« بازگشت به فهرست
قانون اجازۂ مبادلۂ پيمان اتحاد منعقده بين دولت شاهنشاهي ايران و دول اتحاد جماهير شوروي و انگلستان مصوب 6 بهمن ماه 1320
متندار
تاریخ تصویب: 1320/11/06
مرجع تصویب: مجلس شوراي ملي
اطلاعات پایه
اطلاعات پایه هنوز دریافت نشده.
متن قانون
راهنمای رنگبندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
قانون اجازۂ مبادلۂ پيمان اتحاد منعقده بين دولت شاهنشاهي ايران و دول اتحاد جماهير شوروي و انگلستان مصوب 6 بهمن ماه 1320 مصوب 1320,11,06
ماده واحده
مجلس شوراي ملي پيمان اتحاد بين دولت شاهنشاهي ايران و دول اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي و انگلستان را كه مشتمل بر 9 فصل و شش نامه ميباشد و در تاريخ 24 آذر ماه 1320 از طرف نمايندگان سه دولت پاراف شده تصويب و بدولت اجازه ميدهد امضاء و مبادله شود.
اين قانون كه مشتمل بر يك ماده و متن پيمان اتحاد پيوست آن ميباشد در جلسۂ ششم بهمن ماه يكهزار و سيصد و بيست بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد.
رئيس مجلس شوراي ملي - حسن اسفندياري
پيمان اتحاد اعليحضرت همايون شاهنشاه ايران از يكطرف و اعليحضرت پادشاه بريتانياي كبير و ايرلند و مستملكات انگليس ماوراء بحار و امپراطور هندوستان و هيئت رئيسۂ شوراي عالي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي از طرف ديگر. نظر باصل منشور اتلانتيك كه رئيس جمهور دول متحدۂ آمريكا و نخست وزير دولت انگلستان در چهاردهم ماه اوت 1941 بر آن توافق كرده و بجهان اعلام نموده اند. و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي نيز در بيست و چهارم سپتامبر 1941 اصل مزبور را تأييد نموده و دولت اعليحضرت همايون شاهنشاه ايران هم توافق كامل خود را با آن اصل ابراز مينمايند و مايلند كه با ملل ديگر جهان بطور يكسان از آن بهره مند شوند و چون آرزومند ميباشند كه رشتۂ دوستي و حسن تفاهم فيمابين استوار شود و نظر باينكه اين مقاصد بوسيلۂ عقد پيمان اتحاد بهتر حاصل ميشود: توافق نمودند كه براي اينمنظور پيماني منعقد سازند و نمايندگان مختار خود را از اين قرار تعيين نمودند: اعليحضرت همايون شاهنشاه ايران جناب آقاي علي سهيلي وزير امور خارجۂ شاهنشاهي اعليحضرت پادشاه بريتانياي كبير و ايرلند و مستملكات انگليس ماوراء بحار و امپراطور هندوستان بنام مملكت متحدۂ بريتانياي كبير و ايرلند شمالي جناب سر ريدر ويليام بولارد وزير مختار و نمايندۂ فوق العادۂ اعليحضرت پادشاه انگلستان در ايران هيئت رئيسۂ شوراي عالي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي جناب آقاي آندره آندريويچ سميرنوف سفير كبير فوق العادۂ اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در ايران و نمايندگان مزبور اختيارات تامۂ خود را ارائه نمودند كه صحيح و معتبر بوده و بر مقررات ذيل موافقت كردند:
فصل اول
اعليحضرت پادشاه بريتانياي كبير و ايرلند و مستملكات انگليسي ماوراء بحار و امپراطور هندوستان و هيئت رئيسه شوراي عالي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي (كه از اين پس آنها را دول متحده خواهيم ناميد) مشتركاً و هر يك منفرداً تعهد ميكنند كه تماميت خاك ايران و حاكميت و استقلال سياسي ايران را محترم بدارند.
فصل دوم
مابين دولت اعليحضرت همايون شاهنشاه ايران از يكطرف و دول متحده از طرف ديگر پيمان اتحادي بسته ميشود.
1
دولت متحد مشتركاً و هر يك منفرداً متعهد ميشوند كه بجميع وسايلي كه در اختيار دارند ايران را در مقابل هر تجاوزي از جانب آلمان يا هر دولت ديگر دفاع نمايند.
2
اعليحضرت همايون شاهنشاه ايران متعهد ميشوند: الف - بجميع وسايلي كه در دست دارند و بهر وجه ممكن شود با دول متحد همكاري كنند تا تعهد فوق انجام يابد وليكن معاضدت قواي ايراني محدود بحفظ امنيت داخلي در خاك ايران خواهد بود. ب - براي عبور لشكريان يا مهمات از يك دولت متحد بدولت متحد ديگر يا براي مقاصد مشابه ديگر بدول متحده حق غير محدود بدهند كه آنها جميع وسايل ارتباطي را در خاك ايران بكار ببرند و نگاهداري كنند و حفظ بنمايند و در صورتيكه ضرورت نظامي ايجاب نمايد بهر نحوي كه مقتضي بدانند در دست بگيرند راههاي آهن و راه ها و رودخانه ها و ميدانهاي هواپيمائي و بنادر و لوله هاي نفت و تأسيسات تلفني و تلگرافي و بي سيم مشمول اين فقره مي باشد. ج - هر نوع مساعدت و تسهيلات ممكنه بنمايند كه براي منظور نگاهداري و بهبود وسايل ارتباطيه مذكور در فقرۂ (ب) مصالح و كارگر فراهم شود. د - باتفاق دول متحده هر گونه عمليات سانسوري كه نسبت بوسايل ارتباطيه مذكور در فقرۂ (ب) لازم بدانند برقرار كنند و نگاه بدارند.
3
واضح و مسلم است كه در اجراي فقرات (ب - ج - د) از بند دوم اين فصل دول متحده حوائج ضروري ايران را كاملا منظور نظر خواهند داشت.
1
دول متحده ميتوانند در خاك ايران قواي زميني و دريائي و هوائي بعده اي كه لازم بدانند نگاهدارند و تا جائي كه مقتضيات استراتژيك اجازه بدهد نقاطي كه اين قوا آنجا نگاهداشته خواهند شد با موافقت دولت ايران تعيين خواهد شد جميع مسائل مربوط بروابط بين قواي دول متحده و ادارات دولت ايران حتي الامكان با همكاري ادارات ايران تسويه خواهد شد بنحويكه مأمونيت قواي مزبور محفوظ باشد مسلم است كه حضور اين قوا در خاك ايران اشغال نظامي نخواهد بود و نسبت بادارات و قواي تأمينيه ايران و زندگاني اقتصادي كشور رفت و آمد عادي سكنه و اجراي قوانين و مقررات ايران هر قدر ممكن باشد كمتر مزاحمت خواهند نمود.
2
هر چه زودتر ممكن شود بعد از اعتبار يافتن اين پيمان يك يا چند قرارداد راجع بتعهدات مالي كه دول متحده بسبب مقررات اين فصل و فقرۂ (ب - ج - د) از بند دوم فصل سوم بر عهده خواهند داشت در اموري از قبيل خريدهاي محلي و اجازۂ ابنيه و تأسيسات صنعتي و بكار گرفتن كارگران و مخارج حمل و نقل و امثال آن فيمابين منعقد خواهد شد قرارداد مخصوصي منعقد خواهد شد مابين دول متحده و دولت شاهنشاهي ايران كه معين خواهد كرد كه بعد از جنگ ابنيه و اصلاحات ديگري كه دول متحده در خاك ايران انجام داده باشند بچه شرايط بدولت شاهنشاهي ايران واگذار ميشود در قراردادهاي مزبور مصونيت هايي هم كه قواي دول متحده در ايران از آن برخوردار خواهند بود مقرر خواهد گرديد.
فصل پنجم
پس از آنكه كليۂ مخاصمه ما بين دول متحده با دولت آلمان و شركاي او بموجب يك يا چند قرارداد متاركۂ جنگ متوقف شد و دول متحده در مدتي كه زياده از ششماه نباشد قواي خود را از خاك ايران بيرون خواهند برد و اگر پيمان صلح ما بين آنها بسته شد ولو اينكه قبل از ششماه بعد از متاركه باشد بلافاصله قواي خود را بيرون خواهند برد. مقصود از شركاي دولت آلمان هر دولت ديگري است كه اكنون يا در آينده با يكي از دول متحده بناي مخاصمه گذاشته يا بگذارد.
1
دول متحد متعهد ميشوند كه در روابط خود با كشورهاي ديگر روشي اختيار نكنند كه بتماميت خاك و حاكميت يا استقلال سياسي ايران مضر باشد و پيمانهائي نبندند كه با مقررات اين پيمان منافات داشته باشد و متعهد ميشوند كه در هر امري كه مستقيماً با منافع ايران مرتبط باشد با دولت اعليحضرت همايون شاهنشاهي مشاوره نمايند.
2
اعليحضرت همايون شاهنشاه متعهد ميشوند كه در روابط خود با كشورهاي ديگر روشي اختيار نكنند كه با اتحاد منافي باشد يا پيمانهائي منعقد نكنند كه با مقررات اين پيمان منافات داشته باشد.
فصل هفتم
دول متحده مشتركاً متعهد ميشوند كه بهترين مساعي خود را بكار ببرند كه حيات اقتصادي ملت ايران را در مقابل تضييقات و اشكالاتي كه در نتيجۂ جنگ حاضر پيش بيايد محفوظ بدارند. پس از آن كه اين پيمان اعتبار يافت براي بهترين وجه عمل كردن به اين تعهد مابين دولت ايران و دول متحده مذاكرات شروع خواهد شد.
فصل هشتم
مقررات اين پيمان مابين اعليحضرت همايون شاهنشاه و هر يك از دو طرف معظم متعاهد ديگر مانند تعهدات دو طرفي يكسان الزامي آور است.
فصل نهم
اين پيمان پس از امضاء معتبر است و تا تاريخي كه براي بيرون بردن قواي دول متحده از خاك ايران بر طبق فصل پنجم مقرر شده باعتبار باقي خواهد بود. بنابراين نمايندگان مختار مذكور در فوق اين پيمان را امضاء و مهر كرده اند در تهران بسه نسخه فارسي و انگليسي و روسي تحرير شد و هر سه نسخه يكسان معتبر خواهد بود.
ضميمۂ اول متن نامه ايست كه از طرف وزير مختار دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان بوزير امور خارجۂ ايران نوشته ميشود: با عطف به بند اول از فصل ششم از پيمان اتحادي كه امروز امضاء شد مفتخراً از جانب دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان بجنابعالي اطمينان ميدهم كه مقررات اين بند را دولت متبوع من چنين معني ميكنند كه آن مقررات بهر كنفرانس صلحي خواه يك كنفرانس خواه كنفرانس هاي متعدد كه در پايان جنگ حاضر منعقد شود و همچنين بكنفرانسهاي بين المللي ديگر تعلق خواهد گرفت و بنابراين متعهد ميشوند كه در كنفرانسهاي مزبور هيچ امري را كه بتماميت خاك ايران و حاكميت يا استقلال سياسي ايران مضر باشد تصويب ننمايند و نيز در كنفرانسهاي مزبور وارد هيچ مذاكره نشوند كه بمنافع مستقيم ايران مرتبط باشد مگر اينكه با دولت ايران مشاوره كنند. علاوه بر اين دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان نهايت كوشش را بكار خواهند برد كه ايران در مذاكرات صلحي كه مستقيماً بمنافع او مرتبط باشد با دول ديگر بطور تساوي نماينده داشته باشد.
ضميمۂ اول متن نامه ايست كه از طرف سفير كبير دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي بوزير امور خارجۂ ايران نوشته ميشود: با عطف به بند اول از فصل ششم از پيمان اتحادي كه امروز امضاء شد مفتخراً از جانب دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي به جنابعالي اطمينان ميدهم كه مقررات اين بند را دولت متبوع من چنين معني ميكنند كه آن مقررات بهر كنفرانس صلحي خواه يك كنفرانس خواه كنفرانسهاي متعدد كه در پايان جنگ منعقد شود و همچنين بكنفرانسهاي بين المللي ديگر تعلق خواهد گرفت و بنابراين متعهد ميشوند كه در كنفرانسهاي مزبور هيچ امري را كه بتماميت خاك ايران و حاكميت يا استقلال سياسي ايران مضر باشد تصويب ننمايند و نيز در كنفرانسهاي مزبور وارد هيچ مذاكره نشوند كه بمنافع مستقيم ايران مرتبط باشد مگر اينكه با دولت ايران مشاوره كنند. علاوه بر اين دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي نهايت كوشش را بكار خواهند برد كه ايران در مذاكرات صلحي كه مستقيماً بمنافع او مرتبط باشد با دول ديگر بطور تساوي نماينده داشته باشد.
ضميمۂ دوم متن نامه ايست كه وزير امور خارجۂ ايران بوزير مختار دولت انگليس خواهد نوشت: با عطف به بند دوم از فصل ششم از پيمان اتحادي كه امروز امضاء شد از جانب دولت ايران بجنابعالي اطمينان ميدهم كه دولت ايران بنا بر بند مزبور خلاف تعهدات خود ميداند كه چنانچه اين دو دولت هر دو با دولت ديگري روابط سياسي نداشته باشند دولت ايران با آن دولت روابط سياسي نگاه بدارد.
ضميمۂ دوم متن نامه ايست كه وزير امور خارجۂ ايران به سفير كبير دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي خواهد نوشت: با عطف به بند دوم از فصل ششم از پيمان اتحادي كه امروز امضاء شد مفتخراً از جانب دولت ايران به جنابعالي اطمينان ميدهم كه دولت ايران بنا بر بند مزبور خلاف تعهدات خود ميداند كه چنانچه اين دو دولت هر دو با دولت ديگري روابط سياسي نداشته باشند دولت ايران با آن دولت روابط سياسي نگاه بدارد.
ضميمۂ سوم متن نامه ايست كه از طرف وزير مختار انگلستان بوزير امور خارجۂ ايران نوشته ميشود. افتخار دارم از طرف دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان در ممالك متحده به جنابعالي اطمينان هاي زير را ابلاغ نمايم: 1 - راجع به فقرۂ 2 فصل سوم از پيمان اتحادي كه امروز امضاء شده است دول متحده از دولت ايران معاضدت قواي نظامي او را در هيچ جنگ و يا عمليات نظامي بر ضد يك يا چند دولت خارجه تقاضا نخواهند نمود. 2 - راجع به فقرۂ 2 فصل 4 مسلم است كه اين پيمان متضمن شرايطي نيست كه مستلزم آن باشد كه دولت ايران مخارج عملياتي را كه دول متحده براي مقاصد نظامي خود انجام داده باشند و براي حوائج ايران ضرورت نداشته باشد عهده دار شود. 3 - مسلم است در صورتي هم كه پيمان مطابق مقررات فصل 9 قبل از انعقاد صلح از درجۂ اعتبار ساقط شود ضميمۂ يك باز بقوت خود باقي خواهد ماند.
ضميمۂ سوم متن نامه ايست كه از طرف سفير كبير دولت اتحاد جماهير شوروي بوزير امور خارجۂ ايران نوشته ميشود. افتخار دارم از طرف دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي به جنابعالي اطمينان هاي زير را ابلاغ نمايم: 1 - راجع به فقرۂ 2 فصل سوم از پيمان اتحادي كه امروز امضاء شده است دول متحده از دولت ايران معاضدت قواي نظامي او را در هيچ جنگ و يا عمليات نظامي بر ضد يك يا چند دولت خارجه تقاضا نخواهند نمود. 2 - راجع به فقرۂ 2 فصل 4 مسلم است كه اين پيمان متضمن شرايطي نيست كه مستلزم آن باشد كه دولت ايران مخارج عملياتي را كه دول متحده براي مقاصد نظامي خود انجام داده باشند و براي حوائج ايران ضرورت نداشته باشد عهده دار شود. 3 - مسلم است در صورتي هم كه پيمان مطابق مقررات فصل 9 قبل از انعقاد صلح از درجۂ اعتبار ساقط شود ضميمۂ يك باز بقوت خود باقي خواهد ماند.
اجازۂ مبادلۂ پيمان اتحاد بين دولت شاهنشاهي ايران و دول اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي و انگلستان مشتمل بر نه فصل و شش نامه بشرح بالا در جلسۂ ششم بهمن ماه يكهزار و سيصد و بيست داده شده است.