نظامنامه اجراء قانون انحصار تجارت خارجي مصوب 19 تيرماه 1311

هيئت‌وزراء در جلسه 15بهمن ماه 1311 نظامنامه اجرائيه قانون انحصار تجارت خارجي مصوب 19 تيرماه 1311 را بشرح ذيل تصويب نمودند

نظامنامه اجراء قانون انحصار تجارت خارجي مصوب 19 تيرماه 311

كليات

در هر گمركخانه كه اداره كل تجارت مقتضي بداند كميسيوني بنام كميسيون انحصار تجارت خارجي مركب از نماينده اداره كل تجارت و رئيس گمرك محل يا نماينده كه رئيس گمرك تعيين نمايد تشكيل مي‌شود كه در حدود مقررات قانون انحصار تجارت خارجي و نظامات مربوط بان تحت تعليمات رياست اداره كل تجارت وظايف ذيل را انجام دهند: 1) تقويم اجناس صدوري و ورودي در صورتي كه مابين مقوم گمرك و صاحب مال يا نماينده او راجع بقيمت آن اجناس اختلاف حاصل كردد[گردد] 2) اخذ تعهد فروش اسعار خارجي و دادن تصديق صدور 3) دادن جواز ورود كليه اوراق تصديق صدور و جواز ورود بايد بامضاي هر دو عضو و بمهر كمسيون[كميسيون] برسد رياست كميسيون مزبور با نماينده اداره كل تجارت است مگر در موقعيكه رئيس گمرك شخصا عضو كميسيون بوده و رتبه او بالاتر از رتبه نماينده اداره كل تجارت باشد كه در اين صورت رياست كميسيون با رئيس گمرك است

در گمرك‌خانه‌هائيكه اداره كل تجارت تعيين نماينده نكرده و كميسيون تشكيل نشده باشد وظايف مذكوره در اين نظامنامه (باستثناي دادن جواز ورود) مستقلا به عهده رئيس گمرك است

براي دادن جواز ورود در موارد ذيل كميسيون مذكور در ماده اول در اداره كل تجارت تشكيل خواهد شد الف ـ جواز ورود در مقابل تعهد صدور در حدود مقررات قانوني و قراردادها ب ـ جواز ورود در موردي كه مشمول مواد 22 و 23 اين نظامنامه است ج ـ جواز ورود براي اجناس خارج از كنتنژان كه بايد با اجازه مخصوص دولت باشد براي ثبت درخواست و جواز ورود در موارد فوق و ثبت تصويبنامه‌هاي مربوطه بان ها بايد در اداره كل تجارت دفاتري حاوي نكات لازمه تنظيم شود

مقررات راجع بتقويم صادرات و تصديق صدور

هر صادركننده يا نماينده او مكلف است اظهارنامه كه در موقع صدور جنس بگمركخانه ميدهد مقدار و قيمت و اوصاف جنس صدوري را با ذكر نوع اعلا يا متوسط يا پست آن جنس قيد نمايد و مقوم گمرك بايد پس از معاينه جنس مطابق فقره الف ماده ششم قانون انحصار تجارت خارجي و با رعايت نرخيكه از طرف اداره كل تجارت معين ميشود جنس مزبور را قيمت نموده عقيده خود را با توضيحات لازمه در ذيل اظهارنامه قيد و امضاء كند

در صورتي كه صادركننده يا نماينده او بتقويم مقوم گمرك تسليم نشود رفع اختلاف بكميسيون انحصار تجارت خارجي ارجاع ميشود و كميسيون مزبور ميتواند در مورد لزوم عقيده كتبي خبره را در باب قيمت جنس صدوري استعلام كند و رائيكه هر دو عضو كميسيون باتفاق يكديگر راجع بقيمت جنس صدوري ميدهند قطعي است و هرگاه مابين نماينده اداره كل تجارت و رئيس گمرك يا نماينده او راجع بقيمت جنس صدوري اختلاف حاصل شود هر دو عضو كميسيون بايد با توافق يكديگر يكنفر را كه براي تقويم جنس مزبور خبره باشد دعوت نمايند در اينصورت براي كميسيون انحصار تجارت خارجي كه تشكيل ميشود از نماينده اداره كل تجارت ـ رئيس گمرك يا نماينده ـ او يكنفر خبره راجع بقيمت جنس باكثريت قاطع است و در هر حال اختلاف راجع بقيمت نبايد موجب تاخير در صدور جنس گردد و ممكن است براي رفع اختلاف نمونه جنس صدوري ضبط شود

برحسب تقاضاي صادركننده يا نماينده او كميسيون انحصار تجارت خارجي مكلف است پس از تعيين قيمت جنس و اطمينان از اينكه جنس مزبور از مملكت صادر شده است در موارديكه بايد تصديق صدور داده شود براي هر نوع محصول و مصنوع ايران و براي هر دفعه جداگانه بقيمت جنس صدوري در دو نسخه تصديق صدور صادر كننده تصديق صدور مطابق نمونه مخصوص بوده و روي يكي از آنها (نسخه اول) و روي ديگري (نسخه دوم) بايد بطور وضوح طبع شود و نيز در روي نسخه اول بايد قيد شود كه قابل انتقال است و در روي نسخه دوم قيد شود كه قابل انتقال نيست نسخه اول تصديقات صدور بايد بدون تاخير صادركننده يا نماينده او داده شود و نسخه دوم بلافاصله براي اداره كل تجارت ارسال گردد و سوش آن در گمرك‌خانه صدور ضبط شود.

براي اجناسيكه بطور انحصار صادر مي‌شود فقط بمبلغ پنجاه و پنج درصد قيمت آن اجناس بترتيب فوق تصديق صدور بصادركننده يا نماينده او داده ميشود و براي چهل وپنج درصد بقيه بايد تصديق صدور در دو نسخه صادر و روي هر دو نسخه قيد شود كه قابل انتقال نيست و هر دو نسخه بلافاصله به اداره كل تجارت ارسال گردد.

در هر گمركخانه صدوري بايد براي ثبت تصديقات صدور مربوطه بهر يك از انواع اجناس صدوري دفاتر مخصوصي تنظيم شود كه نكات ذيل در آنها ثبت گردد. نمره ترتيب مخصوص ـ نمره جواز خروجي ـ اسم صادركنندگان و نمايندگان آنها ـ مشخصات جنس صدوري مقدار آن بوزن يا متر يا عدد و قيمت آن ـ مبداء حمل جنس از داخله مملكت ـ تاريخ صدور ـ مملكت مقصد ـ نمره و تاريخ تعهدنامه اسعاري. دفاتر مزبور بايد در اول هر سال اقتصادي تجديد شود.

در تصديقهاي صدوري كه بموجب فقره (ي) ماده 7 قانون انحصار تجارت خارجي اداره كل تجارت بايد در مقابل فروش اضافه اسعار حاصله از صادرات بدهد مشخصات تصديق صدوري كه صادركننده از گمركخانه گرفته و ا ضافه اسعار راجع بان است و مدرك فروش اضافه اسعار خارجي بايد قيد شود و نسخه اول اينگونه تصديقات صدور نيز قابل انتقال است.

اداره كل تجارت مكلف است كليه مندرجات تصديق صدور را از روي نسخ دوميكه از گمركخانه‌ها واصل ميشود با ذكر تاريخ وصول نسخ مزبور در دفاتريكه براي هر يك از اجناس و گمركخانه صدوري نگاه خواهد داشت ثبت نمايد تاريخ انجام تعهد اسعاري مربوط بتصديقات صدور مزبور و مبلغ اسعار فروخته شده و بانك خريدار اسعار و دادن جواز ورود به اعتبار تصديقات صدور مزبور و يا باطل شدن آنها بموجب صورتهائي كه از كميسيونهاي انحصار تجارت خارجي واصل ميشود بايد در دفاتر مزبور ثبت شود.

مقررات راجع به تعهد فروش اسعار خارجي

هر صادركننده بايد در موقع صدور جنس مطابق مقررات قانون تعهد فروش اسعار خارجي معادل قيمت جنس صدوري بامضاء خود بكميسيون انحصار تجارت خارجي بدهد.

چنانچه صدور جنس توسط نماينده صاحب جنس بعمل آيد نماينده مزبور بايد داراي وكالتنامه معتبري باشد كه بموجب آن از طرف صاحب جنس حق امضاء تعهدنامه اسعاري را داشته باشد و وكالت نامه مزبور بايد در گمرك ضبط شود.

با عوض شدن مدير شركت يا تجارتخانة كه تعهد اسعاري داده است الزام آن شركت يا تجارتخانه در انجام تعهد فروش اسعار خارجي از بين نخواهد رفت.

ماده 10 تعهد اسعاري بايد مطابق نمونه مخصوصي در دو نسخه از صادركننده اخذ شود كميسيون انحصار تجارت خارجي مكلف است يك نسخه از تعهدنامه اسعاري را بضميمه نسخه دوم تصديق صدور مربوط بان باداره كل تجارت بلاتاخير ارسال و نسخه ديگر را ضبط نمايد در اوراق تعهدنامه اسعار بايد نمره و تاريخ ورقه تصديق صدور مربوط بان (در موارديكه قانونا بايد تصديق صدور داده شود) قيد شود و نيز نمره تعهدنامه اسعاري و بانكي كه اسعار بنام آن تعهد شده است بايد در روي ورقه تصديق صدوريكه تعهد اسعار مزبور مربوط بان است مذكور كردد[گردد]. ـ‍

تبصره در گمرك‌خانهاي صدور بايد براي ثبت تعهدات فروش اسعار خارجي دفاتر تنظيم و مشخصات تعهدنامه‌هاي اسعاري در آن دفاتر ثبت شود

در موارديكه مطابق فقره ـ ح ـ ماده 7 قانون انحصار تجارت خارجي اشخاص يا مؤسساتي بخواهند قبل از صدور جنس اسعار خارجي بحساب صادرات بفروشند بايد ببانك عامل دولت مراجعه كرده و پس از فروش اسعار تصديقي مطابق نمونه مخصوص در دو نسخه از بانك گرفته و در موقع صدور هر دو نسخه تصديق مزبور را كه مدت اعتبار آن بيش از يكسال نخواهد بود بگمرك‌خانه‌ صدوري تسليم نمايند تا از تعهد فروش اسعار خارجي معادل مبلغ تصديق معاف شوند كميسيون انحصار تجارت خارجي مكلف است يك نسخه از تصديق‌نامه مزبور را در صورتيكه قيمت جنس صدوري معادل تمام مبلغ اسعار فروخته شده باشد ضبط و نسخه ديگر را بضميمه نسخه دوم تصديق صدور مربوط بان باداره كل تجارت ارسال دارد و روي تصديق صدور كه بايد در اوراق مخصوص داده شود نمره تصديق‌نامه فروش اسعار قبل از صدور بايد قيد گردد چنانچه صادركنندگان بخواهند از تصديق فروش اسعار قبل از صدور بدفعات استفاده نمايند كميسيون بايد اولين مبلغ استفاده شده را روي هر دو نسخه تصديق فروش قيد نموده و 1 نسخه را بضميمه نسخه دوم تصديق صدور مربوط بان باداره كل تجارت ارسال و نسخه ديكر[ديگر] را ضبط نمايد و بعدا هر موقع كه از بقيه تصديق فروش مزبور استفاده مي‌شود در هر مورد بايد ميزان مبلغ استفاده شده روي نسخه كه در كميسيون موجود است قيد و نسخه دوم تصديق صدور مربوط بان بضميمه يادداشتي مشعر بر اينكه تصديقنامه فروش اسعار آن قبلا ارسال شده است باداره كل تجارت ارسال شود.

تبصره كميسيونهاي انحصار تجارت خارجي مكلفند مشخصات تصديق نامه‌هاي بانك را راجع بخريد قبلي اسعار خارجي در دفتر مذكور در تبصره ماده دهم درديف [در رديف] تعهدات اسعاري ثبت نمايند.

ماده 7 قانون انحصار تجارت خارجي بيش از مبلغ تعهدي خود اسعار خارجي بدولت بفروشد بانك عامل دولت كه اسعار مزبور را خريداري مينمايد مكلف است براي اسعاري كه اضافه بر مبلغ تعهد خريداري كرده است تصديق جداگانه بفروشنده به دهد [بدهد] در تصديق مزبور بايد اسم و آدرس فروشنده و مبلغ اسعاري كه بيش از ماخذ تعهد فروخته شده و تاريخ فروش و اينكه مربوط بچه صادرات و كدام تصديق صدور است قيد شود

اداره كل تجارت مكلف است براي ثبت تعهدات اسعاري و نگاهداشتن حساب صدي 5 اسعار حاصله از صادرات و 50/0 اسعار حاصله از صدور اجناس انحصاري و اسعاري كه در مقابل جواز ورود معاف از الزام صدور با اجازه مخصوص دولت ممكن است فروخته شود و ثبت تصديقنامه‌هاي اسعاري كه قبل از صدور فروخته مي‌شود و ثبت التزامنامه‌هاي استرداد خريداري شده از بانكهاي عامل دولت دفاتري تنظيم و مختلفين[متخلفين] از تعهدات اسعاري را بوسيله مدعي عمومي تعقيب نمايد ولي بكساني كه بمفاد التزام خود راجع به استرداد اسعار خارجي در مدت معين رفتار نكرده باشند از تاريخ انقضاي موعد التزام تا 1 ماه مهلت داده مي‌شود كه اسعار خريداري شده را مسترد داشته و تصديق بانك عامل دولت را به اداره كل تجارت تسليم نمايند والا بوسيله مدعي تعقيب خواهند شد براي اجراي اين ماده و ساير مواد مربوطه به تعهدات اسعاري و التزام‌نامه استرداد اسعاري 1 نفر عضو از طرف وزارت ماليه (خزانه‌داريكل[خزانه داري كل]) در اداره كل تجارت سمت نمايندگي خواهد داشت

در مواردي كه مطابق فقره (هـ) ماده 7 قانون انحصار تجارت خارجي ممكن است اشخاص يا مؤسستاتي[مؤسساتي] در موقع صدور اجناس از تعهد فروش اسعار خارجي بدولت معاف شوند و يا پس از انقضاء مدت معينه براي انجام تعهدات اسعاري مهليتي [مهلتي] بان ها داده شود بايد تقاضانامه باداره كل تجارت داده و درتقاضانامه مزبور ادله و توضيحات خود را براي معافيت از تعهد اسعاري و يا گرفتن مهلت براي انجام تعهد اسعاري خارجي ذكر نموده و مدارك مربوطه بدلائل مزبوره را ضميمه تقاضا نمايند اداره كل تجارت براي هر يك از موارد مزبور پيشنهادي بهيئت دولت تقديم و در صورت تصويب مفاد تصويبنامه‌هاي راجع به معافيت را بكمرك ابلاغ خواهد نمود

مقررات راجع بجواز ورود

اشخاصي كه تقاضاي ورود اجناس خارجي دارند مكلفند براي هر نوع از اجناس درخواست كتبي جداكانه[جداگانه] مطابق نمونه مخصوص كه در آن جنس و نمره سهميه مربوط بان و ميزان و مبلغ و مملكت مبداء و گمركخانه ورودي و اسم و شهرت درخواست‌كننده و اينكه جواز ورود را براي خود يا ديگري مي‌خواهند و مدتي كه در آن مدت جنس وارد خواهد شد قيد شده باشد بكميسيون انحصار تجارت خارجي گمرك‌خانه كه مايلند جنس از آن گمركخانه و يا دفاتر تابعه آن وارد شود تسليم نموده رسيد دريافت دارند به درخواست مزبور بايد اوراق ذيل ضميمه باشد الف ـ نسخه اول تصديق صدوري كه تعهد اسعاري مربوط بان انجام شده باشد معادل مبلغ درخواست ب ـ تصديق پلمپ شدن دفاتر تجارتي و هركاه[گاه] درخواست‌كننده شركت باشد بعلاوه تصديق ثبت شركت در حدود مقررات قانوني مربوط بان ج ـ تصديق پرداخت ماليات تجارتي مطابق مقررات قانوني مربوط بان دـ ورقه رسيدي مشعر بر اين كه تعرفه تجارتي خود را قبلا باداره كل تجارت تسليم كرده است در صورتيكه درخواست جواز ورود فاقد يك يا چند شرط از شرايط مذكوره در اينماده باشد نواقص آن بايد بلاتاخير كتبا از طرف كميسيون بدرخواست‌كننده اخطار شود باين قبيل درخواستها فقط از روز تكميل ترتيب اثر داده ميشود

شرط مذكور در فقره (ب) و ج و (د) اين ماده فقط راجع بتجار و مؤسسات تجارتي است و رعايت آن ها 1 مرتبه در ظرف سال اقتصادي كافي است ولي تصديق ثبت شركت فقط براي 1 مرتبه كفايت ميكند

درخواست‌كننده بايد در ورقه درخواست خود تعهد نمايد كه اولا جنسيكه جواز ورود آنرا درخواست نموده است در ظرف مدت معينه در جواز وارد خواهد نمود و جواز ماخوذه را مسترد نخواهد داشت و ثانيا جنس ورودي را بقيمت عادله بفروش رسانيده مرتكب احتكار نشده و در فروش تبعيض نكند

تبصره 3 درخواستهائيكه از ولايات فرستاده مي‌شود بايد به وسيله پست سفارشي دوقبضه مستقيما بادرس كميسيون انحصار تجارت خارجي گمرك‌خانه مربوط ارسال شود و روي پاكت تاريخ تسليم به‌پستخانه محل بتمام حروف از طرف فرستنده قيد شود

ماده 16 سهميه ساليانه هر جنس ورودي بدو دوره شش ماهه تقسيم مي‌شود و كميسيونهاي انحصار تجارت خارجي مكلفند از اول تير تا آخر آذر ماه هر سال اقتصادي در حدود سهميه 6 ماهه اول و از اول دي ماه تا آخر خرداد ماه آن سال در حدود سهميه 6 ماهه دوم گمرك‌خانه مربوط درخواست قبول نموده و با رعايت تقديم تاريخ وصول درخواستها و با در نظر كرفتن[گرفتن] تناسب بين مقدار و قيمت جنس درخواست شده بلاتاخير معادل 95/0 مبلغ مذكور در نسخه اول تصديق صدور پس از باطل كردن تصديق صدور مزبور جواز ورود بدهند و هر گاه بميزان تمام سهميه 6 ماهه اول هر جنس ورودي در ظرف 6 ماه مزبور درخواست جواز ورود نشده باشد مازاد سهميه 6 ماهه اول آن جنس بسهميه ششماهه دوم افزوده مي‌شود

1 ـ كميسيونهاي انحصار تجارت خارجي بايد صدي پنج سهميه ساليانه هر جنس ورودي را براي جوازهاي ورود متمم كه در نتيجه اختلاف قيمت جنس ورودي يا مبلغ مذكور در جواز مورد احتياج واقع ميشود ذخيره نمايند

با اجازه مخصوص دولت ممكن است براي بعضي از اجناس ورودي بدون رعايت تقسيم سهميه آن به دوره شش ماهه جواز ورود داده شود

دادن جواز ورود اجناسيكه در سهميه ساليانه منظور نشده است و همچنين دادن جواز ورود به مبلغ بيشتر از سهميه معينه براي هر جنس ورودي بدون اجازه مخصوص دولت ممنوع است

در جواز ورود كه مطابق نمونه مخصوص هر كميسيون انحصار تجارت خارجي در حدود صلاحيت خود ميدهد بايد نكات ذيل قيد شود كميسيون صادركننده جواز ـ نوع جنس و نمره ـ سهميه آن ـ مقدار و مبلغ گمرك‌خانه ورودي و مملكت مبداء و مدتي كه در ظرف آن جنس وارد گمرك ميشود و حداكثر آن شش ماه است و اسم و شهرت درخواست‌كننده و شخصي كه جواز براي او صادر ميشود و تاريخ درخواست و نمره تصديق صدور و اسم گمرك‌خانه صدور و نمره تعهد اسعاري مربوط به آن انجام شده است در جوازهاي ورودي كه بموجب آن دارنده جواز حق خريداري اسعار خارجي را از بانك هاي عامل دولت دارد اين نكته قيد خواهد شد (ليكن در صورتيكه گيرنده جواز ورود تعهد فروش اسعار خارجي داشته و در موعد خود انجام نداده باشد و يا در موعد مقرر بمفاد التزام استرداد اسعار خارجي عمل نكرده باشد مادام كه تعهدات خود را ايفا نكرده است روي جواز ورودي كه به او داده ميشود حق خريداري اسعار خارجي از بانك هاي دولت قيد نخواهد شد)

هر كميسيون انحصار تجارت خارجي مكلف است براي ثبت درخواست دفاتري تنظيم نمايد در دفاتر مزبور اسم و آدرس درخواست‌كننده تاريخ وصول درخواست ـ نوع و مقدار جنس، موضوع درخواست و مبلغ آن ـ گمرك‌خانه ورودي مدتي كه براي ورود جنس تقاضا شده است ـ مملكت مبداء ـ نمره و تاريخ مبلغ تصديق صدور ضميمه آن و مبلغ اسعاري كه براي آن فروخته شده است و تاريخ فروش آن و بانك عامل دولت كه اسعار را خريده است و صدي پنج اسعار خارجي كه بايد در موقع دادن جواز از مبلغ تصديق صدور كسر شود و غيره با رعايت ترتيب وصول درخواست قيد شود و همچنين بايد براي ثبت جوازهاي ورود نيز دفاتري راجع بهر نوع از اجناسي كه داراي سهميه است و براي هر يك از گمرك‌خانه‌هاي ورودي تنظيم شود در دفاتر مزبور بايد نكات فوق‌الذكر قيد شده و بعلاوه در اين دفاتر مقداري از جنس موضوع جواز كه وارد شده است و در تاريخ ورود آن مطابق توضيحات گمرك‌خانه ورودي كه در روي نسخه دوم جواز ورود مذكور مي‌گردد بايد قيد شود

جواز ورود بايد در دو نسخه صادر شده و نسخه اول و دوم بودن آن در خود جواز قيد شود نسخه اول جوازي براي درخواست‌كننده ارسال و نسخه دوم بلافاصله بكمرك‌خانه[به گمرك خانه] كه بايد جنس از آن وارد شود داده مي‌شود سوش جواز و نسخه اول تصديق صدور باطل شده و مدرك آن در كمرك‌خانه [گمرك خانه]مربوطه و در مورد ماده دوم اين نظامنامه در اداره كل تجارت ضبط ميكردد روي هر نسخه جواز ورود بايد قيد شود كه غيرقابل انتقال است صاحب جواز بايد نسخه اول را بگمركخانه ورودي براي گرفتن جنس موضوع آن ارائه دهد كميسيون انحصار تجارت خارجي مكلف است در هر موقعيكه از جواز ورود استفاده مي‌شود ميزان و مبلغ جنس وارده و تاريخ ورود آن را بگمرك‌خانه در نسخه اول جواز كه واردكننده ارائه ميدهد و در نسخه دوم قيد و امضاء و مهر نموده و هر دو نسخه را بامضاء و يا مهر تحويل‌گيرنده جنس نيز برساند و چنانچه از تمام مبلغ جواز ورود دفعتا استفاده شود بايد نسخه اول را ضبط و نسخه دوم را با قيد اين كه كلاً استفاده شده است باداره كل تجارت ارسال دارد و هرگاه بدفعات مورد استفاده واقع شود و در هر دفعه ميزان استفاده شده را بترتيب فوق در نسخه اول و دوم جواز قيد و نسخه اول را بصاحب جواز مسترد داشته و در انقضاء مدت جواز نسخه دوم را خواه كلا و خواه جزا مورد استفاده واقع شده باشد با ذكر جمع مبلغ استفاده شده باداره كل تجارت ارسال دارد

اداره كل تجارت مكلف است مقدار و مبلغ جنسيكه صاحب جواز ورود در مدت مقرر وارد گمرك كرده و ورود آن را كميسيون انحصار تجارت خارجي در روي نسخه دوم جواز ورود تصديق نموده است در دفاتر مربوطه بثبت التزام‌نامهاي استرداد اسعار قيد نموده و التزام‌نامه را به ملتزم مسترد دارد چنانچه صاحب جواز ورود كمتر از مبلغ اسعاريكه از بانك عامل دولت خريده است جنس وارد كرده باشد مبلغ وارد شده را در ظهر التزام نامه قيد و هرگاه متخلف بابت بقيه مبلغ التزام اسعار خريداري را در ظرف يك ماه ببانك عامل دولت مسترد نكرد و تصديق بانك را باداره كل تجارت تسليم ننمود بوسيله مدعي عمومي تعقيب خواهد شد.

ماده 8 قانون انحصار تجارت خارجي در مقابل تعهد صدور يكي از بانك هاي معتبر ميتوان جواز ورود داد درخواست‌كننده بايد تعهد كرده باشد كه در ظرف مدتيكه از تاريخ صدور جواز ورود بيشتر از ششماه نباشد معادل مبلغ جواز تصديق صدور اسعار فروخته باداره كل تجارت تسليم نمايد تعهدنامه مزبور مطابق نمونه مخصوص خواهد بود اداره كل تجارت مكلف است براي ثبت اينكونه[اينگونه] تعهدنامها دفتر مخصوصي تنظيم نمايد

اشخاص يا موسساتيكه مطابق ماده 4 قانون انحصار تجارت خارجي بخواهند از سهميه واردات با دادن تصديق صدور يا بدون الزام صدور اجناس خارجي واردكنند بايد باداره كل تجارت مراجعه نمايند اداره مزبور پس از تطبيق درخواست با مقررات قانون و نظامنامه و پس از تحصيل اجازه مخصوص دولت اجازه ورود خواهد داد

در مورد فقره (ژ) ماده 9 قانون انحصار تجارت خارجي براي اجناسيكه بعنوان هديه يا سوقات يا نمونه يا ريگلام وارد مي‌شود و براي كتاب بجهت مصرف شخصي باشد بر حسب تقاضاي واردكننده اداره كل تجارت ميتواند اجازه ورود انرا بدهد مشروط بر اينكه قيمت اين كونه[گونه] اجناس هر دفعه از 100 ريال و براي هر شخص از مبلغ دويست ريال در سال تجاوز نكند و در صورتيكه قيمت از 100 ريال بيشتر باشد و يا يكنفر بيش از دويست ريال در سال تقاضا كند دادن جواز ورود براي هر مورد موكول بتصويب هيئت دولت ميباشد

ماده شش قانون انحصار تجارت خارجي جنس صادر شده از ايران كه براي آن تصديق صدور داده شده است بملكت[به مملكت] عودت داده شود كميسيون انحصار تجارت خارجي مربوطه بايد پس از ملاحظه جواز خروجي جنس مزبور نسخه اول تصديق صدوريكه براي آن جنس داده شده است مسترد نموده و يا معادل قيمت آن نسخه اول تصديق صدور ديگري اخذ نموده پس از ابطال ضبط نمايد و نيز مكلف است مراتب را براي ابطال تعهد اسعاري شخصيكه بنحو فوق تصديق صدور بگمرك داده است باداره كل تجارت اطلاع دهد

ماده 25 دارندگان جواز ورودي كه جواز آنها مستند بتصديق صدوري است تعهد اسعاري آن انجام شده و روي ورقة جواز ورود حق خريداري اسعار خارجي قيد شده است مي‌توانند معادل مبلغ مذكور در جواز ورود در ظرف مدت جواز از بانكهاي عامل دولت اسعار خارجي بمظنه رسمي خريداري نمايند مشروط بر اينكه در موقع خريد اسعار ببانك فروشنده التزامي در دو نسخه بسپارند كه تا انقضا مدت جواز جنس موضوع جواز وارد گمرك نموده و يا اسعار خريداري شده را با فرع معمولي ببانك فروشنده مسترد دارند روي جوازهائيكه براي انها اسعار خارجي فروخته ميشود بانك فروشنده بايد مبلغ اسعاريكه فروخته و تاريخ انرا قيد و امضاء نمايد بانك فروشنده اسعار مكلف است هر دو نسخه التزام استرداد اسعار باداره كل تجارت ارسال دارد.

در صورتيكه خريداران اسعار خارجي اسعار مزبور را ببانك فروشنده مسترد دارند بانك خريدار بايد تصديقي بانها بدهد كه براي ابطال التزام خود باداره كل تجارت تسليم نمايند -

تبصره 2 مقررات تبصره 1 و 2 ماده 9 اين نظامنامه در مورد التزام استرداد اسعار خريداري شده از بانك نيز بايد رعايت شود

ماده 26 بانك هاي عامل دولت مكلفند كه براي اسعار حاصله از صادرات اعم از اين كه قبل از صدور جنس يا بعد از صدور آن فروخته شده باشد و براي اسعاري كه مربوط بصادرات نبوده و بمنظور اخذ جواز معاف از الزام صدور ببانكها فروخته ميشود. حساب مخصوص نگاهدارند در حساب مزبور بايد اسعار خارجي كه مناسبت عدم ورود جنس در ظرف مدت معينه در جواز مسترد ميشود نيز منظور گردد. اسعاري كه بعناوين فوق‌الذكر ببانكها فروخته مي‌شود منحصرا بايد در مقابل جواز وروديكه حق خريداري اسعار در آن قيد شده است فروخته شود و بانكهاي عامل دولت حق ندارند آن اسعار را بدون اجازه مخصوص هيئت وزراء بمصارف ديگر برسانند.

بانكهاي عامل دولت مكلفند در مورد خريد اسعاري كه مربوط بصادرات نيست ولي با اجازه اداره كل تجارت بمنظور اخذ جواز ورود معاف از الزام صدور فروخته مي‌شود تصديقي بفروشنده بدهند كه براي كرفتن[گرفتن] جواز ورود باداره كل تجارت تسليم نمايد.

بانكهاي عامل دولت مكلفند تا آخر هر ماه صورت اسعاري را كه در ماه قبل بموجب اينماده خريداري كرده و صورت اسعاري را كه بدارندگان جواز ورود فروخته‌اند بوزارت ماليه (خزانه‌داري كل) باداره كل تجارت ارسال دارند.

در تقويم واردات

هر واردكننده اجناس خارجي و يا نماينده او مكلف است در اظهارنامه كه مطابق ماده 9 نظامنامه اخذ حقوق گمركي بگمركخانه ورودي ميدهد مقدار و قيمت و اوصاف جنس ورودي و نمره جواز ورود آن را اظهار نمايد و مقوم گمرك بايد پس از معاينه جنس بر طبق قسمت الف ماده 9 قانون انحصار تجارت خارجي و با رعايت نرخيكه از طرف اداره كل تجارت معين مي‌شود جنس مزبور را قيمت نموده عقيده خود را با توضيحات لازمه در ذيل اظهارنامه قيد و امضاء كند و در صورتي كه واردكننده يا نماينده او بتقويم مقوم گمرك تسليم نشود مطابق مقررات ماده 4 اين نظامنامه رفتار خواهد شد.

قيمت ماشين‌آلات و مواد شيميائي كه در داخله بازار عمده‌فروشي ندارند برطبق فاكتور يا مدارك ديگر كه گمرك قبول كند بترتيب سيف تعيين ميشود.

در موارديكه حقوق گمركي جنس ورودي از روي قيمت آن جنس بايد اخذ شود. هرگاه راي رئيس گمرك يا نماينده او كه عضو كميسيون انحصار تجارت خارجي بوده مخالف با راي نماينده اداره كل تجارت و خبره باشد كه باكثريت اراء اظهار عقيده كرده‌اند رئيس گمرك ميتواند جنس ورودي را در مقابل پرداخت قيمتيكه بترتيب مقرر در ماده 4 اين نظامنامه معين شده است با اضافه صدي پنج بابت منافع از واردكننده خريداري نمايد و قيمت مزبور بايد در ظرف مدتي از 15 روز تجاوز نكند بواردكننده يا نماينده او پرداخت شود

در ثبت اجناس ممنوع‌الورود

نسبت باجناسيكه باشكال مختلفه تجارتي بمقصد ايران حمل شده باشد مامورين گمرك مكلفند در موقع ورود بترتيب ذيل رفتار نمايند. الف ـ نسبت باجناسي كه بموجب بارنامه يا اسناد ديگر و يا در نتيجه معاينه ممنوع‌الورود بودن آن ها بگمرك واضح باشد بموجب فقره 5 ماده 9 قانون انحصار تجارت خارجي اجازه ورود بكمرك‌خانه[گمرك خانه] نبايد داده شود ب ـ نسبت باجناسي كه بموجب بارنامه و اسناد و مدارك ديگر و يا از روي علائم ظاهري تشخيص مجاز يا غيرمجازبودن آنها ميسر نباشد اجازه ورود بانبار گمرك داده مي شود ولي گمرك بايد آن ها را در ظرف يك ماه با حضور شخصيكه مال‌التجاره بنام او حمل شده يا نماينده او يا با حضور متصدي حمل و نقل يا نماينده او معاينه نموده در صورتي كه آن اجناس غيرمجاز باشد مطابق مقررات قسمت الف ماده 11 قانون انحصار تجارت خارجي ضبط كرده و صورت‌مجلس متضمن شرح معاينه و نوع و مقدار و قيمت جنس و مملكت مبداء و اسم و آدرس واردكننده در چهار نسخه تنظيم يك نسخه را بكسيكه مال‌التجاره بنام او حمل شده و يا نماينده او يا متصدي حمل ونقل و يا نماينده او تسليم و يك نسخه را در گمرك محل ضبط و يك نسخه را باداره مركزي كمركات[گمركات] و نسخه ديگر را باداره كل تجارت ارسال دارد و هركاه[گاه] كسيكه مال‌التجاره بنام او حمل شده و يا متصدي حمل ونقل از حضور براي معاينه مال‌التجاره امتناع نمايد و يا در صورتي كه واردكننده مال‌التجاره معلوم نباشد گمرك مكلف است مطابق مقررات فوق مال‌التجاره را معاينه نموده و در صورتيكه غيرمجاز باشد آن را ضبط نمايد

اعاده اجناس ممنوعه ضبط شده بخارجه و يا مستردكردن آنها بصاحبانش موكول باجازه مخصوص دولت است

نسبت باجناسيكه باشكال مختلفه توسط پست وارد مملكت مي‌شود گمرك و نماينده پست بايد بترتيب ذيل عمل نمايد الف ـ اجناسيكه بشكل امانت پستي (كلي پستال) و يا باشكال ديگر پستي از قبيل پا كه لتر و غيره وارد بشوند در صورتي كه بموجب اظهارنامه گمركي مبداء و يا بموجب مندرجات روي بسته‌هاي تشخيص غيرمجاز بودن آن ها ميسر باشد به مبدء عودت داده ميشود ب ـ اجناسيكه بوسائل پستي وارد ميشوند و از روي اظهارنامه كمركي[گمركي] مبدء و يا از مندرجات روي بسته‌ها تشخيص مجاز يا غيرمجاز بودن آنها ميسر نباشد بايد پس از آن كه واردكننده بموجب اعلاميه پستي از وصول آن استحضار حاصل نمود محتويات آن مطابق مقررات پستي با حضور كيرنده[گيرنده] معاينه و در صورتيكه مرسله محتوي جنس غيرمجاز باشد ضبط مي‌شود نسبت به بسته‌هائيكه گيرنده يا وكيل او براي معاينه حاضر نشود مطابق مقررات پستي رفتار مي‌شود صورت‌مجلس هاي راجع بضبط اجناسي كه بوسيله پست وارد مي‌شود بايد مطابق مقررات ماده 29 توسط گمرك تهيه و بامضاي نماينده اداره پست نيز برسد

اجناسيكه باشكال مختلفه تجارتي بايستي به آدرس مقامات و اشخاص مذكور ذيل وارد مي‌شود الف ـ دربار سلطنتي ب ـ وزارتخانها و ادارات مستقل دولت ج ـ سفراء كبار و وزراي مختار و شارژ دافر و مستشاران و نواب و اتاشه‌هاي كشوري و نظامي و ژنرال قنسول‌ها و ويس قنسولهاي داراي كارير دول خارجه ولو آنكه ممنوع الورود باشد موقتا اجازه ورود آن ها بگمرك‌خانه بايد داده شود تا جواز ورود ارائه شود و يا از طرف دولت تكليف آن ها معلوم گردد

گمرك‌خانها بايد اجناس غيرمجازي را كه بموجب قسمت الف ماده 11 قانون انحصار تجارت خارجي و تبصره ماده 2 قانون مزبور قاچاق محسوب شده و ضبط مي‌نمايند بطريق مزايده بفروشند نتيجه مزايده را بايد در صورت مجلسي متضمن تاريخ مزايده مقدار و نوع جنس و قيمت فروش و اسم و آدرس خريدار بامضاي رئيس گمرك‌خانه محل و خريدار در سه نسخه تنظيم و يك نسخه را ضبط نموده و يك نسخه را باداره كل تجارت و يك نسخه را باداره مركزي كمركات[گمركات] ارسال دارند

ادارات گمرك مكلفند از اول اردي بهشت 1312 اجناس ممنوعه كه بنفع دولت ضبط مي‌شود بر طبق ماده دوم قانون جلوگيري از قاچاق اجناس ممنوع‌الورود به مراكز فروش دولتي در هر محل تحويل نمايد تا بنفع دولت بفروش برسد

مواد متفرقه

گمرك‌خانها مكلفند تا آخر هر ماه احصائيه متضمن مقدار و قيمت صادرات و واردات ماه قبل را راجع به هر گمرك‌خانه و راجع بهر نوع جنس صدوري وروديكه براي آن ها تصديق صدور داده شده يا جواز ورود اخذ شده است منظما به اداره كل تجارت و به اداره مركز كمركات ارسال دارند احصائيه صادراتيكه براي آن ها تصديق صدور داده نمي‌شود (و صادراتيكه براي آن ها تصديق صدور داده شده ولي تعهد فروش اسعار خارجي بموجب قوانين اخذ نمي‌شود) و وارداتي كه جواز ورود آنها معاف از الزام صدور بوده است بايد جداكانه[جداگانه] تنظيم و ارسال شود نسبت به واردات معاف از الزام صدور احصائيه هر يك از فقرات 3 گانه مذكور در ماده چهار قانون انحصار تجارت خارجي و قسمت (و) ماده 9 بايد عليحده تنظيم شود

احصائيه هاي مزبور را بايد در روي اوراق نمونه كه با توافق نظر اداره كل تجارت تهيه شده باشد تنظيم نمايند

اداره كل تجارت مكلف است همه ماهه احصائيه صادرات و واردات را منتشر نموده و هرساله بيلان تجارتي خارجي را اعلان كند)

كميسيونهاي انحصار تجارت خارجي مكلفند تا آخر هر ماه عمليات ماه كذشته[گذشته] خود را بر طبق دستوري كه از طرف اداره كل تجارت با توافق نظر اداره مركزي كمركات[گمركات] داده مي‌شود در دو نسخة تنظيم يك نسخه باداره كل تجارت و يك نسخه به اداره مركزي گمركات ارسال دارند

مقررات اين نظامنامه در قسمت راجع بدادن جواز ورود توسط كمسيونهاي[كميسيون هاي] انحصار تجارت خارجي در گمرك‌خانها فقط از اول تيرماه 1312 اجراء ميشود

اداره كل تجارت مجاز است براي اجراي مقررات مربوطه بقانون انحصار تجارت خارجي و قانون جلوكيري[جلوگيري] از قاچاق اجناس ممنوع‌الورود بوسيله مفتشين يا نمايندكان[نمايندگان] خود دفاتر و اوراق ادارات گمرك را كه راجع به انحصار تجارت خارجي با حضور رئيس گمرك محل يا نماينده او تفتيش نمايد و مفتشين و يا نمايندكان[نمايندگان] اداره كل تجارت مي‌توانند از اداره گمرك محل توضيحات كتبي يا شفاهي خواسته انبارهاي كمركي[گمركي] را نيز با حضور رئيس گمرك يا نماينده او تفتيش نمايند و در نتيجه دوسيه امر براي تعقيب و اقدامات لازمه به وزارت ماليه ارسال مي‌شود و همچنين وزارتماليه (خزانه‌داريكل) مجاز است براي اجراي مقررات قانون انحصار تجارت خارجي و اين نظامنامه در قسمت راجع باسعار خارجي دفاتر مربوطه بانكهاي عامل دولت را تفتيش نمايد