نظر تفسيري شوراي نگهبان در خصوص اصل 69 قانون اساسي با موضوع مرجع تشخيص شرايط اضطراري براي تشكيل جلسه غيرعلني در مجلس

شماره 250 /5628 /د هـ - 16 /6 /62 شوراي محترم نگهبان استفسار جمعي از نمايندگان از قانون اساسي را براي جواب تقديم مي دارم. رئيس مجلس شوراي اسلامي ـ اكبر هاشمي رفسنجاني شماره 4887 – ق – 3 /6 /62 بسمه تعالي شوراي محترم نگهبان در اجراي اصل 98 قانون اساسي كه تفسير اصول قانون اساسي را به عهده شوراي نگهبان قرار داده است استدعا مي شود نظرتان را نسبت به مسئله زير اعلام فرمائيد: اصل 69 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، مذاكرات مجلس شوراي اسلامي را اساساً علني اعلام كرده است و تشكيل جلسه غيرعلني را موكول به وجود شرايط اضطراري نموده است. چون آئين نامه داخلي مجلس پيش بيني كيفيت تشكيل جلسه غيرعلني را نكرده بود ماده واحده اي به صورت طرح قانوني تقديم شد وهنگام رسيدگي به اين طرح كه مرجع تشخيص شرايط اضطراري را مجلس شوراي اسلامي قرار داده بود، براي كميسيون اين شبهه پيش آمد كه اصل 69 قانون اساسي مرجع تشخيص شرايط اضطراري را همان تقاضاكننده مذكور در اصل 69 يعني نخست وزير، يكي از وزراء يا ده نفر از نمايندگان مي داند و نمي توان مرجع ديگري را براي اين امر قرارداد. از طرف ديگر اين نظر وجود داشت كه با توجه به اينكه اساساً اصل 69 الزام به علني بودن مجلس دارد و يكي از پايه هاي مهم حفظ حاكميت ملت نيز همين امر مي باشد بنابراين اعلام شرايط اضطراري و بالنتيجه تشكيل جلسه غيرعلني به صرف تقاضاي تقاضاكننده مذكور در اصل مربوطه منطقي نبوده وعلي الخصوص با توجه به اصل 79 كه برقراري محدوديت هاي ضروري و طبعاً اعلام شرايط اضطراري را موكول به تصويب مجلس شوراي اسلامي نموده، منطقي به نظر مي رسد كه در مورد اصل 69 نيز مرجعي تعيين شود و بهترين مرجع خود مجلس مي باشد.عليهذا: پس از مذاكرات كه در كميسيون به عمل آمد به اين منجر شد كه از شوراي نگهبان استفسار شود كه آيا مجلس مي تواند مرجعي مثلاً خودش را براي اعلام شرايط اضطراري با وصفي كه در اصل 69 آمده است تعيين كند يا خير؟

شماره 9590 – 14 /7 /1362 رياست محترم مجلس شوراي اسلامي عطف به نامه شماره 250 /5628 /د.هـ. مورخ 16 /6 /1362: سوال آقايان نمايندگان مجلس شوراي اسلامي درباره تفسير اصل 69 قانون اساسي در جلسه رسمي شوراي نگهبان مطرح و مورد بحث و بررسي قرار گرفت و به نظر اكثريت اعضاء شوراي نگهبان مستفاد از اصل 69 قانون اساسي اين است كه در شرايط اضطراري در صورتي كه رعايت امنيت كشور ايجاب كند مقامات صالح براي تقاضاي جلسه غيرعلني نخست وزير يا يكي از وزراء يا ده نفر از نمايندگان مي باشند و بايد طبق تقاضاي آنها جلسه غيرعلني تشكيل شود ولي پس از تشكيل جلسه غيرعلني در صورتي كه اكثريت مجلس شوراي اسلامي دلايل تقاضاكننده را نسبت به وجود شرايط اضطراري كافي ندانست موضوع در جلسه علني قابل طرح و رسيدگي خواهد بود.

دبير شوراي نگهبان – لطف الله صافي