نظامنامه قانون وكالت مصوب 1316/03/19 وزير عدليه

نظر به مواد 1 و 10 و 14 و 18 و شق دوم از ماده 19 و مواد 25 و 26 و 33 و 46 قانون وكالت نظامات ذيل را مقرر مي‌ دارد:

در تعيين وكلا محدود و كارگشايان و درخواست پروانه وكالت

رئيس قسمت تشكيلات وكلاء به منظور اجراء تبصره يك قانون وكالت همه ساله قبل از شهريورماه صورتي با رعايت احتياجات حوزه‌ هاي قضائي و استعداد وكلاء محل تهيه و به وزارت عدليه پيشنهاد مي‌ نمايد پس از تصويب مراتب را به عدليه محل و وكيلي كه محدود گرديده اعلام مي‌ دارد:

رئيس تشكيلات وكلاء همه ساله از محلهائي كه به قدر كفايت از وكلاء درجات سه‌ گانه ندارد صورتي تهيه و پس از تصويب وزارت عدليه اعلاني براي استحضار داوطلبان كارگشايي منتشر خواهد نمود و موقع امتحان و مواد امتحانيه و تاريخ حضور در مركز را در آن قيد مي‌ نمايد.

برنامه امتحانات كارگشايان عبارت است از: 1 ـ كليات قانون اصول محاكمات حقوقي 2 ـ جزائي 3 - مدني 4 ـ مجازات عمومي 5 ـ قوانين و نظامنامه‌ هاي ثبت اسناد و املاك 6 ـ قانون و نظامات راجعه به وكالت 7 ـ كليات قوانين تجاري

امتحان كتبي و شفاهي است و حداكثر نمرات شش است. شش خيلي خوب ـ پنج خوب ـ چهار كافي ـ سه قابل قبول ـ دو بد ـ يك خيلي بد.

براي قبول شدن در امتحان حداقل معدل كتبي و شفاهي نبايد از سه كمتر باشد و معهذا هر داوطلبي كه داراي يك نمره يك يا دو نمره دو باشد مردود است

هيئت ممتحنه را وزير عدليه از قضات و استادان دانشكده حقوق تحت نظر مدعي‌ العموم كل تشكيل مي‌ دهد.

جلسات امتحان در فروردين و مهرماه تشكيل مي‌ شود.

نتيجه امتحان ضمن صورتمجلس از طرف هيئت ممتحنه بدفتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء ارسال مي شود.

دفتر كل بازرسي و تشيكلات وكلاء مكلف است مدتي را كه وزارت عدليه براي اجراي ماده يك قانون وكالت و تطبيق وضع وكلاء هر محل با ماده مزبور تعيين مي‌ نمايد در مجله رسمي و عدليه محل اعلام و مرجع تسليم اوراق و درخواست و شرايط آنرا تعيين نمايد.

پاركه‌ هاي ولايات و امناي صلح در نقاطيكه پاركه نيست مكلفند اوراق و درخواست پروانه وكالت و ضمائم آنرا بلافاصله پس از انقضاء مهلت به قسمت تشكيلات وكلاء بفرستند.

درخواست پروانه وكالت بايد داراي ضمائم ذيل باشد: 1ـ چهارقطعه عكس 2ـ قبض وديعه وجه تمبر پروانه مورد درخواست 3ـ مستندات درخواست از قبيل تصديق سنين سابقه وكالت يا تصديق سنين سابقه قضائي يا رونوشت مصدق مدارك معلومات ـ مرجع صدور تصديق سابقه وكالت قسمت تشكيلات وكلاء و سابقه قضائي يا خدمات اداري، اداره كارگزيني مربوطه است.

در صورتي كه دانشنامه ليسانس از دانشكده‌ هاي خارجه صادر شده باشد تصديق شورايعالي معارف كه حاكي از ارزش دانشنامه باشد و ترجمه آن نيز لازم است.

هرگاه تقاضانامه ناقص باشد اخطاري براي رفع نواقص از طرف رئيس قسمت تشكيلات وكلا مي‌ شود كه در ظرف مدت ده روز نواقص را مرتفع نمايد پس از انقضاء مدت مزبور در صورتيكه تقاضاكننده رفع نواقص ننموده باشد و فرصت مندرج در ماده 9 نيز منقضي شده باشد ديگر درخواستي از تقاضاكننده پذيرفته نمي‌ شود.

قسمت تشكيلات وكلاء براي تشخيص صلاحيت و درجه تقاضاكننده اوراق مخصوصي بايد ترتيب بدهد و راي رئيس دفتر كل بازرسي و تشيكلات وكلاء را بوسيله آن به تقاضاكننده ابلاغ نمايد.

ابلاغ مزبور ممكن است در دبيرخانه دفتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء و يا بوسيله مامورين ابلاغ يا دفتر محاكم يا پاركه‌ هاي ولايت بعمل آيد در هر سه صورت ابلاغ كننده بايد تاريخ ابلاغ و امضاء كسي را كه به او ابلاغ شده تصديق نمايد و در صورتي كه ابلاغ شونده از رؤيت استنكاف نمايد استنكاف او را بنويسد.

تقاضاي رسيدگي از محكمه انتظامي كه در ماده 12 قانون وكالت مقرر است بوسيله عرضحال بعمل مي‌ آيد و هرگاه معترض مستنداتي داشته باشد و ضميمه عرضحال ننمايد پس از ابلاغ عرضحال به قسمت تشكيلات وكلاء ديگر سندي از او پذيرفته نخواهد شد.

عرضحال بايد در دو نسخه تنظيم و يك نسخه از آن را دفتر ديوانعالي تميز در ظرف پنج روز از تاريخ وصول به قسمت تشكيلات وكلاء بفرستد.

هرگاه جهت اختلاف صلاحيت علمي تقاضاكننده براي شغل وكالت يا براي درجه مورد تقاضاي او باشد محكمه انتظامي اختباري از معلومات او به عمل خواهد آورد اختبار مزبور كتبي و شفاهي است و هرگاه راجع به صلاحيت اخلاقي تقاضاكننده باشد محكمه عالي انتظامي اظهارات نماينده دفتر كل بازرسي وكلاء را استماع خواهد نمود.

مفاد راي دفتر كل بازرسي در صورتي كه مبني بر رد باشد بايد به محاكم و مراجع قضائي و ثبت اسناد اطلاع داده شود كه شخص مردود را به وكالت نپذيرند و در صورتي كه راي مزبور از طرف محكمه انتظامي نقض شود بايد مراتب به محاكم و مراجع قضائي اعلام گردد.

متن سوگندنامه كه بموجب ماده 14 قانون وكالت مقرر است به نحو ذيل است: اينجانب امضاء كننده ذيل خداوند متعال را شاهد گرفته قسم ياد مي‌ نمايم كه قوانين و نظامات مخصوصاً قوانين و نظامات مربوطه به شغل وكالت را هميشه محترم شمرده و كوچكترين اقدامي بر عليه تامين قضائي و شرافت قضاوت و وكالت ننمايم و در حفظ حيثيات شغلي كه بدان نائل شده‌ ام ساعي و جز عدالت و احقاق حق منظور ديگري نداشته باشم و نسبت به مقامات قضائي و اداري رعايت احترام را نموده راستي و پاكدامني را در كليه امور شخصي و اداري و كارهاي مرجوعه رويه خود قرار دهم و در امور راجعه نظريات خصوصي را داخل ننموده و پيرامون كينه ورزي و انتقامجوئي نگرديده و هميشه مدافع از حق و صلح طلب باشم. شرافت من وثيقه اجراء اين سوگندنامه است.

پروانه وكالت پس از اجراء سوگند كه مطابق آئين‌ فوق بعمل مي‌ آيد به وكيل داده مي‌ شود.

در هر حوزه كه اجراء قانون وكالت تمام شده باشد وكلاء آن حوزه در حضور هيئتي كه در ماده 23 مقرر است سوگند ياد خواهند نمود.

هيئت مندرج در ماده 23 مركب اسـت از رئيس محكمه عالي انتظامي و رئيس و مدعي‌العموم استيناف و رئيس و مدعي‌العموم محكمه وكلاء و رئيس و مدعي‌العموم بدايت مركز رئيس و مدعي‌العموم استيناف و رئيس و مدعي‌العموم بدايت و يكنفر از امناء صلح محدود و در مقر حوزه‌هاي استيناف ولايات رئيس و مدعي‌العموم بدايت و يك نفر از امناء صلح يا اعضاء علي‌البدل يا يكي از مستنطقين به انتخاب رئيس عدليه با رعايت تقدم رتبه براي مقر حوزه‌هاي ابتدائي.

مراسم سوگند اشخاص كه بعد از اجراء آئين سوگند در هر محل بسمت وكالت در عدليه يا كارگشائي قبول ميشوند و همچنين اشخاصي كه با داشتن عذر موجه نتوانسته باشند در جلسه سوگند حاضر شوند در مركز در حضور رئيس دادكاه [دادگاه] استيناف و در شهرستانها در حضور رئيس عدليه بمحل بعمل ميايد.

محل و روز و ساعت حضور براي مراسم سوگند از طرف دفتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء تعيين و به اعضاء هيئت و وكلاء عدليه اطلاع داده مي‌ شود.

اعضاء هيئت با لباس رسمي قضاوت و وكلاء عدليه با لباس مخصوص بنحوي كه در فصل پنجم مقرر است بايد حاضر شوند.

جلسه سوگند علني است.

وكلاء بترتيب درجه و رعايت حروف تهجي نام خانوادگي يكان يا دسته دسته (دسته عبارت از 3 الي 5 نفر است) به تشخيص هيئت سوگند ياد مي‌ نمايند.

سوگندنامه در موردي كه وكلاء يكان يكان سوگند ياد نمايند بوسيله خود وكيلي كه سوگند ياد مي‌ نمايد قرائت مي‌ شود. سپس عده‌ اي كه سوگند ياد مي‌ نمايند دست راست را بلند كرده عبارت ذيل را به صداي بلند ادا مي‌ نمايد (بهمين مراتب سوگند ياد مي‌ كنم) پس از آن ذيل سوگندنامه را امضاء مي‌ كنند.

بلافاصله پس از مراسم سوگند اسامي اشخاصي كه سوگند ياد نموده‌ اند ضمن صورتمجلس به قسمت تشكيلات وكلاء اطلاع داده مي‌ شود.

رئيس قسمت تشكيلات وكلاء در مركز و مدعيان عمومي بدايت در ولايات مامور اجراي اين آئين‌ هستند.

در تشكيلات كانون وكلاء و معاضدت قضائي

رئيس دفتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء در هر حوزه كه تشكيل كانون وكلاء را لازم بداند پيشنهادي با ذكر دلائل لزوم به وزارت عدليه تقديم مي‌ كند تا در صورت تصويب اقدام به تشكيل كانون نمايد.

براي اجراي شـق اول ماده 19 قانون وكالـت كانون وكلاء مي‌ تواند داراي قسمتهاي مختلفه باشد و همچنين مجاز است براي ترقي علمي وكلاء نشريات حقوقي داشته و جلسات خطابه با حضور رئيس پاركه وكلاء در مركز و مدعي‌ العموم بدايت در ولايات تشكيل دهد.

تعداد اعضاء علي‌ البدل هيئت مديره نصف اعضاء اصلي است و اسامي اعضاء اصلي و علي‌ البدل بايد در مجله رسمي اعلان شود.

مؤسسه معاضدت قضائي در مركز است و داراي شعب ذيل مي‌ باشد: 1ـ دبيرخانه 2ـ شعبه عرايض 3ـ شعبه قضائي

كاركنان معاضـدت قضائـي بايد حتي‌ المقـدور از بين وكلاء عدليه انتخاب شوند ممكن است براي آنها حق‌ الزحمه در بودجه كانون منظور شود.

تقاضاي معاضدت به دبيرخانه مؤسسه مزبور داده مي‌ شود كساني كه دور از مركز معاضدت قضائي هستند مي‌ توانند مستقيما يا توسط كانون محل در صورتي كه تشكيل شده باشد و يا به وسيله دفتر عدليه اقامت خود را تقاضا نمايد. در اينصورت كانون يا دفتر عدليه محل موظف است تقاضانامه را به انضمام مستندات و مداركي كه بموجب ماده ( ) اين نظامات مقرر است در اسرع اوقات به دبيرخانه معاضدت قضائي ارسال دارند.

در صورتي‌ كه معاضدت قضائي لازم بداند كه توضيحاتي از تقاضاكننده بخواهد مشاراليه بوسيله نامه يا اخطار احضار مي‌ شود ولي هرگاه اقامتگاه متقاضي خارج از مركز معاضدت قضائي باشد تحقيقات بوسيله يكي از وكلاء يا دفتر عدليه محل يا پاركه‌ محل اقامت تقاضاكننده بعمل مي‌ آيد. 1ـ تصديق از معتمدين يا كلانتري محل اقامت تقاضاكننده مبني بر عدم قدرت او براي تاديه حق‌ الوكاله. 2ـ رونوشت مدارك دعوي

معاضدت قضائي مي‌ توانند تحقيقاتي در دلائل دعوي بنمايد و هرگاه تشخيص دهند كه مقصود تقاضاكننده سوء استفاده و شرخري است از تعيين وكيل خودداري و تقاضا را رد مي‌ نمايد.

درصورت رد تقاضاكننده مي‌ تواند در ظرف 10 روز به‌ هيئت‌ مديره كانون شكايت كند راي هيئت مديره قطعي است.

كليه ارجاعاتي كه از طرف معاضدت قضائي در حدود صلاحيت مؤسسه به وكلاء يا دفاتر عدليه يا پاركه مي‌شود بايد به اسرع وقت انجام گردد.

شعبه عرايض پس از وصول عرضحال به طريق ذيل اقدام خواهد نمود: هرگاه عرضحال ناقص باشد نواقص آنرا بدفتر دستور خواهد داد و اگر عرضحال كامل باشد عقيده خود را در پيشرفت دعوي خواهد نوشت در صورتيكه پيشرفت داشته باشد آنرا به شعبه قضائي تسليم خواهد نمود. شعبه قضائي وكيلي را براي تقاضاكننده معين مي‌ نمايد.

ابلاغات در 3 نسخه صادر مي‌ شود. نسخه اول به تقاضاكننده داده خواهد شد و نسخه ثاني در پرونده مربوطه بايگاني و نسخه ثالث براي ابلاغ به وكيل انتخابي به دفتر كانون ارسال خواهد شد.

وكيل منتخب مكلف است قرارداد حق‌ الوكاله تنظيم نموده نسخه دوم آنرا با رسيد وكالتاً به دبيرخانه معاضدت قضائي بفرستند و پس از ختم دعوي در صورتيكه موكل محكوم‌ له واقع شود و خمس حق‌ الوكاله را كه در قرارداد تنظيمي مقرر است وصول و به صندوق كانون ايصال دارد مگر اينكه ثابت نمايد در بافت حق‌ الوكاله قانوناً غيرمقدور است.

وكيل انتخابي بايد از جريان كار مرجوع شعبه قضائي را مطلع دارد.

وكيل انتخابي مي‌ تواند از شعبه قضائي مؤسسه راجع به طرز اقداماتي كه لازم است مشورت كند.

در مواردي كه انجام مقدمات و تشريفات مربوط به معاضدت قضائي موجب انقضاء موعدي از تقاضاكننده بشود رئيس كانون مي‌ تواند مستقيماً وكيل انتخاب نمايد مشروط بر اينكه تقاضانامه از حيث ضمائم كامل باشد.

قرارداد حق‌ الوكاله معاضدتي به اسم معاضدت قضائي تنظيم مي‌ شود و مامور وصول حق كانون محاسبات مؤسسه مزبور است.

نمونه اوراق تقاضانامه و ساير اوراق مربوط به امور معاضدت را هيئت مديره كانون تعيين خواهد نمود.

دفتر معاضدت مكلف اسـت اطلاعاتي كه از طـرف وكيل انتخابي واصل مي‌ شود به موكل ابلاغ نمايد.

در ترفيع

وزارت عدليه همه ساله براي اجراي ماده 26 قانون وكالت و نظارت در ترفيع وكلاء كميسيون تشكيل مي‌ دهد اعضاء كميسيون عبارتند از: رئيس و مدعي‌ العموم و اعضاء محكمه وكلاء رئيس اداره حقوقي و رئيس اداره نظارت و رئيس قسمت تشكيلات وكلاء كه سمت منشي‌ گري كميسيون را نيز خواهد داشت.

وكلائي كه از حيث مدت مقرر در شق يك ماده 26 قانون وكالت از نظر معلومات خود را مستحق ترفيع مي‌ دانند بايد منتهي تا آخر اسفندماه به قسمت تشكيلات وكلاء تقاضانامه بدهند و اداره مزبور بايد منتهي تا آخر فروردين‌ ماه صورت اسامي آنان را تنظيم و با اظهار نظر نسبت به مدت اشتغال در درجه‌ اي كه براي هر يك تعيين شده و سوابق اخلاقي و درجه علمي آنان تنظيم و تسليم كميسيون ترفيع نمايد. به تقاضانامه‌ هاي واصله پس از موعد فوق ترقيب اثر داده نخواهد شد.

كميسيون ترفيع مي‌ تواند لدي‌ الاقتضاء از معلومات تقاضاكننده ترفيع اختيار نمايد.

كميسيون ترفيع نظر خود را بايد منتهي تا آخر خرداد ماه به‌ رئيس دفتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء كتباً اشعار دارد اسامي مرفعين در مجله رسمي درج مي‌ شود.

در تكاليف و تشكيلات دارالوكاله

وكلاء عدليه مكلفند محل سكونت خود را كتباً به قسمت تشكيلات وكلاء اطلاع دهند و در صورتيكه محل سكونت خود را تغيير دهند مراتب را با قيد محل اقامت جديد در ظرف 24 ساعت مزبور بنويسند.

وكلاء مكلفند داراي دفاتر ذيل باشند:1 ـ دفتر ثبت 2 - دفتر رسيد اسناد موكلين 3 - دفتر درآمد و هزينه دارالوكاله و موكلين دفاتر مزبور مطابق دستور قسمت تشكيلات وكلاء تنظيم و نگاهداري خواهد شد و بايد در اولين اخطار قسمت مزبور يا پاركه‌ وكلاء ارائه و تسليم شود.

وكلاء عدليه مكلفند براي هرگونه وجهي كه از موكل به منظور حق‌الوكاله يا مخارج محاكمه يا مسافرت و يا ساير مخارج قانوني دريافت مي‌كنند قبض رسيد مخصوص كه مطابق نمونه موجود در دفتر كانون وكلاء است به موكل بدهند و صريحاً قيد نمايند وجه ماخوذه بابت‌ حق‌ الوكاله است يا ساير مخارج قانوني.

وكلاء بايد در مقابل هر سندي كه از موكل دريافت مي‌ كنند اعم از اينكه سند مزبور اصل باشد با رونوشت مصدق رسيدي مطابق نمونه مخصوص كه در كانون وكلاء موجود است به موكل بدهند و نوع سند و مفاد و تاريخ آنرا در ورقه رسيد قيد نمايند.

وكلاء مكلفند همه ساله در مهر و فروردين ماه صورت حساب ششماه گذشته را براي موكل بفرستند صورت حساب تفصيلي است و رونوشت آن در پرونده مربوطه به موكل بايگاني مي‌ شود.

وكلاء مكلفند در ظرف 24 ساعت پس از اعلام تعليق پروانه وكالت و دفاتر وكالتي خود را در مركز به قسمت تشكيلات وكلاء و در ولايات به مدعيان عمومي كه سمت نمايندگي دفتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء را دارند تسليم نمايند كه تعيين تكليف قطعي آنها در پرونده آنها بايگاني شود اين ماده شامل اشخاصي كه قبل از اجراء قانون وكالت معلق گرديده‌ اند نيز مي‌ باشد و تا تعيين تكليف قطعي پروانه و دفاتر در پرونده وكيل معلق موقتاً بايگاني مي‌ شود متخلف به مجازات انتظامي از درجه چهار به بالا محكوم خواهد شد.

وكلاء عدليه و كارگشايان نبايد بالاتر از درجه‌ اي كه دارند قبول وكالت نمايند.

وكلاء عدليه و كارگشايان نبايد: 1ـ در امور وكالتي ايجاد وسائط نمايند. 2ـ براي تعويق حق طرف از وكالت موكل استعفا داده و سپس بوسيله وكالتنامه جديدي همان دعوي را تعقيب نمايند. 3ـ براي تطويل محاكمه و تعويق در احقاق حق ادعاي جعل و يا تعيين جاعل نمايند و يا بطور كلي موجبات تطويل محاكمه را فراهم آورند.

وكلاء مكلفند لوايح و نوشتجات خود را طبق اوراق مخصوص كه در لوحه آن نام و محل اقامت خود و دارالوكاله مربوطه را قيد كرده باشند به محاكم تسليم نمايند و حتي‌ المقدور ماشين تحرير استعمال نموده و يا مكاتبات را با خط خوب و خوانا بنويسند.

وكلاء مكلفند وكالتنامه‌ هائيكه از موكلين دريافت مي‌ دارند طبق اوراق مخصوصي كه براي اينكار مقرر است تنظيم و به موكل بدهند متخلف در وهله اول به سه ماه انفصال و در صورت تكرار ممنوع‌ الوكاله خواهد شد.

وكلاء درجه اول مكلفند براي پذيرائي موكلين و انجام وظايف وكالتي خود داراي دارالوكاله كه مطابق نظامنامه ذيل باشد باشند: 1ـ محل آن مناسب و به قسمت تشكيلات وكلاء اطلاع داده شده باشد. 2ـ لااقل داراي يكنفر وكيل كه سمت معاونت دارالوكاله را خواهد داشت باشد و به اندازه كافي عضو تحريري داشته باشد. 3ـ همه روزه لااقل چهار ساعت براي پذيرائي ارباب رجوع مفتوح و ساعت پذيرائي در درب ورود اعلام شده باشد و يكنفر عضو براي انجام تقاضاي ارباب رجوع حاضر باشد. 4ـ داراي ثبت و بايگاني منظم باشد و براي هر موكل پرونده كه محتوي كليه اقداماتي كه شده باشد. 5 ـ دفتر نماينده به نام موكلين داشته باشند.

وكلاء عدليه نبايد به هيچ عنوان و عذري عرضحال كه از حيث تمبر ناقص باشد به محاكم تقديم دارند.

در لباس

وكلاء درجه اول و دوم عدليه مكلفند در موقع محاكمات جنائي و در ساير محاكماتي كه قضات با لباس قضائي هستند و همچنين در مواردي كه از طرف قسمت تشكيلات وكلاء به آنها ابلاغ مي‌ شود با لباس مخصوص وكالت حاضر شوند استعمال لباس وكالت غير از موارد فوق ممنوع است.

لباس مخصوص وكالت عبارت است از لباده وكلاء مشگي [مشكي] و يقه‌ لب شكسته سفيد و دستمال گردن سفيد چين‌ دار مطابق نمونه كه در قسمت تشكيلات وكلاء موجود است با شلوار و كفش و جوراب مشگي [مشكي] استعمال مي‌ شود.

داشتن لباس وكالت براي وكلاء درجه اول و دوم اجباري است:

لباس اعضاي هيئت مديره داراي مشخصات ذيل است: مغزي طلائي در طرفين پارچه كه از شانه چپ به طرف جلو آويخته شده (اپي‌ تژ) و علامت كانون كه روي آن در قسمت پائين مليله دوزي شده باشد. دوره كلاه و روي (اپي‌ تژ) لباس رئيس كانون مليله‌ دوزي به شكل برگ و گل سرخ كه طرفين آن داراي نوار مليله دوزي به عرض 2 سانتيمتر است. لباس نايب رئيس مطابق لباس رئيس است به استثناء مليله‌ دوزي طرفين برگ سرخ.

علامت مميزه لباس وكلائي كه داراي درجه علمي ليسانس هستند عبارت از پوست سفيدي است به عرض شش سانتيمتر كه در آخر (اپي‌ تژ) در جلو و پست دوخته مي‌شود اعضاء مؤسس كانون مركزي مي‌توانند علامت كانون را در روي (اپي‌ تژ) استعمال نمايند. براي استعمال علائم مميزه مندرجه در اين ماده بايد قبلاً از طرف دفتر كل بازرسي و تشكيل وكلاء تحصيل اجازه نمود.

نظامنامه مربوطه به حق‌ الوكاله و هزينه مسافرت

حق‌الوكاله امور حقوقي و ميزان خسارتي كه محكوم‌له مي‌تواند از محكوم‌عليه از اين بابت مطالبه نمايد مطابق تعرفه ذيل است: 1ـ در دعاوي‌كه ميزان مدعا به آن تا پانصدريال است صدي ده از مدعابه. 2ـ در مواردي كه مدعا‌به بيش از پانصدريال باشد براي تمام مراحل ابتدائي و استيناف و تميز تا ده هزارريال صدي نه از مدعابه. تا پنجاه هزارريال صدي هشت از مدعابه. تا دويست هزارريال صدي هفت از مدعابه. تا پانصدهزارريال صدي شش از مدعابه. از پانصدهزارريال به بالا صدي پنج. 3ـ براي حق‌الوكاله دعاوي تقابل يا جلب ثالث و جواب ثالث نصف ميزان تعرفه فوق است.

حق‌الوكاله مقرر در بند2 و 3 و 4 ماده71 نسبت به مرحله نخستين و پژوهش و فرجام بترتيب زير تقسيم مي‌ شود. 1ـ براي مرحله نخستين صدي 50 2ـ براي مرحله پژوهش صدي 30 3ـ براي مرحله فرجام صدي 20 مگر در دعاوي كيفري كه ماهيتاً قابل رسيدگي در يك درجه است مانند دعاوي جنائي و دعاوي كه در ديوان كيفر كاركنان دولت رسيدگي مي‌شود كه در اينصورت دو سوم حق‌‌الوكاله به مرحله ماهوي و يك سوم آن به مرحله فرجامي تعلق خواهد گرفت.

در مواردي كه حق‌الوكاله مربوط بدعوائي است كه به يكي از طرق ذيل خاتمه يافته است بدين ترتيب تقسيم مي‌شود: 1ـ براي ابطال عرضحال ربع حق‌الوكاله مرحله بدوي وكيل مدعي عليه. 2ـ براي سقوط دعوي در استيناف نصف حق‌الوكاله مرحله استينافي براي وكيل مستانف عليه. 3ـ براي صدور حكم غيابي در هر مرحله نصف آنچه براي آن مرحله مقرر است. 4ـ براي صدور قرار قبول مرور زمان نصف آنچه مطابق اين فصل براي مرحله مقرر است كه قرار در آن مرحله صادر شده. 5 ـ براي سقوط حق اعتراض به ثبت نصف آنچه مطابق اين فصل براي محله‌اي مقرر است كه قرار در آن مرحله صادر شده است.

حق‌الوكاله قرار قبول ايراد مرور زمان مطابق حق‌الوكاله‌ايست كه براي حكم مقرر است ولي اگر قرار مزبور و همچنين ساير قرارهائي كه مستقلا قابل شكايت است گسيخته يا شكسته شد حق‌الوكاله اضافه بر آنچه براي رسيدگي ماهوي مقرر است به آن تعلق نخواهد گرفت.

حق‌الوكاله دعاوي دادگاههاي اختصاصي به ماخذ بهاي خواسته و نسبت مذكور در ماده71 مقرر است كه شصت درصد مجموع آن براي مرحله نخستين و چهل درصد آن مخصوص مرحله تجديدنظر مي‌باشد.

نسبت به اموري كه دو خارج از دادگستري يا پس از طرح آن در دادگاههاي به داوري ارجاع گرديده طبق حكم يا نظر سازشي داور با صلحاً خاتمه بايد حق‌الوكاله آن در صورتي كه در خارج از دادگستري باشد حق‌الوكاله مرحله نخستين و چنانچه پس از طرح آن در دادگستري باشد تابع تعرفه‌اي خواهد بود كه براي مرحله مرجوعه مقرر است.

در صورت عزل يا استعفاء وكيل قبل از ختم مرحله تعيين كاري كه وكيل در آن مرحله نموده و حق‌الوكاله كه طبق اين تعرفه بآن تعلق مي‌گيرد به نظر دادگاه است.

مكرر ـ ميزان حق‌الوكاله اموراجرائي دادگاهها و شعبات اجراي ثبت به مأخذ اصل محكوم به و مورد تعهد به قرار زير مي‌باشد و ممكنست به تناسب آنچه كه اجرا مي‌شود پرداخته شود: 1ـ تا پانصدهزارريال از بهاي مورد اجرا صدي پنج. 2ـ تا يك ميليون ريال نسبت بمازاد از پانصدهزار ريال صدي سه و نيم. 3ـ از يك ميليون ريال به بالا نسبت به مازاد از يك ميليون ريال صدي دو و نيم.

در موارد اجرائيه‌هاي غيرمالي در صورت اختلاف طبق قسمت سوم ماده71 حق‌الوكاله به نظر دادگاه صلاحيت‌دار تعيين مي‌شود.

در صورتي كه عمليات اجرائي منتهي به نتيجه نشد مانند آنكه محكوم‌عليه يا متعهد معسريا ورشكسته گرديد نيز در صورت اختلاف تعيين ميزان حق‌الوكاله به نظر دادگاه است.

در هر مورد كه در اين آئين‌نامه مرحله نخستين ذكر شده شامل دادسراي شهرستان و دادگاه بخش و امور مرجوعه به مأمور صلح نيز خواهد بود.

هزينه مسافرت وكلاء عدليه و كارگشايان مطابـق تعرفه ذيل است: 1ـ براي وكلاء درجه اول كيلومتري يك‌ريال و پنجاه دينار و روزي 22ريال بعنوان فوق‌العاده. 2ـ براي وكلاء درجه دوم كيلومتري يك ريال و 25 دينار به اضافه هيجده ريال بعنوان فوق‌العاده. 3ـ براي وكلاء درجه سوم كيلومتري (75 دينار) و روزي 14 ريال بعنوان فوق‌العاده. 4ـ براي كارگشايان كيلومتر50 دينار و روزي 10ريال بعنوان فوق‌العاده.

وكلاء عدليه نبايد ضمن قرارداد حق‌ الوكاله هزينه محاكمه عدليه را عهده‌ دار شوند ولي در عين حال مي‌ توانند به موجب رسيد جداگانه مبلغي از موكل يا نماينده او براي مخارج مزبور بطور علي‌ الحساب دريافت نمايند مشروط براينكه صورت مخارج را طبق اين نظامنامه براي موكل بفرستد.

راجع به حق‌الوكاله و خساراتي كه قبل از اجراء اين آئين‌نامه تصفيه نشده باشد و قراردادي هم در بين نباشد مطابق اين آئين‌نامه رفتار خواهد شد.

گرفتن هرگونه سند رسمي يا عادي از موكل بجاي قرارداد حق‌ الوكاله از قبيل سند ذمه يا شرطي و يا چك بوعده يا فته طلب و غيره اعم از اينكه گرفتن اسناد مزبور براي تمام يا قسمتي از حق‌ الوكاله باشد و همچنين تنظيم قرارداد حق‌ الوكاله بر طبق اوراقي سواي آنچه بموجب قانون وكالت و اين نظامنامه مقرر مي‌باشد ممنوع اسـت و متخلف به مجازات انتظامي از درجه 5 به بالا محكوم خواهد شد و هرگاه ثابت شود كه اين عمل بطورساختگي و حيله انجام شده از قبيل آنكه سند در ظاهر بنام ديگري تنظيم و گرفته شده و در باطن مربوط به وكيل بوده اسـت متخلف محروم‌ الوكاله خواهد شد.

انتقال قرارداده حق‌ الوكاله به ديگري مادام كه كار انجام و خاتمه نيافته اعم از اينكه انتقال گيرنده وكيل باشد يا نه بدون رضايت موكل ممنوع است و متخلف به مجازات انتظامي از درجه چهار به بالا محكوم خواهد شد.

شركت در مدعابه براي وكلاء عدليه ممنوع است و متخلف به مجازات انتظامي از درجه 4 به بالا محكوم خواهد شد و در صورتي‌ كه ثابت شود اين عمل بطور ساختگي و حيله انجام يافته از قبيل آنكه شركت در مدعا‌به بنام ديگري است و در باطن مربوط بخود وكيل مي‌باشد مجازات وكيل متخلف از درجه 5 به بالا خواهد بود.

نظامنامه قانون وكالت در تعقيب و محاكمه انتظامي وكلاء عدليه

طرز رسيدگي به شكايات و تخلفات

همينكه شكايت يا گزارشي به دادسراي انتظامي وكلاء واصل شـد براي هر شـكايت يا گـزارش پرونده مخـصوصي تشـكيل و به دستور كتبي دادستان انتظامي وكلاء (رئيس دفتر كل بازرسي‌ و سازمان وكلاء) به يكي از بازرسان دادسراي انتظامي وكلاء براي بازرسي ارجاع مي‌شود.

لدي‌الاقتضاء ممكن است دادستان شخصاً قضيه را مورد بازرسي قرار دهد.

در صورتي كه مندرجات شكايت‌ نامه يا گزارشي كافي براي تعقيب نباشد از شاكي يا گزارش دهنده بايد توضيح خواسته شود استيضاح ممكن است به يكي از طرق ذيل بعمل آيد: 1ـ استيضاح كتبي بوسيله نامه 2ـ احضار شاكي و اخذ توضيحات و تنظيم صورتمجلس 3ـ استيضاح بوسيله پاركه بدايت محل يا امين صلح

احضار وكيل بوسيله اوراق مخصوص بعمل مي‌ آيد روز و ساعت حضور بايد منجزا در اوراق مزبور قيد شود در مورد فوري وكيل مورد تعقيب ممكن است بوسيله تلگراف احضار شود.

احضار شونده بايد مطابق وقتي كه تعيين شده در شعبه مربوط بازرسي حاضر شود در صورتي كه نتواند حاضر شود عذر موجه خود را بدون تاخير اطلاع دهد.

احضار وكيلي كه خارج از مركز اقامت دارد با موافقت رئيس دفتر كل بازرسي و تشيكلات وكلاء عدليه بعمل مي‌آيد و پس از حضور وكيل بازرسي بايد خارج از نوبت بعمل آيد.

در صورتي كه محل اقامت وكيل مشتكي عنه خارج از مركز باشد عين يا رونوشت شكايت‌ نامه از طرف رئيس دفتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء عدليه به پاركه محل اقامت مشتكي عنه و در نقاطي كه پاركه نيست بامين صلح ارجاع مي‌ شود در اين صورت پاركه يا امين صلح وظائف بازرس را انجام مي‌ دهد.

در صورتي كه به نظر مدعي‌ العموم بازرسي و بازجوئي كامل نباشد مي‌ تواند تكميل آن را از بازرس بخواهد و بازرس هم مكلف است طبق دستور او عمل نمايد.

در قرار منع تعقيب و ادعانامه

پس از اجراي بازرسي در موردي كه نظر بازرس بر منع تعقيب و عقيده رئيس پاركه بر تعقيب باشد رئيس پاركه ادعانامه تنظيم و به‌ محكمه مي‌فرستد.

در صورتي كه بازرس و مدعي‌العموم متفقاً در مواردي كه رئيس پاركه متصدي بازرسي شده خود منفرداً عقيده بر منع تعقيب داشته باشند پرونده با جلب نظر وزارت عدليه بايگاني يا تعقيب مي‌شود و هرگاه مدعي‌العموم عقيده بر منع تعقيب و بازرس عقيده بر تعقيب داشته باشد حل‌اختلاف با وزارت عدليه است. در هر دو صورت رئيس دفتركل بازرسي و تشكيلات وكلاء عدليه بايد عقيده رئيس پاركه و بازرس را به ضميمه نظريه خود به وزارت عدليه گزارش نمايد.

رونوشت ادعانامه بايد منتها در ظرف 3 روز از تاريخ وصول به‌ محكمه براي وكيل مورد تعقيب فرستاده شود.

وكيل مورد تعقيب مكلف است در ظرف مدتي كه در ماده 94 مقرر است جواب ادعانامه و دفاع خود را كتباً به انضمام دلائل و مداركي كه دارد به دبيرخانه محكمه تسليم دارد.

در طرز ابلاغ و مواعد

وكلاء عدليه و كارگشايان بايد محل سكونت خود را به‌ پاركه‌ انتظامي وكلاء اطلاع دهند و مادام كه تغيير آن را اطلاع نداده‌ اند كليه ابلاغاتي كه به آن محل بشود معتبر خواهد بود.

اوراق اخطار و احضار و رونوشت ادعانامه وا حكام و قرارهاي انتظامي بوسيله پست سفارسي دو قبضه به محلي كه وكيل بعنوان محل سكونت خود را معرفي نموده است ابلاغ مي‌ شود و در صورتي كه نامه سفارشي را پستخانه بعنوان اينكه وكيل در آن محل يافت نشده يا اينكه اشخاص حاضر در آن محل از قبول‌ نامه و امضاء قبض امتناع كرده‌اند اعاده نمايد پاركه انتظامي وكلاء مكلف است موضوع ابلاغ را در مجله رسمي منتشر نمايد و هرگاه پس از مضي مدت مقرر در ماده 94 جوابي از وكيل واصل نشود ادعانامه يا حكم يا قرار يا اخطاري كه بترتيب فوق درج شده ابلاغ شده محسوب مي‌ شود.

در صورتي كه وكيل مورد تعقيب در محل دفتركل بازرسي و تشيكلات وكلاء عدليه حاضر باشد ممكن است اوراق اخطار و غيره حضوراً به او ابلاغ شود.

در صورت اقتضاء پاركه انتظامي وكلاء مي‌ تواند اوراق نامبرده را بوسيله پاركه يا امين صلح محل اقامت وكيل مورد تعقيب به او ابلاغ نمايد.

مدت تسليم جواب ادعانامه يا عرضحال تجديدنظر ده روز است بطريق ذيل حساب مي‌ شود: 1ـ در موردي كه ابلاغ به شخص وكيل يا محل سكونت او بشود از تاريخ ابلاغ. 2ـ در صورتي كه ابلاغ بوسيله مجله رسمي بعمل آيد از تاريخ انتشار مجله براي وكلاء مقيم مركز و نسبـت به وكلاء مقيم ولايات براي هر 36 كيلومتر يك روز اضافه. 3ـ هرگاه ابلاغ بوسيله پست سفارشي بعمل آيد از تاريخ وصول‌ نامه براي وكلاء مقيم مركز و نسبت به وكلاء ساكن ولايات براي هر 36 كيلومتر يك روز اضافه منظور خواهد شد.

در محاكمه بدوي و تجديدنظر و مواعد آن

به محض وصول جواب وكيل مورد تعقيب مدير دبيرخانه موافق دستور محكمه تعيين جلسه خواهد كرد.

جلسه رسيدگي به دادستان وكلاء و شخص متهم در صورتي اعلام مي‌گردد كه دادگاه حضور طرفين يا يكي از آنها را براي توضيحات لازم شمارد.

حضور شخص وكيل مورد تعقيب در موقع محاكمه منوط بنظر محكمه است.

اگر ضمن رسيدگي محكمه تحقيق امري را لازم بداند مي‌ تواند مستقيما يا بوسيله مدعيان عمومي يا بازرسان و يا هر يك از مستخدمين قضائي محل اقامت وكيل تحقيقات مقتضي را بنمايد.

محكمه بايد پس از ختم رسيدگي در ظرف 3 روز راي داده و حكم خود را به پاركه‌ وكيل مورد تعقيب ابلاغ نمايد.

هرگاه وكيل مشتكي‌ عنه در ظرف مدت مقرر دفاعيات خود را نفرستد محكمه بر طبق اسناد موجوده رسيدگي كرده و حكم صادر مي‌ نمايد.

در صورتي كه وكيل مورد تعقيب از رؤيت حكم يا قرار استنكاف نمايد پاركه مخير است آن حكم يا قرار را به طريق مندرج در ماده 93 در مجله رسمي درج نمايد و يا اينكه در مدت ده روز در دفترخانه محاكم محل اقامت وكيل الصاق كند. پس از مضي مدت مزبور و تصديق مدير دفترخانه حكم يا قرار ابلاغ شده محسوب مي‌ شود.

موعد تقاضاي تجديدنظر در هروز از تاريخ رؤيت (ابلاغ) حكم است مدت مسافت از قرار هر سي و شش كيلومتر يك روز بر مدت مزبور اضافه خواهد شد.

هرگاه عرضحال اعتراض يا تجديدنظر داراي نواقصي از حيث ضمائم و مستندات باشد محكمه مكلف به اخطار رفع نواقص نيست و به عرضحال موجود رسيدگي مي‌ كند.

رئيس دفتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء عدليه بايد شخصاً بسمت مدعي در محكمه تجديدنظر حاضر شود.

رسيدگي محكمه تجديدنظر مانند رسيدگي محكمه بدوي است.

تجديدنظر نسبت به احكامي كه محكمه عالي انتظامي قبل از تاريخ اجراي قانون وكالت مصوبه 25 بهمن 1315 صادر نموده به همان طريقي بعمل مي‌ آيد كه قبل از تاريخ مزبور مقرر و معمول بوده.

مقررات مختلفه

رونوشت احكام قطعي بوسيله دبيرخانه محكمه به قسمت تشكيلات وكلاء عدليه ارسال مي‌ شود كه در پرونده سوابق وكيل مورد حكم بايگاني شود.

تعقيب وكيل از نظر تخلفات و سوء اخلاق مستلزم وصول شكايت يا گزارش نيست و همين كه رئيس دفتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء عدليه يا پاركه از وقوع تخلفي مطلع شدند مي‌ توانند قضيه را تعقيب نمايند.

پاركه وكلاء در جريان امور محكمه نظارت دارد و هرگاه اختلالي مشاهده كند مكلف است به رئيس دفتر كل بازرسي و تشيكلات وكلاء عدليه گزارش بدهد.

پاركه‌ هاي ولايات و در نقاطي كه پاركه نيست امناء صلح و مديران دفترخانه‌ هاي محاكم مكلفند تقاضاي دفـتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء عدليه را در حدود و‌ظائفي كه بموجب قانون وكالت و نظامنامه‌ هاي مربوطه عهده‌ دار است انجام دهند.

محكمه بدوي انتظامي در موقع رسيدگي به صلاحيت عملي و علمي وكلاء مورد تعقيب مي‌ تواند قرار امتحان بدهد و اين قرار در هيئت ممتحنه كه از طرف دفتر كل بازرسي و تشكيلات وكلاء عدليه دعوت مي‌ شود اجراء مي‌ گردد.

اجراي احكام و قرارهاي انتظامي از وظائف قسمت تشكيلات وكلاء عدليه است.