رأي شماره 2691 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع ابطال بند (ب) از جزء 2ـ2ـ2 (شرايط اختصاصي) ذيل قسمت 2ـ2 (شرايط عمومي و اختصاصي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري) مندرج در صفحه 21 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري سال 1401

تاريخ دادنامه: 1401/11/18 شماره دادنامه: 2691 شماره پرونده: 0101614 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي: آقاي مهدي حسين دوست موضوع شكايت و خواسته: ابطال بند (ب) از جزء 2 ـ 2 ـ 2 ( شرايط اختصاصي) ذيل قسمت 2 ـ 2 (شرايط عمومي و اختصاصي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري) مندرج در صفحه 21 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري سال 140 1 گردش كار: شاكـي به موجب دادخواست و لايحه تكميلـي ابطال بنـد (ب) ذيل قسمت 2ـ2ـ2 (شرايط اختصاصي) ذيل قسمت 2ـ2 (شرايط عمومي و اختصاصي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري) مندرج در صفحه 21 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري سال 1401 را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه: "با توجه به اينكه هيأت عمومي ديوان عدالت اداري پيش از اين مطابق دادنامه 9909970905811950 ـ 1399/12/16 و 140109970905810860 ـ 1401/5/4 حكم به ابطال مقرراتي صادر كرده است كه بر اساس آنها دانشجـويان مشغول به تحصيل براي ثبت نـام در آزمـون بايد تا مـوعد مقرر به صورت قطعي از تحصيل انصـراف دهند، بنابراين درخواست ابطال بند (ب) از جزء 2ـ2ـ2 (شرايط اختصاصي) از بند 2ـ2ـ (شرايط عمومي و اختصاصي ثبت نام و شركت در ازمون سراسري) از بخش دوم دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در ازمون سراسري ورود به دانشگاه ‌ها و موسسات آموزش عالي سال 1401 كه متضمن لزوم انصراف دانشجويان مشغول به تحصيل در دوره روزانه همه مقاطع تحصيلي براي قبولي در آزمون سراسري 1401 است مغاير با مفاد دادنامه‌ هاي هيأت عمومي كه بالاتر ذكر شد مي ‌باشد و بر اساس ماده 92 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري خواستار ابطال آن هستم." متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است: "2ـ2ـ2ـ شرايط اختصاصي ب) پذيرفته شدگان دوره روزانه آزمون سراسري سال 1400 مي ‌توانند در آزمون سراسري سال 1401 ثبت نام و شركت نمايند. ضمناً متقاضيان مذكور و نيز دانشجويان در حال تحصيل در دوره روزانه همه مقاطع تحصيلي اعم از كارداني (پيوسته و ناپيوسته)، كارشناسي (پيوسته و ناپيوسته)، كارشناسي ارشد (پيوسته و ناپيوسته) و دكتري عمومي يا تخصصي براي شركت در آزمون سراسري سال 1401 بايد تا تاريخ 1400/12/25 با تكميل فرم شماره 2 و تأييد دانشگاه محل تحصيل انصراف قطعي خود را اعلام كنند و بند 32 تقاضانامه ثبت نام را علامت بزنند در صورت عدم انصراف قطعي از تحصيل تا تاريخ فوق، در صورت قبولي در آزمون سراسري سال 1401 قبولي آنان در آزمون لغو خواهد شد." علي‌رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به سازمان سنجش آموزش كشور تا زمان رسيدگي به پرونده در جلسه هيأت عمومي، پاسخي از طرف آن مرجع واصل نشده است. هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1401/11/18 با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است. رأي هيأت عمومي اولاً براساس بند سوم اصل سوم و اصل سي‌ام قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، تحصيل حقي است براي عموم شهروندان و منع آن برمبناي قسمت اخير ماده 1 قانون تأمين وسايل و امكانات تحصيل اطفال و جوانان ايراني مصوب سال 1353 جز با مجوز قانوني امكان‌پذير نيست. ثانياً وظايف و اختيارات شوراي سنجش و پذيرش دانشجو طي شش بند در ماده 3 قانون سنجش و پذيرش دانشجو در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي كشور مصوب سال 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدي احصاء شده و از هيچ يك از بندهاي مذكور، صلاحيت ايجاد محروميت از ثبت‌ نام و شركت در آزمون براي پذيرفته‌ شدگان دوره روزانه آزمون سراسري سال 1400 و همچنين دانشجويان دوره روزانه‌ همه مقاطع تحصيلي كه تا تاريخ 1400/12/25 انصراف نداده‌ اند، استنباط نمي ‌شود. ثالثاً ايفاي وظيفه «برنامه ‌ريزي، هماهنگي و نظارت» كه مطابق صدر ماده 2 قانون ياد شده به شوراي مزبور واگذار شده، مجوزي بر ايجاد تضييق براي شركت در آزمون براي دانشجويان در حال تحصيل در دوره روزانه تمامي مقاطع تحصيلي در صورت عدم انصراف تا تاريخ 1400/12/25 نيست و اين دسته از افراد مي ‌توانند در صورت قبولي در آزمون و تا قبل از ثبت نام در دانشگاه محل قبولي نسبت به انصراف از دانشگاه قبلي محل تحصيل خود اقدام كنند. بنا به مراتب فوق، بند (ب) از جزء 2ـ2ـ2 با عنوان «شرايط اختصاصي» ذيل قسمت «2ـ2ـ شرايط عمومي و اختصاصي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري» مندرج در صفحه 21 دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري سال 1401 كه پذيرفته‌ شدگان دوره روزانه آزمون سراسري سال 1400 و نيز دانشجويان در حال تحصيل در دوره روزانه همه مقاطع تحصيلـي را در صورت عـدم انصراف تا تاريخ 1400/12/25 مجاز به ثبت ‌نام و شركت در آزمـون سال 1401 ندانسته، خارج از حدود اختيار مرجع تصويب ‌كننده آن و خلاف قوانين فوق‌الذكر است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي‌ شود. رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ حكمتعلي مظفري