نظامنامه اساسي وزارت امور خارجه

در استخدام و شرايط اختصاصي و ترتيب مسابقه

كليات

از تاريخ اجراي اين نظامنامه هيچكس از خارج و يا بترتيب انتقال از ساير وزارتخانها و ادارات مستقل و ساير مؤسسات دولتي و بلدي بعضويت وزارت امور خارجه پذيرفته نمي‌شود مگر بشرايطي كه در اين نظامنامه مصرح است.

اعضاء وزارت امور خارجه بدو دسته منقسم ميشوند: اعضاء سياسي و قنسولي ـ اعضاء اداري.

در اعضاء سياسي و قنسولي

شرايط اختصاصي پذيرفته شدن بعضويت سياسي و قنسولي وزارت امور خارجه از قرار ذيل است: الف ـ لااقل دارا بودن درجه ليسانس در حقوق و يا علوم اجتماعي و اقتصادي و يا تجارتي يا درجاتي كه معادل آن محسوب شود از مدارس ايران يا مدارس خارجه كه دولت شاهنشاهي اعتبار آن مدرسه را بشناسد دارا بودن دو ديپلم يا بيشتر جهت ترجيح محسوب ميگردد. ب ـ تسلط كامل در زبان فارسي. ج ـ دانستن يكي از سه زبان فرانسه يا انگليسي يا روسي بطوري كه بتواند بسهولت تكلم نموده و از آن زبان بفارسي و از فارسي به آن زبان ترجمه كند. دانستن يكي از زبان‌هاي آلماني يا تركي اسلامبولي و يا عربي علاوه بر زبان فرانسه يا انگليسي و يا روسي و يا دانستن هر دو زبان فرانسه و انگليسي جهت ترجيح محسوب ميشود. داوطلبان خدمت كه حائز شرايط مذكور در فوق باشند در صورتي كه عده آنها زيادتر از اندازه حاجت وزارت امور خارجه باشد با رعايت شرايط مرجحه انتخاب خواهند شد و در صورت تساوي در قسمت «ب» و «ج» مسابقه خواهند داد.

از اعضاء فعلي وزارت امور خارجه اعم از كساني كه مشغول و يا منتظر خدمت باشند با رعايت شرايط مندرجه در اين ماده اعضاء سياسي محسوب ميشوند: الف ـ فارغ‌التحصيل‌هاي مدرسه سابق علوم سياسي ب ـ دارندگان درجه ليسانس در حقوق و يا علوم اجتماعي و اقتصادي و تجارتي و يا درجاتي كه معادل آن محسوب مي‌شود از مدارس ايران و يا خارجه كه دولت شاهنشاهي اعتبار آن مدرسه را بشناسد. ج ـ اشخاصي كه با دارا بودن تصديقنامه متوسطه اقلا تا اين تاريخ در يكي از سفارت‌هاي ايران در خارجة دو سال متوالي يا متناوب ماموريت داشته و يا دو سال متوالي يا متناوب سمت ژنرال قنسولي و يا قنسولي را دارا بوده‌اند. د ـ رؤساء و اعضاء مقدم فعلي ادارات مركزي وزارت امور خارجه (باستثناء رياست اداره محاسبات) و كساني كه در اين تاريخ در يكي از سفارت‌ها عضو سياسي هستند.

در آتيه رؤساء و اعضاء مقدم ادارات مركزي وزارت امورخارجه و كليه مامورين سياسي و قنسولي باستثناء مواردي كه در ماده 9 ذكر شده است حتما از ميان اعضاء سياسي وزارت امور خارجه بايد انتخاب گردند.

اعضائي كه بعدها بر طبق اين نظامنامه بخدمت وزارت امور خارجه قبول شوند نميتوانند زودتر از يك سال خدمت در مركز بماموريت سياسي يا اداري اعزام شوند.

اعضاي اداري

شرايط اختصاصي پذيرفته شدن بعضويت اداري وزارت امور خارجه بقرار ذيل است: الف ـ لااقل داشتن تصديقنامه شش‌ساله متوسطه يا تحصيلاتي معادل آن در مدارس داخله يا خارجه كه دولت شاهنشاهي اعتبار آن مدرسه را بشناسد. ب ـ دانستن يكي از زبان‌هاي خارجه (فرانسه يا انگليسي يا روسي يا تركي اسلامبولي يا عربي يا آلماني) بطوري كه از عهده ترجمه يكي از آنها بزبان فارسي برآيند. ج ـ قادربودن به تحرير و انشاء در زبان فارسي. د ـ تسلط بر ماشين‌نويسي فارسي و لاتين بطوريكه بتواند لااقل دقيقه‌اي 16 كلمه (80 حرف) در فارسي و يا 25 كلمه (100حرف) بحرف لاتين ماشين نمايد.

دانستن چند زبان خارجي و تحصيلات بالاتر از متوسطه جهت مرجح محسوب خواهد شد. داوطلبان خدمت در فقرات چهارگانه اين ماده مسابقه خواهند داد.

هر يك از اعضاء فعلي و يا منتظرين خدمت وزارت امور خارجه كه داراي شرايط اختصاصي اعضاء سياسي و قنسولي نباشند جزء اعضاء اداري محسوب ميشوند مگر اينكه واجد شرايط اختصاصي اعضاء سياسي و قنسولي گردند و يا امتحانات لازمه را بدهند كه در آن صورت پس از تصديق ادارات مربوطه و تصويب مقام وزارت جزء اعضاء سياسي و قنسولي محسوب خواهند شد.

اعضاء اداري وزارت امور خارجه مانند اعضاء سياسي با رعايت مقررات قانون استخدام و نظامنامه‌هاي مربوطه بمراتب نه‌گانه پيش‌بيني شده در قانون ارتقاء مي‌يابند و ممكن است بمشاغل ذيل نيز گماشته شوند. الف ـ رياست ادارات كابينه . رمز . ضبط كل و محاسبات ب ـ عضويت در ادارات مركزي وزارت امور خارجه ج ـ قنسولي و ويس قنسولي و نيابت ژنرال قنسولگري و نيابت قنسولگري و نيابت ويس قنسولگري در تركيه و افغانستان و جماهير شوروي و مملكت عربي سعودي و عراق و سوريه. دـ اتاشگي در سفارت كبراي كابل و در سفارت بغداد هـ ـ دفترداري در تمام سفارت‌هاي كبار و سفارتها.

مقررات مربوطه بامتحان

امتحان مسابقه نسبت بمواد اختصاصي اعضاء سياسي و اداري در حضور رئيس اداره استخدام و متخصصين فني بوسيله هيئت ممتحنه كه بموجب پيشنهاد اداره استخدام و تصويب وزير امور خارجه از بين اعضاء رسمي وزارت امور خارجه يا خارج تعيين ميشود بعمل خواهد آمد- نتيجه امتحان مسابقه با راپورت كتبي اداره استخدام و ممتحنين مزبور تعيين و در صورت تساوي نمره و ساير شرايط عده لازم بقرعه تعيين خواهد شد- ترتيب اعلان مسابقه و مواقع و مواعد و جزئيات ديگر را وزارت امور خارجه تعيين خواهد نمود.

حداكثر نمرات مواد امتحانيه 20 و حداقل آن 12 خواهد بود هر كس ولو در يكي از مواد امتحانيه كمتر از 8 داشته باشد مورد قبول واقع نخواهد گرديد.

مشاغل وزارت امور خارجه در مركز و مأموريتها

الف ـ مشاغل وزارت امور خارجه در مركز طبق ماده 15 قانون استخدام كشوري به شرح زير است: 1ـ ثباتي 2ـ دبير سوم 3ـ دبير دوم 4ـ دبير يكم 5 ـ مدير شعبه 6 ـ مدير دايره 7 ـ معاون اداره 8 ـ رئيس اداره 9 ـ مدير كل ـ معاون اداري وزارتخانه‌ ب ـ مشاغل وزارت امور خارجه در مأموريتهاي سياسي و كنسولي ايران در كشورهاي بيگانه به شرح زير است: طبقه 1ـ دفتردار كنسولگري و سركنسولگري. طبقه 2ـ دفتردار سفارت ـ دبير سوم كنسولگري و سركنسولگري. طبقه 3 ـ وابسته سفارت ـ دبير دوم كنسولگري و سركنسولگري. طبقه 4ـ دبير سوم سفارت ـ كنسول‌يار در كنسولگري و سركنسولگري. طبقه 5 ـ دبير سوم سفارت ـ كنسول در سركنسولگري. طبقه 6 ـ دبير يكم سفارت ـ كنسول مستقل. طبقه 7 ـ رايزن سفارت‌ـ سركنسول درجه دوم. طبقه 8 ـ رايزن سفارت كبري ـ كاردار مستقل نماينده سياسي ـ سركنسول درجه اول. طبقه 9 ـ وزير مختار ـ سفير كبير (در صورتيكه كاربري باشد).

هيچ كارمندي نمي‌تواند به مشاغل طبقه اول در مأموريتهاي خارجه نائل شود مگر اينكه لااقل سابقه يكسال خدمت رسمي در مركز وزارت امور خارجه داشته باشد.

براي نيل بمشاغل درجه دوم لااقل 3سال و بمشاغل طبقه سوم لااقل 5 سال بمشاغل طبقه چهارم لااقل 7 سال و بمشاغل طبقه پنجم لااقل 9 سال و بمشاغل طبقه شش لااقل 12 سال و بمشاغل طبقه هفتم لااقل 15 سال و بمشاغل طبقه هشتم لااقل هجده سال خدمت در وزارت امور خارجه (مركز يا مأموريتها) ضرور است.

كارمنداني كه بعد از اجراي آئين نامه 1314 و طبق مقررات آن بخدمت وزارت امور خارجه وارد شده و يا مي‌شوند نمي‌توانند به رايزني سفارت يا سفارت كبري ـ سركنسولي يا كنسولي مستقل منصوب شوند مگر آنكه 5 سال متوالي يا متناوب خدمت سياسي يا كنسولي در مأموريتهاي ايران در خارجه داشته باشند.

كارمندانيكه فعلاً در مأموريتهاي سياسي يا كنسولي داراي مشاغلي هستند كه مدت خدمت آنها در وزارت امور خارجه طبق تبصره 2 كافي براي آن مشاغل نيست ارتقاء آنان بمشاغل طبقه بالاتر فقط در صورتي ممكن است كه مدت خدمت آنها در وزارت امور خارجه به حد مقرر در تبصره 2 رسيده باشد.

كارمنداني كه سابقاً بمشاغلي نائل شده‌اند كه طبق تبصره 2 مدت خدمت آنها كافي براي نيل بآن مشاغل نبوده در صورت اعزام به مأموريت جديد فقط مي‌تواند مشاغلي را كه در آخرين مأموريت داشته‌اند احراز نمايد و نيل آنان بمشاغل طبقه بالاتري طبق تبصره 2 خواهد بود.

تشكيلات وزارت امور خارجه

تشكيـلات وزارت امورخارجه در مركـز بسـه قسـمت تقسيم ميشود: -قسمت سياسي و اقتصادي ـ قسمت اداري ـ شور اداري.

قسمت سياسي و اقتصادي مشتمل بر ادارات ذيل ميباشد: 1ـ اداره اول سياسي 2ـ اداره دوم سياسي 3ـ اداره سوم سياسي 4ـ اداره چهارم سياسي 5 ـ اداره اقتصاديات 6 ـ اداره تشريفات 7 ـ اداره اطلاعات و مطبوعات.

قسمت اداري مركب از ادارات ذيل است: 1ـ اداره دفتر وزارتي ورمز 2ـ اداره ضبط كل و دفتر محرمانه 3ـ اداره تذكره و تابعيت و سجلات 4ـ اداره استخدام و تفتيش 5 ـ اداره محاسبات.

شور اداري مركب از تمام رؤساء ادارات وزارت امور خارجه در تحت رياست معاون وزارت‌خانه براي مطالعه و اتخاذ تصميم در مطالب مهمه و اموري كه مربوط بكليه ادارات وزارتخانه است تشكيل خواهد شد.

وظايف هر يك از ادارات مذكوره در مواد 14 و 15 و روابط آن ادارات با يكديگر و همچنين طرز تشكيل و وظائف شور اداري بر طبق نظامنامه‌ كه وزارت امور خارجه تنظيم مينمايد معين خواهد گرديد.

تشكيلات وزارت خارجه در ممالك خارجه بچهار قسمت تقسيم ميشود. سفارتها ـ ژنرال قنسولگريها ـ قنسولگريها و و پس قنسولگريها

سفارتها بدو درجه تقسيم ميشوند: سفارت كبري و سفارت سفارتهاي كبار از اينقرار ميباشند: سفارت كبراي افغانستان مركز كابل سفارت كبراي تركيه مركز آنكارا سفارت كبراي جماهير شوروي مركز مسكو سفارتها از قرار ذيل ميباشند: 1‌ـ سفارت آلمان و هلند مركزبرلن 2ـ « امريكاي جنوبي و مركزي « بونزر 3ـ « امريكاي شمالي « واشنگتن 4ـ « انگلستان « لندن 5 ـ « ايطاليا ـ اطريش و مجارستان « رم 6 ـ « بالكان « بوكارست 7ـ « بلژيك و لوكزامبورگ « بروكسل 8ـ « ژاپن « توكيو 9ـ « سوئد و نروژ و دانمارك « استكهلم 10ـ « سوئيس و چك اسلواكي « برن 11ـ « سفارت عراق « بغداد 12ـ « فرانسه ـ اسپاني و پرتقال « پاريس 13ـ « لهستان و دول بالت و فنلاند «ورشو 14ـ « مصر و مملكت عربي‌ سعودي و يمن و حبشه « قاهره تبصره ـ نمايندگي دولت شاهنشاهي در جامعه ملل برياست نماينده دائم دولت شاهنشاهي در جامعه ملل با اعضاء لازم تشكيل و مركز آن در ژنو خواهد بود و اعضاء آن مانند اعضاء سفارت ها و داراي رتبه سياسي ميباشند.

ژنرال قنسولگريها بدو درجه تقسيم ميشوند درجه اول و درجه دوم. ژنرال قنسولگري درجه اول ژنرال قنسولگري درجه دوم سوريه لبنان مركز بيروت اسلامبول هندوستان مركز دهلي جديد ـ بادكوبه تفليس شانگهاي عشق‌آباد هامبورت هرات

قنسولگريها بسه درجه تقسيم ميشوند: قنسولگريهاي درجه اول قنسولگريهاي درجه دوم قنسولگريهاي درجه سوم بغداد ازميرواطنه مركز ازمير چخانسور بصره ايروان خانقين بمبئي باطوم رواندوزاربيل مرز اربيل پراك كراچي سليمانيه فلسطين شرق اردن مركز بيت المقدس عماره نيويورك موصل كربلا طرايوزان وارضروم مركز طرايوران

ويس قنسولگريها از قرار ذيل هستند: دمشق كوتيه نجف نخجوان

وظائف هر يك از ماموريتهاي مندرجه در مواد 19 و 20 و 21 و 22 و تشكيلات داخلي آنها مطابق نظامنامه كه وزارت امور خارجه تنظيم مينمايد معين خواهد شد.

وزير امور خارجه ميتواند لدي‌الاقتضاء اعضائي را كه واجد رتبه‌هاي معينه در ماده 12 اين نظامنامه نباشند متصدي مشاغل بالاتر كند. در اين صورت عضو مزبور حقوق رتبه قانوني خود را به اتمام فوق‌العاده كه بر طبق بودجه بمحل مذكور تعلق ميگيرد دريافت مينمايد و همچنين وزير امور خارجه ميتواند در موقع لزوم صاحبان مراتب بالاتر را بمشاغل مادون رتبه قانوني آنها بگمارد و در اينصورت حقوق رتبه قانوني آن عضو و فوق‌العاده آن به آنها اعطاء ميگردد.

اعضائيكه جزء اعضاء سياسي وزارت امور خارجه بر طبق اين نظامنامه محسوب ميشوند ممكن است در مراكز نيز داراي عنوان رتبه‌هاي سفارتي باشند.

تصويبنامه‌هاي 23 ثور 1302 نمره 10805 و مورخه 10 دلو 1302 نمره 15819 و شرايط مندرجه مخصوص بوزارت امور خارجه در نظامنامه مورخه 29 ثور 1302 نمره 1195 و مورخه 3/4/1310 نمره 2783 مورخه 29/7/1310 نمره 6112 و مورخه 10/11/1312 نمره 7302 از تاريخ اجراي اين نظامنامه ملغي هستند.

اين نظامنامه از اول اسفند 1314 بموقع اجراء گذارده ميشود و وزارت امور خارجه مامور اجراي آن ميباشد.