اساسنامه بنياد پژوهش ‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي (مصوب جلسه 872 مورخ 10 /08 /1401 شوراي عالي انقلاب فرهنگي)

اساسنامه «بنياد پژوهش ‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي» كه در جلسه 376 مورخ 12 /07 /1401 شوراي معين شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيده است و مطابق مفاد تبصره ۴ ماده ۲۰ آيين‌ نامه‌ داخلي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، در جلسه 872 مورخ 10 /08 /1401 شوراي عالي انقلاب فرهنگي مصوب تلقي گرديد، به شرح ذيل براي اجرا ابلاغ مي شود:

مقدمه آستان قدس رضوي با بهره ‎مندي از انوار قدسي حضرت ثامن ‌الحجج امام علي بن موسي ‌الرضا «عليه ‌افضل‌ التحيه ‌والثناء»، مهم‎ ترين رسالت خويش را گسترش معنويت، فرهنگ اسلامي و ترويج معارف اهل بيت «عليهم ‌السلام» مي‎ داند. اين آستان در اين راستا، با توجه به نيازهاي گسترده پژوهشي در قلمرو علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامي، در سال 1363، بنيادي علمي را با عنوان «بنياد پژوهش‌ هاي اسلامي آستان قدس رضوي» تأسيس كرد كه در حال حاضر يكي از مؤسسات سازمان علمي و فرهنگي آستان قدس مي ‌باشد. اكنون؛ در آستانه چهار دهه فعاليت علمي مؤثر و ماندگار و با توجه به سياست ‌هاي ابلاغي جديد توليت معزّز آستان قدس رضوي و به‌ منظور گسترش و تثبيت فرهنگ و آثار زيارت و دستيابي به مرجعيت بين ‎المللي و بهره‌ گيري از ظرفيت ‌هاي آن در اين حوزه‌ ها و همچنين ضرورت بسيج ظرفيت‎ هاي علمي و پژوهشي روزآمد و پرداختن به مسائل و حمايت از دستاوردهاي علمي - تحقيقاتي اسلامي و كمك به رفع نيازهاي كشور در زمينه مسائل علوم اسلامي و تبيين و ترويج تعاليم وحياني قرآن و حكمت‎ ها و معارف مكتب نوراني اسلام با الهام از اسناد فرادستي كشور به‌خصوص بيانيه گام دوم انقلاب اسلامي و در چارچوب مأموريت، چشم ‌انداز و سياست ‌هاي كلان ابلاغي آستان قدس رضوي، اساسنامة بنياد پس از تاييد و تنفيذ توليت آستان قدس رضوي، توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي به شرح مواد آتي مورد بازنگري و به روزرساني قرار گرفت.

: كليات

معرفي «بنياد پژوهش‌ هاي اسلامي آستان قدس رضوي»؛ نهادي علمي - پژوهشي و داراي ماهيت عمومي و غيردولتي و وابسته به سازمان علمي و فرهنگي آستان است و طبق مواد و مفاد اين اساسنامه و منطبق با سياست ‎ها، ضوابط و مقررات آستان قدس رضوي و مقررات عمومي مرتبط فعاليت مي‎ كند. در اين اساسنامه بنياد پژوهش‌ هاي اسلامي به اختصار «بنياد» و عبارت آستان قدس رضوي به اختصار «آستان» ناميده مي ‌شود.

تبصره از نظر جايگاه حقوقي؛ اين بنياد در رديف پژوهشگاه مي ‌باشد و مي تواند حداقل سه پژوهشكده داشته باشد.

اهداف

1. توليد، تبيين و ترويج علوم و معارف رضوي با تأكيد بر پشتيباني فكري از مأموريت‌ هاي علمي و فرهنگي آستان در جهان تشيع و امت اسلامي و نيازهاي تحقق تمدن نوين اسلامي؛

2. گسترش معارف، فرهنگ و مكتب اهل بيت «عليهم‌ السلام» و اشراب علوم انساني و اجتماعي از معارف قرآن كريم و اهل بيت «عليهم‌ السلام» در جامعه سازي و نظام سازي اسلامي؛

3. توسعه هم‌ گرايي و تعامل فكري ميان نخبگان و پژوهشگران دوستدار اهل بيت «عليهم‌ السلام»، گفت و گوي اديان و مذاهب و با تأكيد بر ظرفيت‎ هاي معنوي، فرهنگي و علمي آستان قدس رضوي؛

4. تقويت و پشتيباني علمي از محققان در موضوعات سيره و معارف رضوي، فرهنگ زيارت و وقف و نذر به منظور دستيابي به مرجعيت جهاني در اين حوزه‌ ها؛

5. تأمين نيازهاي پژوهشي در پشتيباني از مأموريت‌ هاي ديني، فرهنگي و اجتماعي آستان؛

وظايف

1. نيازسنجي، پشتيباني و ارزشيابي مستمر فعاليت‏ هاي پژوهشي در حوزه اولويت ‌هاي موضوعي آستان؛

2. راهبري پژوهش هاي بنيادي و كاربردي اسلامي و مشاركت مؤثر با حوزه ها و دانشگاه هاي اسلامي در توليد علم، جامعه پردازي، نظام سازي و تمدن سازي اسلامي

3. مطالعه، تحقيق و توليد علم در حوزه ‌هاي مأموريتي با حمايت از نخبگان، طرح‌ ها و آثار علمي و پژوهشي با رويكرد مسأله ‌محور در موضوعات و قالب ‎هاي مورد نياز؛

4. مديريت نشر و توزيع محصولات آثار علمي به زبان ‎هاي مختلف در راستاي اهداف و سياست ‎هاي بنياد با رويكرد ايجاد امتداد اجتماعي در قالب ‎هاي روزآمد و اثربخش، اعمّ از: كتب و نشريات ادواري، دانشنامه ‎ها، اصطلاح ‎نامه‎ ها، فرهنگ ‎نامه‎ ها، انواع فهرست و ديگر فرآورده‎ هاي مورد نياز به صورت چاپي، الكترونيكي، نرم ‌افزارهاي چند رسانه ‌اي، پايگاه ‌هاي اينترنتي و شبكه‌ هاي مجازي و ايجاد ساختارهاي لازم؛

فرهنگي با مراكز آموزشي، فرهنگي و تبليغي آستان و بهره ‌گيري از ظرفيت ‎هاي نهادها و مؤسسات علمي و فرهنگي داخل و خارج كشور و استادان و محققان حوزه و دانشگاه، با تأكيد بر ظرفيت ‌هاي منطقه‌ اي و جهان اسلام؛

6. برنامه ‎ريزي و تشكيل كرسي‎ هاي نظريه‎ پردازي، ترويجي، آزادانديشي، نقد و رونمايي كتاب، مناظره و اعطاي جوايز و نشان ‎هاي علمي - فرهنگي، انجمن ‌ها و قطب ‌هاي علمي، همايش‎ ها، جشنواره ‎ها، هم ‎انديشي‎ ها، نشست‎ هاي علمي و فرهنگي؛

7. پشتيباني علمي از فرآوري، كاربردي سازي و گفتمان ‌سازي معارف رضوي و فرهنگ زيارت در سطح ايران، دنياي اسلام و محيط جهاني در بستر علوم نوپديد و رويدادهاي نوآورانه و دانش بنيان؛

8. توسعه و نوسازي روش‌ ها و رويكردهاي علمي، طراحي و تجربه الگوهاي جديد براي پژوهش و ارزيابي و سنجش پژوهش ‎ها در تراز جهاني؛

: اعطاي فرصت‎ مطالعاتي، اعتبار ويژه پژوهشي، حمايت از پايان ‎نامه ‎ها و رساله ‎ها و آموزش‎ هاي تخصصي و فوق ‌تخصصي؛

10. همكاري علمي و پژوهشي و حمايت از آموزش ‎هاي تخصصي و عمومي علوم و معارف اسلامي (از جمله مطالعات اسلامي در علوم انساني - اجتماعي و علوم انساني اسلامي) در حوزه‎ هاي علميه و دانشگاه‎ ها از قبيل توليد منابع علمي و درس ‌نامه ‌ها، تدوين مواد و سرفصل ‌هاي آموزشي و برگزاري دوره‎ هاي دانش ‎افزايي، مهارت ‌افزايي و كارورزي پژوهشي.

محل فعاليت محل اصلي بنياد در شهر مشهد است و بنياد مي ‏تواند براي انجام مأموريت خود در هر يك از نقاط داخل يا خارج كشور، شعبه يا مركز وابسته با رعايت ضوابط آستان و ساير مقررات ذي ربط پس از تاييد مؤسس؛ ايجاد كند.

: اركان؛ شرح وظايف و اختيارات

اركان بنياد داراي اركان ذيل است:

: مؤسس (توليت آستان قدس رضوي)

: هيئت ‌امناء

: رئيس بنياد

: شوراي بنياد

: ركن نظارتي ( حسابرس مستقل، بازرس)

مؤسس

مؤسس بنياد، توليت آستان است و تمام اختيارات و حقوق مؤسس را دارا مي باشد.

توليت آستان؛ حسب صلاحديد مي ‎تواند برگزاري مجامع عمومي و ساير اختيارات را به نماينده خود تفويض نمايد.

وظايف و اختيارات مؤسس

1. تصويب و تنفيذ اساسنامه و تغييرات و اصلاحات آن؛

2. تصويب صورت ‌هاي مالي و گزارش عملكرد سالانه پس از استماع گزارش حسابرس مستقل و بازرس؛

3. تصويب نمودار سازماني و تشكيلاتي بنياد؛

4. تصويب نهايي خط‎ مشي، سياست‌ هاي كلي، ساختار سازماني و آيين ‌نامه مالي و معاملاتي بنياد؛

5. تعيين و نصب اعضاي هيئت‌ امناء، رئيس و بازرس بنياد، و عزل و پذيرش استعفاء آنها؛

6. حسابرسي و بازرسي از بنياد؛

7. تصميم ‎گيري نهايي براي انحلال بنياد و نحوه تصفيه آن؛

هيئت ‌امناء

تركيب هيئت ‌امناء:

رئيس بنياد (دبير هيئت ‌امناء)؛

رئيس دانشگاه علوم اسلامي رضوي؛

سه تا پنج تن از محققان، استادان و صاحب ‌نظران علمي و فرهنگي و داراي سوابق پژوهشي به پيشنهاد رئيس سازمان علمي و فرهنگي و تأييد مؤسس؛

نماينده تام الاختيار وزير علوم، تحقيقات و فناوري

رئيس شوراي تخصصي حوزوي شوراي عالي انقلاب فرهنگي

: عضويت اعضاء هيئت ‌امناء براي مدت سه سال مي ‌باشد.

: هيئت امناء هر دوره در اولين جلسه، از ميان اعضا، رئيس و نايب رئيس را تعيين مي ‌كند. مدت رياست رئيس و نايب رئيس بيش از مدت عضويت ايشان در هيئت امناء نخواهد بود و قابل عزل و انتخاب مجدد مي ‌باشد.

: اعضاي حقيقي هيئت ‌امناء پس از پايان تصدي خود تا انتخاب اعضاي جديد، همچنان در سمت خود باقي مانده، وظايف خويش را انجام مي ‌دهند.

وظايف و اختيارات هيئت ‌امناء

1. تصويب راهبردها، سياست ‌ها و اولويت‌ هاي پژوهشي بنياد و نظارت بر عملكرد آن؛

2. تصويب برنامه‏ هاي كوتاه مدت، بلندمدت و كلان ‌پروژه‎ هاي بنياد؛

3. تصويب آيين ‌نامه ‌هاي اداري، مالي و معاملاتي بنياد بر اساس ضوابط و مقررات آستان؛

4. تعيين ميزان نرخ نامه ‌ها و تعرفه‌ ها با رعايت ضوابط و مقررات مربوط؛

5. تصويب نحوه وصول درآمدهاي اختصاصي و مصرف آن با رعايت ضوابط و مقررات آستان؛

6. بررسي و تصويب بودجه سالانه بنياد به‌ منظور تأييد نهايي؛

7. تصويب آيين نامه جذب اعضاي هيأت علمي؛

8. تصويب آيين ‌نامه داخلي هيئت ‌امناء؛

9. تصويب تشكيلات، ايجاد يا تعطيلي شعب، معاونت‌ ها و واحدهاي پژوهشي وابسته و نشريات ادواري رسمي بنياد با رعايت ضوابط آستان و ساير ضوابط مربوط؛

10. بررسي هرگونه اصلاح و تغيير در اساسنامه بنياد و پيشنهاد آن به مؤسس؛

11. تصويب آيين نامه ‌ها و مقررات مورد نياز بنياد با رعايت ضوابط آستان؛

تبصره هيئت ‌امناء مي‌ تواند بخشي از وظايف و اختيارات خود را به رئيس بنياد تفويض كند.

جلسات عادي هيئت ‌امناء حداقل هر سه ماه يك ‌بار، و جلسات فوق ‎العاده آن به دستور رئيس هيأت ‌امناء و يا با درخواست رئيس بنياد يا دو تن از ديگر اعضاي هيئت ‌امناء تشكيل مي ‎شود. اين جلسات، با حضور دو سوم اعضا رسميت مي ‌يابد و مصوبات آن با رأي اكثريت اعضاي حاضر در جلسه، مشروط بر آنكه در هر حال تعداد آراي مثبت از 5 راي كمتر نباشد؛ معتبر خواهد بود.

رئيس بنياد

رئيس بنياد داراي سوابق و تجارب مديريتي مرتبط است كه با پيشنهاد رئيس سازمان علمي و فرهنگي توسط توليت آستان قدس رضوي براي مدت سه سال منصوب مي ‌شود.

وظايف و اختيارات رئيس

1. مديريت بنياد در همه ابعاد علمي و اجرايي و نظارت بر حسن عملكرد واحدها و اعضاي رسمي و وابسته و حسن اجراي قراردادها؛

2. تدوين و پيشنهاد سياست ‎ها و اولويت ‎هاي بنياد براي تصويب هيئت ‌امناء؛

3. برنامه‎ ريزي، تصميم ‎گيري، هماهنگي و پيگيري لازم به ‌منظور تحقق سياست‎ ها، وظايف و محورهاي فعاليت بنياد در چارچوب اساسنامه و مصوبات هيئت ‌امناء؛

4. توسعه و تعميق ارتباطات علمي با ديگر مؤسسات و مراكز داخلي و خارجي و عقد تفاهم ‌نامه‌ ها و قراردادهاي همكاري مشترك؛

5. كوشش براي جلب كمك ‌هاي مالي و امكانات اشخاص حقيقي و حقوقي؛

6. تنظيم بودجه سالانه و ارائه گزارش عملكرد، ترازنامه و صورت‎هاي مالي بنياد به هيئت ‌امناء؛

7. پيشنهاد ايجاد يا انحلال شعب، نمايندگي‌ ها و واحدهاي پژوهشي بنياد به هيئت ‌امناء؛

8. پيشنهاد تغيير و اصلاح اساسنامه به هيئت ‌امناء؛

9. رايزني و اخذ مجوزهاي لازم براي رسميت و اعتبار فعاليت ‌هاي گوناگون بنياد؛

10. نصب و عزل معاونان، مديران و رؤساي واحدهاي پژوهشي و اداري، اعضاي حقيقي و حقوقي شوراهاي تخصصي بنياد در چارچوب ساختار مصوب و ضوابط سازمان علمي و فرهنگي؛

11. ارائه گزارش عملكرد سالانه و ادواري بنياد به هيئت ‌امناء، سازمان علمي و فرهنگي و ساير مراجع مورد نظر آن؛

12. افتتاح هرگونه حساب به نام بنياد نزد بانك‌ ها، مؤسسات مالي و صندوق‌ هاي قرض ‌الحسنه در چارچوب مقررات و ضوابط آستان و با تصويب هيئت ‌امناء؛

13. تعيين نمايندگان حقيقي و حقوقي بنياد و امضاي قراردادها، اسناد مالي و اداري و اوراق تعهدآور در چارچوب ضوابط و مقررات؛

14. طرح و ارجاع دعاوي و دفاعيه در تمامي مراجع صالح و امور حقوقي مربوط به آن با حق توكيل غير؛

15. هرگونه تصميم ‌گيري و انجام ساير موارد پيش ‌بيني نشده در چارچوب اساسنامه پس از تصويب هيأت ‌امناء؛

شوراي بنياد

تركيب اعضاي شوراي بنياد

الف . رئيس بنياد؛

ب . معاونان بنياد؛

ج . مديران گروه ‌هاي پژوهشي؛

وظايف شوراي بنياد

1. تصويب آيين ‌نامه داخلي شورا؛

2. بررسي و تصويب طرح‌ هاي پژوهشي و نظارت بر كيفيت و حسن اجراي آن ‌ها؛

3. بررسي ميزان پيشرفت طرح ‌هاي پژوهشي طبق برنامه مصوب و در صورت لزوم تجديدنظر و تصويب تغييرات آن‌ ها؛

4. برنامه ‌ريزي براي ايجاد و تعميق ارتباط علمي با ساير مؤسسات و مراكز آموزشي و پژوهشي كشور برابر ضوابط و مقررات مربوط؛

5. بررسي و تصويب برگزاري دوره ‌هاي كوتاه ‌مدت آموزشي، همايش ‌ها و بازديد‌هاي علمي طبق ضوابط و مقررات؛

6. تصويب آيين ‌نامه‌ هاي تأليف و ترجمه كتاب و مقاله و نحوه انتشار نتايج فعاليت ‌هاي علمي و پژوهشي؛

7. انجام ساير اموري كه در چارچوب ضوابط و مقررات از سوي هيئت ‌امناء يا رئيس بنياد به شورا محول مي ‌شود؛

) ركن نظارتي (حسابرس مستقل، بازرس)

بازرس بنياد توسط توليت آستان و يا مقام مجاز از طرف ايشان انتخاب مي شود.

وظايف و اختيارات بازرس

1. نظارت بر تطبيق عمليات بنياد با اساسنامه، قوانين، آيين‌ نامه ‌ها و برنامه و بودجه مصوب و ساير مقررات حاكم بر بنياد؛

2. رسيدگي و اظهار نظر نسبت به صورت ‌هاي مالي و گزارش عملكرد سالانه بنياد و تسليم آن پانزده روز قبل از تشكيل مجمع؛

3. رسيدگي و اظهار نظر نسبت به ساير گزارش‌ هاي ارائه شده به هيأت‌ امناء؛

4. بررسي گزارش توجيهي رئيس بنياد در مورد مقايسه عملكرد با بودجه و برنامه سالانه و ارائه نظر به هيأت‌ امناء؛

5. رسيدگي و اظهار نظر نسبت به كفايت و مطلوبيت نظام كنترل داخلي بنياد؛

تبصره بازرس نمي ‌تواند در معاملاتي كه با بنياد يا به حساب بنياد انجام مي ‌گيرد به طور مستقيم يا غيرمستقيم؛ ذي ‌نفع باشد.

: امور اجرايي و مالي

سال مالي بنياد از اول فروردين ماه هر سال آغاز و در پايان اسفندماه همان سال ختم مي ‌شود و ترازنامه نيز براي سال مالي تنظيم مي ‌گردد.

منابع مالي و بودجه سالانه بنياد از محل اعتبارات دريافتي از آستان، كمك ‌ها، قرض و تسهيلات، هدايا، موقوفات، تبرعات، وجوه شرعي و درآمدهاي بنياد تأمين مي ‌شود.

امضاي چك ‌ها و ديگر اسناد و اوراق بهادار و تعهدآور و حساب ‌هاي بنياد، توسط رئيس بنياد و يك تن ديگر به انتخاب هيئت امناي بنياد صورت مي‌ گيرد.

معاملات

1. كليه قراردادهاي بنياد با اشخاص حقيقي و حقوقي تابع آيين‌ نامه معاملات مصوب ستاد مركزي آستان مي ‌باشد؛

2. عقد قرارداد بنياد با اعضاي هيئت ‌امناء، رؤسا، مديران، كاركنان و اقارب نسبي و سببي آن ‌ها تا درجه سوم اعم از مستقيم و غيرمستقيم و همچنين انجام معاملاتي نظير قرارداد‌هايي كه متضمن رقابت با عمليات بنياد باشد، براي مديران و مسئولين بنياد ممنوع است؛

دفاتر و محاسبات

1. دفاتر حساب‌ هاي بنياد در محل اصلي استقرار آن نگهداري خواهد شد و در كليه اوقات متعارف؛ جهت اعمال نظارت در دسترس حسابرس مستقل و بازرس مي ‌باشد؛

2. تدوين دفاتر و تهيه صورت ‌هاي مالي بنياد بر اساس اصول و استانداردهاي حسابداري انجام ‌شود و بايستي صورت‌ هاي مالي تصويبي به همراه صورت ‌هاي مالي بنياد حداكثر تا پايان ارديبهشت ماه هر سال به حسابرس مستقل و بازرس ارائه و گزارش حسابرس مستقل و بازرس حداكثر تا پايان تيرماه به هيئت ‌امناء ارائه گردد؛

3. تصويب حساب‌ هاي بنياد توسط هيئت ‌امناء به منزله تاييد و قبول عملكرد مديران و تصفيه حساب ‌هاي سالانه آن ‌ها بوده و قطعي و لازم الا‌جراء است. اين مفاصا حساب، رافع مسئوليت ‌هاي قانوني مديران در دوره تصدي نمي ‌باشد؛

هرگونه اصلاح و تغيير در مفاد اين اساسنامه به پيشنهاد شوراي عالي انقلاب فرهنگي يا هيئت‌ امناء بنياد و موافقت مؤسس (توليت آستان قدس رضوي) و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي امكان پذير است.

: ساير مقررات

انحلال و تصفيه

1. انحلال بنياد با تصويب توليت آستان امكان ‌پذير مي ‌باشد؛

2. در صورت انحلال؛ مدير تصفيه توسط ستاد مركزي آستان انتخاب مي ‌شود كه موظف است طبق ضوابط و مقررات آستان؛ نسبت به تصفيه اقدام نمايد؛

، متعلق به آستان است.

موارد پيش ‌بيني نشده درباره مسائل مسكوت و مواردي كه در اين اساسنامه پيش ‌بيني نشده، طبق آئين ‌نامه ‌ها، ضوابط و مقررات جاري آستان و امريه‌ هاي توليت آستان عمل خواهد شد.

اين اساسنامه مشتمل بر يك مقدمه، 25 ماده و 7 تبصره در جلسه 376 مورخ 12 /07 /1401 شوراي معين شوراي عالي انقلاب فرهنگي تصويب؛ و مطابق مفاد تبصره ۴ ماده ۲۰ آيين ‌نامه‌ داخلي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، در جلسه 872 مورخ 10 /08 /1401 شوراي عالي انقلاب فرهنگي مصوب تلقي گرديد و از تاريخ ابلاغ، لازم ‌الاجراء است.

سيد ابراهيم رييسي رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي