رأي شماره 575 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع بند(ب) ماده 14 تعرفه عوارض محلي سال 1398 و ماده 5 تعرفه عوارض محلي سال 1399 شهرداري كهن آباد، ماده 19 تعرفه عوارض محلي سالهاي 1398 و1399 شهرداري كلاته رودبار، تبصره 2 تعرفه عوارض محلي شهرداري شهميرزاد در سالهاي 1398 و 1399 تبصره 2 ماده 17 تعرفه عوارض محلي سال 1398 و تبصره 2 ماده 12 تعرفه عوارض محلي سال 1399 شهرداري بسطام، ماده3 تعرفه عوارض محلي سالهاي 1398 و 1399 شهرداري آرادان و ماده 8 تعرفه عوارض محلي سال 1398 شهرداري سمنان كه توسط شوراهاي اسلامي اين شهرها در خصوص تعيين عوارض ساليانه و ماهيانه دكلهاي مخابراتي وضع شده، از تاريخ تصويب ابطال شد

شماره9902195- 22 /4 /1401 بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس هيأت‌مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 140109970905810575 مورخ 10 /3 /1401 با موضوع: «بند (ب) ماده 14 تعرفه عوارض محلي سال 1398 و ماده 5 تعرفه عوارض محلي سال 1399 شهرداري كهن‌آباد، ماده 19 تعرفه عوارض محلي سالهاي 1398 و 1399 شهرداري كلاته رودبار، تبصره 2 تعرفه عوارض محلي شهرداري شهميرزاد در سالهاي 1398 و 1399، تبصره 2 ماده 17 تعرفه عوارض محلي سال 1398 و تبصره 2 ماده 16 تعرفه عوارض محلي سال 1399 شهرداري بسطام، ماده 3 تعرفه عوارض محلي سالهاي 1398 و 1399 شهرداري آرادان و ماده 8 تعرفه عوارض محلي سال 1398 شهرداري سمنان كه توسط شوراهاي اسلامي اين شهرها درخصوص تعيين عوارض ساليانه و ماهيانه دكلهاي مخابراتي وضع شده، از تاريخ تصويب ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي‌گردد. مديركل هيأت عمومي و هيأتهاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ يدالله اسمعيلي‌فرد تاريخ دادنامه: 10 /3 /1401 شماره دادنامه: 575 شماره پرونده: 9902195 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي: سازمان بازرسي كل كشور موضوع شكايت و خواسته: ابطال بند (ب) ماده 14 تعرفه عوارض محلي سال 1398 و ماده 5 تعرفه عوارض محلي سال 1399 شهرداري كهن آباد، ماده 19 تعرفه عوارض محلي سال‌هاي 1398 و 1399 شهرداري كلاته رودبار، تبصره 2 تعرفه عوارض محلي شهرداري شهميرزاد در سال‌هاي 1398 و 1399، ماده 17 عوارض محلي سال 1398 شهرداري بسطام، ماده 3 تعرفه عوارض محلي سال‌هاي 1398 و 1399 شهرداري آرادان و ماده 8 تعرفه عوارض محلي سال 1398 شهرداري سمنان در خصوص عوارض ساليانه و ماهيانه دكل‌هاي مخابراتي گردش كار: معاون حقوقي، امور مجلس و نظارت همگاني سازمان بازرسي كل كشور به موجب شكايت ‎ نامه شماره 300/211606 ـ 6 /8 /1399 به طور خلاصه اعلام كرده است كه : "مصوبات شوراي اسلامي شهرهاي استان سمنان در سال‌هاي 1398 و 1399 پيرامون عوارض ساليانه دكل‌ها و تجهيزات مخابراتي از جهت انطباق با قانون در اين سازمان مورد بررسي قرار گرفت كه مغاير مواد قانوني ذيل مي ‎ باشد : اولاً: به موجب ماده 1 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 عرضه كالا و ارائه خدمات در ايران و همچنين واردات و صادرات آنها از تاريخ لازم الاجرا شدن قانون از ابتداي سال 1388 مشمول مقررات اين قانون قرار گرفته است و در ماده 38 قانون ياد‌شده نرخ عوارض شهرداري‌ها و دهياري‌ها در رابطه با كالا و خدمات مشمول قانون تعيين شده است و مطابق ماده 50 قانون مذكور برقراري هرگونه عوارض براي انواع كالاهاي وارداتي و توليدي و همچنين ارائه خدمات كه در اين قانون تكليف ماليات و عوارض آنها معين شده توسط شوراي اسلامي و ساير مراجع ممنوع است. در ماده 52 اين قانون نيز برقراري و دريافت هرگونه ماليات غيرمستقيم و عوارض ديگر از توليدكنندگان و واردكنندگان كالاها و ارائه دهندگان خدمات ممنوع شده است . ثانياً: دكل‌ها و آنتن‌هاي مخابراتي و تأسيسات ارتباطي تحت عنوان كلي تأسيسات شهري مورد استفاده شركت ‎ هاي مخابراتي و بانك‌ها و برخي از دستگاه‌هاي اجرايي مانند بنياد شهيد و ... جزئي از فرآيند توليد و عرضه خدمت نهايي مراجع مذكور است و در نهايت خدمت ارائه شده مشمول نرخ عوارض مصرح در ماده 38 قانون فوق ‎ الذكر خواهد بود لذا ارائه خدمت توسط شركت‌هاي مخابراتي و بانك‌ها محدود به قلمرو جغرافيايي شهر نيست و شهرداري‌ها هيچ خدمتي بابت دكل‌هاي مخابراتي ارائه نمي‌نمايند . ثالثاً: مصوبات مرتبط با اخذ عوارض براي دكل و تجهيزات مخابراتي طي آراء صادره از هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره‌هاي 1796 الي 1805 و 1808 ـ 29 /10 /1393 مربوط به شوراي اسلامي شهرهاي شيراز، خرمشهر و غيره، 1153ـ‌ 10 /11 /1396 مربوط به شوراي اسلامي شهر ايمان شهر، 473ـ‌ 13 /7 /1395 مربوط به شوراي اسلامي شهر سمنان، 887ـ‌ 14 /9 /1396 مربوط به شوراي اسلامي شهر تهران، 573 و 574 ـ‌ 25 /8 /1395 مربوط به شوراي اسلامي شهرهاي محمدشهر، هشتگرد و 512 الي 517 ـ‌ 11 /8 /1395 مربوط به شوراي اسلامي شهرهاي كلاله، شهر قدس، صفادشت، گاليكش، شهريار، هشتگرد و ايلام ابطال گرديده است . " متن مصوبه‌هاي مورد شكايت به شرح زير است : تعرفه عوارض محلي شهرداري كهن آباد سال 1398 : ماده 14: عوارض دكل‌هاي مخابراتي ب ـ به ازاي هر دكل مخابراتي در املاك مورد مالكيت اشخاص حقيقي ماهيانه مبلغ 000 /000 /1 ريال دريافت خواهد شد . تعرفه عوارض محلي شهرداري كهن آباد سال 1399 : " ماده 5 ـ عوارض دكل‌هاي مخابراتي اخذ عوارض ساليانه بابت دكل‌هاي مخابراتي به شرح ذيل محاسبه و دريافت خواهد شد . 1ـ‌ بابت دكل‌هاي همراه اول ـ ايرانسل ـ رايتل و مخابرات به ازاي هر دكل ساليانه مبلغ 000 /000 /40 ريال 2ـ‌ بابت دكل‌هاي بانكي به ازاي هر دكل ساليانه مبلغ 000 /000 /10 ريال عوارض فوق شامل كليه دكل‌هاي ايجاد شده در املاك خصوصي و عمومي و اجاره‌اي مي‌باشد ." تعرفه عوارض محلي شهرداري كلاته رودبار سال 1398 : " ماده 19: عوارض دكل‌هاي مخابراتي شركت هايي كه به منظور توسعه شبكه و ارائه خدمات مخابراتي در فضاهاي عمومي شامل پارك و ... و يا منازل شخصي افراد اقدام به نصب دكل‌هاي مخابراتي مي‌نمايند ملزم به پرداخت عوارض ساليانه به مبلغ 000 /000 /44 ريال مي‌باشند . " تعرفه عوارض محلي شهرداري شهميرزاد سال 98 : " ............ تبصره 2: عوارض ماهيانه در املاك خصوصي از خود مالك اخذ شود . " تعرفه عوارض محلي شهرداري شهميرزاد سال 99 : "......... تبصره2: عوارض ماهيانه در املاك خصوصي از خود مالك اخذ شود . " تعرفه عوارض محلي شهرداري بسطام سال 1398 : "ماده 17: عوارض پذيره تأسيسات شهري تأسيسات و تجهيزات شهري مانند منبع آب، پست، ترانسفورماتور، پست گاز، پست مخابرات و دكل در منطقه مسكوني و غيره (مساحت بنا PS ) 2ـ‌ عوارض پذيره تأسيسات شهري براي هر مترمربع تبصره1ـ‌ در صورتي كه تأسيسات شهري در اراضي خصوصي ايجاد شده باشد عوارض پذيره به شرح ماده فوق ‎ الذكر فقط براي يك بار دريافت مي‌گردد . تبصره2ـ‌ در صورتي كه تأسيسات شهري در اراضي و معابر متعلق به شهرداري ايجاد گردد ضمن اخذ مجوز از شهرداري عوارض به صورت سالانه و مطابق رابطه ذيل دريافت مي‌گردد : عوارض ساليانه استقرار تأسيسات شهري به ازاي هر مترمربع فضاي اشغال شده P 10 " تعرفه عوارض محلي شهرداري آرادان سال 1398 " ماده 3: عوارض دكل‌هاي مخابراتي اخذ عوارض ساليانه بابت دكل‌هاي مخابراتي به شرح ذيل محاسبه و دريافت خواهد شد : 1ـ‌ بابت دكل‌هاي همراه اول ـ ايرانسل ـ رايتل به ازاي هر دكل، ساليانه مبلغ 000 /000 /50 ريال 2ـ‌ بابت دكل‌هاي بانك به ازاء هر دكل ساليانه 000 /000 /20 ريال عوارض فوق شامل كليه دكل‌هاي ايجاد شده در املاك خصوصي و عمومي و اجاره‌اي مي‌باشد . " تعرفه عوارض محلي شهرداري سمنان سال 1398 : " ماده8: عوارض ساليانه دكل‌هاي مخابراتي كليه بهره برداران حقيقي و حقوقي املاك واقع در محدوده و حريم شهر سمنان كه مبادرت به نصب انواع تجهيزات مخابراتي و ارتباطي اعم از دكل آنتن BTS ، ... نمايند به منظور كاهش آلودگي‌هاي بصري و زيست ‎ محيطي در جهت ارتقاء كيفيت زندگي شهروندان و براي ترغيب به نصب دكل در فضاهاي عمومي و به دور از مناطق مسكوني، براي املاك مورد اشاره به شرح ذيل به صورت سالانه و بر اساس رابطه ذيل محاسبه و مالك موظف به پرداخت مي‌باشد روش محاسبه عبارت است از : 12 T= ơ ×P×[hm+hb] × T = بهاي خدمات بهره برداري موقت سالانه به ريال ơ = ضريب كاربري ضريب كاربري 3/7 براي كاربري‌هاي مسكوني، آموزشي و بهداشتي ضريب كاربري 2/8 براي كاربري‌هاي اداري، تجاري، صنعتي، فرهنگي، ورزشي، نظامي و انتظامي ضريب كاربري 2/3 براي كاربري‌هاي فضاي سبز، معابرها (معابر) و گورستان Hb = ارتفاع ساختمان به متر Hm = ارتفاع دكل به متر p = آخرين ارزش معاملاتي تعديل شده اراضي تبصره: بهره برداران و اپراتورها مي‌بايست جهت استفاده از فضاي شهري تجهيزات رو سطحي از جمله كافو و غيره در نقاط مختلف شهر به ازاي هر مترمربع 000 /250 ريال به صورت ماهيانه پرداخت نمايند. ـ استانداري سمنان " در پاسخ به شكايت مذكور، رئيس شوراي اسلامي شهر كهن آباد به موجب لايحه شماره 165 ـ 20 /10 /1399 توضيح داده است كه : " 1ـ‌ شوراي شهر بر اصل كالا كه خود فيزيك دكل مي‌باشد و بر اصل خدمات كه برقراري ارتباطات تلفني و مخابراتي مي‌باشد عوارضي را وضع ننموده است كه با ماده 1 قانون ماليات بر ارزش افزوده مصوب 1387 مغايرت داشته باشد بلكه اين عوارض بر عملكرد دكل در فضاي شهري و تأثيرات بصري و نظري و استفاده از فضاي محاذي شهر مي‌باشد 2ـ‌ دكل‌ها در فضاهاي مسكوني، عمومي، باغات يا مزارع داخل محدوده و يا حريم شهر نصب مي‌شوند كه عملاً كاربري‌هاي فوق را به تجاري ( به علت درآمدزايي دكل ها) تبديل مي‌نمايند كه حقوق شهرداري در تغيير كاربري‌ها بايد پرداخت شود كه موافقت با اين تغيير كاربري از جمله خدمات شهرداري مي‌باشد . " رئيس شوراي اسلامي شهر كلاته رودبار نيز به موجب لايحه شماره 99/1233ـ‌ 29 /10 /1399 توضيح داده است كه: " در راستاي يكپارچگي و يكسان سازي تعرفه عوارض محلي شهرداري‌ها و همچنين جهت كاهش شكايت‌هاي ارجاعي به ديوان عدالت اداري نامه شماره 47531ـ 27 /9 /1397 توسط سازمان شهرداري‌ها تنظيم و به همه شهرداري‌ها ابلاغ گرديد كه در بند (ب) نامه مذكور به صراحت بيان گرديده، بر اساس آخرين آراء هيأت عمومي ديوان عدالت اداري وصول عوارض تحت عنوان دكل‌هاي مخابراتي مجاز شناخته شده است. لذا با توجه به استنادهاي قانوني فوق الذكر و با عنايت به ماده 30 آيين‌نامه مالي شهرداري‌ها مصوب 1346 و بند 16 ماده 80 قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و اصلاحات بعدي آن تصويب عوارض دكل‌هاي مخابراتي توسط شوراي اسلامي شهر مغايرتي با قانون ندارد . " پرونده در اجراي ماده 84 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري سال 1392 به هيأت تخصصي شوراهاي اسلامي ارجاع شد و اين هيأت به موجب دادنامه شماره 140109970906010040 ـ 22 /1 /1401 ماده 6 تعرفه عوارض محلي سال‌هاي 1398 و 1399 شهرداري مهدي شهر، مواد 40 تعرفـه عوارض محلي سال 1397، 37 تعرفه عوارض محلي سال 1398 و 39 تعرفه عوارض محلي سال 1399 شهرداري گرمسار، تعرفه عوارض محلي شهرداري كلاته خليج سال 1399، تعرفه عوارض محلي سال‌هاي 1398 و 1399 شهرداري شهميرزاد (بـه استثناي تبصـره 2 آن)، مـاده 1 تعرفـه عـوارض محلي سال‌هاي 1398 و 1399 شهرداري روديان، ماده 6 تعرفه عوارض محلي سال‌هاي 1398 و 1399 شهرداري دامغان، تعرفه عوارض محلي شهرداري بيارجمند سال‌هاي 1398 و 1399، ماده 16 تعرفه عوارض محلي سال 1399 شهرداري بسطام، ماده 15 تعرفه عوارض محلي سال‌هاي 1398 و 1399 شهرداري ايوانكي ، تعرفه عوارض محلي سال‌هاي 1398 و 1399 شهرداري شاهرود، ماده 6 تعرفه عوارض محلي سال 1399 شهرداري سمنان و ماده 10 تعرفه عوارض سال‌هاي 1398 و 1399 شهرداري اميريه را قابل ابطال تشخيص نداد و رأي به رد شكايت صادر كرد. رأي مذكور به علت عدم اعتراض از سوي رئيس ديوان عدالت اداري و يا ده نفر از قضات ديوان عدالت اداري قطعيت يافت . رسيدگي به تقاضاي ابطال ساير مصوبات شوراهاي اسلامي شهرهاي استان سمنان پيرامون عوارض ساليانه دكل‌ها و تجهيزات مخابراتي در دستوركار هيأت عمومي قرار گرفت . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 10 /3 /1401 به رياست معاون قضايي ديوان عدالت اداري در امور هيأت عمومي و با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي با توجـه به اينكه بر اساس آراي متعـدد هيأت عمومي ديـوان عـدالت اداري از جمله رأي شمـاره 1437ـ‌16 /10 /1399 اين هيأت، اخذ عوارض ساليانه و ماهيانه از دكلها و تأسيسات مخابراتي و ارتباطي، غيرقانوني تشخيص و ابطال شده است، بنابراين با توجه به دلايل مندرج در آراي مذكور هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، بند (ب) مـاده 14 تعرفه عوارض محلي سال 1398 و ماده 5 تعرفه عوارض محلي سال 1399 شهرداري كهن آباد، ماده 19 تعرفه عوارض محلي سالهاي 1398 و 1399 شهرداري كلاته رودبار، تبصره 2 تعرفه عوارض محلي شهرداري شهميرزاد در سالهاي 1398 و 1399، تبصره 2 ماده 17 تعرفه عوارض محلي سال 1398 و تبصره 2 ماده 16 تعرفه عوارض محلي سال 1399 شهرداري بسطام، ماده 3 تعرفه عوارض محلي سالهاي 1398 و 1399 شهرداري آرادان و ماده 8 تعرفه عوارض محلي سال 1398 شهرداري سمنان كه توسط شوراهاي اسلامي اين شهرها درخصوص تعيين عوارض ساليانه و ماهيانه دكلهاي مخابراتي وضع شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختيار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 از تاريخ تصويب ابطال مي‌شود. هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ مهدي دربين