستهاي اساسي دولت جمهوري اسلامي ايران است كه در راستاي اجراي برنامه هاي توسعه و سازندگي بر محور تأمين و گسترش عدالت اجتماعي و ايجاد امنيت و ثبات اقتصادي و حمايت از اقشار كم درآمد و محروم استوار بوده و دولت خدمتگزار، تدوين برنامه هاي لازم در جهت تحقق اصول مزبور را در سرلوحه تلاشهاي خود قرار داده است. با عنايت به اين مهم كه حمايت و تأمين ضروريات معيشتي و حفظ قدرت خريد اقشار كم درآمد جامعه يكي از مهمترين اولويتهاي برنامه هاي اقتصادي رياست محترم جمهوري است و شرايط اقتصادي سالهاي پيشين و افزايش غيرمتعارف بهاي كالاها و خدمات مصرفي و مايحتاج عمومي فشار قابل توجهي به دارندگان درآمد ثابت و اقشار كم درآمد و محروم وارد نموده و بعلت عدم توازن در سياستهاي توزيع ثروتها و درآمدها شاهد جلوه هاي خشن فقر و فقيرتر شدن اين گروه مي باشيم و رفع فقر بالفعل و دفع فقر بالقوه در طرح ساماندهي اقتصادي كشور نيز مورد تأييد خاص قرار دارد، بنابراين بازنگري در سياستهاي چگونگي تأمين و توزيع و قيمت گذاري و كنترل و نظارت بر قيمتها از مهمترين رسالتهاي دولت خدمتگزار در اين برهه حساس زماني است. از اين رو طرح پيشنهادي سياستهاي حمايتي دولت در سال 1378 را بر پايه حفظ قدرت خريد و تأمين نياز كالاهاي اساسي و ضروري اقشار كم درآمد بر مبناي تعيين آن دسته از كالاها و خدماتي كه در سبد هزينه خانوار از ضريب اهميت قابل توجهي برخوردار مي باشد بصورت سبد حمايتي كالاها و خدمات پيشنهاد مي گردد تا دولت در جهت نيل به تحقق اهداف خود امر تأمين و توزيع و قيمت گذاري و كنترل قيمت اين دسته از كالاها را در چارچوب طرح پيشنهادي در دستور كار خويش قرار دهد. با توجه به اينكه رفتار مصرفي دهكهاي مختلف درآمدي حاكي از آن است كه نظام حمايتي در طول زمان در ثبات وضعيت تأمين مواد غذايي و كالاهاي ضروري دهكهاي درآمدي نقش اساسي دارد، كالاها و خدمات ضروري كه حدود 50٪ از شاخص كالاها و خدمات مصرفي كشور را تشكيل مي دهد با توجه به عواملي از قبيل: سهم و ضرائب اهميت نسبي كالاها و خدمات در سبد هزينه خانوار و دهكهاي پايين درآمدي، حساسيت و حاشيه امنيتي كالاها و خدمات از نقطه نظر جامعه، سهم كالا و يا خدمت از نقطه نظر بهداشتي و تغذيه اي در سبد خانوار، توليد انحصاري كالاها و يا خدمات، برقراري تعادل و تنظيم بازار و جلوگيري از نوسانات فصلي تقاضا، تخصيص ارز يارانه اي توسط دولت جهت تأمين كالاها و خدمات مزبور، توجه به نهاده هاي توليد و تأمين ارز مورد نياز آنها، انتخاب گرديده است. در طرح جاري با توجه به ملاكهاي فوق و يافته هاي پژوهشي، كالاهاي منتخب براي لحاظ شدن در سبد حمايتي معرفي مي گردند. كد دلايل انتخاب كالاها در سبد حمايتي 1- كالاهاي اساسي مشمول يارانه. 2- ضريب اهميت و سهم كالا در مخارج خانوار، سهم دهك هاي مختلف درآمدي از مخارج جامعه و نقش كالا در تامين انرژي و پروتئين و امنيت دهك هاي كم درآمد. 3- جلوگيري از نوسانات فصلي و مقطعي و تنظيم بازار. 4- انحصاري بودن عرضه – تأثير در نرخ ساير كالاها. 5- اهميت در توليد كالاهاي مشمول طرح (نهاده) و خدمات عمومي. دامنه حمايت از كالاها و خدمات و كدهاي مربوطه رديف گروه كالا - خدمات كد دامنه حمايت تأمين توزيع 1 كالاهاي اساسي كالا برگي 1 - برآورد نياز - توزيع با كالابرگ - تأمين كسري از طريق واردات - پرداخت يارانه - تأمين ارز و ريال مورد نياز - تعيين قيمت تثبيتي - گشايش اعتبار و خريد بموقع - تعيين قيمت تلفيقي (حسب مورد) - ذخيره احتياطي - اطلاع رساني - تأمين نهاده هاي توليد و استفاده از ظرفيتهاي خالي - كنترل و نظارت و بازرسي 2 كالاهاي اساسي غيركالا برگي 2 - برآورد نياز - پرداخت مابه التفاوت ريالي - تأمين كسري نهاده هاي توليد - تعيين قيمت تثبيتي - تأمين كسري از طريق واردات - تعيين قيمت تعادلي حسب مورد - تأمين ارز و ريال مورد نياز براي جبران كسري - توزيع از طريق شبكه هاي تعاوني و زنجيره اي - گشايش اعتبار و خريد بموقع - توزيع آزاد (شبكه هاي رسمي مجاز) - تعيين قيمت تضميني خريد - اطلاع رساني - ذخيره احتياطي - كنترل و نظارت و بازرسي 3 نهاده هاي توليد 3 - برآورد نياز - تعيين قيمت تثبيتي - تأمين كسري از طريق واردات - تعيين قيمت تعادلي حسب مورد - تأمين ارز و ريال مورد نياز - توزيع از طريق شبكه هاي تعاوني - گشايش اعتبار و خريد بموقع - اطلاع رساني - تعيين قيمت تضميني خريد - كنترل و نظارت و بازرسي - ذخيره احتياطي 4 كالاهاي ضروري 4 - برآورد نياز - تعيين قيمت تثبيتي - تأمين كسري از طريق واردات - تعيين قيمت تعادلي حسب مورد - تأمين ارز و ريال مورد نياز - تعيين قيمت آزاد - گشايش اعتبار و خريد بموقع - توزيع از طريق شبكه هاي تعاوني و زنجيره اي - قيمت تضميني خريد - توزيع آزاد (شبكه هاي رسمي مجاز) - اطلاع رساني - كنترل و نظارت و بازرسي 5 سوخت، انرژي و خدمات 5 - ذخيره احتياطي - تعيين قيمت تثبيتي - توزيع آزاد (شبكه هاي رسمي مجاز) - قيمت گذاري از طريق كميسيون هاي نظارت - اطلاع رساني - كنترل و نظارت و بازرسي تعاريف و نحوه توزيع كالاها و خدمات سبد حمايتي و كدهاي مربوطه كد تعاريف و كدهاي نحوه توزيع كالا و خدمات 1- توزيع در شبكه كالابرگ 2- توزيع از طريق شبكه هاي رسمي (مجاز) با سهميه بندي- بدون كالا برگ 3- توزيع در شبكه هاي تعاوني و زنجيره اي 4- توزيع آزاد (شبكه هاي رسمي مجاز) 5- خدمات عمومي با نرخ مصوب

نظام قيمت گذاري كالاها و خدمات سبد حمايتي و مراجع و شيوه ها الف: مراجع قانوني قيمت گذاري: 1- ستاد پشتيباني برنامه تنظيم بازار. 2- شوراي اقتصاد. 3- سازمان حمايت مصرف كنندگان و توليدكنندگان 4- كميسيون هاي نظارت. 1و2- در حال حاضر طبقه بندي كالا و خدمات ضروري از نظر اعمال ضوابط قيمت گذاري و كنترل برحسب شرايط كالا در سه گروه صورت گرفته است. گروه اول: شامل آن دسته از كالاهايي است كه از يك يا چند ويژگي زير برخوردار مي باشند و مشمول طرح تنظيم بازار قرار مي گيرند. 1- تخصيص ارز شناور جهت واردات كالا 2- تخصيص ارز صادراتي سيستم بانكي جهت واردات كالا 3- اقلام مشمول استفاده از اعتبارات يارانه و كالاهاي كالا برگي 4- توليد انحصاري 5- نقش اساسي در ساختار اقتصاد كشور و شاخص هزينه خانوار 6- عدم تعادل در عرضه و تقاضاي كالا. 7- تأثيرپذيري از نوسانات فصلي، مقطعي و افزايش بي رويه قيمت از مجموعه كالاهايي كه برخي از شرايط فوق را دارند، تعيين قيمت آن دسته از كالاهايي كه در بودجه يارانه دولت مؤثر است و بطور كل داراي آثار مالي بر بودجه عمومي هستند، در شوراي اقتصاد و در ساير موارد در ستاد پشتيباني برنامه تنظيم بازار تصويب و اعلام مي گردد. گروه دوم: در حال حاضر تعداد محدودي از اقلام را شامل مي شود. به لحاظ وجود تعادل نسبي در عرضه و تقاضا، ضرورت دخالت مستقيم دولت در قيمت گذاري آنها كه كمتر وجود دارد – واحدهاي توليدي ذيربط با اجراي دستورالعمل سازمان حمايت مصرف كنندگان و توليدكنندگان نسبت به محاسبه قيمت اقدام نموده و با تأييد وزارتخانه توليدي مربوطه بعنوان قيمت ارشادي عمل مي نمايند. گروه سوم: مجموعه كالا و خدماتي است كه خارج از فهرست گروههاي اول و دوم مي باشند و در اين مورد كليه واردكنندگان و واحدهاي توليدي و خدماتي ذيربط براساس دستورالعمل و ضوابط مصوب سازمان حمايت مصرف كنندگان و توليدكنندگان رأساً نسبت به تعيين و اجراي قيمت اقدام مي نمايند. صورت عوامل هزينه و قيمت هاي تعيين شده جهت اطلاع و نظارت كلي به سازمان هاي حمايت مصرف كنندگان و توليدكنندگان و بازرسي و نظارت ارسال مي گردد.

تعاريف شيوه هاي قيمت گذاري 1- قيمت تثبيتي قيمتي است كه براساس ضوابط و اختيار قيمت گذاري مراجع مشروحه بند الف بطور قطعي تعيين و اعلام مي گردد و به صورت ثابت در سراسر كشور لازم الاجراست. كالاهاي اساسي و حساس و ضروري در اين طبقه قرار دارند. 2- قيمت تضميني نرخ پايه خريد محصولات كشاورزي و دامي است كه با هدف حمايت از توليدات داخلي و جلوگيري از ضرر و زيان احتمالي توليدكنندگان، توسط دولت (شوراي اقتصاد) تعيين مي گردد. 3- قيمت تعادلي صرف نظر از برخي كالاهاي اساسي مشمول يارانه كه به منظور جبران كسري كالا نسبت به تصويب و اعلام قيمت تعادلي با تصويب شوراي اقتصاد اعلام مي گردد. در ساير موارد قيمت تعادلي، قيمت هماهنگ شده اي است كه با توجه به شرايط عرضه و تقاضا در چارچوب اهداف مشخص بعضاً به صورت حداكثر تعيين و نظارت مي شود نظير سيمان. 4- قيمت توافقي در برخي مواقع به لحاظ حمايت از توليدكنندگان يا مصرف كنندگان اعم از اشخاص حقيقي يا حقوقي ضمن عدم دخالت مستقيم دولت در قيمت گذاري، حفظ قيمت مناسب در بازار از طريق كميته مشتركي از وزارتخانه هاي توليدكننده و مصرف كننده و سازمان حمايت مصرف كنندگان و توليدكنندگان تعيين و اعلام مي گردد كه بعنوان قيمت توافقي مورد عمل قرار مي گيرد، نظير مرغ و تخم مرغ و پنبه. 5- ارشادي قيمتي است كه در چارچوب دستورالعمل هاي سازمان حمايت مصرف كنندگان و توليدكنندگان، توسط توليدكنندگان تعيين و با تأييد وزارتخانه ذيربط اجرا مي شود. 6- قيمت آزاد كالاهايي كه در گروه سوم از طبقه بندي طرح تنظيم بازار قرار دارند و توسط مراجع رسمي براي آن قيمتي تعيين نمي شود در چارچوب دستورالعمل سازمان حمايت راساً توسط واحدهاي توليدي نسبت به تعيين و اجراي قيمت اقدام مي شود. در اين حالت صورت ريز هزينه ها و قيمت هاي تعيين شده به سازمان حمايت و سازمان بازرسي ارسال مي گردد. امر قيمت گذاري كالا و خدمات به صورت عام اعم از وارداتي و توليد داخلي، براساس اساسنامه قانوني مصوب شوراي انقلاب از وظايف سازمان حمايت مصرف كنندگان و توليدكنندگان تعيين شده كه در چارچوب ضوابط مجمع عمومي با تصويب هيأت تعيين و تثبيت قيمتها كه نمايندگان مجمع عمومي هستند صورت مي گيرد. بدليل شرايط ويژه اقتصادي در سنوات اخير بجز كالاهاي وارداتي با ارز شناور و صادراتي سيستم بانكي كه رأساً در چارچوب ضوابط مصوب توسط سازمان مذكور اعلام قيمت مي شود در مورد ساير كالاهاي توليدي و وارداتي كه در فهرست گروه اول قرار دارند يا مشمول درآمد يا يارانه مي باشند به ترتيب پس از تصويب نهايي ستاد پشتيباني برنامه تنظيم بازار يا شوراي اقتصاد اعلام مي گردد. از جمله در اجراي بند ب ماده 30 قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين افزايش نرخ توليدات و تعرفه خدمات در دستگاهها، مؤسسات و شركتهاي دولتي با بررسي سازمان حمايت و تصويب شوراي اقتصاد انجام مي شود فهرست شركتهاي دولتي مشمول اين بند در بخش ضمائم آمده است. براساس قانون نظام صنفي، تشخيص اولويت و تعيين قيمت كالا و خدماتي كه توسط واحدهاي صنفي توليد يا عرضه مي گردد بعهده كميسيون هاي نظارت محول شده كه در كليه شهرهاي كشور تشكيل و اقدام مي نمايند.

نظارت و بازرسي نظارت و بازرسي بر نحوه تأمين، توليد، توزيع، قيمت و ... كالاها و خدمات مشمول سبد حمايتي از اهميت ويژه اي در موفقيت طرح حمايتي دولت برخوردار است. در طرح نظارتي – كنترلي ارائه شده كليه عواملي كه ميتواند عرضه و يا تقاضاي هر يك از اقلام منتخب را در مراحل مختلف تحت تأثير قرار دهد مورد توجه قرار گرفته است. بدين ترتيب دامنه نظارت و كنترل كالا و خدمات به طور مشخص در 11 شيوه كنترلي مورد توجه قرار گرفته است. برخي از اقلام بلحاظ ويژگي خاص آن در كليه مراحل نياز به كنترلهاي ويژه دارد، لكن ساير اقلام با توجه به دلايل انتخاب آن در سبد حمايتي متناسب به نوع توليد، قيمت گذاري و توزيع كنترل خواهد شد انواع نظارت و كنترل سازمان بازرسي به شرح زير تعريف و كدگذاري ميشود. (1) نظارت بر كليه مراحل واردات كالا و انجام كليه تعهدات قانوني (2) نظارت بر كليه مراحل ورود موقت كالا (3) دريافت اطلاعات مربوط به صدور و پيشرفت مراحل مختلف موافقتهاي اصولي از آغاز تا مرحله بهره برداري از وزارتخانه هاي متولي ذيربط. (4) نظارت بر كليه مراحل تأمين مواداوليه تا نقطه توليد. (5) نظارت بر تحقق برنامه توليد (كميت، كيفيت، درجه شناسنامه) با توجه به ظرفيتهاي توليد. (6) نظارت بر كليه مراحل قيمت گذاري كالاها و خدمات و اجراء آن. (7) نظارت بر توزيع كالا از مرحله موجودي انبار و سردخانه تا مصرف (ميزان كالا، شركتهاي پخش، فروشگاههاي زنجيره اي، شبكه عمده و خرده فروشي و ...) (8) نظارت بركليه مراحل كالابرگ اهم از چاپ، توزيع، برگشت، امضاء و ... (9) نظارت بر مراحل مختلف يارانه (برنامه ريزي، تأمين، تخصيص و مصرف) (10) نظارت بر كليه مراحل صادرات كالا و انجام كليه تعهدات قانوني. (11) رسيدگي به شكايات واصله. در جدول پيوست دامنه نظارت بر هر يك از كالاها و خدمات سبد حمايتي به طور جداگانه با توجه به كدهاي يازده گانه فوق مشخص گرديده است.

جدول راهنماي كدهاي مربوط به (دلايل انتخاب، دامنه حمايت، قيمت گذاري و نحوه نظارت و بازرسي) محصول نهايي رديف نام كالا علل انتخاب دامنه حمايت قيمت گذاري نظارت و بازرسي ملاحظات تأمين توزيع 1 گندم –آرد (نان) 1 2 2 تثبيتي تعزيرات خاص 2 برنج وارداتي 1 1 1 تعادلي - تثبيتي 1، 6، 7، 8 و 9 3 روغن نباتي 1 1 1 تعادلي - تثبيتي 1 الي 11 4 قند و شكر 1 1 1 تعادلي – تثبيتي تنظيم بازار 1 الي 9 و 11 5 چاي 1 .... .... تثبيتي 1، 5، 6، 7، 9، 10 6 گوشت قرمز 1 .... .... تعادلي – تثبيتي 1، 4، 5، 9، 10، 11 7 گوشت مرغ 2 .... .... آزاد 1، 4، 5، 9، 10، 11 8 تخم مرغ 2 .... .... آزاد 1، 4، 5، 9، 10، 11 9 شير و ماست (پاستوريزه) 1 2 2 تثبيتي 5، 6، 7، 8، 9، 11 10 پنير(پاستوريزه) 1 1 1 5، 6، 7، 9، 10، 11 11 كره (پاستوريزه) .... .... .... آزاد - تعادلي 1، 5، 6، 7، 11 12 حبوبات (عدس) .... .... .... آزاد – تعادلي 1، 5، 10، 11 13 پياز .... .... .... تضميني 1، 5، 10، 11 14 سيب زميني .... .... .... تضميني 1، 5، 10، 11 15 دخانيات .... .... .... تثبيتي 11 16 چادر مشكي .... .... .... آزاد - تعادلي 1، 5،‌11 17 روپوش مدارس .... .... .... آزاد 11 18 يخچال .... .... .... آزاد 4، 5، 10،‌ 11 19 كولرگازي .... .... .... آزاد 1، 4، 5، 10،‌ 11 20 گازمايع .... .... .... تثبيتي 11 21 خودرو سواري و وانت .... .... .... تعاملي 5، 6، 11 22 تلويزيون .... .... .... آزاد 4، 5، 10،‌ 11 23 سيلندر گاز .... .... .... آزاد 11 24 لاستيك 5 4 4 آزاد 1، 4، 5، 10، 11 25 روغن موتور 5 4 2 تثبيتي 4، 5، 6، 7، 10، 11 26 باطري 5 4 4 تثبيتي -(بند ب ماده 30) 5، 6، 11 27 لوازم يدكي 5 2 2 آزاد 1، 11 28 داروهاي انساني 1 2 2 تثبيتي 4، 5، 6، 9، 10، 11 با توجه به مستقل بودن تعزيرات بهداشت و درمان انجام بازرسي منوط به ادغام تعزيرات بهداشت درمان در تعزيرات ساير كالا و خدمات باشد. 29 خدمات درماني بيمارستان 2 5 - تثبيتي " 30 خدمات تشخيص پزشكان 2 5 - تثبيتي " 31 شيرخشك 1 .... 1 تثبيتي – تعادلي 1، 4، 5، 6، 7، 9، 11 32 پودر شوينده 2 2 .... تثبيتي 1 الي 11 بجز 8 33 كاغذ چاپ و تحرير 2 4 2 تثبيتي 1، 3، 4، 5، 6، 7، 10، 11 34 دفترچه تحصيلي 2 4 2 تثبيتي – تعادلي 5، 6، 7، 11 35 كتاب درسي 2 4 2 تثبيتي 5، 6، 11 36 مداد و خودكار 2 4 4 تعادلي 4، 10، 11 37 آب 2 5 5 تثبيتي 6، 11 38 برق 2 5 5 تثبيتي 6، 11 39 تلفن 2 5 5 تثبيتي 6، 11 40 گاز شهري 2 5 5 تثبيتي 6، 11 41 بنزين 5 5 5 تثبيتي 6، 11 42 گازوييل 5 5 5 تثبيتي 6، 11 43 نفت كوره 5 5 5 تثبيتي 6، 11 44 نفت سفيد 2 5 5 تثبيتي 6، 11 45 خدمات ضروري 5 5 5 كميسيون هاي نظارت 11 46 خدمات اجاره - - - آزاد - تثبيتي -

جدول راهنماي كدهاي مربوط به (علل انتخاب، دامنه حمايت، قيمت گذاري و نحوه نظارت و بازرسي) نهاده هاي توليد رديف نام كالا علل انتخاب دامنه حمايت قيمت گذاري نظارت و بازرسي ملاحظات تأمين توزيع 1 گندم 5 .... 1 تضميني تعزيرات خاص 2 كيسه گوني P.P 5 .... 1 آزاد 3، 4، 5، 6، 7، 11 با توجه به مستقل بودن تعزيرات گندم، آرد و نان انجام بازرسي منوط به ادغام تعزيرات آن خواهد بود. 3 خمير مايه 5 .... .... آزاد 1، 5، 6، 7، 11 4 خدمات آسياباني 5 5 1 تثبيتي 6، 11 5 ورق حلب 5 .... .... آزاد 1، 4، 11 6 چغندرقند 5 .... - تضميني 1، 4،‌ 11 7 نيشكر 5 .... - آزاد 5، 6، 11 8 برگ سبز چاي 5 .... - تضميني 5، 6، 9،‌12 9 خدمات تبديل برگ سبز چاي 5 5 - تثبيتي 6، 11 10 ذرت وارداتي 5 .... .... تضميني 1، 6، 7، 11 11 كنجاله سويا وارداتي 5 .... .... آزاد 1، 6، 7، 11 12 پودرماهي 5 3 2 آزاد 1، 6، 7، 11 13 خدمات تصفيه و تبديل شكريه قند 5 5 - تثبيتي 6، 11 14 جورارماني 5 3 .... آزاد 1، 6، 7، 11 15 سبوس گندم 5 3 4 تثبيتي 6، 7، 11 16 شيرخام 5 3 - تضميني 6 17 تراكتور كشاورزي 5 3 2 تثبيتي 1 الي 11 بجز 7، 8، 9 18 كمباين 5 3 2 تثبيتي 1 الي 11 بجز 7، 8، 9 19 كودشيميايي 5 3 2 تثبيتي 1 الي 11 20 سم 5 .... .... تثبيتي 1 الي 11 21 بذر 5 .... .... تثبيتي 1 الي 11 22 داروهاي خاص مكملهاي درماني غذايي 5 .... .... تثبيتي - آزاد 1 الي 11 23 آهن آلات مقاطع 4 .... .... تعادلي 1، 3، 4، 5، 11 24 ورق آهن 5 .... .... تعادلي 1، 3، 4، 5، 11 25 لوله آهن 4 4 4 تعادلي 1، 3، 4، 5، 11 26 محصولات سسي 4 4 4 تعادلي 1، 3، 4، 5، 11 27 محصولات آلومينيومي 4 4 4 تعادلي 1، 3، 4، 5، 11 28 سيمان .... .... .... تعادلي 3، 5، 6 ،10، 11 29 شيشه .... .... .... آزاد 5، 11 30 نخ و الياف .... .... .... آزاد 1، 3، 4، 5، 11 31 محصولات پتروشيمي .... .... .... آزاد 1، 5، 10 ،‌11 32 خدمات حمل و نقل بار و مسافر 5 5 5 تعادلي - تثبيتي 11

اقلام كالاها و خدمات مورد حمايت دولت محصول نهايي رديف نام كالا ضريب اهميت نسبي(1) ميزان واردات (هزار تن) ميزان توليد داخلي (هزار تن) نياز كل كشور (هزار تن) مصرف سرانه (كيلو) اعتبار مورد نياز وضعيت قيمت گذاري يارانه مورد نياز (ميليارد ريال) علل انتخاب (كد) نحوه توزيع (كد) دامنه حمايت (كد) ارزي (ميليون دلار) ريالي ** (ميليون ريال) مرجع تصويب قيمت فعلي (ريال) نوع قيمت مبلغ فعلي مبلغ جبراني 1-1 نان 37/ 1 --- 9000 9000 150 570 ش --- ش اقتصاد .... .... .... .... 1 2 2 2-1 برنج وارداتي 89/ 0 800 1600 2400 39 260 ش 3000000 ش اقتصاد .... .... .... .... 1 1 1 3-1 روغن نباتي 76/ 0 .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... 1 1 1 4-1 قند و شكر 45/ 0 .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... 1 1 1 6-1 گوشت قرمز (2) .... 50 .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... .... 7-1 گوشت مرغ .... 50 600 650 10 .... 170000 ستاد 5900 آزاد --- --- .... .... .... 8-1 تخم مرغ .... ---- 600 600 10 ---- ---- ستاد 3200 آزاد .... .... .... 9-1 شير و ماست (پاستوريزه) 47/ 0 490 12 ---- ---- ش اقتصاد 600 آزاد .... 307 1 2 2 10-1 پنير يارانه اي .... ---- 25 5/ 1 ---- حمايت 11000 تثبيتي --- 201 1 1 1 11-1 كره پاستوريزه 21/ 0 20 6 5/ 0 40 و 114 حمايت آزاد آزاد – تعادلي --- 2 3 4 12-1 حبوبات (عدس) 1/ 0 20 80 100 5/ 1 9 و ---- حمايت ---- آزاد – تعادلي --- --- 3 3 4 13-1 پياز 54/ 0 ---- 1650 1650 26 ---- ش اقتصاد ---- تضميني --- --- 3 4 4 14-1 سيب زميني 09/ 1 ---- 3000 3000 47 ---- ش اقتصاد ---- " --- --- 3 4 4 * ش: ارز شناور * ص: ارز صادراتي سيستم بانكي * و: ارز واريز نامه اي (1): ارقام مشمول بر مبناي آمارهاي موجود در بانك مركزي منظور شده و براي آگاهي بيشتر از نقش كالاها در سبد مصرفي خانوارها به ضمائم پژوهشي رجوع شود. (2): مورد عرضه شركت پشتيباني امور دام ** حداقل اعتبار مورد نياز ريالي براساس جداول گردش نقديندگي و توجه به دوره گردش كالا طي سال مي باشد.

اقلام كالاها و خدمات مورد حمايت دولت محصول نهايي رديف نام كالا ضريب اهميت نسبي ميزان واردات (هزار تن) ميزان توليد داخلي (هزار تن) نياز كل كشور (هزار تن) مصرف سرانه (كيلو) اعتبار مورد نياز** وضعيت قيمت گذاري يارانه مورد نياز (ميليارد ريال) علل انتخاب (كد) نحوه توزيع (كد) دامنه حمايت (كد) ارزي (ميليون دلار) ريالي (ميليون ريال) مرجع تصويب قيمت فعلي (ريال) نوع قيمت مبلغ فعلي مبلغ .... 15-2 دخانيات 91/ 1 --- 15 ميليارد نخ 35 ميليارد نخ 20 و شوراي اقتصاد 2500 بسته تثبيتي --- --- 4 4 4 16-3 چادر مشكي 43/ 0 80 م متر 80 م متر 5/ 5 متر 160 و حمايت --- آزاد – تعاملي --- --- 2 4 4 17-3 روپوش مدارس 5/ 0 30 م متر 3 متر --- --- آزاد --- --- 2 4 4 18- 4 يخچال 38/ 0 --- 800 هزار ع 800 هزار ع 60 و --- 1200000 آزاد --- --- 2 4 4 19-4 كولر گازي --- 50 هزار ع 10 هزار ع 60 هزار ع 25 و --- 2800000 آزاد --- --- 2 4 4 20- 4 گاز مايع 13/ 0 --- 2000 2000 --- --- شوراي اقتصاد 1700 هر سيلندر تثبيتي --- --- 2 5 4 25-5 خودرو سواري و وانت 06/ 3 180 هزار 180 هزار ع --- 415 و شوراي اقتصاد 120 -30 ميليون تعادلي --- --- 4 4 4 26-5 خدمات حمل و نقل بار و مسافر 92 /1 --- --- --- --- --- شوراي اقتصاد --- تعادلي --- --- 5 5 5 21-4 تلويزيون 97/ 0 - 750000 د 900000 د - 5/ 110 - - - آزاد --- --- 3 4 4 22-4 سيلندر گاز - 2000000 ع - - - - - - آزاد --- --- 3 4 4 * ش: ارز شناور * ص: ارز صادراتي سيستم بانكي * و: ارز واريز نامه اي م: ميليون ع: عدد يا دستگاه ** حداقل اعتبار مورد نياز ريالي براساس جداول گردش نقديندگي و با توجه به دوره گردش كالا طي سال مي باشد.

اقلام كالاها و خدمات مورد حمايت دولت محصول نهايي رديف نام كالا ضريب اهميت نسبي ميزان واردات (هزار تن) ميزان توليد داخلي (هزار تن) نياز كل كشور (هزار تن) مصرف سرانه (كيلو) اعتبار مورد نياز** وضعيت قيمت گذاري يارانه مورد نياز (ميليارد ريال) علل انتخاب (كد) نحوه توزيع (كد) دامنه حمايت (كد) ارزي (ميليون دلار) ريالي (ميليون ريال) مرجع تصويب قيمت فعلي (ريال) نوع قيمت مبلغ فعلي مبلغ جبراني 23-5 لاستيك --- 20 180 200 --- 320 و --- --- 11000ك آزاد 5 5 4 24-5 روغن موتور 09/ 0 --- 700 م ليتر 700 م ليتر --- 50 و --- ش اقتصاد 1050 تثبيتي 5 5 4 25-5 باطري نيرو 07/ 0 --- 2/ 2 م عدد 2/ 2 م عدد --- 0 و --- ش اقتصاد 100000 تثبيتي 5 5 4 26- 5 لوازم يدكي --- --- --- --- --- 400 و --- --- --- آزاد 5 5 4 27-6 داروهاي انساني 88/ 0 --- --- --- --- --- --- " " تثبيتي 1 2 2 28-6 خدمات درماني و بيمارستاني 79/ 0 --- --- --- --- --- --- " --- تثبيتي 2 --- 5 29-6 خدمات تشخيص پزشكي --- --- --- --- --- --- --- " --- تثبيتي 2 --- 5 30-6 شيرخشك *** 20/ 0 15 م قوطي --- 20 م قوطي --- 20 ش --- ش اقتصاد 270 ي 7500 ت تثبيتي تعادلي 18 20 1 1 2 31-7 پودر شوينده 26/ 0 --- 230 220 5/ 3 95 ش 80000 ستاد 2500 ك تثبيتي --- 75 2 2 2 32-8 كاغذ چاپ و تحرير 110 60 170 6/ 2 77 ص ستاد 1950 ك تثبيتي 20 2 2 4 33-8 دفترچه تحصيلي 13/ 0 30 10 40 1/ 2 23 ش 20000 حمايت --- تعادلي 2 2 4 34-8 كتاب درسي 09/ 0 --- --- --- --- ---ش --- كميسيون خاص --- 2 2 4 35 -8 مداد 14/ 0 --- 1/ 2 م قراص 1/ 2 م قراص --- 375 تعادلي 2 4 4 36- 8 خودكار 4/ 336 م - ع 350 م - عدد --- 340 ع تعادلي 2 4 4 * ش: ارز شناور * ص: ارز صادراتي سيستم بانكي * و: ارز واريز نامه اي م: ميليون ت: تعادلي ي: يارانه اي ك: كيلو ** حداقل اعتبار مورد نياز ريالي براساس جداول گردش نقديندگي و توجه به دوره گردش كالا طي سال مي باشد. *** يارانه شيرخشك براي 5/ 6 ميليون قوطي مي باشد.

اقلام كالاها و خدمات مورد حمايت دولت محصول نهايي رديف نام كالا ضريب اهميت نسبي ميزان واردات (هزار تن) ميزان توليد داخلي (هزار تن) نياز كل كشور (هزار تن) مصرف سرانه (كيلو) اعتبار مورد نياز وضعيت قيمت گذاري يارانه مورد نياز (ميليارد ريال) علل انتخاب (كد) نحوه توزيع (كد) دامنه حمايت (كد) ارزي (ميليون دلار) ريالي** (ميليون ريال) مرجع تصويب قيمت فعلي (ريال) نوع قيمت مبلغ فعلي مبلغ جبراني 37-9 آب 28/ 0 شوراي اقتصاد تثبيتي 2 5 5 38-9 برق 50/ 0 شوراي اقتصاد تثبيتي 2 5 5 39-9 تلفن 50/ 0 شوراي اقتصاد تثبيتي 2 5 5 40-9 گاز شهري 14/0 شوراي اقتصاد تثبيتي 2 5 5 41-10 بنزين 52/ 0 شوراي اقتصاد تثبيتي 5 5 5 42-10 گازوئيل 20/ 0 شوراي اقتصاد تثبيتي 5 5 5 43-10 نفت كوره شوراي اقتصاد تثبيتي 5 5 5 44-10 نفت سياه 28/ 0 شوراي اقتصاد تثبيتي 2 5 5 45-11 خدمات ضروري صنفي: كميسيون نظارت 0 5 5 5 46-12 خدمات اجاره 38/ 4 آزاد * * براساس قانون نظام صنفي توسط كميسيونهاي نظارت تعيين مي گردد. ** حداقل اعتبار مورد نياز ريالي براساس جداول گردش نقديندگي و توجه به دوره گردش كالا طي سال مي باشد.

اقلام كالاها و خدمات مورد حمايت دولت نهاده هاي توليد: رديف نام كالا ميزان واردات (هزار تن) ميزان توليد داخلي (هزار تن) نياز كل كشور (هزار تن) نوع ارز اعتبار مورد نياز وضعيت قيمت گذاري علل انتخاب (كد) نحوه توزيع (كد) دامنه حمايت (كد) ارزي (ميليون دلار) ريالي** (ميليون ريال) مرجع تصويب قيمت فعلي (ريال) نوع قيمت 1 3700 6500 10200 شناور 570 3000000 ش اقتصاد 672 تضميني 5 1 2 2 --- 7200 7200 شناور --- --- ش اقتصاد 60 تضميني 5 1 2 3 --- 200 م تخته 200 م تخته --- --- - 550 آزاد 5 1 3 4 --- 4 4 --- --- --- --- آزاد 5 4 3 5 --- --- --- واريزنامه 25 ش اقتصاد 22000 هر تن تضميني 5 --- 5 6 50 --- 50 شناور 100 --- --- آزاد 5 4 3 7 --- 7000- 6000 7500 --- --- ش اقتصاد 157 تضميني 5 --- 3 8 --- 2000 2000 --- --- - --- آزاد 5 --- 3 9 --- 290 290 --- --- ش اقتصاد 950 هر كيلو تضميني 5 --- 3 10 --- 70 70 --- --- ش اقتصاد 720 هر كيلو تثبيتي 5 --- 5 11 1600 1000 2600 شناور 304 275000 ش اقتصاد 510 تثبيتي 5 2 3 12 700 220 920 شناور 182 160000 ش اقتصاد 815 تثبيتي 5 2 3 13 120 138 358 شناور 92 80000 ش اقتصاد 1820 تثبيتي 5 2 3 14 --- --- --- --- --- --- --- 265 تثبيتي 5 --- 5 15 جو 200 3700 .... شناور .... .... ش اقتصاد .... .... 5 .... .... 16 سبوس گندم --- 1500 1500 --- --- --- ش اقتصاد .... .... 5 .... .... 17 شيرخام يارانه اي --- 4500 .... --- --- --- ش اقتصاد .... .... 5 --- .... 18 تراكتور كشاورزي --- 5000 5000 .... .... .... .... .... .... 5 .... .... 19 كمباين --- 500 500 .... 5 .... .... .... تثبيتي 5 .... .... 20 كود شيميايي 700 1650 .... شناور .... .... ش اقتصاد .... تثبيتي 5 .... .... 21 سم 9/0 673 10 شناور ؟ 40000 ش اقتصاد تثبيتي 5 2 3 22 بذر --- 130 ؟ شناور --- 10000 ش اقتصاد --- تثبيتي 5 2 3 23 داروهاي دامي و مكملهاي درماني غذايي --- --- --- شناور 100 90000 ستاد --- آزاد 5 4 2 24 بطري شهر --- 12 م بطري 12 م بطري --- --- --- ستاد 350 توافقي 5 --- 4 25 ال-اي-بي (مواد اوليه شوينده ها) 10 38 45 --- --- --- --- --- آزاد 5 --- 3 26 آهن آلات (مقاطع) - 3500 2500 50 280 و - ستاد 1350 تعادلي 4 4 4 27 ورق آهن - 2900 2500 - 230 و - ستاد 1350 تعادلي 5 4 4 28 لوله آهني - 50 50 - 50 و - ستاد 3000 تعادلي 4 4 4 29 محصولات مسي - 120 80 45 و - ستاد تعادلي 4 4 4 30 محصولات آلومينيمي 15 85 100 100 - ستاد تعادلي 4 4 4 31 سيمان - 23 م تن 20 م تن 30 50 و - ش اقتصاد 14000 هر تن تعادلي 4 4 4 32 شيشه - 278 280 - - - - آزاد 3 4 4 33 نخ و الياف 37 74 - - 6/ 38 - 7000 آزاد 4 4 3 34 محصولات پتروشيمي* 201 1740 آزاد 4 4 3 م: ميليون ش: شورا ** حداقل اعتبار مورد نياز ريالي براساس جداول گردش نقديندگي و با توجه به دوره گردش كالا طي سال مي باشد. * محصولات پتروشيمي به شرح جدول پيوست مي باشد.

فهرست محصولات پتروشيمي مورد حمايت دولت رديف نام محصول 1 پارازيلين 2 پي وي سي 3 سود سوزآور 4 لاستيك مصنوعي (SBR) 5 دومتيل هگزانول 6 اسيد فسفريك 7 اسيد استيك 8 كربنات سديم سبك 9 كربنات سديم سنگين 10 منواتيلن گليكول (ضد يخ) 11 پلي اتيلن سنگين 12 پلي اتيلن سبك 13 پلي پروپيلن 14 بنزن 15 وينيل استات منومر 16 متانول 17 بي كربنات سديم (جوش شيرين) 18 دي او پي (DOP) 19 انيدريد فتاليك 20 دي ام تي (DMT) 21 ال اي بي (LAB)

مصارف سرانه كالاها در ايران و ساير كشورها مصرف سرانه روغن نباتي، برنج، شكر و گندم در ايران و مقايسه آن با قاره هاي مختلف جهان واحد: كيلوگرم نام روغن نباتي برنج شكر گندم ايران 14- 5/ 13 39 29 158 جهان 5/ 15 4/ 66 7/ 20 97 آسيا 9/ 5 102 --- 1/ 67 اروپاي غربي 32 --- --- --- خاور نزديك 7/ 16 --- --- --- خاور دور 5/ 8 --- --- --- آمريكاي شمالي 47 --- 6/ 32 8/ 71 آمريكاي لاتين 8/ 15 --- --- --- كشورهاي در حال توسعه --- 4/ 82 --- --- كشورهاي توسعه يافته --- 123 --- ---

گروه بندي كالا و خدمات الف: كالاهاي اساسي ب: كالاهاي ضروري و حساس ج: ساير كالاها و خدمات

: كالاهاي اساسي كالاهاي اساسي

جدول درآمد ميزان كالا و ارز مورد نياز آنها در سبد حمايتي (سال 1378) مقدار: هزار تن ارز: ميليون دلار رديف نام كالا نوع ارز سهميه مصوب در سال 77 گزينه اول گزينه دوم گزينه سوم ملاحظات مقدار ارز مورد نياز مقدار ارز مورد نياز مقدار ارز مورد نياز بازرگاني بانك مركزي رياست جمهوري 1 گندم ش 3000 3500 533 2 برنج ش 550 550 266 3 شكر (خام و سفيد) ش 900 750 273 4 روغن نباتي خام ش 800 700 490 5 دانه روغني ش 300 400 80 6 مواد اوليه كاغذ تحرير ش 12 60 12 7 " " مطبوعات ش 2 30 6 8 مواد افزودني و بسته بندي روغن ش 85 --- 80 9 كاغذ مطبوعات آماده ارشاد ش 5/ 42 --- 26 10 تحرير آماده ش 40 40 28 11 كود شيميايي و اسيد فسفوريك و 0 395 --- 350 12 سموم دفع آفات ساخته شده و بذر 0 52 --- 45 13 مواد اوليه سموم 0 34 --- 30 14 گوشت مرغ و --- 30 36 15 خوراك دام و طيور و ذرت و سويا و --- --- 600 16 داروهاي دام و 91 --- 60 17 تراكتور سنگين و كمباين ش 12 --- 12 18 اتوبوس و قطعات يدكي توليد ش 78 ورود --- 70 19 مواداوليه پودر شوينده ش 102 --- 102 20 مواد اوليه لاستيك (توليد) و - --- 120 --- --- 21 قطعات يدكي كارخانجات (شكر) ش - --- 4 --- --- 22 مواداوليه مداد و خودكار و - --- 10 23 لاستيك راهسازي سنگين و - --- 6 24 داروهاي انساني ش ص 333 50 25 كاغذ چاپ وارداتي ص - 110 77 26 گوشت قرمز ش 10 28 27 تجهيزات پزشكي ص 70 28 شيرخشك ش و 9 11 29 كاغذ كتب درسي ش 40 30 لوازم و قطعات و تجهيزات ضروري نيروگاهها ص 40 - 75 31 مواد و تجهيزات و لوازم صنعت سينمايي كشور ص - 21 جمع صفحه اول 3099 جمـــــــــع 3953 3-1- شكر: واردات شكر براي بخش صنف و صنعت در مقابل صادرات محصولات خود آزاد است(ارز حاصل از صادرات) سفيد 250 واردات شكر خام 500 *** 3-2- بجاي شكر بخش تنظيم بازار تعداد 4 قطعه كالابرگ قند و شكر با قيمت تعادلي بمنظور حمايت از خانوار اعلام گردد. 4-1- روغن: واردات روغن خام توسط صادركنندگان بعنوان مواداوليه محصولات خود مجاز خواهد بود.(ارز حاصل از صادرات) 9-1- مواداوليه كاغذ مطبوعات با فرض توليد 30000 تن، داخله (كاغذ مازندران) 2-1- پيشنهاد جلسه براي توزيع اضافي يك كالا برگ تعادلي برنج براي خانوار اضافه بر ارقام پيش بيني در جدول است كه در اين صورت مقادير پيشنهادي 180 هزار تن واردات افزايش خواهد يافت.

جدول نحوه قيمت گذاري و كنترل و نظارت كالا و خدمات گروه اول (كالاهاي اساسي) سبد حمايتي رديف نام كالا نوع ارز نوع قيمت گذاري نحوه كنترل و نظارت تثبيتي ارشادي تعادلي آزاد 1 گندم شناور * - - - آرد و نان بعنوان مشتقات گندم مشمول تعزيرات خاص ميباشد 2 برنج وارداتي " * - * - مشمول ضوابط كدهاي 1-6-7-8-9 3 شكر " * - * - مشمول ضوابط كدهاي 1 الي 9و11 4 روغن نباتي " * - * - مشمول ضوابط 1 الي 11 5 دانه هاي روغني " - - - - " " 1-4-5و11 6 مواداوليه كاغذ چاپ و تحرير " - - - - " ‌ " " " " 7 مواداوليه كاغذ مطبوعات " - - - - " ‌ " " " " 8 مواد افزودني و بسته بندي روغن نباتي واريزنامه اي - - - - " ‌ " " " " 9 كاغذ آماده مطبوعات – فيلم و غيره ... شناور * - - - " " 1-4-5 و11 10 كاغذ تحرير آماده " * - - - " " 5-6-7 و 11 11 كاغذ چاپ صادراتي * - - - " " 1-3-4-5-6-7-10-11 12 كود شيميائي – اسيد سولفوريك و ... شناور * - - - " " 1 الي 11 13 سموم دفع آفات و بذر آماده " * - - - " ‌" " " " 14 مواد اوليه سموم " - - - - " " 1-4-5 و11 15 گوشت مرغ وارداتي (1) واريزنامه اي * - * " " 1-4-5-9-10-11 16 خوراك دام و طيور " - - - * " " 1-6-7-11 17 داروهاي دامي " * - - * " " 1 الي 11 توضيح 1: گوشت مرغ وارداتي از طرف ارگانهاي وابسته به دولت قيمت گذاري ميشود ولي اگر توسط ساير بخشها و بصورت واريزنامه اي وارد گردد مشمول قيمت گذاري نخواهد بود.

جدول شماره (1): مبالغ ريالي يارانه و ارز مورد نياز كالاهاي اساسي در سال 1378 اعتبارات ريالي: ميليارد ريال مقادير: هزار تن ارز: ميليون دلار رديف شرح (نام كالا و خدمات) يارانه مصوب در سال 1377 برآورد اعتبارات ريالي مورد نياز سال 1378 درصد تغييرات مبناي برآورد سال 1378 مقدار ارز 1 گندم 5120 5445 3/ 6 3700 570 2 برنج 202 49/ 212 1/ 6 298 134 3 روغن* 201 205 9/ 1 425 284 4 قند و شكر ** 130 88 32- 1100 450 5 شير 5/ 278 307 2/ 10 390 - 6 پنير - 201 - 25 - 7 گوشت **** 115 25/ 119 7/ 3 28 78 8 چاي 30 30 - - - 9 واكسن و سموم دامي 10 12 20 - - 10 سم و بذر 55 55 - - 47 11 خسارت محصولات كشاورزي و دامي - - - - - 12 بيمه محصولات كشاورزي 5/ 10 5/ 13 4/ 17 - - 13 زيان محصولات كشاورزي - - - - - 14 هزينه حمل كالاهاي كالابرگي روستايي 5/ 10 50/ 12 19 - - 15 هزينه حمل كالاهاي كالابرگي عشايري 5/ 1 2 33 - - 16 تعزيرات حكومتي گندم و آرد وزارت كشور 5/ 10 5/ 12 19 - - 17 تعزيرات حكومتي گندم و آرد استان تهران 2 5/ 2 25 - - 18 ذخيره (طرح سبد حمايتي***) 5/ 22 26/ 280 1145 - - 19 كود شيميايي 7/ 548 7/ 548 - - 314 جمع كل 7/ 6748 7/ 7548 8/ 11 - 1877 * ارز مورد نياز بابت مواد بسته بندي و جنبي جمعاً حدود 28 ميليون دلار مي باشد. ** كاهش يارانه شكر به دليل عرضه تعادلي و تنظيم بازار مي باشد. *** در سال 1377 در جداول يارانه مصوب نيز ذخيره يارانه منظور گرديده است. - تفاوت هر يك از مقادير برنج و روغن تا سقف 800 هزار تن در جدول فوق در طرح سبد حمايتي با نرخ ارز شناور به قيمت تعادلي عرضه مي شود. **** رقم 78 ميليون دلار براي واردات گوشت قرمز جهت توزيع در سيستم سهميه بندي مي باشد.

: كالاهاي ضروي و حساس

صفحه1: جدول كالاهاي گروه دوم (ضروري و حساس) ارزش: ميليون دلار سبد حمايتي مقدار: تن/عدد رديف نام كالا نوع ارز سهميه ارزي سال 77 برنامه توليد سال 77 پيشنهاد سال 78 ملاحضات مصوب ميليون دلار عملكرد ميليون دلار برنامه عملكرد ارزش مورد نياز ميليون دلار پيش بيني توليد واردات 1 حبوبات (عدس) واريزنامه اي - - - - 9 80هـ ، ت 20 هـ ، ت ارز مورد نياز براي ورود 20 هزار تن عدس ميباشد 2 چادر مشكي 0 - - - - 5/ 42 5م ، م 40 م، م از ارز مزبور 5/ 2 ميليون دلار براي توليد داخلي است 3 يخچال 0 - - 1150هـ،د 970هـ،د 58 800هـ،د - 4 تلويزيون 0 - - 1200هـ،د - 5/ 110 750هـ،د - 5 كولرگازي 0 - - - - 4/ 20 14هـ،د 50هـ،د مبلغ 4/ 2 ميليون دلار مربوط به توليد مي باشد 6 سيلندرگاز 0 - - - - 55/ 0 300هـ،د - 7 روغن موتور 0 - - - - 50 700م،ل - 8 باطري خودرو 0 - - 2500هـ،د 2200هـ،د 9 3000هـ،د - 9 لوازم يدكي (خودرو، لوازم خانگي و ماشين آلات اداري) 0 - - - - 400 - 10 خمير مايه و بهبود دهنده ها واريزنامه اي - - - - 5 - - توضيح: هـ. د: هزار دستگاه – هـ.ت: هزار تن – م. م: ميليون متر م.ل: ميليون ليتر

صفحه2: جدول كالاهاي گروه دوم (ضروري و حساس) ارزش: ميليون دلار سبد حمايتي مقدار: تن/عدد رديف نام كالا نوع ارز سهميه ارزي سال 77 برنامه توليد سال 77 پيشنهاد سال 78 ملاحضات مصوب ميليون دلار عملكرد ميليون دلار برنامه عملكرد ارزش مورد نياز ميليون دلار پيش بيني توليد واردات 11 محصولات مسي 0 65 - - - 20 120هـ،ت - 12 محصولات آلومينيومي 0 110 51 - - 84 110هـ،ت(2) - 13 نخ و الياف واريز نامه اي - - 84 هـ، ت 74 هـ، ت 6/ 38 74هـ،ت 37هـ،ت 14 خودرو (ونت و ميني بوس) واريز نامه اي - - 6/ 30هـ، د 2/ 18 هـ، د 5/ 62 8/ 37 هـ، د - از پيش بيني نياز ارزي 1/ 18 ميليون دلار براي توليد 3400 دستگاه ميني بوس مي باشد 15 خودرو سواري 0 - - 160هـ، د 105هـ، د 376 211هـ،د - 16 محصولات پتروشيمي --- - - - - - 1740هـ،ت 201هـ،ت نياز ارزي توسط شركت سهامي پتروشيمي ايران تأمين ميشود 17 دخانيات 0 - - 5/ 13 م، ن 7/ 11 م، ن 34 5/ 13 م، ن -- توضيح: هـ. د: هزار دستگاه – هـ.ت: هزار تن – م. م: ميليون متر م.ل: ميليون ليتر 1) از اين مقدار 80 هزار تن مصرف داخلي و 30 هزار تن صادرات بارزش 39 ميليون دلار خواهد بود.

صفحه3: جدول كالاهاي گروه دوم (ضروري و حساس) ارزش: ميليون دلار سبد حمايتي مقدار: تن/عدد رديف نام كالا نوع ارز سهميه ارزي سال 77 برنامه توليد سال 77 پيشنهاد سال 78 ملاحضات مصوب ميليون دلار عملكرد ميليون دلار برنامه عملكرد ارزش مورد نياز ميليون دلار پيش بيني توليد واردات 18 آهن آلات: مقاطع ساختماني ورق لوله واريز نامه اي 0 0 - - - - - - 2825هـ،ت 2694هـ، ت 34هـ،ت (1) 2474هـ، ت 1551 هـ،ت 22هـ،ت 280 230 50 (2) 3500هـ، ت 2900هـ،ت 50هـ،ت 19 بطري شير --- - - - - 24/ 0 12 م بطري - 20 كيسه گوني (پروپيلين) --- - - - - - 200 م، ت 21 سيمان واريز نامه اي 23 م، ت 20 50 23 م، ت - 22 شيشه 0 - 20 278هـ، ت - 23 كره خوراكي 0 - - 5 5 --- 20 5 10 24 چاي 0 30 - 65 - 25 65 10 توضيح: هـ. د: هزار دستگاه – هـ.ت: هزار تن – م. م: ميليون متر م.ت: ميليون تخته 1) آمار مربوط به توليد ده ماهه اول سال 1377 ميباشد. 2) براي سال 78 صادرات محصولات فولادي حسب نظر ستاد تنظيم بازار 5/ 1 ميليون تن منظور گرديده است.(حدود 375 ميليون دلار ارز آوري خواهد داشت.)

صفحه:1 جدول نحوه قيمت گذاري كالاها و خدمات گروه دوم (ضروري و حساس) سبد حمايتي رديف نام كالا نوع ارز نوع قيمت گذاري ملاحظات تثبيتي ارشادي تعادلي آزاد 1 حبوبات(عدس) (1) واريزنامه اي - - * * 2 چادر مشكي (1) 0 - - * * 3 يخچال 0 - - - * 4 تلويزيون 0 - - - * 5 كولرگازي 0 - - - * 6 سيلندرگاز 0 - - - * 7 روغن موتور 0 * - - - 8 باطري خودرو (2) 0 * - - - 9 لوازم يدكي (خودرو، لوازم خانگي، ماشين آلات) 0 - - - * 10 خميرمايه و بهبود دهنده ها واريز نامه - - - * توضيح: 1- در صورتيكه توسط سازمانهاي دولتي وارد شود مشمول قيمت گذاري تعادلي و در ساير موارد آزاد خواهد بود. 2- در اجراي بند ب ماده 30 قانون وصول درآمدها توسط سازمان حمايت قيمت گذاري ميشود.

صفحه:2 جدول نحوه قيمت گذاري كالاها و خدمات گروه دوم (ضروري و حساس) سبد حمايتي رديف نام كالا نوع ارز نوع قيمت گذاري ملاحظات تثبيتي ارشادي تعادلي آزاد 11 محصولات مسي 0 - - * - 12 محصولات آلومينيومي 0 - - * - 13 نخ و الياف 0 - - - * 14 خودرو (وانت و ميني بوس) 0 - - * - 15 خودرو سواري 0 - - * - 16 محصولات پتروشيمي 0 - - - * 17 آهن آلات: مقاطع ساختماني ورق لوله 0 واريزنامه اي 0 0 - - - - - - - - - * * * - - - -

صفحه:3 جدول نحوه قيمت گذاري كالاها و خدمات گروه دوم (ضروري و حساس) سبد حمايتي رديف نام كالا نوع ارز نوع قيمت گذاري ملاحظات تثبيتي ارشادي تعادلي آزاد 17 دخانيات واريزنامه اي * - - - 18 بطري شير - - - * 19 كيسه گوني (پروپيلن) 0 - - - * 20 سيمان 0 - - * - 21 شيشه 0 - - - * 22 كره خوراكي (1) 0 - - * * 23 چاي (1) 0 - - - * توضيح: 1) در صورتيكه توسط واحدهاي دولتي وارد شود مشمول قيمت گذاري است.

: ساير كالاها و خدمات كالاها و خدمات عمومي

صفحه1: جدول كالاهاي گروه سوم (ساير كالاها و خدمات) سبد حمايتي رديف نام كالا نوع ارز سهميه ارزي سال 77 برنامه توليد سال 77 پيشنهاد سال 78 ملاحضات مصوب عملكرد برنامه عملكرد ارزش مورد نياز پيش بيني توليد واردات 1 شير و ماست پاستوريزه - - - - - - 2 پنير يارانه اي - - - - - - 3 پياز - - - 1650هـ،ت 1650 - 1650هـ،ت - پيش بيني و خريد جهت ذخيره سازي براي تبديل بازار در مواقع ضروري لازم است 4 سيب زميني - - - 3000هـ،ت 3000 - 3000هـ،ت - پيش بيني و خريد جهت ذخيره سازي براي تبديل بازار در مواقع ضروري لازم است. 5 پارچه روپوش مدارس - - - - - - 30م، م - 6 گاز مايع - - - - - - 2000هـ، ت - 7 چغندر قند - - - 5000م، ت - - 6تا7 م، ت - 8 نيشكر - - - 2 م، ت - - 2م، ت - توضيح: م، ت: ميليون تن – هـ، ت: هزار تن – م.م: ميليون متر

صفحه2: جدول كالاهاي گروه سوم (ساير كالاها و خدمات) سبد حمايتي رديف نام كالا نوع ارز سهميه ارزي سال 77 برنامه توليد سال 77 پيشنهاد سال 78 ملاحضات مصوب عملكرد برنامه عملكرد ارزش مورد نياز پيش بيني توليد واردات 9 برگ سبز چاي - - - - 270هـ،ت - 290هـ،ت 10 مواداوليه داخلي شوينده ها - - - - - - 38هـ،ت 10هـ،ت 11 آب - - - - - - - طبق قوانين و مقررات 12 برق - - - - - - - " 13 تلفن - - - - - - - " 14 گازشهري - - - - - - - " 15 بنزين - - - - - - - " 16 گازوئيل - - - - - - - " 17 نفت سفيد - - - - - - - " 18 نفت كوره - - - - - - - " توضيح: م،ت: ميليون تن هـ،ت: هزار تن - م،م: ميليون متر

صفحه3: جدول كالاهاي گروه سوم (ساير كالاها و خدمات) سبد حمايتي رديف نام كالا نوع ارز سهميه ارزي سال 77 برنامه توليد سال 77 پيشنهاد سال 78 ملاحضات مصوب عملكرد برنامه عملكرد ارزش مورد نياز پيش بيني توليد واردات 19 خدمات حمل نقل بار و مسافر - - - - - - - طبق قوانين و مقررات 20 خدمات درماني و بيمارستاني - - - - - - - " 21 خدمات تشخيص پزشكي - - - - - - - " 22 خدمات تصفيه و تبديل شكر به قند - - - - - - - " 23 خدمات آسياباني واريز نامه اي - - - - 25 - " 24 خدمات تبديل برگ سبزچاي - - - - - - - " 25 خدمات اجاره - - - - - - - " 26 خدمات صنفي - - - - - - - " توضيح: م،ت: ميليون تن هـ،ت: هزار تن - م،م: ميليون متر

صفحه:1 جدول نحوه قيمت گذاري كالاها و خدمات گروه سوم (ضروري و حساس) سبد حمايتي رديف نام كالا نوع ارز نوع قيمت گذاري ملاحظات تثبيتي ارشادي تعادلي آزاد 1 - - - - * 2 - * - - - 3 - - - - * 4 - - - - * 5 - - - - * 6 - * - - - 7 - - - - - 8 - - - - - توضيح: 1) محصول واحدهاي دولتي در اجراي بند پ ماده 30 قانون وصول درآمدها توسط سازمان حمايت قيمت گذاري ميشود. 2) خريد به نرخ تضميني انجام ميشود.

صفحه:2 جدول نحوه قيمت گذاري كالاها و خدمات گروه سوم (ضروري و حساس) سبد حمايتي رديف نام كالا نوع ارز نوع قيمت گذاري ملاحظات تثبيتي ارشادي تعادلي آزاد 9 برگ سبز چاي (1) - - - - - 10 مواداوليه داخلي شوينده ها واريزنامه اي - - - * 11 آب - * - - - 12 برق - * - - - 13 تلفن - * - - - 14 گازشهري - * - - - 15 بنزين - * - - - 16 گازوئيل - * - - - 17 نفت سفيد - * - - - 18 نفت كوره - * - - - توضيح: 1) خريد به نرخ تضميني انجام ميشود.

صفحه:3 جدول نحوه قيمت گذاري كالاها و خدمات گروه سوم (ضروري و حساس) سبد حمايتي رديف نام كالا نوع ارز نوع قيمت گذاري ملاحظات تثبيتي ارشادي تعادلي آزاد 19 خدمات حمل و نقل بار مسافر - * - * - 20 خدمات درماني و بيمارستاني (1) - * - - - 21 خدمات تشخيص پزشكي - * - - - 22 خدمات تصفيه و تبديل شكر - * - - - 23 خدمات آسياباني - * - - - 24 خدمات تبديل برگ سبزچاي - * - - - 25 خدمات اجاره - * - - * 26 خدمات صنفي ضروري - * - - - توضيح: 1) محصول واحدهاي دولتي در اجراي بند پ ماده 30 قانون وصول درآمدها توسط سازمان حمايت قيمت گذاري ميشود.

جمع بندي نيازهاي ارزي به تفكيك -بخش چهارم جمع بندي نيازهاي ارزي به تفكيك 1) جدول نياز ارزي براساس گروه كالائي 2) جدول نياز ارزي به تفكيك دستگاهها 3) جدول نياز ارزي به تفكيك دستگاه ها و نوع ارز

جدول نياز ارزي به تفكيك گروه كالايي ((سال1378)) واحد: ميليون دلار رديف گروه كالا نوع ارز -جدول ارز مورد نياز ملاحظات شناور صادراتي سيستم بانكي واريزنامه اي در مقابل صادرات (واريز نامه اي) بدون انتقال ارز 1 كالاهاي اساسي 2817 293 843 --- --- 3953 2 كالاهاي حساس و ضروري 0 0 29/ 1995 --- --- 29/ 1995 3 ساير كالاها و خدمات --- --- 25 25 جمع كل: 2817 293 29/ 2863 29/ 5973

جدول نياز ارزي به تفكيك دستگاهها ((سال 1378)) واحد: ميليون دلار رديف نام دستگاه نوع ارز جمع ارز مورد نياز شناور صادراتي سيستم بانكي واريزنامه اي در مقابل صادرات (واريز نامه اي) بدون انتقال ارز 1 وزارت بازرگاني 1590 77 534 --- --- 2201 2 وزارت صنايع 396 --- 29/ 969 --- --- 29/ 1365 3 وزارت جهاد سازندگي 28 --- 660 --- --- 688 4 وزارت كشاورزي 395 --- 25 --- --- 420 5 وزارت معادن و فلزات --- --- 664 --- --- 664 6 وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي 342 120 11 --- --- 473 7 وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي 26 21 --- --- --- 47 8 وزارت نفت – پتروشيمي --- --- --- --- --- --- 9 وزارت آموزش و پرورش 40 --- --- --- 40 10 وزارت نيرو --- 75 --- --- --- 75 جمع كل 2817 293 29/ 2863 --- --- 29/ 5973

-جدول نياز ارزي به تفكيك دستگاهها و نوع ارز ((سال 1378)) واحد: ميليون دلار نام دستگاه كالاهاي اساسي كالاهاي ضروري حساس ساير كالاها و خدمات جمع كل شناور صادراتي واريز نامه اي جمع شناور صادراتي واريز نامه اي جمع شناور صادراتي واريز نامه اي جمع بازرگاني 1590 77 42 1709 --- --- 517 517 --- --- --- --- 2226 صنايع 396 --- 130 526 --- --- 29/814 29/814 --- --- 25 25 29/ 1365 جهاد سازندگي 28 --- 660 688 --- --- --- --- --- --- --- --- 688 كشاورزي 395 --- 0 395 --- --- --- --- --- --- --- --- 395 ارشاد 26 21 --- 47 --- --- --- --- --- --- --- --- 47 بهداشت و درمان 342 120 --- 473 --- --- --- --- --- --- --- --- 473 آموزش و پرورش 40 --- --- 40 --- --- --- --- --- --- --- --- 40 معادن و فلزات --- --- --- --- --- --- 664 664 --- --- --- --- 664 پتروشيمي --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- نيرو --- 75 --- 75 --- --- --- --- --- --- --- --- 75 جمع: 2817 293 843 3953 0 0 29/ 1995 29/ 1995 --- --- 25 25 29/ 5973

كنترل و نظارت الف: نحوه كنترل و نظارت كالاها و خدمات گروه اول ب: نحوه كنترل و نظارت كالاها و خدمات گروه دوم و سوم به تفكيك كدهاي مربوطه نظارت و بازرسي نظارت و بازرسي بر نحوه تأمين، توليد، توزيع، قيمت و ... كالاها و خدمات مشمول سبد حمايتي از اهميت ويژه اي در موفقيت طرح حمايتي دولت برخوردار است. در طرح نظارتي – كنترلي ارائه شده كليه عواملي كه ميتواند عرضه و يا تقاضاي هر يك از اقلام منتخب را در مراحل مختلف تحت تأثير قرار دهد مورد توجه قرار گرفته است. بدين ترتيب دامنه نظارت و كنترل كالا و خدمات به طور مشخص در 11 شيوه كنترلي مورد توجه قرار گرفته است. برخي از اقلام بلحاظ ويژگي خاص آن در كليه مراحل نياز به كنترلهاي ويژه دارد، لكن ساير اقلام با توجه به دلايل انتخاب آن در سبد حمايتي متناسب به نوع توليد، قيمت گذاري و توزيع كنترل خواهد شد انواع نظارت و كنترل سازمان بازرسي به شرح زير تعريف و كدگذاري ميشود. (1) نظارت بر كليه مراحل واردات كالا و انجام كليه تعهدات قانوني (2) نظارت بر كليه مراحل ورود موقت كالا (3) دريافت اطلاعات مربوط به صدور و پيشرفت مراحل مختلف موافقتهاي اصولي از آغاز تا مرحله بهره برداري از وزارتخانه هاي متولي ذيربط. (4) نظارت بر كليه مراحل تأمين مواداوليه تا نقطه توليد. (5) نظارت بر تحقق برنامه توليد (كميت، كيفيت، درج شناسنامه) با توجه به ظرفيتهاي توليد. (6) نظارت بر كليه مراحل قيمت گذاري كالاها و خدمات و اجراء آن. (7) نظارت بر توزيع كالا از مرحله موجودي انبار و سردخانه تا مصرف (ميزان كالا، شركتهاي پخش، فروشگاههاي زنجيره اي، شبكه عمده و خرده فروشي، ...) (8) نظارت بر كليه مراحل كالا برگ اهم از چاپ، توزيع، برگشت، امضاء ، ... (9) نظارت بر مراحل مختلف يارانه (برنامه ريزي، تأمين، تخصيص و مصرف) (10) نظارت بر كليه مراحل صادرات كالا و انجام كليه تعهدات قانوني. (11) رسيدگي به شكايات واصله. در جدول پيوست دامنه نظارت بر هر يك از كالاها و خدمات سبد حمايتي به طور جداگانه با توجه به كدهاي يازده گانه فوق مشخص گرديده است.

: نحوه كنترل و نظارت كالاها و خدمات گروه اول سبد حمايتي نحوه كنترل و نظارت كالاها و خدمات گروه اول سبد حمايتي بدليل اهميت كالاهاي گروه اول و توزيع برخي از آنها در سيستم كالا برگ خانوار، مصارف مشخص و معين و از اين گذشته تخصيص و پرداخت يارانه براي اينگونه كالاها اعمال ضوابط كدهاي مربوط به ترتيب مقرر در جداول كالاهاي مذكور از جهت قيمت گذاري، كنترل و بازرسي الزامي است.

: جداول نحوه كنترل و نظارت كالاها و خدمات گروه دوم و سوم سبد حمايتي به تفكيك كدهاي مربوطه -جدول نحوه كنترل و نظارت كالاهاي گروه دوم و سوم مشمول سبد حمايتي صفحه: 1 شماره كد شرح كد نام كالاها و خدمات سازمانهاي ناظر 1 نظارت بر كليه مراحل واردات كالا و انجام كليه تعهدات قانوني حبوبات(عدس) – چادر مشكي – لوازم يدكي (خودرو، لوازم خانگي، ماشين آلات)- خمير مايه و بهبود دهنده – محصولات مسي – محصولات آلومينيومي – نخ و الياف – محصولات پتروشيمي – آهن آلات (مقاطع ساختماني، ورق، لوله) – پياز – سيب زميني – چغندر قند – كره خوراكي - چاي - وزارت بازرگاني - وزارتخانه هاي ذيربط - بانك مركزي جمهوري اسلامي - گمرك جمهوري اسلامي ايران - سازمان بازرسي و نظارت بر قيمت و توزيع كالا و خدمات 2 نظارت بر كليه مراحل ورود موقت كالا حسب مورد سازمان بازرسي و نظارت – گمرك جمهوري اسلامي ايران 3 دريافت اطلاعات مربوط به صدور و پيشرفت مراحل مختلف موافقت هاي اصولي از آغاز تا مرحله بهره برداري از وزارتخانه ها و سازمانهاي متولي ذيربط محصولات مسي- محصولات آلومينيومي – نخ و الياف – آهن آلات (مقاطع ساختماني – ورق – لوله) – كيسه گوني (پروپيلن) - سيمان همكاري سازمانهاي ذيربط با سازمان بازرسي و نظارت 4 نظارت بر كليه مراحل تأمين مواد اوليه تا نقطه توليد يخچال – تلويزيون – كولرگازي – روغن موتور – محصولات مسي – محصولات آلومينيومي – نخ و الياف – آهن آلات (مقاطع ساختماني، ورق، لوله) – كيسه گوني (پروپيلن) – مواداوليه داخلي شوينده ها - وزارتخانه هاي توليدي ذيربط - سازمان بازرسي و نظارت بر قيمت و توزيع كالا و خدمات 5 نظارت بر تحقق برنامه توليد (كميت، كيفيت، درجه شناسنامه) با توجه به ظرفيت هاي توليد حبوبات(عدس) – چادر مشكي- يخچال – تلويزيون – كولرگازي – روغن موتور – باطري خودرو – خمير مايه و بهبود دهنده ها – محصولات مسي – محصولات آلومينيومي – نخ و الياف – خودرو (وانت و ميني بوس) – خودرو سواري – محصولات پتروشيمي – آهن آلات(مقاطع ساختماني، ورق، لوله) – كيسه گوني(پروپيلن) – سيمان – شيشه – كره خوراكي – چاي – شير و ماست پاستوريزه – پنير پاستوريزه – پياز – سيب زميني – نيشكر – برگ سبز چاي – مواد اوليه – داخلي شوينده ها وزارتخانه توليدي ذيربط حسب مورد (وزارت صنايع – وزارت كشاورزي – وزارت معادن و فلزات – وزارت نفت – وزارت جهاد سازندگي) 6 نظارت بر كليه مراحل قيمت گذاري كالاها و خدمات و اجراء آن روغن موتور – باطري خودرو – خميرمايه و بهبود دهنده – خودرو(وانت، ميني بوس) – خودروسواري – كيسه گوني(پروپيلن) – سيمان – كره خوراكي – چاي – شير و ماست پاستوريزه – پنير پاستوريزه – نيشكر – برگ سبز چاي – مواداوليه داخلي شوينده ها – آب – برق – تلفن – گاز شهري – بنزين – گازوئيل – نفت سفيد – نفت كوره – خدمات تصفيه و تبديل شكر – خدمات آسياباني – خدمات تبديل برگ سبز چاي - سازمان حمايت مصرف كنندگان و توليد كنندگان - كميسيونهاي نظارت - وزارتخانه هاي توليدي ذيربط - سازمان بازرسي و نظارت بر قيمت و توزيع كالا و خدمات 7 نظارت بر توزيع كالا از مرحله موجودي انبار و سردخانه تا مصرف (ميزان كالا – شركتهاي پخش – فروشگاههاي زنجيره اي – شبكه عمده و خرده فروشي - ....) كره خوراكي – چاي – روغن موتور – خميرمايه و بهبوددهنده ها – كيسه گوني (پروپيلن) – شير و ماست پاستوريزه – پنير پاستوريزه – برگ سبز چاي – مواد اوليه داخلي شوينده ها سازمان بازرسي و نظارت با هماهنگي دستگاههاي اجرائي ذيربط 8 نظارت بر كليه مراحل كالا برگ اهم از چاپ، توزيع برگشت، امحاء پنير (در صورتيكه مشمول توزيع كالا برگي قرار گيرد) وزارت بازرگاني 9 نظارت بر مراحل مختلف يارانه (برنامه ريزي تأمين، تخصيص و مصرف) چاي – شير پاستوريزه (بخش يارانه اي) – پنير پاستوريزه (در صورتيكه مشمول توزيع كالا برگي باشد) سازمان برنامه و بودجه – وزارت بازرگاني سازمان حمايت مصرف كنندگان و توليدكنندگان – سازمان بازرسي و نظارت 10 نظارت بر كليه مراحل صادرات كالا و انجام كليه تعهدات قانوني چاي – حبوبات (عدس) – يخچال – تلويزيون – كولرگازي – روغن موتور – محصولات پتروشيمي – سيمان – پنير پاستوريزه – پياز – سيب زميني وزارت بازرگاني گمرك جمهوري اسلامي ايران بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران 11 رسيدگي به شكايات واصله حبوبات(عدس) – چادر مشكي- يخچال – تلويزيون – كولرگازي – سيلندرگاز- روغن موتور – باطري خودرو – لوازم يدكي (خودرو، لوازم خانگي، ماشين آلات) – خميرمايه و بهبوددهنده ها – محصولات مسي – محصولات آلومينيومي – نخ والياف – خودرو (وانت – ميني بوس)- خودروسواري – محصولات پتروشيمي – دخانيات – آهن آلات (مقاطع ساختماني ورق – لوله) – بطري شيشه – كيسه گوني (پروپيلن) سازمان بازرسي و نظارت بر قيمت و توزيع كالا و خدمات تعزيرات حكومتي