اساسنامه ستاد مركزي اعتكاف

مصوبه «اساسنامه ستاد مركزي اعتكاف» كه در جلسه 900 مورخ 1403/03/08 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و بر اساس مصوبه جلسه 472 شوراي معين شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيده است؛ به شرح ذيل براي اجرا ابلاغ مي گردد:

: كليات

ماهيت و جايگاه آيين معنوي و عبادي اعتكاف مقارن با پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي و پس از غربت هزار ساله، از مبدأ مسجد امام حسن عسكري عليه السلام در قم، گسترش يافت. حمايت حضرت امام خميني (ره) و مراجع عظام تقليد باعث گرديد تا به تعبير مقام معظم رهبري مدظله العالي «اعتكاف از رويش هاي انقلابي» گردد. از سال 1372 مقارن با تقديم نامه از سوي ستاد مركزي اعتكاف به مقام معظم رهبري و پيشنهاد «آيين معنوي اعتكاف» به عنوان يكي از راهكارهاي رفع دغدغه معظم له نسبت به تهاجم فرهنگي، همواره هدايت ها و رهنمودهاي ايشان در مناسبت هاي مختلف راهگشاي كارگزاران اعتكاف بوده است؛ به ويژه در بيانيه گام دوم انقلاب اسلامي كه «صف نوبت براي اعتكاف از هزاران جوان و استاد و دانشجو و زن و مرد» را نشانه عيار معنويت و اخلاق دانسته اند. از اين رو و از آنجا كه در يك نگاه راهبردي؛ اعتكاف به عنوان فناوري نرم جامعه اسلامي در مقابله با تهديدات و تهاجمات فرهنگي، رسانه اي و مجازي دشمن و اصلاح و تعالي فرد و جامعه، نقش مؤثري خواهد داشت، بر اين اساس «ستاد مركزي اعتكاف» كه از اين پس به اختصار «ستاد» ناميده مي شود، در قالب نهادي ديني با ماهيت مردمي و غيردولتي تشكيل و طبق مفاد اين اساسنامه فعاليت مي ‎نمايد.

محل فعاليت محل اصلي ستاد در شهر مقدس قم است و ستاد مي‏تواند براي انجام مأموريت هاي خود در شهرها، استان ها و كشورهاي ديگر، دفاتر وابسته ايجاد كند.

اهداف

: گسترش كمي و كيفي برگزاري مردمي آيين عبادي جامع اعتكاف در سطح ملي و فراملي و شكل گيري امتدادهاي مختلف اجتماعي، فرهنگي، سياسي و معنوي آن در چارچوب احكام و معارف اسلام ناب محمدي (ص).

:

ارتقاي منظومه فكري، نظام ارزشي و سبك كنشگري معتكفان و خادمان اعتكاف در بستر معرفتي و فرهنگي اعتكاف؛

تبلور عيني اخلاق و معنويت الهي در سبك زندگي فردي، اجتماعي و حرفه اي معتكفان و خادمان؛

فراهم شدن بُن مايه هاي انديشه اي، معارفي، تخصصي و مديريتي موردنياز براي ساماندهي، برگزاري، توسعه، تعميق و ارتقاي فرهنگ اعتكاف؛

شكل گيري فراگفتمان اعتكاف و استدامه آن در فضاهاي زيست فردي، جمعي، حرفه اي و اجتماعي مسلمانان، به ويژه شيعيان؛

رسيدن به الگوي شناخته شده و مطلوب مديريت جهادي - معنوي و ساختار و سازمان چابك، كار آمد و مردمي در برگزاري اعتكاف و امتداد اجتماعي آن در سطح ملي و فراملي. [پاورقي 1]

پاورقي 1 - مراد از «مديريت جهادي-معنوي» در اين سند، مديريتي است كه فرايند جهاد اكبر و جهاد كبير را در بستر معنوي اعتكاف، با رويكردي جهادي و معنوي، روش هاي جهادي و معنوي، فضا و فرهنگ جهادي و معنوي، با تكيه بر عوامل معنوي، سازماندهي، هدايت و اداره مي كند.

وظايف

ساماندهي برگزاري آيين اعتكاف، هدايت و برنامه ريزي براي برگزاري اعتكاف در زمان هاي مناسب و ايجاد تعامل و شبكه سازي معنوي و اجتماعي خادمان و معتكفان در عرصه ملي و فراملي؛

برنامه ريزي به منظور گسترش فرهنگ بندگي جمعي براي رسيدن به تربيت توحيدي و سبك زندگي ايماني با تكيه بر ظرفيت ‎هاي معنوي و معارفي اعتكاف، همراه با نيازسنجي، پشتيباني و ارزيابي مستمر برنامه ها و فعاليت‏ هاي اعتكاف؛

مشاركت در فرايندهاي جامعه پردازي، نظام سازي و تمدن پردازي اسلامي با بهره گيري از معنويت و اخلاق در بستر سنت نبوي اعتكاف، مطالعه، تحقيق و توليد علم و فناوري در حوزه هاي مأموريتي با حمايت از نخبگان، طرح ها و آثار علمي و پژوهشي مسأله محور؛

مديريت نشر و توزيع محصولات و آثار علمي به زبان ‎هاي مختلف در راستاي اهداف و سياست ‎هاي ستاد با رويكرد ايجاد امتداد اجتماعي اعتكاف در قالب‎ هاي روزآمد و اثربخش، اعم از كتب و نشريات ادواري، دانشنامه‎ ها، اصطلاح ‎نامه ‎ها، فرهنگ ‎نامه ‎ها، انواع فهرست و ديگر فرآورده‎ هاي مورد نياز به صورت چاپي، الكترونيكي، نرم افزارهاي چند رسانه اي، پايگاه هاي اينترنتي و شبكه هاي مجازي و ايجاد ساختارهاي لازم؛

هم ‎افزايي و مبادلات علمي - فرهنگي با مراكز آموزشي، فرهنگي و تبليغي و بهره گيري از ظرفيت‎ هاي نهادها و مؤسسات هم سو در داخل و خارج كشور و به ويژه ظرفيت هاي مردمي؛

برنامه‎ ريزي و تشكيل كرسي ‎هاي نظريه ‎پردازي، ترويجي، آزادانديشي، نقد و رونمايي كتاب، مناظره و اعطاي جوايز و نشان‎ هاي علمي - فرهنگي، تشكيل انجمن ها و قطب هاي علمي و برگزاري همايش‎ ها، جشنواره‎ ها، هم‎ انديشي ‎ها، رويدادها و نشست ‎هاي علمي و فرهنگي در زمينه اعتكاف طبق ضوابط و مقررات مربوطه؛

پشتيباني از كاربردي كردن و گفتمان سازي معارف اعتكافي و فرهنگ عبادت، معنويت و اخلاق در سطح ملي و فراملي، به ويژه در علوم نوپديد و رويدادهاي نوآورانه و دانش بنيان؛

هماهنگي با نهادهاي ذي ربط جهت هدايت بخشي فعاليت هاي علمي و پژوهشي حوزه و دانشگاه به سوي موضوعات اعتكافي و حمايت از پژوهش ها، پايان نامه ها، رساله هاي تحصيلات تكميلي حوزه و دانشگاه، طرح ها، ايده‎ها، فناوري هاي نرم، آموزش هاي تخصصي و مانند آن در زمينه اعتكاف.

: اركان، شرح وظايف و اختيارات

اركان ستاد داراي اركان ذيل است:

شوراي مركزي

رئيس ستاد

شوراي علمي

بازرس

شوراي مركزي شوراي مركزي اعتكاف، به عنوان بالاترين مقام سياست گذاري و تصميم گيري ستاد با تركيب ذيل تشكيل مي شود:

رئيس ستاد

معاون حوزوي دفتر مقام معظم رهبري با اجازه معظم له

مدير حوزه هاي علميه كشور با تأييد شوراي عالي حوزه هاي علميه

رئيس شوراي سياست گذاري ائمه جمعه

رئيس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي

رئيس يا عضو كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي

رئيس سازمان تبليغات اسلامي

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي

نُه نفر از صاحب نظران و فعالان عرصه علمي و فرهنگي به پيشنهاد رئيس ستاد و تأييد شوراي عالي انقلاب فرهنگي

دو نفر از نمايندگان مردمي ستاد اعتكاف استان ها به انتخاب مجمع نمايندگان مردمي عضو شوراي راهبري اعتكاف استان ها.

عضويت اعضاي حقيقي شوراي مركزي براي مدت سه سال است و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.

اعضاي حقوقي شورا با استفاده از ظرفيت نهاد و يا دستگاه مربوطه در جهت تحقق اهداف و انجام وظايف ستاد فعاليت و تسهيل گري مي كنند.

رئيس شوراي مركزي با رأي اكثريت اعضاء از ميان اعضاء حقيقي به مدت سه سال انتخاب مي شود.

به منظور برخورداري هر چه بيشتر از ظرفيت شوراي مركزي، «كميسيون دايمي» متشكل از 5 نفر از اعضاي شوراي مركزي و به انتخاب اين شورا جهت تأمين محتوا، تهيه پيش نويس مصوبات و ديگر اختيارات تعيين شده از سوي شوراي مركزي تشكيل مي گردد.

وظايف و اختيارات شوراي مركزي

تصويب خط مشي راهبردها، سياست ها و تعيين اولويت طرح ها و برنامه هاي كلان ستاد و نظارت بر حسن اجراي آنها؛

تصويب صورت هاي مالي و گزارش عملكرد سالانه پس از استماع گزارش حسابرس و بازرس؛

تصويب ساختار تشكيلاتي و آيين نامه هاي مورد نياز؛

تعيين و نصب اعضاي كميسيون دايمي، رئيس و بازرس ستاد و عزل و پذيرش استعفاي آنان؛

بررسي و تصويب بودجه سالانه ستاد و پيش بيني منابع موردنياز؛

ارائه گزارش عملكرد سالانه به شوراي عالي انقلاب فرهنگي؛

پيشنهاد تغيير و اصلاح اساسنامه به شوراي عالي انقلاب فرهنگي براي تصويب.

جلسات شوراي مركزي جلسات عادي شوراي مركزي به صورت ساليانه و جلسات فوق‎العاده آن به درخواست رئيس ستاد و يا با درخواست دو تن از ديگر اعضاي شوراي مركزي و تأييد رئيس شوراي مركزي تشكيل مي‎شود. اين نشست ها با حضور دو سوم اعضا رسميت مي يابد و مصوبات آن با رأي اكثريت حاضران معتبر خواهد بود.

رئيس ستاد رئيس ستاد در دوره اول آقاي عليرضا تكيه اي مي باشد و براي دوره هاي بعد؛ از ميان شخصيت هاي داراي سوابق مرتبط و تجارب مديريتي با پيشنهاد شوراي علمي و انتخاب شوراي مركزي براي مدت سه سال منصوب مي شود و انتخاب مجدد ايشان بلامانع است.

وظايف و اختيارات رئيس ستاد

تدوين و پيشنهاد راهبردها، سياست ‎ها و اولويت‎ هاي ستاد براي تصويب به شوراي مركزي؛

برنامه‎ ريزي، هماهنگي و پيگيري تحقق سياست‎ ها، وظايف و فعاليت هاي ستاد در چارچوب اساسنامه و مصوبات شوراي مركزي و نظارت بر حسن اجراي آنها؛

توسعه و تعميق ارتباطات و تعاملات، انعقاد تفاهم نامه ها و قراردادهاي همكاري با دستگاه ها و مراكز ملي و فراملي؛

پيش بيني و جذب كمك هاي مالي و امكانات از سوي اشخاص حقيقي و حقوقي؛

تنظيم بودجه سالانه و ارائه گزارش عملكرد، ترازنامه و صورت‎هاي مالي ستاد به شوراي مركزي؛

پيشنهاد ايجاد يا انحلال دفاتر، ستادها، نمايندگي ها، انديشكده ها و مراكز پژوهشي، فناوري و مانند آن به شوراي مركزي؛

پيشنهاد تغيير و اصلاح اساسنامه به شوراي مركزي؛

اخذ مجوزهاي لازم براي رسميت و اعتبار فعاليت هاي ستاد؛

نصب و عزل معاونان و مسئولان بخش ها و واحدهاي ستاد در چارچوب ساختار مصوب و ضوابط و نظارت بر عملكرد آنها؛

ارائه گزارش عملكرد سالانه و ادواري ستاد به شوراي مركزي و ساير موارد موردنياز؛

افتتاح هرگونه حساب به نام ستاد نزد بانك ها، مؤسسات مالي و صندوق هاي قرض الحسنه در چارچوب مقررات و مصوبات شوراي مركزي؛

تعيين نمايندگان ستاد و امضاي قراردادها، اسناد مالي و اداري و اوراق تعهدآور در چارچوب ضوابط و مقررات؛

طرح و ارجاع دعاوي و دفاعيه در تمامي مراجع صالح و امور حقوقي مربوط به آن با حق توكيل غير؛

انجام ساير موارد پيش بيني نشده در چارچوب اساسنامه پس از تصويب شوراي مركزي.

تركيب اعضاي شوراي علمي

رئيس ستاد

مديران علمي و پژوهشي ستاد به انتخاب رئيس ستاد

سه تا پنج نفر از صاحب نظران و انديشمندان علوم ديني، به پيشنهاد رئيس ستاد و تأييد شوراي مركزي

دو تا سه نفر از كارشناسان تجربي و استادان حوزوي و دانشگاهي، به پيشنهاد رئيس ستاد و تأييد شوراي مركزي

وظايف شوراي علمي

تصويب آيين نامه داخلي شوراي علمي و ساير آيين نامه ها و مقررات لازم؛

بررسي و تصويب طرح هاي پژوهشي و نظارت بر كيفيت و حسن اجراي آنها؛

بررسي ميزان پيشرفت طرح هاي پژوهشي طبق برنامه مصوب و در صورت لزوم تجديدنظر و تصويب تغييرات آنها؛

بررسي و تصويب ايجاد و تعميق ارتباط علمي با ساير مؤسسات و مراكز آموزشي و پژوهشي كشور برابر ضوابط و مقررات مربوط در چارچوب سياست ها و خط مشي هاي شوراي مركزي؛

بررسي و تصويب برگزاري دوره هاي كوتاه مدت آموزشي، همايش ها، جشنواره ها و بازديد هاي علمي طبق ضوابط و مقررات؛

انجام ساير اموري كه در چارچوب ضوابط و مقررات از سوي شوراي مركزي و يا رئيس ستاد به شورا محول مي شود.

بازرس يك نفر بازرس اصلي و يك نفر بازرس علي البدل با معرفي رئيس ستاد و تأييد شوراي مركزي براي مدت سه سال تعيين مي شود.

بازرسان نبايد با اعضاي شوراي مركزي و يا رئيس ستاد نسبت سببي و يا نسبي داشته باشند.

وظايف و اختيارات بازرس

نظارت بر تطبيق عمليات ستاد با اساسنامه، قوانين، آيين نامه ها و برنامه و بودجه مصوب و ساير مقررات حاكم بر ستاد؛

رسيدگي و اظهارنظر نسبت به صورت هاي مالي و گزارش عملكرد سالانه ستاد و تسليم آن ظرف مدت 15روز قبل از تشكيل جلسه شوراي مركزي؛

رسيدگي و اظهارنظر نسبت به ساير گزارش هاي ارائه شده به شوراي مركزي؛

بررسي گزارش توجيهي رئيس ستاد در مورد مقايسه عملكرد با بودجه و برنامه سالانه و ارائه نظر به شوراي مركزي؛

رسيدگي و اظهارنظر نسبت به كفايت و مطلوبيت نظام پايش داخلي ستاد.

بازرس نمي تواند در معاملاتي كه با ستاد يا به حساب ستاد انجام مي گيرد به طور مستقيم يا غيرمستقيم، ذي نفع باشد.

: امور اجرايي و مالي

سال مالي سال مالي ستاد از اول فروردين ماه هر سال آغاز و در پايان اسفند ماه همان سال پايان مي يابد و ترازنامه نيز براي سال مالي تنظيم مي گردد.

منابع مالي منابع مالي و بودجه سالانه ستاد از محل اعتبارات و كمك هاي مردمي، خيرين، قرض، تسهيلات، هدايا، موقوفات، تبرعات، وجوه شرعي و مانند آن و كمك هاي دولتي تأمين مي شود.

اوراق بهادار امضاي حساب هاي ستاد، چك ها و ديگر اسناد و اوراق بهادار و تعهدآور، با امضاي مشترك رئيس ستاد و حسابدار صورت مي گيرد.

معاملات

كليه قراردادهاي ستاد با اشخاص حقيقي و حقوقي تابع آيين نامه مالي و معاملاتي مصوب شوراي مركزي است.

انعقاد قرارداد ستاد با اعضاي شوراي مركزي، رؤسا، مديران، كاركنان و اقارب نسبي و سببي آنها تا درجه سوم اعم از مستقيم و غيرمستقيم و همچنين انجام معاملاتي نظير قرارداد هايي كه متضمن رقابت با عمليات ستاد باشد، براي مديران و مسئولان ستاد ممنوع است.

دفاتر و محاسبات

دفاتر حساب هاي ستاد در محل اصلي استقرار آن نگهداري خواهد شد و در كليه اوقات متعارف، جهت اعمال نظارت در دسترس حسابرس مستقل و بازرس است.

تدوين دفاتر و تهيه صورت هاي مالي ستاد براساس اصول و استانداردهاي حسابداري انجام شود و بايستي صورت هاي مالي تصويبي به همراه صورت هاي مالي ستاد، حداكثر تا پايان ارديبهشت ماه هر سال به حسابرس مستقل و بازرس ارائه و گزارش حسابرس مستقل و بازرس حداكثر تا پايان تيرماه به شوراي مركزي ارائه گردد.

تصويب حساب هاي ستاد توسط شوراي مركزي به منزله تأييد و قبول عملكرد مديران و تسويه حساب هاي سالانه آنها بوده و قطعي و لازم الا جرا است. اين مفاصا حساب، رافع مسئوليت هاي قانوني مديران در دوره تصدي نيست.

: ساير مقررات

انحلال و تسويه انحلال ستاد به يكي از دو صورت زير ممكن خواهد بود:

بنا به تصويب شوراي مركزي و تأييد ولي فقيه؛

بنا به پيشنهاد و تصويب در شوراي عالي انقلاب فرهنگي.

در صورت تصويب انحلال، مدير تسويه توسط نماينده ولي فقيه انتخاب مي شود كه موظف است طبق ضوابط و مقررات، نسبت به تسويه اقدام نمايد.

كليه اموال و دارايي هاي ستاد اعم از منقول و غيرمنقول (باقيمانده پس از انجام تسويه)، جهت هزينه در راستاي گسترش معارف ولايت اهل بيت(عليهم السلام) اختيار ولي فقيه قرار مي گيرد.

هرگونه تغيير و اصلاح اين اساسنامه مطابق راهكارهاي ذيل انجام مي شود:

بنا به پيشنهاد شوراي مركزي و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي؛

بنا به پيشنهاد و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي.

موارد پيش بيني نشده درباره مواردي كه در اين اساسنامه پيش بيني نشده و مواد اساسنامه درباره آنها ساكت است، آيين نامه ها، ضوابط و قوانين و مقررات جاري كشور مورد عمل خواهد بود.

اين اساسنامه در چهار فصل، 23 ماده و 8 تبصره در جلسه 900 مورخ 1403/03/08 شوراي عالي انقلاب فرهنگي تصويب شد و از تاريخ ابلاغ، لازم الاجراست.

محمد مخبر سرپرست رياست جمهوري و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي