رأي شماره 250034 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع: ابطال نامه شماره 1401/400/9243 مورخ 1401/4/25 سرپرست معاونت منابع انساني و پشتيباني شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور (مادرتخصصي)

شماره0204739 - 1403/2/23 بسمه تعالي مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با شماره دادنامه 140331390000250034 مورخ 1403/2/4 با موضوع: «مصوبه شماره 1401/400/9243 مورخ 1402/4/25 معاونت منابع انساني و پشتيباني شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور (مادر تخصصي) كه متضمن تعيين ضوابطي در خصوص تبديل وضعيت ايثارگران است ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي ‌گردد. مديركل هيأت عمومي و هيأت‌ هاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ يداله اسمعيلي ‌فرد تاريخ دادنامه: 1403/2/4 - شماره دادنامه: 140331390000250034 شماره پرونده: 0204739 مرجع رسيدگي : هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي: آقاي مسعود جعفري يادگارلو طرف شكايت: سازمان اداري و استخدامي كشور ـ آب و فاضلاب استان آذربايجان غربي ـ شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور موضوع شكايت و خواسته: ابطال نامه شماره 1401/400/9243 مورخ 1401/4/25 سرپرست معاونت منابع انساني و پشتيباني شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور (مادر تخصصي) گردش كار: شاكي به موجب دادخواستي ابطال نامه شماره 1401/400/9243 مورخ 1401/4/25 سرپرست معاونت منابع انساني و پشتيباني شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور (مادر تخصصي) را خواستار شده و در مقام تبيين خواسته به طور خلاصه اعلام كرده است: "به موجب بند (د) تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 و بند (و) تبصره 20 قانون بودجه سال 1401 دستگاه‌هاي اجرايي مكلفند، نسبت به تبديل وضعيت مشمولين ماده 21 قانون ياد شده به استخدام رسمي اقدام نمايند. در اين راستا دستورالعمل تبديل وضعيت استخدامي ايثارگران توسط شركت آب و فاضلاب كشور به تمام شركت ‌هاي آب و فاضلاب استاني ابلاغ شده و النهايه به موجب الحاقيه به شماره 23934/100/1400 ، دستورالعمل تبديل وضعيت استخدامي ايثارگران اصلاح و تصريح گرديده كه : « كاركنان طرف قرارداد با شركت‌ هاي پيمانكاري، در قالب قرارداد‌هاي تأمين نيروي انساني، حجمي، برون سپار و.... كه فعاليت ‌هاي جاري شركت‌هاي آب و فاضلاب را به صورت تمام وقت به شرط بيمه‌ پردازي انجام مي‌دهند، با رعايت ساير شرايط تعيين شده در دستورالعمل، حائز شرايط لازم به منظور تبديل وضعيت استخدامي در چهارچوب نامه ابلاغي از سوي معاونت تحقيقات و منابع انساني وزارت نيرو خواهند بود...» ولي اينجانب را مشمول قانون و بخشنامه مربوطه ندانسته ‌اند در حالي كه اينجانب دقيقاً از نيروهاي حجمي و طرف قرارداد با چندين شركت مي ‌باشم كه از سال 1390 تاكنون به عنوان مسئول اجرا و نقشه بردار، دفتر فني و سرپرست كارگاه با شركت آب و فاضلاب استان به صورت تمام وقت و با پرداخت حق بيمه مشغول به كار بوده‌ ام. قانون جامع خدمات ‌رساني به ايثارگران، قانوني عام الشمول بوده و بخشنامه‌ هاي متعددي در راستاي تسريع در اجراي قانون صادر شده است ولي متاسفانه دستگاه‌ هاي اجرائي مشمول قانون از جمله متشاكي، به بهانه‌ هاي مختلف از جمله با تفاسير گوناگون از قانون و با تضييق مصاديق قانوني از اجراي قانون در چهارچوب دستورالعمل مشترك سازمان‌ هاي اداري و استخدامي كشور و برنامه و بودجه كشور استنكاف مي‌ ورزند. بنده از سال 1390 تاكنون به عنوان نيروي حجمي و برون سپار شركت ‌هاي پيمانكاري طرف قرارداد با شركت آب و فاضلاب استان آذربايجان غربي در سمت‌ هاي مختلف و در امور جاري شركت آب و فاضلاب (احداث خط انتقال فاضلاب اروميه، احداث شبكه فاضلاب ماكو، همسطح سازي دريچه ‌هاي فاضلاب، نصب انشعابات آب و فاضلاب اروميه و...) مشغول به كار بوده ‌ام و موارد ياد شده دقيقا از امور جاري شركت آب و فاضلاب مي ‌باشد و نكته مهم اينكه شرح وظايف بنده در قرارداد منعقده با شركت پيمانكاري، مديريت كارگاه و انجام امور اداري و دفتري پروژه نصب انشعابات آب و فاضلاب شهر اروميه مي ‌باشد وليكن متشاكي صرفا به عنوان شغلي «سرپرست كارگاه» تشبث جسته و مدعي مي ‌باشد كه اشتغال بنده از امور جاري شركت آب و فاضلاب نمي ‌باشد در حالي كه شركت پيمانكاري مربوطه دقيقا امور جاري شركت آب و فاضلاب را انجام مي ‌دهد و اينجانب فارغ از عنوان سمت فعلي كه در هر قراردادي امكان تغيير آن وجود دارد، كما اينكه در قراردادهاي مربوط به سال‌ هاي گذشته به عنوان مسئول اجرا و نقشه ‌بردار و دفتر فني و... مشغول به فعاليت بوده ‌ام، به عنوان زيرمجموعه شركت پيمانكاري همان امور جاري شركت آب و فاضلاب را انجام مي ‌دهم. ضمناً قرارداد منعقده با شركت پيمانكار مربوطه تحت شمول قانون كار نيز قرار مي ‌گيرد كه حسب ماده 3 بخشنامه شماره 69405 مورخ 1400/12/9 سازمان اداري و استخدامي كشور و سازمان برنامه و بودجه كشور، پيش ‌بيني لازم درخصوص نيروهاي مشمول قانون كار نيز صورت گرفته است. بنا به مراتب ملاحظه مي ‌گردد با مصوبه شماره 1401/400/9243 مصاديق قانوني را تضييق نموده و موجبات محروميت بخشي از ايثارگران از حقوق قانوني را فراهم كرده ‌اند و منظور قانونگذار نقض شده زيرا موجبات تبعيض بين ايثارگران در اجراي قانون جامع خدمات‌رساني را فراهم كرده‌ اند بنا به مراتب معروضي تقاضاي رسيدگي و صدور حكم شايسته مورد استدعا مي ‌باشد." متن مقرره مورد شكايت به شرح زير مي ‌باشد: "نامه شماره 1401/400/9243 مورخ 1401/4/25 سرپرست معاونت منابع انساني و پشتيباني شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور (مادر تخصصي) مديران محترم عامل شركت ‌هاي آب و فاضلاب كشور موضوع: تبديل وضعيت استخدامي ايثارگران مشمول بند «د» و «و» تبصره 20 قانون بودجه با سلام و احترام پيرو نامه شماره 2391400/11/34 مورخ 1400/12/14 رياست محترم مجمع عمومي در ارتباط با الحاقيه دستورالعمل تبديل وضعيت استخدامي ايثارگران موضوع بخشنامه شماره 13751 مورخ 1400/3/19 سازمان اداري و استخدامي كشور و سازمان برنامه ‌ريزي و بودجه كشور و با توجه به تصميمات متخذه در كميته سرمايه انساني شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور در خصوص تعيين مصاديق مشمولين بند «د» تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 بدين وسيله نسبت به تبديل وضعيت استخدامي ايثارگران شاغل مشمول به شرح ذيل كه به صورت تمام وقت اشتغال به كار داشته ‌اند با رعايت بودجه مصوب اقدام لازم به عمل آيد. 1ـ متصديان، كارشناسان پاسخ گوي مركز پيام 122 2ـ تكنسين، كارشناسان فني تصفيه‌ خانه ‌ها و تأسيسات 3ـ متصديان و كارشناسان امور اداري و اپراتوري خدمات مشتركين 4ـ تكنسين و كارشناسان آزمايشگاه‌ هاي خدمات كنترل كيفي 5 ـ نگهبانان 6 ـ خدمات عمومي (آبدارچي، نظافت چي) 7 ـ مأمور قرائت و مأمور وصول مطالبات 8 ـ استاد كار و كارگران حوادث و اتفاقات 9 ـ رانندگاني كه به صورت تمام وقت در اختيار شركت بوده ‌اند و بيمه پرداختي آنان توسط شركت پيمانكاري دستگاه به صورت كامل پرداخت شده و همچنين قراردادهاي آنان ماهيت تأمين نيروي انساني داشته، مشمول اين مصوبه مي‌ باشند (رانندگاني كه خودروي آنان اجاره گرديده است مشمول اين بند نمي ‌باشند) 10ـ آبداراني كه به صورت تمام وقت با شركت قرارداد دارند. مقرر فرمائيد در چهارچوب اين مصوبه به نحوي اقدام گردد كه حداكثر تا تاريخ 1401/5/31 پرونده تمامي مشمولين جهت طي مراحل اداري اخذ و رسيد تحويل مدارك كه قبلاً طي نامه شماره 24407/400/1400 مورخ 1400/12/17 ابلاغ گرديد در اختيار متقاضي قرار گيرد. ـ سرپرست معاونت منابع انساني و پشتيباني" در پاسخ به شكايت مذكور، شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور به موجب لايحه‌اي كه به شماره 3608691 مورخ 1402/8/13 ثبت در دفتر هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شده است توضيح داده است: "1ـ شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور (مادرتخصصي) شركتي دولتي است و 100 % سهام آن متعلق به دولت مي ‌باشد و به صورت كاملاً دولتي اداره مي‌ شود و به استناد مواد 2 و 4 اساسنامه شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور «شركت داراي شخصيت حقوقي مستقل بوده و به صورت شركت سهامي (خاص) اداره مي ‌شود. 2ـ شركت ‌هاي آب و فاضلاب (از جمله شركت آب و فاضلاب استان آذربايجان غربي)، به استناد مفاد اساسنامه و تبصره ذيل ماده 3 قانون تشكيل شركت ‌هاي آب وفاضلاب، داراي ماهيت غيردولتي بوده و بصورت مستقل و طبق قانون تجارت اداره مي ‌گردد و به لحاظ قوانين و مقررات استخدامي نيز تابع قانون كار مي‌ باشد. 3ـ بنا بر استعلام از شركت آبفاي آذربايجان غربي، نامبرده جزو نيروهاي حجمي در وظايف غير اصلي و برون سپار بوده و در وظايف جاري شركت مشغول به كار نمي ‌باشد، شغل مشاراليه در قراردادها صراحتاً سرپرست كارگاه بوده و مسئوليت امور اداري و امور محوله پيمانكار در محل اجراي پروژه به عهده ايشان بوده و با توجه به مفاد ماده فوق ‌الذكر عنوان «سرپرست كارگاه» با هيچ يك از فعاليت ‌هاي جاري شركت‌ ها منطبق نمي ‌باشد. بنابراين جزء هيچ كدام از مصاديق تبديل وضعيت ايثارگران نمي ‌باشد. 4ـ بخشنامه 13758 مورخ 1400/3/19 سازمان اداري و استخدامي كشور و سازمان برنامه و بودجه كشور به دستگاه‌ هاي اجرايي موضوع ماده 5 قانون مديريت خدمات كشوري ابلاغ گرديده است، قابل تسري به افرادي است كه در زمان تصويب قانون 1399/12/26 به صورت تمام وقت در فعاليت‌ هاي جاري (اصلي) دستگاه‌ هاي مربوطه مشغول به خدمت بوده باشد. با توجه به ماهيت غيردولتي شركت ‌هاي آبفا و عدم شمول بخشنامه مورد نظر به مجموعه شركت‌ه اي آب و فاضلاب استاني، درخواست مشاراليه به منظور تبديل وضعيت استخدامي به استناد بخشنامه ذكر گرديده قابل پذيرش نمي ‌باشد. 5 ـ ضوابط مورد عمل در خصوص تبديل وضعيت استخدامي ايثارگران در سطح شركت‌ هاي وابسته وزارت نيرو طي بخشنامه 12313/50/009/1400 مورخ 1400/4/22 وزير نيرو در ارتباط با شركت‌ هاي غيردولتي زيرمجموعه به شركت‌ هاي تخصصي مادر ابلاغ گرديده و ضمن مشخص نمودن چهارچوبي مشخص، تشخيص مصاديق مشمولين را به هيأت مديره‌ هاي شركت تخصصي مادر واگذار نموده است. 6 ـ هيأت مديره شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور با توجه به مفاد بخشنامه ابلاغي از سوي وزير نيرو نسبت به تعيين مصاديق بخشنامه در خصوص شركت ‌هاي غيردولتي اقدام نموده و موارد را طي نامه 1151400/10/37 مورخ 1400/7/3 رياست مجمع عمومي شركت ‌هاي آب و فاضلاب به شركت ‌هاي زير مجموعه اعلام نموده است. 7ـ بر اساس دستورالعمل ابلاغي حداقل شرايط تعيين گرديده براي تبديل وضعيت ايثارگران شاغل در سطح شركت‌ هاي آب و فاضلاب (غيردولتي مشمول قانون كار) به شرح موارد مندرج در بندهاي زير مي ‌باشد: ـ كاركنان طرف قرارداد با شركت‌ هاي پيمانكاري كه در قالب قراردادهاي تأمين نيروي انساني، حجمي و نيروهاي قراردادهاي طرح‌ هاي تملك دارائي‌ هاي سرمايه‌اي (فصل 7 موافقت نامه‌ ها كه اعتبار لازم براي اشتغال به كار آنان پيش ‌بيني شده است) كه وظايف اصلي شركت‌ هاي آب و فاضلاب را در قالب پست سازماني مصوب، انجام مي‌ دهند با رعايت ساير شرايط تعيين گرديده در دستورالعمل مورد نظر، حائز شرايط لازم به منظور تبديل وضعيت استخدامي در چهارچوب بخشنامه ابلاغي از سوي وزير مي ‌باشند. ـ نيروهاي مشمول كه داراي شرايط پيش گفته در بند ياد شده مي ‌باشند مي ‌بايست در زمان تصويب قانون 1399/12/26 داراي قرارداد با شركت‌ هاي پيمانكاري طرف قرارداد با شركت‌ هاي آب و فاضلاب بوده و يا در قالب قراردادهاي طرح‌ هاي تملك دارائي ‌هاي سرمايه‌ اي طرف قرارداد با شركت‌هاي آب و فاضلاب باشند و فعاليت آنان در حال حاضر نيز ادامه ‌دار باشد. ـ مشمولين مي ‌بايست داراي حداقل شرايط عمومي و اختصاصي متناسب با پست سازماني موجود در ساختار سازماني مصوب شركت ‌هاي آب و فاضلاب باشند. ـ مشمولين مي‌بايست در زمان تصويب قانون 1399/12/26 وظايف اصلي شركت‌ هاي آب و فاضلاب را در قالب پست سازماني مصوب عهده دار باشند و هر گونه تغيير در وظايف محوله پس از تاريخ ذكر شده قابل پذيرش نخواهد بود. ـ مشمولين مي ‌بايست داراي سابقه پرداخت بيمه بوده و گواهي مرتبط با پرداخت حق بيمه را براي سابقه كاري، ارائه نمايد. لذا با عنايت به مراتب مذكور تقاضاي رسيدگي وفق قوانين و صدور قرار رد شكايت مورد استدعاست." هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1403/2/4 با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است. رأي هيأت عمومي با توجه به اينكه در اساسنامه شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور موضوع تصويب ‌نامه شماره 61761 ت 28176 هـ مورخ 1381/12/5 هيأت وزيران اختياري مبني بر وضع مقرره در ارتباط با امور استخدامي شركت ‌هاي آب و فاضلاب به شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور اعطاء نگرديده است، بنابراين مصوبه شماره 1401/400/9243 مورخ 1402/4/25 معاونت منابع انساني و پشتيباني شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور (مادر تخصصي) كه متضمن تعيين ضوابطي در خصوص تبديل وضعيت ايثارگران است، خارج از حدود اختيار مرجع تصويب ‌كننده آن بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي ‌شود. اين رأي براساس ماده 93 قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي مصوب 1402/2/10) در رسيدگي و تصميم ‌گيري مراجع قضايي و اداري معتبر و ملاك عمل است. رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ حكمتعلي مظفري