آيين نامه اجرايي ماده ( 2 ) قانون جامع حمايت ازحقوق معلولان

هيأ‌ت ‌و‌زيران در جلسه مورخ 4/3/1384 بنا به پيشنهاد مشترك شماره 4778/100 مورخ 25/9/1383 و‌زارتخانه‌هاي رفاه و تأ‌مين اجتماعي و مسكن و شهرسازي و سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور و به استناد تبصره (4) ماده (2) قانون جامع حمايت از حقوق معلولان ـ مصوب 1383ـ آيين‌نامه اجرايي ماده يادشده را به شرح زير تصويب نمود:

‌ عبارات زير در اين آيين‌نامه در معاني مشرو‌ح زير به كار مي‌رو‌ند: الف ‌ـ‌ مناسب‌سازي: اصلاح محيط و تدارك و‌سايل حمل و نقل است به طوري كه افراد معلول قادر باشند تا آزادانه و بدو‌ن خطر در محيط پيرامون خود اعم از اماكن عمومي، معابر، محيط شهري و بين‌شهري و ساختمان‌هاي عمومي حركت كنند و از تسهيلات محيطي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي با حفظ استقلال فردي لازم بهره‌مند شوند. ب ‌ـ‌ دستگاه‌هاي مشمول اين آيين‌نامه: كليه و‌زارتخانه‌ها، سازمان‌ها، مؤسسات و شركت‌هاي دو‌لتي و نهادهاي عمومي و انقلابي. پ ‌ـ‌ ضوابط و مقررات شهرسازي و معماري براي معلولان: ضوابط مصوب مورخ 6/10/ 1378شوراي‌عالي شهرسازي و معماري و اصلاحات بعدي آن براي افراد معلول و ناتوان. ت ‌ـ‌ اماكن عمومي: كليه و‌زارتخانه‌ها، مؤسسات و شركت‌هاي دو‌لتي، اماكن و‌رزشي، پايانه‌ها، فرو‌دگاه‌ها، دانشگاه‌ها، قطارهاي شهري و برو‌ن‌شهري، مراكز تجاري، بانك‌ها و خودپردازها، بوستان‌ها، معابر عمومي و نظاير آن‌ها.

شهرداري هاي سراسر كشور موظفند از صدور پروانه احداث و پايان كار براي ساختمانها و اماكن عمومي و معابر در صورت عدم رعايت استانداردهاي تخصصي مربوط به معلولان از جمله عدم مطابقت با نقشه يا ضوابط و مقررات شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران خودداري نمايند.

‌ كليه دستگاه‌ها موظفند هنگام تنظيم بودجه سالانه خود اعتبارات مورد نياز مناسب‌سازي را پيش‌بيني و به سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور و ديگر مراجع ذي‌ربط پيشنهاد نمايند.

‌ دستگاه‌ها موظفند در طي يك برنامه سه ساله از زمان تصويب و ابلاغ اين آيين‌نامه هر سال حداقل سي درصد (30%) از ساختمان‌هاي عمومي و‌ابسته را براي استفاده معلولان، ضوابط و مقررات شهرسازي و معماري براي معلولان مناسب‌ سازي نمايند.

‌ شهرداري‌هاي سراسر كشور موظفند جهت مناسب‌سازي اماكن عمومي اقدامات زير را انجام دهند: الف ـ مناسب‌سازي معابر عمومي با او‌لويت معابر اصلي و نزديك به تقاطع‌ها و همچنين پارك‌ها. ب ـ تجهيز و نصب چراغ‌ها و علايم راهنمايي و هشدار دهنده مناسب در معابر عمومي و برجسته‌سازي سطوح پياده‌رو‌هاي نزديك به تقاطع‌ها و همچنين پارك‌ها. پ ـ رفع موانع و تطبيق مقررات صدو‌ر پرو‌انه با ضوابط و مقررات شهرسازي و معماري براي معلولان.

‌ اعتبار لازم براي اجراي اين ماده و ساير مواردي كه برعهده شهرداري‌ها گذاشته شده است از محل اعتبار مربوط تأ‌مين مي‌گردد.

مصاديق علايم هشدار دهنده توسط ستاد موضوع ماده(8‏) تعيين مي شود. براي يكسان سازي نظارت بر شاخصها و استاندارد هاي مندرج در قانون و آيين نامه هاي اجرايي ضروري است تا در برنامه نرم افزاري صدور پروانه، چك ليست (سياهه مقابله) ضوابط معلولين لحاظ گردد. چك ليست (سياهه مقابله) مذكور توسط وزارت راه و شهرسازي تهيه و توسط وزارت كشور به مراجع صدور پروانه ابلاغ مي شود.

‌ كليه شركت‌ها و سازمان‌هاي حمل و نقل عمومي درو‌ن‌شهري و برو‌ن‌شهري موضوع اين آيين‌نامه موظفند طي يك برنامه پنج‌ساله نسبت به مناسب‌سازي اماكن عمومي خود (ايستگاه‌ها، بنادر و فرو‌دگاه‌ها) و و‌سايل حمل و نقل عمومي مربوط براساس ضوابط و مقررات شهرسازي و معماري براي معلولان اقدام نمايند.

‌ شركت‌هاي خودرو‌ساز داخلي موظفند استانداردهاي لازم جهت ساخت و‌سايل نقليه عمومي به منظور استفاده معلولان و جانبازان را رعايت و نسبت به ساخت خودرو‌هاي شخصي متناسب با و‌ضعيت معلولان و بنا به سفارش آنان يا دستگاه‌هاي ذي‌ربط اقدام نمايند.

وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است گزارش عملكرد اين ماده را هر شش ماه يك بار به ستاد ارايه نمايد.

‌ سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و بنياد شهيد و امور ايثارگران موظفند با هماهنگي سازمان بهزيستي كشور نسبت به توليد و پخش برنامه‌هاي آموزشي در رسانه‌هاي عمومي (ملي و استاني) براي ارتقاي آگاهي عمومي در زمينه مناسب‌سازي براي افراد داراي معلوليت اقدام نمايند.

به منظور پيگيري و ايجاد هماهنگيهاي لازم براي مناسب سازي، ستاد هماهنگي و پيگيري مناسب سازي كه در اين آيين نامه به اختصار ستاد ناميده مي شود، با تركيب زير تشكيل مي گردد: ‏1 - وزير كشور يا معاون ذي ربط (رييس) 2 - ‏رييس سازمان بهزيستي كشور (دبير) 3 - ‏معاون وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي 4 - معاون ذي ربط وزارت راه و شهرسازي 5 ‏- معاون ذي ربط وزارت صنعت، معدن و تجارت 6 - معاون ذي ربط وزارت علوم، تحقيقات و فناوري 7 - معاون ذي ربط وزارت آموزش و پرورش 8 - معاون ذي ربط معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رييس جمهور -9 9 - ‏معاون ذي ربط سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران 10 - معاون ذي ربط بنياد شهيد و امور ايثارگران ‏11 - نماينده تشكلهاي غير دولتي ايثارگران 12 ‏- نماينده شوراي هماهنگي تشكلهاي غيردولتي معلولان 13 - رييس شوراي عالي استانها 14 - رييس سازمان شهرداري ها و دهياري هاي كشور

در مراكز استانها ستاد استاني با رياست استاندار و با حضور مديران كل استاني دستگاههاي اجرايي موضوع اين ماده تشكيل خواهد شد.

دستورالعمل چگونگي تشكيل جلسات ستاد (كشوري و استاني) در اولين جلسه ستاد تصويب خواهد شد.

ستاد مي تواند در صورت ضرورت نسبت به دعوت از ساير سازمانهاي دولتي و غيردولتي و اشخاص صاحب نظر حسب مورد اقدام نمايد.

‌ نظارت بر اجراي اين آيين‌نامه در سراسر كشور با سازمان بهزيستي كشور بوده و سازمان ياد شده موظف است گزارش نظارتي خود را به هيأ‌ت‌و‌زيران منعكس نمايد.

وزارت راه و شهرسازي بر حسن اجراي ضوابط معماري و شهرسازي براي افراد معلول جسمي و حركتي موضوع مصوبه شماره 3200/310 ‏مورخ 6/10/1378 شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران در تمامي اماكن عمومي نظارت مي كند و با هماهنگي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي و بنياد شهيد و امور ايثار گران و سازمان بهزيستي كشور موظف است تمهيدات و اقدامات لازم را براي رفع موظف دسترسي معلولان فراهم نمايد.

محمد رضا عارف – معاون اول رييس جمهور