نظر مشورتي 7/1402/1144 مورخ 1403/04/30 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : همانگونه كه مستحضريد، افراد تحت سرپرستي مستند به ماده 21 قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي‌سرپرست و بد‌سرپرست مصوب 1392 و تبصره 6 آيين‌نامه اجرايي اين قانون مصوب 14/4/1394 هيأت وزيران با اصلاحات و الحاقات بعدي، جزو عائله تحت تكفل سرپرست محسوب مي‌شوند؛ همچنين به موجب ماده 17 اين قانون و ماده 5 آيين‌نامه يادشده، تكاليف سرپرست نسبت به فرد تحت سرپرستي از لحاظ نگهداري، تربيت و نفقه نظير تكاليف والدين نسبت به اولاد است و حتي پس از مرگ سرپرست، همچنان فرد تحت سرپرستي از حقوق و مزاياي اولاد برخوردار است و در تبصره ماده 53 قانون حمايت خانواده مصوب 1391 نيز امتناع از پرداخت نفقه افراد تحت سرپرستي جرم‌انگاري شده است. با عنايت به مراتب يادشده، در فرضي كه فردي سرپرستي دو فرزند دختر را طبق قانون صدرالذكر بر عهده گرفته و اخيراً نيز فرزندي براي وي به دنيا آمده است و با لحاظ مقررات پيش‌گفته اين فرد (سرپرست) داراي سه فرزند مي‌باشد؛ آيا اين فرد به محض تولد فرزند از معافيت مالياتي پانزده درصد موضوع ماده 18 قانون حمايت از خانواده و جواني جمعيت مصوب 1400 برخوردار مي‌شود؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، ماده 21 قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي‌سرپرست و بدسرپرست مصوب 1392 براي افرادي كه سرپرستي اين كودكان را بر عهده مي‌گيرند، صرفاً بهره‌مندي از مزاياي حمايتي حق اولاد و مرخصي دوره مراقبت براي كودكان زير سه سال را تجويز كرده و تصريحي بر برخورداري ديگر مزايا مانند معافيت مالياتي ندارد. ثانياً، ماده 18 قانون حمايت از خانواده و جواني جمعيت مصوب 1400 با توجه به سياق آن بر معافيت مالياتي والديني كه فرزند سوم خود را به دنيا مي‌‌آورند دلالت دارد و با توجه به اصل عدم معافيت مالياتي؛ مگر به موجب قانون، تسري اين معافيت به افرادي كه سرپرستي اطفال بي‌سرپرست و بد‌سرپرست را بر عهده مي‌گيرند، مستلزم قانون است و در فرض سؤال چنين تصريحي وجود ندارد.