بخشنامه بانك مركزي در رابطه با شيوه نامه اجرايي كارت رفاهي متصل به اوراق گام

در چارچوب سياست اعتباري مبتني بر توسعه ابزارهاي تامين مالي زنجيره‌ تامين و به استناد بند (11) تفاهم نامه مشترك بانك مركزي، وزارت صنعت، معدن و تجارت و امور اقتصادي و دارايي مبني بر توسعه استفاده از كارت اعتباري در پرداخت تسهيلات خرد بانكي و همچنين پيرو شيوه‌ نامه اوليه اعطاي كارت رفاهي و تامين مالي زنجيره توليد مورخ 29‏‏‏‏/03‏‏‏‏/1400 هيئت عامل بانك مركزي، «شيوه‌ نامه اجرايي كارت رفاهي متصل به اوراق گام» در جلسه مورخ 04‏/11‏/1402 كميسيون عمليات پولي و اعتباري تصويب و در جلسه مورخ 10‏/11‏/1402 به تاييد هيئت عامل بانك مركزي رسيد. بر اين اساس، ضمن ارسال شيوه‌ نامه مذكور، خواهشمند است دستور فرمايند مراتب به قيد تسريع به تمامي واحدهاي ذي‌ ربط آن بانك‏‏‏‏/ مؤسسه اعتباري غيربانكي ابلاغ و بر حسن اجراي آن تأكيد و نظارت دقيق شود.

مديريت كل عمليات پولي و اعتباري اداره تامين مالي زنجيره توليد محمد نادعلي - اسمعيل محمدجاني

شيوه‌ نامه اجرايي كارت رفاهي متصل به اوراق گام

در راستاي اجراي جز (12) بند (الف) ماده (4) قانون بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1402/03/30 مجلس شوراي اسلامي و در چارچوب سياست اعتباري مبتني بر توسعه ابزارهاي تامين مالي زنجيره­اي و در راستاي اجراي تصميمات جلسه دويست و بيست و يكم ستاد هماهنگي اقتصادي دولت مورخ 1400/02/07 در خصوص "اعطاي كارت رفاهي و تأمين مالي زنجيره توليد" و مفاد "دستورالعمل ناظر بر اوراق گام"، «شيوه‌ نامه اجرايي كارت رفاهي متصل به اوراق گام» كه از اين پس به اختصار شيوه‌‌ نامه اجرايي ناميده مي‌ شود، به تصويب رسيد.

در اين شيوه‌ نامه اجرايي عناوين زير در معاني مشروح به كار مي‌ روند:

: بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران

: بانك‌ يا موسسه اعتباري غيربانكي كه به موجب قانون يا با مجوز بانك مركزي تاسيس شده و تحت نظارت آن بانك قرار دارد و در اين شيوه نامه به عنوان عامل و ضامن اوراق گام است.

: كارت رفاهي متصل به اوراق گام بوده كه موسسه اعتباري مي­تواند به وسيله آن و در چارچوب ضوابط و مقررات مربوطه و مفاد اين شيوه‌ نامه اجرايي به مشتري تا سقف معيني، اعتبار اعطاء نمايد.

: حداكثر اعتباري كه موسسه اعتباري به مشتري تخصيص مي­دهد تا در چارچوب قرارداد كارت رفاهي، براي پرداخت وجه خريد كالا مورد استفاده قرار گيرد.

: شخص حقيقي كه به عنوان متعهد اوراق گام درخواست دريافت كارت رفاهي را به موسسه اعتباري ارائه نموده و كارت رفاهي به نام وي صادره شده است و متعهد به بازپرداخت اعتبار دريافتي طبق قرارداد منعقده با موسسه اعتباري است.

: شخص حقيقي يا حقوقي داراي قرارداد با موسسه اعتباري كه مبادرت به فروش كالا به مشتري مي‌ نمايد و معادل بهاي آن، اوراق گام طبق قرارداد از موسسه اعتباري مربوطه دريافت مي­ كند.

: قراردادي كه در زمان صدور كارت رفاهي بين موسسه اعتباري و مشتري منعقد مي شود و مبين توافقات، تعهدات و ساير الزامات طرفين در خصوص كارت رفاهي است.

: اوراق بهاداري كه بر مبناي عقد ضمان به عامليت و ضمانت موسسه اعتباري صادر مي‌ شود.

موسسه اعتباري كارت رفاهي را بايد بر پايه اعتبارسنجي توان و ظرفيت اعتباري مشتري و مبتني بر قرارداد كارت رفاهي صادر نمايد و به وكالت از مشتريان، وجه خريد كالا را مطابق با قرارداد تنظيم شده با پذيرنده در قالب اوراق گام و در چارچوب دستورالعمل ناظر بر اوراق گام و ضوابط كنترل و مديريت اوراق گام به نفع پذيرنده كارت رفاهي كارسازي نمايد.

۲- موسسه اعتباري موظف است قبل از صدور كارت رفاهي، وضعيت بدهي غيرجاري و چك برگشتي مشتري را از بانك مركزي استعلام و حسب ضوابط ابلاغي، نسبت به صدور كارت رفاهي اقدام نمايد.

2 موسسه اعتباري موظف است در فرآيند صدور كارت رفاهي، تمامي قوانين، آئين نامه ­ها و دستورالعمل­هاي مربوطه از جمله ضوابط مبارزه با پولشويي و تامين مالي تروريسم را رعايت نمايد.

۲- صدور كارت رفاهي توسط موسسه اعتباري با كد محصول خاص اعلامي توسط بانك مركزي، منوط به اخذ شناسه يكتا از مركز كنترل و نظارت اعتباري (سامانه مكنا) است.

موسسه اعتباري موظف است كارت رفاهي را با مدت انقضاء حداكثر شش ماه صادر نمايد و پس از خريد مشتري، موسسه اعتباري به وكالت از مشتريان نسبت به صدور اوراق گام تجميعي به نفع هر پذيرنده كارت رفاهي اقدام نمايد.

موسسه اعتباري بايد در پايان مقطع زماني مورد توافق با پذيرنده، صورتحساب كارت­هاي رفاهي استفاده شده را از پذيرنده دريافت نمايد.

مؤسسه اعتباري موظف است صورتحساب­ هاي ارائه­ شده از سوي پذيرنده كارت رفاهي را در پايان هر مقطع زماني مورد توافق به تفكيك هر پذيرنده تجميع نموده و به ميزان مجموع مبالغ، اوراق گام را به نفع پذيرنده و با تعهد و وكالت از مشتريان صادر نمايد.

سررسيد اوراق گام حسب توافقات صورت گرفته موسسه اعتباري با پذيرنده در چارچوب ضوابط و مقررات اوراق گام با سررسيدهاي حداقل يك ماه و حداكثر تا ۱۲ ماه است.

در چارچوب مفاد اين شيوه‌ نامه اجرايي و دستورالعمل ناظر بر اوراق گام و ضوابط كنترل و مديريت اوراق گام، موسسه اعتباري ملزم به رعايت موارد ذيل است:

۶- به وكالت از مشتريان، نسبت به صدور اوراق گام بر مبناي قرارداد كارت رفاهي اقدام مي­نمايد.

۶ - اطلاعات اوراق گام را در سامانه گام و سمات ثبت نمايد.

۶- وفق درخواست پذيرنده در چارچوب ضوابط و مقررات بانك مركزي از هر نوع اوراق گام (قابل انتقال به بازار سرمايه و غيرقابل انتقال به بازار سرمايه) صادر نمايد.

موسسه اعتباري در چارچوب قرارداد منعقده با مشتري، وجه اوراق گام را مطابق اقساط (حداكثر 24 ماهه) مورد توافق، از مشتري اخذ مي­نمايد.

۷- موسسه اعتباري بايد تعداد اقساط را طوري برنامه­ريزي نمايد كه نسبت مدت اوراق گام به مدت اقساط كمتر از دو سوم و بيشتر از يك دوم باشد.

۷- كارمزدهاي مترتب بر روند اجرايي كارت رفاهي وفق ضوابط ابلاغي بانك مركزي خواهد بود.

سقف اعتبار كارت رفاهي قابل صدور براي هر مشتري، برمبناي دستورالعمل اجرايي اعطاي تسهيلات خرد پس از كسر ميزان مبلغ استفاده شده از كارت اعتباري مرابحه تعيين مي­شود.

موسسه اعتباري در چارچوب دستورالعمل ناظر بر اوراق گام موظف است در سررسيد اوراق گام نسبت به واريز وجه آن حسب مورد به حساب دارنده اوراق يا شركت سپرده­ گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه اقدام نمايد.

چنانچه مطالبات موسسه اعتباري ظرف دو ماه از تاريخ سررسيد اقساط مورد توافق وصول نشود، موسسه اعتباري موظف است مانده كارت رفاهي را تا زمان تسويه مطالبات توسط مشتري مسدود نمايد.

در صورت عدم ايفاي تعهد توسط مشتري ظرف دو ماه از تاريخ سررسيد اولين قسط سررسيد شده، موسسه اعتباري موظف است اقدامات لازم جهت وصول مطالبات خود از مشتري اعم از اجرايي­ نمودن وثايق يا تضامين را انجام دهد.

تسويه مبلغ بدهي مشتري بابت كارت رفاهي از طريق اعطاي تسهيلات جديد مجاز نيست.

موسسه اعتباري از زمان ابلاغ اين شيوه‌ نامه اجرايي موظف است كليه طرح­هاي كارت رفاهي و خريد كالا و مشابه آن با هر عنوان را بر اساس مفاد اين شيوه‌ نامه اجرايي اجراء نمايد.

موسسه اعتباري موظف است بر روند تطبيق ميزان كارت رفاهي صادره و ثبت شده در مكنا با اوراق گام صادره در سامانه گام نظارت كامل داشته باشد.

موسسه اعتباري موظف است نسبت به ثبت كليه تعهدات ناشي از كارت رفاهي در سامانه مكنا و سمات اقدام نمايد.

اين شيوه‌ نامه، در 14 ماده و 2 تبصره در بيست و هفتمين جلسه مورخ 1402/11/04 كميسيون عمليات پولي و اعتباري تصويب و در جلسه مورخ 1402/11/10 به تاييد هيئت عامل بانك مركزي رسيد. به موجب اين شيوه نامه، شيوه نامه اعطاي كارت رفاهي و تامين مالي زنجيره توليد مصوبه مورخ 1400/03/29 هيات عامل بانك مركزي نسخ مي شود.