رأي شماره 2586745 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در خصوص ابطال عبارت «به استثناء انواع شير طعم دار» از ستون توضيحات رديف 8 ـ 4 صفحه 9 فهرست عناوين كالاها و خدمات معاف مندرج در ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده (ابلاغي به موجب بخشنامه شماره 31091 ـ 1388/12/26 معاون ماليات بر ارزش افزوده سازمان امور مالياتي كشور)

شماره 0200197 1402/10/17 بسمه تعالي مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با شماره دادنامه 140231390002586745 مورخ 1402/10/5 با موضوع: «عبارت "به استثناء انواع شير طعم دار" از ستون توضيحات رديف 8 ـ4 صفحه 9 فهرست عناوين كالاها و خدمات معاف مندرج در ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده (ابلاغي به موجب بخشنامه شماره 31091 ـ 1388/12/26 معاون ماليات بر ارزش افزوده سازمان امور مالياتي كشور) كه در مقام محدود نمودن معافيت مطلق شير در قانون ماليات بر ارزش افزوده تصويب شده، از تاريخ تصويب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد . مديركل هيأت عمومي و هيأت هاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ يداله اسمعيلي فرد تاريخ دادنامه: 1402/10/5 شماره دادنامه: 140231390002586745 شماره پرونده: 0200197 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي: آقاي بهمن زبردست طرف شكايت: سازمان امور مالياتي كشور موضوع شكايت و خواسته: ابطال عبارت «به استثناء انواع شير طعم دار» از ستون توضيحات رديف 8 ـ 4 صفحه 9 فهرست عناوين كالاها و خدمات معاف مندرج در ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده (ابلاغي به موجب بخشنامه شماره 31091 ـ 1388/12/26 معاون ماليات بر ارزش افزوده سازمان امور مالياتي كشور) گردش كار: شاكي به موجب دادخواستي ابطال عبارت «به استثناء انواع شير طعم دار» از ستون توضيحات رديف 8 ـ4 صفحه 9 فهرست عناوين كالاها و خدمات معاف مندرج در ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده (ابلاغي به موجب بخشنامه شماره 31091 ـ 1388/12/26 معاون ماليات بر ارزش افزوده سازمان امور مالياتي كشور) را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه : " به موجب بنـد 4 ماده 12 قانـون ماليات بر ارزش افزوده مصوب 1387 عرضـه و واردات شير، علي الاطلاق و بدون قيد و شرط، از پرداخت ماليات بر ارزش افزوده معاف شده و اين معافيت مطلق عيناً در جزء 5 ـ1 قسمت 5 بند (الف) ماده 9 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب 1400 نيز ذكر شده است، از آنجا كه مطلق بودن اين معافيت در جزء 5 ـ1 قسمت 5 بند (الف) ماده 9 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب 1400، مبناي صدور رأي شماره 140109970905812707 ـ 18/11/1401 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري قرار گرفته است و منطقاً نمي توان ادعا كرد كه معافيت شير در جزء 5 ـ1 قسمت 5 بند (الف) ماده 9 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب 1400 به صورت مطلق، اما در بند 4 ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب 1387 مشروط به غير طعم دار بودن شير بوده، پس روشن است كه قانونگذار از ابتدا اين معافيت را به صورت مطلق وضع نموده و اخذ ماليات بر ارزش افزوده از مصرف كنندگان انواع شير طعم دار توسط سازمان امور مالياتي، از اساس غيرقانوني و باعث تضييع حقوق قانوني اين مصرف كنندگان بوده است. لذا با توجه به اين تضييع حقوق مصرف كنندگان و با اتخاذ ملاك از رأي مذكور، درخواست ابطال از زمان صدور عبارت «به استثناء انواع شير طعم دار» را از ستون توضيحات رديف 8 ـ4 صفحه 9 فهرست عناوين كالاها و خدمات معاف، ابلاغ شده به موجب بخشنامه شماره 31091 ـ 1388/12/26 معاون ماليات بر ارزش افزوده سازمان امور مالياتي كشور به دليل مغايرت با اين رأي و نيز مغايرت با بند 4 ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب 1387 كه قانون حاكم در زمان صدور مقرره مورد شكايت بوده همچنين خروج از حدود اختيارات قانوني از حيث تضييق دامنه شمول حكم مقنن دارم ." متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است : بخشنامه شماره 31091ـ 1388/12/26 معاون ماليات بر ارزش افزوده سازمان امور مالياتي كشور فهرست عناوين كالاها و خدمات معاف مندرج در ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده مخاطبين روساي محترم امور مالياتي شهر و استان تهران مديران كل محترم ماليات بر ارزش افزوده شهر و استان تهران مديركل محترم امور مالياتي مؤديان بزرگ مديران كل محترم امور مالياتي استان ها موضوع فهرست عناوين كالاها و خدمات مندرج در ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده فهرست عناوين كالاها و خدمات معاف موضوع ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده همراه با كد HS جهت اطلاع و اقدام لازم به پيوست ارسال مي‌گردد. شايان ذكر است چنانچه در خصوص ساير كالاها و خدماتي كه در فهرست مذكور درج نگرديده، سوالاتي در رابطه با معافيت آنها مطرح باشد، كماكان مي‌بايستي پس از كسب نظر دفتر امور فني، حقوقي و اعتراضات اين معاونت اقدام گردد. ضمناً شايسته است ادارات كل امور مالياتي نظرات خود را در خصوص فهرست مذكور اعلام تا پس از انجام بررسي‌هاي لازم در به روزرساني آتي فهرست لحاظ گردد. معاون ماليات بر ارزش افزوده سازمان امور مالياتي كشور رديف نوع كالا و خدمات توضيحات شماره تعرفه گمرك 8 ـ 4 شير شير به استثناء انواع شيرهاي طعم دار 04029100 فقط شير در پاسخ به شكايت مذكور، مديركل دفتر حقوقي و قراردادهاي مالياتي سازمان امور مالياتي كشور به موجب لايحه شماره 4081/212 /ص ـ 15/3/1402 توضيح داده است كه: " در خصوص اعطاي معافيت به كالاهاي موضوع بند 4 ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب 1387، پيش از اين در پرونده كلاسه 970368 نيز شكايت مشابهي از جانب آقاي بهمن زبردست به خواسته ابطال عبارت «شير به استثناء انواع شيرهاي طعم دار» از رديف 8 ـ4 فهرست عناوين ضميمه بخشنامه شماره 169/96/260 ـ 23/12/1396 سازمان امور مالياتي كشور تقديم ديوان عدالت اداري شد و هيأت تخصصي ديوان عدالت اداري به موجب دادنامه شماره 9909970906010150 ـ 31/3/1399 ضمن تأييد رويه و عملكرد سازمان امور مالياتي كشور مقرر نمود كه مقرره مورد شكايت (مبني بر استثناء انواع شيرهاي طعم دار از شمول معافيت موضوع بند 4 ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب 1387) در اجراي حكم مقنن و شيوه هاي اجرايي آن بوده و خلاف قانون و خارج از حدود اختيار نبوده است. از اين روي رسيدگي به شكايت آقاي بهمن زبردست به خواسته ابطال عبارت «شير به استثناء انواع شيرهاي طعم دار» از رديف 8 ـ4 صفحه 9 فهرست عناوين كالاها و خدمات مندرج در بند 4 ماده 12 قانون ياد شده موضوع بخشنامه شماره 31091 ـ 1388/12/26 معاونت وقت ماليات بر ارزش افزوده به دليل مشابهت كامل موضوع در هر دو مقرره فوق الذكر موضوعاً منتفي است. بر اين اساس خواهشمند است با عنايت به مواد 82 و 85 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري، نسبت به رد درخواست شاكي تصميم مقتضي اتخاذ فرمايند " هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1402/10/5 با حضور معاون قضايي ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي با عنايت به اينكه قانونگذار براساس بند 4 ماده 12 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 و جزء 5 ـ1 بند (5) از قسمت (الف) ماده 9 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400 عرضه و واردات شير را به صورت علي الاطلاق مورد معافيت قرار داده و اوصاف شير و موارد مشابه آن از قبيل پنير و ماست در ماهيت آنها تغييري ايجاد نمي كند تا آن را با لحاظ خواص استفاده از اين محصولات در حوزه سلامت كه دليل اصلي اعطاي معافيت به اين موارد است، از شمول معافيت خارج نمايد و همچنين با توجه به اينكه برمبناي دادنامه شماره 2707 مورخ 18/11/1401 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري نيز مقررات متضمن ايجاد محدوديت در اعمال معافيت مزبور ابطال شده است، بنابراين عبارت «به استثناء انواع شير طعم دار» از ستون توضيحات رديف 8 ـ4 صفحه 9 فهرست عناوين كالا و خدمات معاف موضوع بخشنامه شماره 31091 مورخ 1388/12/26 معاون ماليات بر ارزش افزوده سازمان مالياتي كشور كه در مقام محدود نمودن معافيت مطلق شير در قانون ماليات بر ارزش افزوده تصويب شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختيار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 از تاريخ تصويب ابطال مي شود. اين رأي براساس ماده 93 قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي مصوب 10/2/1402 ) در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضايي و اداري معتبر و ملاك عمل است . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ احمد رامندي