نظر مشورتي ۱۴۳۰/99/۷ مورخ ۲۰/10/۱۳۹۹ اداره كل حقوقي قوه‌قضائيه در خصوص حق تعيين شهر، روستا، و يا حتي كشور محل سكونت توسط زوجه موضوع ماده ۱۱۱۴ قانون مدني و حدود اجراي آن

استعلام : در سند نكاحيه قيد شده است حق مسكن با زوجه است زوج دادخواست تمكين داده است و اظهار مي دارد كه منزل تهيه كردم زوجه اظهار داشته است چنانچه زوج در نياوران تهران منزل تهيه كند از ايشان تمكين مي¬كنم. 1-حق تعيين مسكن چه تاثيري در تمكين دارد؟ 2-آيا حق مسكن انصراف به شهر محل سكونت دارد يا انصراف به اين دارد كه محله و خود مسكن هم بايد به تاييد زوجه برسد؟ 3-چنانچه زوج منزل ديگري تهيه كرده باشد آيا زوجه حق دارد در اين منزل از تمكين خودداري كند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، هر چند زوجه مي تواند در قالب شرط موضوع ماده 1114 قانون مدني، حق تعيين شهر، روستا و يا حتي كشور محل سكونت را نيز تحصيل كند، اما اطلاق شرط تعيين محل سكونت و امثال آن، انصراف به شهر محل سكونت مشترك يا سكونت زوجه در زمان ازدواج داشته و در هر حال تفسير شرط و احراز اراده مشترك و دامنه شرط با مرجع رسيدگي كننده است. ثانياً، واگذاري اختيار تعيين منزل به زوجه في نفسه به معناي ناديده گرفتن حكم مقرر در ماده 1107 قانون مدني از حيث تناسب منزل با شؤون زوجه نيست؛ بنابراين در فرض سؤال، چنان چه دادگاه احراز كند كه تعيين شهر محل سكونت نيز به زوجه واگذار شده است، متعاقب تعيين شهر وي بايد با لحاظ ضابطه مندرج در ماده يادشده، منزل مورد نظر را تعيين كند و زوج نيز ملتزم به تهيه آن است و در صورتي كه قادر به تهيه آن نباشد، احكام مقرر براي عدم قدرت زوج به تأمين نفقه زوجه مجرا خواهد بود.