قوانین — بایگانی محلی مرورگر آفلاین دادهٔ دریافت‌شده از qavanin.ir
« بازگشت به فهرست

بخشنامه وزارت امور خارجه در خصوص دستورالعمل انجام خدمات كنسولي در نمايندگي (مقررات مرتبط با اداره گذرنامه و امور رواديد)

متن‌دار
تاریخ تصویب: 1399/10/21
مرجع تصویب: وزير امور خارجه
مشاهدهٔ اصل سند در qavanin.ir ↗

اطلاعات پایه

اطلاعات پایه هنوز دریافت نشده.

متن قانون

راهنمای رنگ‌بندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
بخشنامه وزارت امور خارجه در خصوص دستورالعمل انجام خدمات كنسولي در نمايندگي (مقررات مرتبط با اداره گذرنامه و امور رواديد) مصوب 1399,10,21
پيرو بخشنامه شماره ۲۰۰۰ /۷۲۰ /۲۷۴ مورخ ۱۸ /۰۱ /۱۳۹۹ در راستاي سياست هاي كلي نظام اداري، رعايت حقوق شهروندي و با ملاحظه قانون مداري، كارآمدي، پاسخگويي و شفافيت و حق دسترسي آزاد به اطلاعات به منظور اجراي تكاليف دستگاه هاي اجرايي به پيوست نسخه تجميع و تنقيح شده بخشنامه هاي كنسولي (وظايف مرتبط با اداره گذرنامه و امور رواديد) جهت اجرا در كليه نمايندگي هاي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور و بهره برداري ادارات داخلي وزارت امور خارجه ابلاغ مي شود. لازم به ذكر است مجموعه پيوست همانند بخشنامه عطفي فوق در سامانه قوانين و مقررات نهاد رياست جمهوري، تارنماي وزارت امور خارجه و كليه نمايندگي هاي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور بارگذاري و در دسترس عموم قرار مي گيرد. اين بخشنامه از تاريخ ابلاغ، جايگزين كليه بخشنامه ها، دستورالعمل ها و اطلاعيه هاي قبلي با موضوع مقررات مرتبط با گذرنامه، رواديد و امور مشمولين نظام وظيفه مي شود و مسئوليت اجراي صحيح اين بخشنامه برعهده روساي محترم نمايندگي ها و اداره كل كنسولي مي باشد.
محمدجواد ظريف
دستورالعمل انجام خدمات كنسولي در نمايندگي
بخش نخست
: گذرنامه
فصل نخست
: كليات
ماده ۱
اتباع ايران براي خروج از كشور و ورود به آن و اقامت در خارج از كشور ضروري است گذرنامه دريافت نمايند. صدور گذرنامه عادي در ايران توسط «پليس مهاجرت و گذرنامه نيروي انتظامي‌ جمهوري اسلامي ‌ايران» و در خارج از ايران توسط « نمايندگي ‌هاي جمهوري اسلامي‌ ايران در خارج از كشور» صورت مي‌ پذيرد.
ماده ۲
صدور گذرنامه در نمايندگي‌ هاي جمهوري اسلامي‌ ايران در خارج از كشور منوط به احراز هويت و تابعيت ايراني متقاضي و شرايط و مدارك مقرر در اين دستورالعمل است.
ماده ۳
به منظور درخواست صدور گذرنامه، لازم است متقاضي در سامانه مديريت يكپارچه خدمات كنسولي (ميخك) ثبت نام نموده و پس از تكميل اطلاعات مربوطه و اخذ كد رهگيري، اصل مدارك زير و كد رهگيري دريافت شده را شخصاً و يا از طريق پست (در صورت احراز هويت قبلي) به نمايندگي‌ هاي ايران در خارج از كشور تحويل نمايد:
۱
مدارك هويتي (شناسنامه و كارت ملي)
۲
مدرك معتبر نشان دهنده وضعيت اقامتي متقاضي
۳
مدرك معتبر نشان دهنده وضعيت نظام وظيفه براي افراد ذكور (مدرك پايان خدمت يا معافيت و يا معافيت تحصيلي)
۴
اجازه ‌نامه كتبي معتبر همسر ايراني براي بانوان ايراني
۵
اجازه‌ نامه كتبي معتبر از ولي يا قيم براي افراد زير ۱۸ سال، افراد غيررشيد و مجانين
۶
عكس پرسنلي جديد، تمام رخ، ۳ در ۴، بدون عينك و كلاه، با زمينه روشن (عكس خانم‌ ها با رعايت حجاب كامل اسلامي.)
۷
اصل گذرنامه قبلي در صورت وجود
۸
پرداخت تعرفه خدمات كنسولي برابر مقررات
تبصره ۱
مردان بالاي پنجاه سال تمام براي صدور گذرنامه و تغيير محل اقامت نياز به ارائه كارت وضعيت خدمت نظام وظيفه عمومي‌ ندارند.
تبصره ۲
در مواردي كه نوزاد، متولد از زن ايراني مقيم خارج از كشور باشد و پدر طفل در كشور محل تولد حضور نداشته باشد، دريافت موافقت پدر الزامي نيست. اين نوع گذرنامه در مواردي كه اقامت خارجي پدر با ارائه مدارك معتبر قابل اثبات نيست با محل اقامت ايران صادر خواهد شد.
تبصره ۳
بانواني كه همراه با شوهر ايراني خود «مقيم» خارج هستند و زناني كه «شوهر خارجي» اختيار كرده‌ و به تابعيت ايراني باقي مانده‌ اند و همچنين بانواني كه اجازه‌ ي خاص از دادستاني دريافت نموده ‌اند نيازي به اجازه شوهر جهت صدور گذرنامه ندارند.
تبصره ۴
در مواردي كه شوهر براي صدور گذرنامه همسرش و در مواردي كه ولي يا قيم براي صدور گذرنامه شخص محجور (اشخاص زير ۱۸ سال، افراد غيررشيد و مجانين) قبلاً اعلام موافقت نموده باشند، مادامي كه از موافقت خود عدول نكرده باشند، همان اذن به قوت خود باقي است و نيازي به اجازه يا رضايت مجدد براي صدور گذرنامه نيست.
ماده ۴
در صورتي كه ولي به علت غيبت يا حبس (در صورت عدم دسترسي به زنداني) يا به هر علتي نتواند به امور محجور رسيدگي كند و كسي را هم از طرف خود معين نكرده باشد، ابتدا براي محجور طبق قانون «امين موقت» تعيين شده و سپس صدور گذرنامه با اجازه كتبي امين انجام مي شود.
ماده ۵
جز در مواردي كه صدور گذرنامه ي رايگان در مقررات قانوني تجويز شده است، صدور گذرنامه با اخذ تعرفه ‌ي قانوني خواهد بود.
ماده ۶
مدت اعتبار گذرنامه‌ هاي صادره، برابر مقررات جاري ۵ سال است.
ماده ۷
صدور و تجديد گذرنامه با شناسنامه ‌هاي قديم (رژيم گذشته) ممنوع مي ‌باشد. متقاضي بايد ابتدا نسبت به تعويض آن اقدام نمايد و پس از دريافت شناسنامه جديد و درخواست كارت ملي، درخواست گذرنامه امكان پذير خواهد بود.
ماده ۸
صدور گذرنامه براي افراد بالاي ۱۵ سال تمام منوط به ارائه شناسنامه عكس‌ دار مي باشد.
تبصره
صدور گذرنامه براي اين گروه از متقاضيان، همزمان با اقدام جهت تعويض شناسنامه، بلامانع است.
ماده 9
چنانچه در مشخصات هويتي متقاضي كه از سامانه ثبت احوال استعلام مي ‌گردد با مدارك هويتي ارائه شده هنگام درخواست گذرنامه، مغايرتي مشاهده شود؛ در صورت پذيرش كتبي مسئوليت صدور از سوي متقاضي، گذرنامه جديد بر اساس مشخصات شناسنامه يا كارت شناسايي ملي هوشمند (حسب مورد) صادر مي ‌شود. در صورت هوشمند بودن كارت ملي، اين كارت و در غيراينصورت شناسنامه متقاضي ملاك صدور گذرنامه خواهد بود.
ماده ۱۰
ايرانيان ساكن خارج از كشور، چنانچه قصد تجديد گذرنامه خود در ايران را دارند، لازم است اصل مدارك هويتي خود (شناسنامه، كارت‌ هاي ملي، پايان خدمت يا معافيت و مدرك اقامتي) را هنگام سفر به ايران همراه داشته باشند.
تبصره ۱
همراه داشتن رضايت شوهر براي بانوان متأهل و رضايت‌ نامه ولي يا قيم براي فرزندان زير ۱۸ سال، افراد غيررشيد و مجانين، كه به تأييد سفارت يا سركنسولگري جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور رسيده باشد، جهت تجديد گذرنامه و اجازه خروج از كشور ضروري مي باشد.
تبصره ۲
آن دسته از بانوان ايراني كه از همسر ايراني خود طلاق گرفته و نسبت به ثبت طلاق نزد مراجع رسمي ايران اقدام نكرده‌ اند و طلاق ايشان در شناسنامه ثبت نشده، از نظر مقررات اين ماده كماكان متأهل محسوب گرديده و جهت دريافت مجوز خروج از كشور بايستي رضايت ‌نامه همسر كه به تأييد نمايندگي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور رسيده را به همراه داشته باشند.
تبصره ۳
در خصوص نوزاداني كه از زنان ايراني مقيم خارج از كشور، هنگام توقف مادر در ايران متولد مي شوند نيازي به جلب موافقت پدر نمي باشد.
تبصره ۴
مقررات مذكور در تبصره‌ هاي ۳ و ۴ ماده ۳ اين بخشنامه، در تجديد گذرنامه نيز رعايت خواهد شد.
ماده ۱۱
براي درج تاريخ تولد ميلادي، تاريخ منطبق با تاريخ تولد مندرج در شناسنامه و كارت شناسايي ملي هوشمند لحاظ مي‌ گردد. در صورت وجود اختلاف در تاريخ تولد بين مدارك هويتي و اقامتي متقاضيان (تا حداكثر يك روز تفاوت) و با اخذ درخواست كتبي متقاضي (براي افراد زير ۱۸ سال با درخواست ولي و قيم قانوني)، گذرنامه جديد بر اساس تاريخ تولد ميلادي درج شده در گذرنامه قبلي يا مدارك اقامت خارجي معتبر صادر مي ‌گردد.
ماده ۱۲
ورود اتباع ايراني به كشور با گذرنامه‌ اي كه اعتبار آن پايان يافته است، امكان ‌پذير است؛ در مواردي كه اتباع ايراني فاقد گذرنامه يا مدرك مسافرتي معتبر باشند با رعايت مقررات و ترتيبات ميتوانند به كشور مراجعت نمايند.
تبصره
خروج اين افراد بعد از مراجعه به كشور الزاماً با اخذ گذرنامه جديد امكان ‌پذير خواهد بود.
ماده ۱۳
در صورتي كه نمايندگي فاقد چاپگر گذرنامه باشد، گذرنامه جديد در اداره گذرنامه و رواديد وزارت امور خارجه و به نيابت از نمايندگي صادر مي ‌شود و از طريق پست سياسي به نمايندگي ارسال و يا به صورت تحويل به بستگان متقاضي (به شرط معرفي وي از سوي متقاضي به نمايندگي و اداره گذرنامه و رواديد)، تحويل متقاضي مي ‌گردد.
فصل دوم
: فرايند صدور و تجديد گذرنامه
گفتار نخست
: صدور گذرنامه براي اولين بار
بند نخست
: متولدين خارج از كشور
ماده ۱۴
فرزندان متولد از پدر ايراني كه در خارج از كشور به دنيا مي آيند، ايراني محسوب مي ‌شوند و وليّ يا قيّم آنها مي ‌تواند پس از اخذ شناسنامه، براي طفل درخواست صدور گذرنامه نمايد.
تبصره
صدور گذرنامه براي اين نوزادان كه در خارج از كشور متولد مي ‌شوند و پدر آنها در محل حضور ندارد، بنا به درخواست مادر مقيم خارج بلامانع است.
بند دوم
: بانوان خارجي داراي همسر ايراني
ماده ۱۵
بانوان خارجي داراي همسر ايراني (مشمولان بند ۶ ماده ۹۷۶ قانون مدني) پس از ثبت ازدواج و اخذ شناسنامه مي ‌توانند درخواست صدور گذرنامه نمايند.
بند سوم
: بازگشت به تابعيت ايران
ماده ۱۶
متقاضياني كه به تابعيت اصلي ايراني بازگشت نموده ‌اند، پس از احياي سند سجلي و دريافت شناسنامه جديد مي ‌توانند با مراجعه به سامانه ميخك در خواست گذرنامه نمايند.
بند چهارم
: عابر غيرمجاز
ماده ۱۷
عابر غيرمجاز شخصي است كه به صورت غيرقانوني از كشور خارج شده باشد اعم از اينكه گذرنامه داشته يا نداشته باشد.
ماده ۱۸
متقاضي گذرنامه لازم است هنگام درخواست، رسيدگي به وضعيت عبور غيرمجاز خود را از طريق سامانه ميخك درخواست نمايد. صدور گذرنامه توسط نمايندگي براي عابر غيرمجاز پس از دريافت مجوز از اداره سجلات و احوال شخصيه وزارت امور خارجه امكان پذير است.
ماده ۱۹
متقاضيان مشمول اين بند، ضروري است قبل از سفر به كشور از درج مجوز مربوط به عبور غيرمجاز در گذرنامه شان اطمينان حاصل نمايند.
ماده ۲۰
فرزندان زير ۱۸ سال عابر غيرمجاز كه به همراه والدين خود بصورت غيرقانوني از كشور خارج شده ‌اند، مشمول فرايند استعلام جداگانه و اخذ مجوز لازم مي ‌باشند.
ماده ۲۱
از عابرين غيرمجاز و همراهان آنان عوارض خروج از كشور دريافت نمي ‌گردد.
گفتار دوم
: تجديد گذرنامه
ماده ۲۲
تجديد گذرنامه بر اساس مقررات جاري، از طريق ارائه درخواست در سامانه ميخك و ارائه دلايل موجه و بدون توجه به مدت اعتبار گذرنامه، با اخذ تعرفه قانوني انجام مي ‌گيرد.
ماده ۲۳
تجديد گذرنامه ممكن است به موجب يكي از دلايل زير درخواست گردد:
۱
كم بودن مدت باقيمانده از اعتبار گذرنامه
۲
ايجاد تغييرات سجلي، تغيير چهره و يا تغيير در وضعيت نظام وظيفه
۳
تغيير محل اقامت
۳
پر شدن صفحات گذرنامه
۴
تفكيك گذرنامه از گذرنامه قبلي والدين.
۵
گم شدن يا مخدوش شدن گذرنامه
۶
اشتباه مأمور در ثبت مندرجات گذرنامه
بند نخست
: تجديد بر مبناي مدت اعتبار گذرنامه
ماده ۲۴
در صورتي كه مدت باقيمانده از اعتبار گذرنامه متقاضي كمتر از يكسال باشد، درخواست تجديد گذرنامه پذيرفته مي ‌شود.
ماده ۲۵
در صورتي كه مدت باقيمانده از اعتبار گذرنامه بيشتر از يكسال باشد، متقاضي مي تواند با ارائه ادله و مستندات لازم از جمله (اخذ اقامت بلندمدت از كشور محل نمايندگي يا كشور ثالث، اخذ ويزاي كشور ثالث، درج مهر عدم اجازه ورود به كشور ثالث و...) تجديد گذرنامه خود را درخواست نمايد.
بند دوم
: تجديد گذرنامه به علت تغييرات سجلي، تغيير چهره و تغيير در وضعيت نظام وظيفه
ماده ۲۶
تجديد گذرنامه به علت هرگونه تغيير در مشخصات سجلي اعم از نام و نام خانوادگي، تاريخ تولد، محل تولد، جنسيت و غيره با ارائه شناسنامه جديد امكان‌ پذير مي ‌باشد.
ماده ۲۷
تجديد گذرنامه به علت تغيير چهره يا هرگونه مشخصات ظاهري با درخواست كتبي متقاضي ممكن است.
ماده ۲۸
تجديد گذرنامه به علت تغيير در وضعيت نظام وظيفه متقاضي امكان ‌پذير مي ‌باشد.
ماده ۲۹
در صورت تغيير در وضعيت نظام وظيفه متقاضي، بايد هنگام حضور در ايران جهت اخذ اجازه خروج مكرر (بدون نياز به تجديد گذرنامه)، با ارائه مدارك لازم به پليس مهاجرت و گذرنامه مراجعه نمايد.
بند سوم
: تجديد گذرنامه به علت تغيير محل اقامت
ماده ۳۰
متقاضيان تغيير محل اقامت در گذرنامه، بايد مدارك هويتي ،اقامتي و ساير مدارك مورد نياز و معتبر را به كنسول ارائه نمايند تا صحت مدارك فوق توسط كنسول بررسي و احراز گردد. متقاضيان پس از انجام اين مرحله، مي توانند نسبت به درخواست تجديد گذرنامه به همراه درج تغيير محل اقامت اقدام نمايند.
ماده ۳۱
براي افرادي كه شرايط تغيير محل اقامت نداشته و يا درخواست درج نام كشور محل نمايندگي به عنوان محل اقامت در گذرنامه ندارند، هنگام صدور گذرنامه در قسمت كشور محل اقامت در گذرنامه جديد عبارت "جمهوري اسلامي ايران" درج مي ‌شود. اين افراد براي دريافت مجوز خروج از كشور لازم است با همراه داشتن مدارك لازم (از جمله كارت وضعيت نظام وظيفه براي آقايان، رضايت شوهر براي بانوان و اجازه ولي يا قيم براي محجورين) به پليس مهاجرت و گذرنامه ‌در داخل كشور مراجعه نمايند.
ماده ۳۲
محل اقامت زن شوهردار طبق قانون همان اقامتگاه شوهر مي ‌باشد. در صورتي كه اقامتگاه شوهر بر مبناي مدارك وي نامعلوم باشد، يا زن به موجب رضايت ‌نامه رسمي از همسر خود يا شرط ضمن عقد در سند ازدواج و يا طبق حكم دادگاه حق داشتن مسكن و در نتيجه اقامتگاه مستقل را ‌اخذ نموده باشد؛ مي ‌تواند تغيير محل اقامت در گذرنامه را با ارائه مستندات مربوطه درخواست نمايد.
ماده ۳۳
زناني كه طبق مدارك معتبر، محل اقامت آنان همراه با شوهر «خارج از كشور» باشد و زناني كه شوهر خارجي اختيار كرده و به تابعيت ايران باقي مانده ‌اند، از شرط موافقت كتبي شوهر براي دريافت گذرنامه مستثني هستند.
ماده ۳۴
تغيير محل اقامت افراد زير ۱۸ سال و ساير محجورين، با رضايت ولي يا قيم آنها امكان پذير مي ‌باشد.
ماده ۳۵
تغيير محل اقامت آن دسته از كاركنان دولت كه به صورت انفرادي يا به همراه خانواده با گذرنامه عادي به مأموريت ثابت خارج از كشور اعزام مي ‌شوند و تغيير محل اقامت آن دسته از دانشجوياني كه قبلاً از بورسيه دولتي استفاده نموده‌ اند، در صورت ارائه مدارك اقامتي معتبر و پس از اخذ مجوز از اداره گذرنامه و رواديد ميسر خواهد بود.
ماده ۳۶
تغيير محل اقامت در خصوص دانشجويان بورسيه و تعهد خدمت، مشروط به استعلام و اخذ مجوز از اداره امور دانشجويي، بورسها و مدارس خارج از كشور وزارت امور خارجه مي باشد. براي ساير دانشجويان (غيربورس) و دانش آموختگان خارج از كشور نياز به استعلام از اداره مذكور نمي باشد. ارائه خدمات كنسولي مذكور پس از ارائه مدارك اقامتي و انجام تشريفات اداري فوق در قبال پرداخت تعرفه جداگانه براي «صدور گذرنامه» و «تغيير محل اقامت» امكان پذير خواهد بود.
تبصره
براي دانشجويان بورسيه كه داراي تعهد خدمت بوده و همچنين دانشجويان داراي مجوز استفاده از تسهيلات دانشجويي، گذرنامه رايگان صرفاً با محل اقامت ايران صادر مي‌ گردد.
ماده ۳۷
صدور گذرنامه با محل اقامت كشوري غير از كشور محل نمايندگي، با ارائه مستندات لازم و پس از بررسي مدارك مثبته و در صورت لزوم استعلام از نمايندگي كشور محل اقامت متقاضي، امكان ‌پذير مي ‌باشد.
ماده ۳۸
درخواست تغيير محل اقامت در گذرنامه متقاضي، از ايران به خارج از كشور و يا از كشور خارجي به كشور خارجي ديگر مستلزم پرداخت تعرفه تغيير محل اقامت مي ‌باشد.
تبصره
تغيير محل اقامت "از كشور خارجي به ايران"، صرفاً در دواير پليس مهاجرت و گذرنامه در داخل كشور امكان‌ پذير است.
ماده ۳۹
ايرانيان مقيم خارج از كشور كه داراي دفترچه شغلي از وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي مي ‌باشند، مشروط به درج محل اقامت خارجي در گذرنامه، از پرداخت عوارض خروج از كشور معاف مي ‌باشند.
تبصره
اين معافيت تنها در هنگام خروج از كشور به مقصد كشور محل اقامت تعلق مي ‌گيرد و چنانچه فرد مذكور قصد سفر به كشوري غير از محل اقامت درج شده در گذرنامه را داشته باشد، عوارض خروج از كشور از ايشان اخذ مي ‌گردد.
بند چهارم
: تجديد گذرنامه به علت پر شدن صفحات گذرنامه و تفكيك گذرنامه
ماده ۴۰
در صورت پر شدن صفحات گذرنامه و بر اساس درخواست متقاضي، تجديد گذرنامه امكان‌ پذير است.
ماده ۴۱
افرادي كه در گذشته به عنوان همراه، با گذرنامه همسر يا يكي از والدين خود از كشور خارج شده ‌اند، ضروريست نسبت به تفكيك گذرنامه خود از گذرنامه همسر يا والدين اقدام و گذرنامه جديد درخواست نمايند.
بند پنجم
: تجديد به علت فقدان گذرنامه
ماده ۴۲
در صورت سرقت و يا مفقود شدن گذرنامه، متقاضي مي‌ تواند با ارائه گزارش معتبر از پليس محل و ارائه مدارك لازم، صدور گذرنامه جديد را درخواست نمايد.
تبصره
افرادي كه بر اساس ماده فوق، گذرنامه جديد با ذكر محل اقامت "ايران" از نمايندگي دريافت مي ‌نمايند ضروري است پس از ورود به ايران جهت اخذ اجازه خروج از كشور، با همراه داشتن اصل مدارك هويتي و ساير مدارك لازم (رضايت نامه رسمي ولي يا قيم براي فرزندان زير 18 سال و يا ساير اشخاص محجور و رضايت‌ نامه رسمي از همسر براي بانوان متاهل) به پليس مهاجرت و گذرنامه مراجعه نمايند.
ماده ۴۳
در صورتي كه گذرنامه جديد به علت فقدان (مفقوده) صادر گردد و سپس گذرنامه قبلي پيدا شود؛ لازم است متقاضي گذرنامه قبلي را به نمايندگي ارائه نمايد تا توسط مأمور ابطال گردد.
ماده ۴۴
صدور گذرنامه به علت فقدان براي بار دوم و بيشتر در طول دوره اعتبار گذرنامه، مشمول تعرفه افزايشي خواهد بود.
بند ششم
: تجديد گذرنامه مخدوش
ماده ۴۵
در صورت مخدوش بودن گذرنامه، صدور گذرنامه جديد پس از دريافت درخواست از طريق سامانه ميخك، بلامانع است.
تبصره ۱
مهمترين مصاديق مخدوش بودن گذرنامه شامل موارد زير است: ۱- مخدوش شدن مشخصات هويتي، عكس، اطلاعات مندرج در صفحات گذرنامه، پارگي يا تغيير در بر چسب اقامت يا رواديد و موارد مشابه در صفحات گذرنامه. 2- كسري يا پارگي صفحات گذرنامه. 3- آب ‌ديدگي يا سوختگي گذرنامه.
تبصره ۲
تشخيص مصاديق فوق جهت تجديد گذرنامه، در صلاحيت مأمور كنسولي خواهد بود.
بند هفتم
: تجديد به علت اشتباه مأمور در ثبت مندرجات
ماده ۴۶
در صورت بروز هرگونه اشكال چاپي يا اشتباه مأمور كنسولي در فرآيند صدور به نحوي كه گذرنامه غيرقابل استفاده شود، لازم است مأموران كنسولي نسبت به ابطال گذرنامه مذكور اقدام و براي بقيه مدت اعتبار بدون دريافت هزينه گذرنامه جديد صادرنمايند.
فصل سوم
: مسائل متفرقه
گفتار نخست
: صدور گذرنامه رايگان يا نيم بها
ماده ۴۷
دانشجويان شاغل به تحصيل در خارج از كشور با رعايت قانون نظام وظيفه عمومي‌ و تأييد وزارت علوم، تحقيقات و فناوري يا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (حسب مورد) از پرداخت كليه وجوه مربوط به صدور گذرنامه معاف مي ‌باشند.
تبصره
همسر و فرزندان افراد مذكور در اين ماده مشمول تسهيلات فوق مي ‌باشند.
ماده ۴۸
تعرفه صدور گذرنامه براي نوزادان متولد خارج از كشور تا يكسال پس از تولد، براي يك بار معادل پنجاه درصد (۵۰ %) بهاي صدور گذرنامه مي ‌باشد.
گفتار دوم
: گذرنامه سياسي و خدمت
ماده ۴۹
گذرنامه سياسي و خدمت صرفاً توسط اداره گذرنامه و رواديد وزارت امور خارجه و با ارائه مدارك زير صادر مي ‌گردد:
۱
تكميل پرسش ‌نامه الكترونيكي مخصوص صدور گذرنامه سياسي و خدمت
2
اصل و تصوير تمام صفحات شناسنامه
۳
اصل و تصوير كارت شناسائي ملي (افراد بالاي ۱۵ سال)
۴
دو قطعه عكس ۳ در۴ و يا ۶ در۴ تمام رخ رنگي با زمينه سفيد، بدون كلاه و عينك (آقايان با كت و پيراهن يقه بسته و بانوان با حجاب كامل اسلامي)
۵
معرفي نامه و ابلاغ مأموريت از سوي دستگاه اعزام كننده
۶
تصوير برابر اصل آخرين حكم استخدامي مأمور
۷
رضايت ‌نامه رسمي از همسر براي بانوان متاهل (ساير دستگاه ها) جهت خروج از كشور
۸
مدرك وضعيت نظام وظيفه براي فرزندان ذكور بالاي ۱۸ سال
۹
ارائه ساير مدارك در صورت ضرورت و با تشخيص اداره گذرنامه و رواديد
ماده ۵۰
در صورت نياز به تعويض گذرنامه سياسي يا خدمت و يا صدور گذرنامه خدمت جهت فرزندان تازه متولد شده، لازم است مدارك زير را مأموران دولتي به نمايندگي‌ هاي سياسي و كنسولي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور ارائه نمايند تا از طريق اداره گذرنامه و رواديد وزارت امورخارجه اقدام گردد. مدارك مورد نياز عبارتند از:
۱
تكميل پرسش ‌نامه مخصوص صدور گذرنامه خدمت براي فرزندان تازه متولد شده
۲
حكم جدولي يا معرفي‌ نامه از كارگزيني مشتمل بر آخرين وضعيت اعضاي خانوار
۳
تصوير برابر اصل تمام صفحات شناسنامه براي فرزندان تازه متولد شده و براي مأموران در صورت تغيير در مندرجات شناسنامه
۴
يك قطعه عكس ۳ در۴ و يا ۶ در۴ تمام رخ رنگي با زمينه سفيد، بدون كلاه و عينك (آقايان با كت و پيراهن يقه بسته و بانوان با حجاب كامل اسلامي)
۵
ارائه ساير مدارك در صورت ضرورت و با تشخيص اداره گذرنامه و رواديد.
ماده ۵۱
كليه مأمورين دولت جمهوري اسلامي‌ ايران و خانواده آنها كه با گذرنامه سياسي و يا خدمت به مأموريت اعزام مي ‌گردند، تا پايان مدت مأموريت مجاز به استفاده از گذرنامه عادي نمي باشند و در صورت ضرورت استفاده و يا درخواست صدور گذرنامه عادي از طريق نمايندگي، لازم است با اداره گذرنامه و رواديد مكاتبه و مجوز مربوطه اخذ نمايند.
ماده ۵۲
استفاده از گذرنامه‌ ي سياسي و خدمت پس از پايان مأموريت براي سفر به خارج از كشور ممنوع مي ‌باشد. كليه مأمورين پس از پايان مأموريت و بازگشت به كشور، بايد گذرنامه هاي خود و خانواده شان را به بخش صدور گذرنامه هاي سياسي و خدمت وزارت امور خارجه تحويل دهند.
ماده ۵۳
كليه دارندگان گذرنامه هاي سياسي و خدمت موظفند قبل از عزيمت به خارج از كشور، از اداره گذرنامه و رواديد مجوز خروج از كشور دريافت نمايند. صدور خروجي مذكور منوط به ارائه ‌ي نامه از سوي اداره كارگزيني دستگاه اعزام كننده مي‌ باشد.
تبصره
دارندگان گذرنامه‌ هاي سياسي و خدمت از پرداخت عوارض خروج از كشور معاف هستند.
گفتار سوم
: اجازه خروج
بند نخست
: اجازه خروج ويژه مشمولين
ماده ۵۴
مشمولاني كه حداقل سه سال در خارج از كشور سكونت داشته باشند، مي ‌توانند از تسهيلات خروج ويژه مشمولين استفاده نمايند. در اين تسهيلات اشخاص مشمول مي ‌توانند در هر سال حداكثر دو بار به ايران سفر نمايند به شرطي كه مجموع مدت اقامت آنان در داخل كشور از نود روز تجاوز ننمايد.
تبصره ۱
دوره سه ساله سكونت خارج از كشور در مقطع زماني درخواست مجوز، ملاك عمل خواهد بود.
تبصره ۲
مدت نه ماه سكونت در خارج و سه ماه سكونت در داخل كشور، جمعاً به عنوان يكسال سكونت در خارج محاسبه و پذيرفته مي ‌شود.
ماده ۵۵
چنانچه محل اقامت فرد مشمول در گذرنامه "ايران" باشد و اسناد و مدارك اقامتي معتبر دال بر اقامت سه ساله در خارج از كشور را داشته باشد؛ متقاضي مي تواند تغيير محل اقامت خود را درخواست نمايد.
ماده ۵۶
متقاضيان اجازه خروج ويژه مشمولين، لازم است درخواست خود را در سامانه ميخك ثبت و سپس به نمايندگي ‌هاي سياسي و كنسولي جمهوري اسلامي ايران در كشور محل اقامت مراجعه نمايند. در گذرنامه اين افراد پس از احراز شرايط، عبارت "اجازه خروج ويژه مشمولين مقيم خارج از كشور" درج مي ‌گردد.
ماده ۵۷
مشمولاني كه جهت ادامه تحصيل از كشور خارج شده و داراي معافيت تحصيلي خارج از كشور مي باشند مشمول اين مقررات نبوده و حسب مورد از تسهيلات تردد دانشجويي استفاده خواهند كرد.
تبصره ۱
در صورت عدم امكان درج مهر خروج دانشجويي، متقاضي مي تواند در صورت داشتن شرايط لازم، مجوز خروج ويژه مشمولين را درخواست نمايد.
تبصره ۲
دانش آموزان مشمول خدمت نظام وظيفه كه در خارج از كشور سكونت دارند، لازم است قبل از بازگشت به ايران، نسبت به تشكيل پرونده تحصيلي در سامانه ميخك و تأييد مدارك تحصيلي توسط نمايندگي اقدام نمايند. اين افراد يا والدين يا وكلاي قانوني آنان، مي ‌بايست در هنگام حضور در ايران از طريق مركز امور بين ‌الملل و مدارس خارج از كشور وزارت آموزش و پرورش و سازمان وظيفه عمومي نسبت به اخذ مجوز خروج اقدام نمايند.
ماده ۵۸
فرزندان مشمول مأموران ثابت دولت در خارج از كشور كه به جهت همراهي با والدين، داراي مجوز خروج از سازمان وظيفه عمومي مي باشند، مي ‌توانند در طول مدت مأموريت والدين، مطابق مجوز صادره اقدام به تردد نمايند. مادامي كه مجوز قبلي سازمان وظيفه عمومي معتبر باشد، نيازي به دريافت مجوز خروج ويژه مشمولين مقيم خارج از كشور نيست.
تبصره
پس از خاتمه مأموريت والدين و پايان مهلت مجوز خروجي فوق، متقاضيان در صورت واجد شرايط بودن مي توانند از تسهيلات مذكور استفاده نمايند.
ماده ۵۹
افراد ذكور قبل از سن مشموليت نيازمند اخــذ مجوز خروج از كشور نمي ‌باشند.
تبصره
براي افراد ذكور بالاي 13 سال كه قبل از خاتمه اعتبار گذرنامه به سن مشموليت خواهند رسيد و مقيم خارج از كشور هستند، كشور محل نمايندگي به عنوان كشور محل اقامت در گذرنامه درج و در قسمت ملاحظات گذرنامه و در ذيل "تاريخ آخرين خروج از كشور"، تاريخ محدويت تردد وي (زمان مشمول شدن) قيد مي ‌گردد.
ماده ۶۰
استعلام اوليه و درج مجوز خروج ويژه مشمولين، برابر مقررات مشمول اخذ تعرفه جداگانه است.
ماده ۶۱
واجدين شرايط استفاده از معافيت ‌هاي قانوني، بايد نسبت به دريافت كارت معافيت اقدام نمايند. نمايندگي ‌ها از درج مهر خروج ويژه مشمولين براي اين افراد خودداري خواهند نمود.
بند دوم
: اجازه خروج ويژه دانشجويي
ماده ۶۲
دانشجويان بورسيه كه داراي تعهد خدمت بوده و همچنين دانشجويان داراي مجوز استفاده از تسهيلات دانشجويي در صورت تمايل به سفر به ايران، لازم است مجوز خروج دانشجويي از نمايندگي دريافت نمايند. صدور خروجي مذكور رايگان انجام مي ‌گردد.
تبصره
تغيير محل اقامت دانشجويان بورسيه و تعهد خدمت، صرفاً با استعلام و اخذ مجوز از اداره امور دانشجويي، بورسها و مدارس خارج از كشور وزارت امور خارجه امكان‌ پذير است.
ماده ۶۳
دانشجويان مي‌ توانند با استفاده از مجوز خروج دانشجويي، هر سال تحصيلي (از ابتداي مهر تا پايان شهريورماه سال آينده) حداكثر سه بار به ايران تردد نمايند مشروط بر اينكه مدت توقف آنها در ايران در مجموع بيش از چهار ماه در سال نباشد.
ماده ۶۴
جهت دريافت خروجي دانشجويي، رعايت مقررات درج مجوز خروج، براي بانوان داراي همسر ايراني و فرزندان زير ۱۸ سال و ساير اشخاص محجور همراه آنان ضروري است.
گفتار چهارم
: برگ عبور
ماده ۶۵
ايرانيان فاقد گذرنامه يا اسناد در حكم گذرنامه و يا داراي اسناد مسافرتي منقضي شده، به شرط احراز تابعيت ايراني ايشان مي ‌توانند صدور برگ عبور را به منظور بازگشت به كشور درخواست نمايند. صدور برگ عبور با درخواست كتبي متقاضي، رايگان و داراي اعتبار ۲۰ روزه مي ‌باشد.
ماده ۶۶
برگ عبور در يك نسخه صادر مي ‌شود تا متقاضي هنگام ورود به كشور به مأمورين مرزي تحويل دهد. در صورت درخواست مقامات محل مبني بر تحويل اصل برگ عبور، اين برگ در دو نسخه صادر خواهد شد.
ماده ۶۷
به منظور اخذ برگ عبور لازم است متقاضي نسبت به ثبت درخواست صدور برگ عبور مشتمل بر شرح وضعيت و بارگذاري مدارك هويتي در سامانه ميخك اقدام نمايد. سپس با كد رهگيري دريافت شده و اصل مدارك هويتي و دو قطعه عكس جديد، تمام رخ، ۳ در ۴، بدون عينك و كلاه (عكس خانم ها با رعايت حجاب كامل اسلامي ‌باشد)، به نمايندگي مراجعه نمايد.
ماده ۶۸
احراز هويت براي صدور برگ عبور با ارائه هر يك از مدارك هويتي معتبر از قبيل اصل شناسنامه عكس دار، گذرنامه، كارت شناسايي ملي، گواهينامه رانندگي، كارت پايان يا معافيت از خدمت و يا مدارك تحصيلي عكس ‌دار، اصل گواهي ولادت براي نوزادان و موارد مشابه پس از احراز اصالت سند و صحت انتساب آن به شخص متقاضي امكان‌ پذير است.
ماده ۶۹
در مواردي كه تاريخ اعتبار گذرنامه به پايان رسيده باشد، با موافقت خطوط هواپيمايي و پليس محلي، متقاضي مي‌ تواند بدون دريافت برگ عبور با همان گذرنامه به كشور بازگردد.
بخش دوم
: رواديد
فصل نخست
: كليات
ماده ۷۰
رواديد مجوزي است كه توسط مأمورين صلاحيت دار هر كشور براي اتباع خارجي صادر مي‌ شود و دارنده آن اجازه ورود، عبور و يا اقامت در آن كشور را دارد.
تبصره
رواديد ممكن است در نمايندگي ‌هاي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور (سفارت، سركنسولي و يا دفتر حفاظت منافع) يا فرودگاه‌ هاي بين المللي كشور و يا مناطق آزاد تجاري - صنعتي ايران صادر گردد.
ماده ۷۱
اتباع كشورهايي كه داراي رژيم لغو رواديد با جمهوري اسلامي ايران هستند، مي ‌توانند در چارچوب مقررات ياد شده بدون اخذ رواديد به كشور سفر نمايند.
ماده ۷۲
در رواديد صادره به عناصري از قبيل مشخصات دارنده آن، مدت اعتبار، مدت اقامت و نوع رواديد اشاره مي ‌شود. منظور از "مدت اعتبار"، مدت زماني است كه از زمان صدور، متقاضي مي ‌تواند در محدوده زماني آن وارد ايران شود و "مدت اقامت" مدت زماني است كه متقاضي پس از ورود به كشور مجاز به اقامت در ايران مي ‌باشد.
تبصره
در هر زماني از مدت اعتبار رواديد كه متقاضي وارد ايران شود، مي تواند به ميزان "مدت اقامت" درج شده در رواديد دريافتي، در ايران اقامت داشته باشد.
ماده ۷۳
شرايط صدور رواديد از قرار زير است:
۱
داشتن تابعيت خارجي
۲
داشتن گذرنامه يا اسناد مسافرتي معتبر داراي صفحه سفيد و حداقل ۶ ماه اعتبار
۳
ثبت درخواست رواديد در سامانه رواديد الكترونيك
تبصره
بانوان ايراني كه همسر خارجي اختيار نموده ‌اند، چنانچه به استناد قانون كشور همسر، تابعيت مرد به آنها تحميل شده باشد و همچنين بانواني كه با اخذ سند "اختيار تابعيت زوج" از اداره تابعيت و امور پناهندگان وزارت امور خارجه، تابعيت همسر خارجي خود را اختيار نموده ‌اند؛ مي ‌توانند درخواست رواديد ‌نمايند.
ماده ۷۴
مدارك لازم جهت صدور رواديد از قرار زير است:
۱
تكميل پرسش‌ نامه الكترونيكي در سامانه رواديد به آدرس Evisa.mfa.ir
۲
بارگذاري تصوير صفحه مشخصات گذرنامه
۳
بارگذاري عكس ۳ در۴ جديد با زمينه روشن (تمام رخ، بدون عينك وكلاه)
۴
دارا بودن بيمه نامه مسافرتي از شركت هاي بيمه گر داخلي يا خارجي مورد تأييد جمهوري اسلامي ايران
۵
ارائه گواهي سلامت معتبر صادره از مراجع صلاحيت دار حسب درخواست نمايندگي
۶
بارگذاري ساير مدارك و مستندات بسته به نوع رواديد درخواستي
۷
پرداخت بهاي رواديد
ماده ۷۵
صدور رواديد براي اتباع ايراني تا زماني كه طبق قانون از تابعيت جمهوري اسلامي ايران خارج نشده اند و سند خروج از تابعيت تحصيل نكرده اند، امكان ‌پذير نمي باشد.
ماده ۷۶
صدور رواديد براي اشخاصي كه داراي اسناد خروج از تابعيت ايران يا شناسايي تابعيت خارجي مي ‌باشند؛ با استعلام الكترونيكي از اداره گذرنامه و رواديد وزارت امور خارجه صورت مي ‌پذيرد.
ماده ۷۷
افرادي كه بنا به دلايلي موفق به استفاده از رواديد صادره در مدت اعتبار آن نشده ‌اند، مي ‌توانند مجدداً از طريق سامانه، درخواست رواديد نموده و پس از تأييد و پرداخت تعرفه، رواديد جديد دريافت نمايند.
تبصره
عدم استفاده از رواديد قبلي بنا به دلايل موجه، موجب محروميت از درخواست مجدد رواديد نمي شود.
فصل دوم
: انواع رواديد
ماده ۷۸
رواديد صادره توسط نمايندگي ‌هاي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور، بر حسب مورد يكي از موارد زير مي ‌باشد:
۱
رواديد عبور
۲
رواديد زيارتي
۳
رواديد گردشگري
۴
رواديد تجاري
۵
رواديد سرمايه‌ گذاري
۶
رواديد رسانه ‌اي (مطبوعاتي)
۷
رواديد تحصيلي
۸
رواديد با حق كار
۹
رواديد سياسي
۱۰
رواديد خدمت
۱۱
رواديد دولتي
۱۲
رواديد درماني
۱۳
رواديد خانواده
۱۴
رواديد الحاق به خانواده
۱۵
روايد بازديد بستگان
۱۶
رواديد ورزشي
۱۷
رواديد علمي، فناوري
۱۸
رواديد فرهنگي
۱۹
رواديد رانندگان
۲۰
رواديد ورود
گفتار نخست
: رواديد عبور (ترانزيت)
ماده ۷۹
افرادي كه قصد مسافرت به كشوري ديگر از طريق خاك جمهوري اسلامي ايران را دارند، مي ‌توانند درخواست رواديد عبور نمايند.
ماده ۸۰
به منظور دريافت اين رواديد، لازم است بلامانع بودن ادامه سفر متقاضي به كشور ديگر، براي مأمورين كنسولي احراز گردد.
ماده ۸۱
مدت اقامت دارندگان اين نوع رواديد متناسب با برنامه، مسير و وسيله سفر اعم از زميني، دريايي يا هوايي ممكن است از ۲ تا ۷ روز تعيين ‌گردد.
گفتار دوم
: رواديد زيارتي
ماده ۸۲
مسلماناني كه قصد زيارت اماكن مقدس در ايران را دارند، مي ‌توانند درخواست رواديد زيارتي نمايند.
ماده ۸۳
مسلماناني كه قصد زيارت اماكن مقدس در ايران و زيارت اماكن مقدس در ساير كشورهاي زيارتي از جمله عراق، سوريه و عربستان را در يك سفر دارند، در صورت ارائه مدارك مثبته مي‌ توانند رواديد زيارتي با امكان ورود دو بار را درخواست نمايند.
گفتار سوم
: رواديد گردشگري
ماده ۸۴
اتباع خارجي كه قصد ورود به كشور به منظور بازديد از اماكن و جاذبه‌ هاي گردشگري دارند، مي ‌توانند درخواست رواديد گردشگري نمايند.
ماده ۸۵
ورود گردشگران با اتومبيل، موتورسيكلت يا دوچرخه شخصي و همچنين همراه داشتن اسلحه شكاري، حيوانات و پرندگان، تابع مقررات گمركي مي‌ باشد.
گفتار چهارم
: رواديد تجاري
ماده ۸۶
اتاق‌ هاي بازرگاني، صنايع، معادن، كشاورزي، اتاق‌ هاي تعاون، اتحاديه‌ هاي صنفي، فدراسيون‌ هاي تخصصي فعال در حوزه بازرگاني و اقتصادي، مؤسسات مالي و بانكي و صرافي ‎ها، شركت ‌هاي بازرگاني اعم از صادركنندگان و واردكنندگان، شركت‌ هاي دانش بنيان و فن ‌آور و ساير مجموعه هاي مشابه براي دعوت از ميهمانان خود، بايد رواديد تجاري درخواست نمايند.
ماده ۸۷
براي صدور رواديد تجاري؛ بارگذاري يك يا چند مدرك مثبته از قبيل دعوت نامه همتا يا ميزبان ايراني، تصوير كارت بازرگاني، مدارك گمركي يا اسناد مالي صادرات و واردات، و موارد مشابه ضروري است.
تبصره
جهت تسهيل تردد تجار و فعالان اقتصادي شناخته شده، رواديد تجاري كثيرالمسافره صادر مي‌ گردد.
گفتار پنجم
: رواديد سرمايه گذاري
ماده ۸۸
سرمايه‌ گذاراني كه فعاليت سرمايه ‌گذاري آنان در ايران به تائيد "سازمان سرمايه‌ گذاري و كمك‌ هاي اقتصادي و فني ايران" رسيده باشد، با درخواست آن سازمان، مي توانند رواديد چند بار ورود سرمايه گذاري با مدت اعتبار سه ماه تا سه سال و با اقامت حداكثر نود روز در هر بار ورود دريافت نمايند. صدور اين نوع رواديد الزاما پس از تأييد اداره گذرنامه و رواديد امكان پذير مي باشد.
گفتار ششم
: رواديد رسانه ‌اي (مطبوعاتي)
ماده ۸۹
دست‌ اندركاران رسانه‌ هاي خارجي اعم از رسانه‌ هاي ديداري، شنيداري، مكتوب و ديجيتال (هر نوع گزارش، فيلم و مستند) كه با قصد فعاليت رسانه‌ اي و پوشش خبري وقايع سياسي، اجتماعي و غيره متقاضي ورود به كشور هستند؛ بايد رواديد رسانه اي درخواست نمايند.
تبصره
چنانچه متقاضيان قصد انجام فعاليت‌ هاي غيرخبري و غيررسانه اي مانند تهيه فيلم سينمايي و غيره داشته باشند؛ لازم است با رواديد فرهنگي وارد كشور شوند. داشتن دعوتنامه از طرف ايراني روند صدور رواديد فرهنگي را تسريع خواهد كرد.
ماده ۹۰
متقاضيان مي ‌توانند رأساً و يا از طريق شركت هاي فعال در حوزه رسانه كه داراي مجوز فعاليت از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي هستند، اقدام به تقاضاي رواديد رسانه اي نمايند.
ماده ۹۱
دريافت كنندگان رواديد رسانه اي لازم است پس از ورود به ايران به اداره كل رسانه ‌هاي خارجي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مراجعه و نسبت به اخذ كارت شناسايي فعاليت رسانه اي اقدام نمايند.
ماده ۹۲
اتباع كشورهاي مشمول رژيم لغو رواديد نيز در صورتي كه قصد سفر با اهداف فعاليت رسانه اي دارند ضروري است قبل از ورود به ايران نسبت به دريافت رواديد رسانه اي اقدام نمايند.
تبصره
در صورتي كه دست اندركاران رسانه در قالب ساير انواع رواديد مثل رواديد گردشگري يا زيارتي به ايران سفر نمايند، حق هيچ گونه فعاليت رسانه اي از قبيل مطبوعاتي، خبرنگاري يا فيلمسازي و غيره را نخواهند داشت؛ در غير اين صورت طبق مقررات قانوني با ايشان رفتار خواهد شد.
گفتار هفتم
: رواديد تحصيلي
ماده ۹۳
متقاضيان تحصيل در ايران مي ‌توانند با اخذ پذيرش از مراكز آموزش عالي و يا مراكز علوم ديني معتبر داخل كشور و پس از ارائه درخواست رواديد به صورت الكترونيكي و تأييد از سوي اداره گذرنامه و رواديد، رواديد تحصيلي دريافت نمايند.
تبصره
دارنده رواديد تحصيلي پس از دريافت اقامت مي تواند از طريق مركز آموزشي مربوطه، براي همسر و فرزندان خود، رواديد الحاق به خانواده درخواست نمايد. اين افراد موظفند پس از ورود به كشور در اولين فرصت جهت درج اقامت به مراكز پليس مهاجرت و گذرنامه مراجعه نمايند.
ماده ۹۴
رواديد تحصيلي براي دانشجويان و طلاب، براي بار اول به صورت رايگان صادر شده و در دفعات بعد با اخذ تعرفه قانوني خواهد بود. اين افراد بايد پس از ورود به كشور با مراجعه به پليس مهاجرت و گذرنامه، نسبت به اخذ اقامت اقدام و در ترددهاي بعدي از مهر رفت و برگشت (خروج و مراجعت) پليس استفاده نمايند.
گفتار هشتم
: رواديد با حق كار
ماده ۹۵
متقاضياني كه قصد اشتغال در ايران را دارند و از طريق كارفرماي خود در ايران مجوز لازم از هيأت فني اشتغال اتباع خارجي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي را دريافت نموده اند، مي ‌توانند از تسهيلات رواديد با حق كار بهره مند شوند.
تبصره
دارنده رواديد با حق كار پس از دريافت پروانه اشتغال از وزارت كار، مي تواند از طريق كارفرماي مربوطه، براي همسر و فرزندان خود، رواديد الحاق به خانواده درخواست نمايد.
ماده ۹۶
مدرسين و آموزگاران خارجي دانشگاه ها، مدارس و موسسات آموزشي و كاركنان دفاتر هواپيمايي، جهت ورود به كشور مي ‌توانند با طي مراحل اداري در وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، درخواست ويزاي با حق كار نمايند.
تبصره
آموزگاران خارجي وابسته به نمايندگي ‌هاي خارجي مقيم در ايران لازم است رواديد خدمت دريافت نمايند.
گفتار نهم و دهم
: رواديد سياسي يا خدمت
ماده ۹۷
رواديد سياسي يا خدمت به اشخاصي تعلق مي‌ گيرد كه داراي گذرنامه سياسي، خدمت، عادي و يا مدارك مسافرتي سازمان ملل متحد بوده و از سوي دولت فرستنده و يا سازمان هاي بين‌ المللي مربوطه جهت انجام وظايف و مأموريت هاي سياسي، كنسولي يا بين ‌المللي قصد سفر به جمهوري اسلامي ايران را داشته باشند.
ماده ۹۸
متقاضيان رواديد سياسي يا خدمت و همچنين كارمندان محلي لازم است از طريق سامانه رواديد الكترونيك اقدام به درخواست رواديد سياسي يا خدمت نمايند. در مرحله بعد بايد مدارك لازم به همراه كد رهگيري دريافتي از سامانه، به نحو مقتضي به نمايندگي ‌هاي جمهوري اسلامي ايران در آن كشور و يا اداره كل تشريفات وزارت امور خارجه در تهران ارائه گردد.
ماده ۹۹
پس از ورود دارندگان گذرنامه‌ هاي سياسي و خدمت و كاركنان محلي به ايران، كليه امور اقامتي، گمركي، صدور كارت شناسايي، تبديل يا صدور گواهينامه رانندگي و ساير امور مرتبط با تسهيل مأموريت، در صلاحيت و بر عهده اداره كل تشريفات خواهد بود.
ماده ۱۰۰
تمديد رواديد سياسي و خدمت مأموران موقت خارجي در داخل قلمرو جمهوري اسلامي ايران بر اساس عمل متقابل براي يك يا چند بار تا سقف حداكثر۱۱ ماه امكان پذير مي ‌باشد.
ماده ۱۰۱
بستگان مأموران سياسي، خدمت و كارمندان محلي جهت بازديد كوتاه مدت از جمهوري اسلامي ايران لازم است از طريق سامانه رواديد الكترونيك اقدام به ثبت درخواست رواديد بازديد بستگان نموده و تصوير دعوت نامه و ساير مدارك لازم را بارگذاري نمايند.
ماده ۱۰۲
آموزگاران مدارس خارجي وابسته به نمايندگي‌ هاي خارجي مقيم در ايران كه دارنده گذرنامه خدمت يا عادي مي باشند، جهت ورود به كشور مي توانند درخواست رواديد خدمت نمايند.
ماده ۱۰۳
صدور انواع رواديد براي دارندگان گذرنامه‌ هاي سياسي رايگان بوده و هيچگونه هزينه ‌اي بابت صدور آن دريافت نخواهد شد.
ماده ۱۰۴
صدور رواديد خدمت جهت انجام مأموريت رسمي مشمول دريافت هزينه نمي ‌باشد؛ مگر اينكه انجام سفر با اهداف غيراداري بوده و در چارچوب عمل متقابل نيازمند دريافت تعرفه رواديد باشد.
ماده ۱۰۵
چنانچه دارندگان گذرنامه ‌هاي سياسي، خدمت يا مدارك مسافرتي سازمان ملل بنا به دعوت سازمان‌ ها و نهاد هاي دولتي و عمومي ايران، قصد سفر به ايران داشته باشند، براي آنان رواديد دولتي صادر مي‌ گردد. دارندگان اين نوع رواديد حق اشتغال در نمايندگي هاي سياسي و كنسولي و يا دفتر سازمان هاي بين المللي را نخواهند داشت.
گفتار يازدهم
: رواديد دولتي
ماده ۱۰6
وزارتخانه ها، سازمان ها، نهادها و شركت ‌هاي دولتي كه به نحوي از بودجه عمومي دولت استفاده مي ‌كنند و نهادهاي عمومي نظير شهرداري‌ ها و نهادهاي وابسته به دستگاههاي حاكميتي و موارد مشابه، لازم است براي مهمانان رسمي خود از طريق سامانه رواديد الكترونيك رواديد دولتي تقاضا ‌نمايند.
تبصره
در مواردي كه دارندگان گذرنامه‌ هاي سياسي، خدمت يا مدارك مسافرتي سازمان ملل بنا به دعوت سازمان ‌ها و نهادهاي دولتي و عمومي، قصد سفر به ايران داشته باشند، مطابق ماده 105 اقدام خواهد شد.
گفتار دوازدهم
: رواديد درماني
ماده ۱۰۷
افرادي كه به منظور درمان در يكي از مراكز درماني معتبر داخل كشور (داراي بخش پذيرش بيماران خارجي) قصد سفر به ايران داشته باشند، مي ‌توانند توسط آژانس ‌هاي داراي مجوز فعاليت در حوزه گردشگري سلامت از وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، از طريق سامانه رواديد الكترونيك درخواست رواديد درماني نمايند.
ماده ۱۰۸
همزمان با درخواست رواديد درمان براي بيمار، درخواست صدور همين نوع رواديد براي يك نفر به عنوان همراه امكان ‌پذير است. همراهان كساني كه داراي حال عمومي مساعد بوده و يا براي جراحي هاي زيبايي و غيره سفر مي كنند، نمي توانند اين نوع رواديد را دريافت نمايند. در صورت لزوم براي همراهان اين گروه رواديد گردشگري صادر مي ‌گردد.
گفتارسيزدهم
: رواديد خانواده
ماده ۱۰۹
همسران خارجي بانوان ايراني كه ازدواج خود را نزد مراجع ذي‌ صلاح ايراني ثبت نموده ‌اند و فرزندان مشترك حاصل از اين ازدواج مادامي كه تابعيت ايراني كسب نكرده اند، براي ورود به ايران مي توانند در سامانه رواديد الكترونيك، رواديد خانواده درخواست نمايند. رواديد مذكور مي‌ تواند به صورت ورود يكبار، دوبار و يا متعدد يكساله با مدت اقامت حداكثر۹۰ روز در هر بار ورود، صادر گردد.
تبصره
فرزندان حاصل از ازدواج سابق يكي از طرفين و فرزندخواندگان قانوني آنان، در صورتي كه تحت تكفل زوجين باشند، مي ‌توانند ويزاي خانواده درخواست نمايند.
گفتار چهاردهم
: رواديد الحاق به خانواده
ماده ۱۱۰
چنانچه تبعه‌ ي خارجيِ داراي اقامت معتبر اعم از تحصيلي، كار و غيره؛ متقاضي اخذ اقامت براي همسر و فرزندان تحت تكفل خود باشد، ضروري است رواديد الحاق به خانواده درخواست نمايد. براي اين منظور لازم است ميزبان تبعه خارجي در ايران، درخواست مربوطه را در سامانه رواديد الكترونيك ثبت و مدارك مثبته شامل پروانه يا مجوز اقامت و مدارك مثبته نسبت خانوادگي را بارگذاري نمايد.
تبصره
دارنده رواديد الحاق به خانواده پس از ورود به كشور موظف است جهت انجام امور اداري اخذ پروانه اقامت، به پليس مهاجرت و گذرنامه مراجعه نمايد.
گفتار پانزدهم
: رواديد بازديد بستگان
ماده ۱۱۱
اتباع خارجي كه قصد بازديد كوتاه مدت از بستگان ايراني يا خارجي خود كه مقيم جمهوري اسلامي ايران هستند را داشته باشند، مي ‌توانند با بارگذاري مدارك مصدق رابطه خانوادگي در سامانه رواديد الكترونيك، رواديد بستگان درخواست نمايد.
گفتار شانزدهم
: رواديد ورزشي
ماده ۱۱۲
فدراسيون‌ ها و باشگاه ‌هاي ورزشي دولتي و خصوصي و كميته ملي المپيك براي دعوت از ورزشكاران (ورزش‌ هاي انفرادي يا گروهي)، اعضاء و كادر مربي‌ گري و موارد مشابه به منظور شركت در مسابقات ورزشي، تمرينات و اردوها و يا مذاكرات ورزشي، ضروري است از طريق وزارت ورزش و جوانان رواديد ورزشي درخواست نمايند.
تبصره ۱
خبرنگاران، عكاسان و فعالان حوزه رسانه‌ اي ورزشي جهت پوشش اخبار اين حوزه و همراهي با تيم‌ ها و ورزشكاران، لازم است رواديد رسانه‌ اي (مطبوعاتي) درخواست نمايند.
تبصره ۲
براي صدور اين نوع رواديد در صورتي كه جنبه‌ ي رويداد هاي ورزشي منطقه ‌اي يا بين ‌المللي داشته باشد، با مجوز اداره گذرنامه و رواديد، هزينه ‌اي دريافت نمي ‌شود.
گفتار هفدهم
: رواديد علمي، فناوري
ماده ۱۱۳
به منظور شركت در رويدادهاي علمي و فناوري مثل جشنواره‌ ها، كنفرانس‌ ها، كنگره‌ ها، همايش‌ ها، دوره‌ هاي آموزشي، فرصت‌ هاي مطالعاتي، نمايشگاه ‌هاي غيرتجاري و موارد مشابه، كه داراي كار ويژه علمي، تحقيقاتي و فناورانه دارند، رواديد علمي و فناوري صادر مي ‌گردد.
تبصره
اين نوع رواديد، از سوي متقاضي يا ميزبان مربوطه و از طريق سامانه رواديد الكترونيك و بارگذاري دعوت‌ نامه در سامانه درخواست مي ‌گردد.
گفتار هجدهم
: رواديد فرهنگي
ماده ۱۱۴
به منظور شركت در رويدادهاي فرهنگي و هنري مثل جشنواره‌ ها، كنفرانس ‌ها، كنگره ‌ها، بزرگداشت‌ ها، همايش ‌ها، دوره‌ هاي آموزشي فرهنگي و هنري، نمايشگاه‌ هاي غيرتجاري (مانند نمايشگاه بين المللي كتاب) و موارد مشابه، كه داراي ويژگي فرهنگي و هنري هستند، رواديد فرهنگي صادر مي ‌گردد.
تبصره
اين نوع رواديد، از سوي متقاضي يا ميزبان مربوطه و از طريق سامانه رواديد الكترونيك و بارگذاري دعوت ‌نامه در سامانه درخواست مي‌ گردد.
گفتار نوزدهم
: رواديد رانندگان
ماده ۱۱۵
شركت‌ هاي حمل و نقل بين‌ المللي اعم از باري و مسافربري كه رانندگان تحت پوشش آنان قصد تردد به قلمرو جمهوري اسلامي ايران را داشته باشند، لازم است از طريق سامانه رواديد الكترونيك و با ارائه مدارك مثبته (معرفي نامه، كارنه تير يا رود پاس) درخواست رواديد رانندگان نمايند.
تبصره
صدور اين رواديد در چارچوب قرارداد همكاري بين دو كشور كه مورد تأييد سازمان حمل و نقل جاده‌ اي وزارت راه و شهرسازي باشد، انجام مي پذيرد.
ماده ۱۱۶
چنانچه جمهوري اسلامي ايران در چارچوب سند همكاري حمل و نقل با يك يا چند كشور خارجي، براي صدور رواديد تسهيلات ويژه اي قائل شده باشد، صدور رواديد در چارچوب آن سند قابل اجرا مي باشد.
گفتار بيستم
: رواديد ورود
ماده ۱۱۷
رواديد ورود در مواردي صادر مي‌ گردد كه متقاضي با هدفي غيرقابل تطبيق با يكي از ۱۹ نوع رواديد پيش گفته، قصد سفر به كشور را داشته باشد. در اين موارد با بارگذاري مدارك مثبته در سامانه رواديد الكترونيك، درخواست متقاضي توسط نمايندگي بررسي و پس از تأييد اداره گذرنامه و رواديد، براي ايشان رواديد ورود صادر مي ‌گردد.
فصل سوم
: مسائل متفرقه
گفتار نخست
: صدور رواديد در فرودگاه هاي بين ‌المللي كشور
ماده ۱۱۸
دفاتر وزارت امور خارجه مستقر در فرودگاه‌ هاي بين‌ المللي كشور، جهت اتباع خارجي دارنده گذرنامه عادي و مدارك مسافرتي، رواديد تجاري، گردشگري و عبور صادر مي نمايند.
ماده ۱۱۹
اعتبار رواديد تجاري و گردشگري صادره در فرودگاههاي بين ‌المللي، حداكثر ۳۰ روز و رواديد عبور با اعتبار ۳ روز صادر مي ‌گردد.
ماده ۱۲۰
در حال حاضر تسهيلات صدور رواديد در فرودگاه شامل اتباع كشورهاي آمريكا، انگليس، كانادا، افغانستان، عراق، كلمبيا، پاكستان، بنگلادش، اردن و سومالي نمي ‌باشد.
تبصره
صدور رواديد در فرودگاه براي اتباع عراق، تنها در فرودگاه بين ‌ا‌لمللي مشهد (شهيد هاشمي نژاد) امكان ‌پذير مي ‌باشد.
ماده ۱۲۱
متقاضياني كه سابقا با تقاضاي رواديد آنها مخالفت شده است، جهت استفاده از تسهيلات صدور رواديد در فرودگاه، لازم است قبل از سفر نسبت به ثبت درخواست در سامانه رواديد الكترونيك اقدام و تأييديه دريافت نمايند.
گفتار دوم
: صدور رواديد در مناطق آزاد تجاري و صنعتي
ماده ۱۲۲
اتباع خارجي مي توانند بدون اخذ رواديد، از طريق مبادي مرزي مجاز مناطق آزاد تجاري - صنعتي ايران، مستقيما به مناطق وارد شوند.
ماده ۱۲۳
اجازه اقامت در مناطق مذكور، براي ممنوع الورودين به كشور صادر نمي‌ شود.
ماده ۱۲۴
اتباع خارجي كه پس از ورود به مناطق آزاد، قصد مسافرت به ساير نقاط كشور(سرزمين اصلي) را داشته باشند، بايد طبق مقررات، تقاضاي خود را در سامانه رواديد الكترونيك ثبت و پس از تأييد جهت اخذ رواديد به نمايندگي وزارت امور خارجه در آن منطقه مراجعه نمايند. رواديد مذكور حداكثر ظرف ۴۸ ساعت كاري بررسي و مطابق قوانين و مقررات جاري صادر مي ‌شود.
ماده ۱۲۵
اتباع خارجي مقيم يا داراي رواديد معتبر، براي مسافرت به مناطق آزاد، نياز به اخذ رواديد جداگانه نخواهند داشت.
گفتار سوم
: بهاي انواع رواديد و معافيت هاي آن
ماده ۱۲۶
بهاي رواديد بر اساس تعرفه مصوب هيات محترم وزيران از متقاضيان اخذ مي ‌گردد.
تبصره
در صورت درخواست متقاضي بابت دريافت رواديد فوري، 50 % به مبلغ تعرفه اضافه مي‌ شود.
ماده ۱۲۷
رواديد در موارد زير بدون اخذ بهاي آن صادر مي ‌گردد:
۱
رواديد دارندگان گذرنامه سياسي و خدمت و نيز دارندگان مدرك مسافرتي سازمان ملل پس از وصول يادداشت وزارت خارجه محل و يا دفاتر نمايندگي سازمان ملل براي سفرهاي رسمي و اداري
۲
رواديد سرمايه گذاري پس از تأييد اداره گذرنامه و رواديد در سامانه رواديد الكترونيك
۳
اعضاي تيم هاي ورزشي با معرفي وزارت ورزش و جوانان و به شرط عمل متقابل
۴
مهمانان و اعضاي هيات هاي رسمي معرفي شده طي يادداشت دولت فرستنده يا مكاتبه اداره گذرنامه و رواديد
۵
طلاب و دانشجويان بورسيه و اعضاي خانواده آنها
۶
اساتيد، محققين زبان فارسي و ايران‌ شناسان با ارائه مدارك مثبته
بخش سوم
: مشمولين
فصل نخست
: كليات
ماده ۱۲۸
نمايندگان سياسي و كنسولي دولت جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور، صلاحيت رسيدگي به وضعيت مشمولان حوزه مأموريت خود را دارند.
ماده ۱۲۹
كليه اتباع ذكور دولت جمهوري اسلامي ايران به جز افرادي كه مطابق قانون از انجام خدمت وظيفه عمومي مستثني هستند، از ابتداي ماهي كه طي آن ماه به سن هجده سال تمام (ابتداي ماه ورود به نوزده سال) مي ‌رسند، مكلف به انجام خدمت وظيفه عمومي بوده و "مشمول" محسوب مي ‌شوند.
ماده ۱۳۰
ملاك سن مشمولان و افراد تحت تكفل از لحاظ خدمت وظيفه و يا معافيت از آن، مندرجات اوليه اولين شناسنامه بوده و هرگونه تغيير كه بعداً به عمل آمده باشد، از لحاظ وظيفه عمومي معتبر نخواهد بود.
تبصره
تغيير سن بر مبناء ماده واحده قانون حفظ اعتبار اسناد سجلي و جلوگيري از تزلزل آنها مصوب 2 /11 /1367، فقط درباره خود مشمولين معتبر است.
ماده ۱۳۱
مشمولان مقيم خارج از كشور به محض رسيدن به سن ۱۸ سال تمام و پس از انتشار آگهي احضار، مكلفند از طريق نمايندگي سياسي يا كنسولي ايران در كشور محل اقامت خود و يا نزديكترين نمايندگي (در صورت نبود نمايندگي در كشور محل اقامت مشمول) در مورد چگونگي ثبت نام و اعزام كسب اطلاع نمايند.
ماده ۱۳۲
مشمولاني كه با داشتن معافيت تحصيلي در خارج از كشور تحصيل مي‌ كنند، موظفند پس از ترك تحصيل، اخراج، انصراف يا فراغت از تحصيل براي رسيدگي به وضع مشموليت خود، حداكثر ظرف يكسال خود را به سازمان وظيفه عمومي (پليس + ۱۰) معرفي نمايند.
تبصره ۱
اين افراد مي‌ توانند پس از دريافت معرفي ‌نامه از وزارتخانه‌ هاي علوم يا بهداشت يا سازمان وظيفه عمومي مبني بر ضبط وثيقه، از تسهيلات مجوز خروج مشمولين بهره ‌مند شوند.
تبصره ۲
مدت حضور دانشجو در خارج در دوره استفاده از معافيت تحصيلي، به عنوان مدت سكونت خارج از كشور محاسبه و براي استفاده از خروجي ويژه مشمولين، مورد قبول نظام وظيفه قرار مي‌ گيرد.
ماده ۱۳۳
اتباع خارجي كه خدمت دوره ضرورت را مطابق قوانين كشور متبوع خود انجام داده باشند پس از تحصيل تابعيت ايران از انجام خدمت دوره ضرورت معاف بوده ولي در مراحل احتياط و ذخيره تابع مقررات جمهوري اسلامي ايران مي‌ باشند.
ماده ۱۳۴
اتباع خارجي كه مطابق قوانين و مقررات كشور متبوع خود از انجام خدمت دوره ضرورت معاف شده باشند پس از تحصيل تابعيت ايران از انجام خدمت دوره ضرورت در ايران نيز معاف مي باشند. ولي در صورت لزوم در زمان جنگ يا بسيج همگاني به خدمت اعزام خواهند شد.
ماده ۱۳۵
مشمولاني كه حداقل سه سال در خارج از كشور سكونت داشته باشند، مي‌ توانند از تسهيلات خروج ويژه مشمولين براي تردد به ايران استفاده نمايند. شرايط و ضوابط اين نوع تسهيلات منوط به رعايت مقررات مربوطه در بخش چهارم دستورالعمل انجام خدمات كنسولي (امور مربوط به گذرنامه) مي‌ باشد.
ماده ۱۳۶
دانشجويان بورسيه كه داراي تعهد خدمت بوده و همچنين دانشجويان داراي مجوز استفاده از تسهيلات دانشجويي، در صورت تمايل به سفر به ايران، مي توانند از تسهيلات خروج دانشجويي استفاده نمايند. برخورداري از اين نوع تسهيلات منوط به رعايت مقررات مربوطه در بخش چهارم دستورالعمل انجام خدمات كنسولي (امور مربوط به گذرنامه) خواهد بود.
ماده ۱۳۷
ايرانيان مقيم خارج از كشور، فرزندان مأمورين ثابت دولت جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور و همچنين كساني كه قانوناً تحت كفالت، يا ولايت قانوني آنها مي ‌باشند، چنانچه در حين تحصيل در مدارس ايراني مستقر در خارج از كشور و يا مؤسسات آموزشي خارجي (مورد تأييد وزارت آموزش و پرورش) و طلاب حوزه هاي علميه (مورد تأييد شوراي ‌عالي حوزه‌ هاي علميه) به سن مشموليت برسند، از معافيت تحصيلي بهره‌ مند مي ‌گردند و ادامه تحـصيل آنان تا سقف يك سال پس از فراغت از تحصيل در دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالي خارج از كشور كه مورد تأييد وزارتخانه‌ هاي علوم يا بهداشت باشد، بلامانع مي باشد.
ماده ۱۳۸
مجوز خروج از كشور مشموليني كه همراه والدين مأمور خود در خارج از كشور به سر مي‌ برند صرفاً در بازه زماني تعيين شده توسط سازمان وظيفه عمومي ناجا معتبر مي‌ باشد. در صورت تأخير غيرموجه در بازگشت مشمول از خارج از كشور پس از پايان مأموريت والدين، سازمان وظيفه عمومي اقدام به ضبط وثيقه مي ‌نمايد.
ماده ۱۳۹
فرزندان مأموران ثابت در صورت تمايل به ادامه تحصيل در خارج از كشور پس از خاتمه مأموريت والدين، لازم است نسبت به تعيين وضعيت وثيقه شخصي اقدام و از سازمان وظيفه عمومي ناجا، مجوز معافيت تحصيلي درخواست نمايند.
فصل دوم
: انواع معافيت ‌ها
ماده ۱۴۰
اقسام معافيت از خدمت نظام وظيفه به شرح زير مي ‌باشد:
۱
معافيت تحصيلي
۲
معافيت عفو رهبري يا بخشودگي سني
۳
معافيت پزشكي
۴
معافيت كفالت
تبصره
مقررات مربوط به معافيت تحصيلي در قسمت راجع به مقررات دانشجويي به تفصيل بيان مي ‌گردد.
گفتار نخست
: معافيت عفو رهبري يا بخشودگي سني
ماده ۱۴۱
معافيت عفو رهبري يا بخشودگي سني جزو معافيت هاي خاص محسوب مي ‌شود كه به دو مبحث سن و ميزان تحصيلات مشمول وابسته است. واجدين شرايط استفاده از اين نوع معافيت، به گروه هاي زير تقسيم مي گردند:
الف
زيرديپلم، ديپلم، فوق ديپلم (متولدين تا پايان سال ۱۳۵۴)
ب
ليسانس (متولدين تا پايان سال ۱۳۵۴)
پ
فوق ليسانس (متولدين تا پايان سال ۱۳۵۲)
ت
دكتري غيرپزشكي (متولدين تا پايان سال ۱۳۵۰)
تبصره
افرادي كه به سن پنجاه سال تمام برسند هيچ تعهدي مبني بر انجام خدمت وظيفه عمومي نداشته و مشمول محسوب نمي ‌شوند. بديهي است اين افراد نياز به درخواست هيچ گونه معافيتي ندارند.
ماده ۱۴۲
بررسي درخواست معافيت عفو رهبري، منوط به ارائه مدارك و انجام اقدامات زير از سوي متقاضي است:
۱
تكميل فرم (تعهدنامه استفاده از معافيت عفو رهبري) توسط متقاضي و تصديق آن توسط مأمور كنسولي
۲
اصل و تصوير شناسنامه و كارت شناسايي ملي مشمول
۳
اصل و تصوير مدارك اقامتي مشمول
۴
اصل و تصوير آخرين مدرك تحصيلي تأييد شده
۵
مراجعه مشمول يا وكيل قانوني پس از تكميل پرونده به پليس + ۱۰
گفتار دوم
: معافيت پزشكي
ماده ۱۴۳
معافيت پزشكي شامل مشمولاني مي ‌شود كه به علت نقص عضو يا ابتلا به بيماري جسمي يا رواني بطور دائم، قادر به انجام خدمت دوره ضرورت نيستند.
ماده ۱۴۴
مشمولان مقيم خارج از كشور كه درخواست معافيت پزشكي دارند، لازم است تقاضاي خود را به نمايندگي سياسي يا كنسولي دولت جمهوري اسلامي ايران در محل اقامت يا نزديكترين نمايندگي تعيين شده، ارائه نمايند.
ماده ۱۴۵
مشمولاني كه متولد خارج از كشور بوده و يا حداقل از دو سال قبل از سن مشموليت به طور پيوسته در خارج از كشور اقامت داشته باشند مي ‌توانند طبق مقررات فوق از نمايندگي درخواست معافيت پزشكي نمايند.
تبصره
تأييد اقامت مشمولان در خارج از كشور برعهده نمايندگي سياسي يا كنسولي و بر اساس ضوابط مربوطه مي باشد.
ماده ۱۴۶
به درخواست معافيت پزشكي مشمولاني كه متولد خارج از كشور بوده و يا حداقل از دو سال قبل از سن مشموليت به طور پيوسته در خارج از كشور اقامت داشته‌ اند و برابر قانون نظام وظيفه عمومي، معافيت دانش آموزي اخذ نموده باشند، در صورتي كه فارغ التحصيل يا اخراج گرديده، و يا انصراف داده باشند با ارائه مدارك مثبته و برابر مقررات رسيدگي مي ‌گردد.
ماده ۱۴۷
متقاضيان استفاده از معافيت پزشكي كه قبلاً از معافيت تحصيلي استفاده نموده ‌اند؛ پس از ضبط وثيقه مي ‌توانند در هر مرحله‌اي از تحصيل (در حين يا پس از فراغت از تحصيل و يا اتمام يك سال فرصت قانونيِ مهلت معرفي) و حتي در دوره غيبت، درخواست معافيت پزشكي نمايند.
تبصره
به درخواست مشمولان متقاضي معافيت پزشكي در صورت انصراف يا اخراج از تحصيل، حداكثر تا اتمام يك سال فرصت قانوني (مهلت معرفي)، به شرط داشتن حداقل سه سال اقامت و پس از ضبط وثيقه برابر مقررات رسيدگي مي‌ گردد.
ماده ۱۴۸
مشمولاني كه پس از فراغت از مقطع كارشناسي در داخل كشور، برابر قانون نظام وظيفه جهت ادامه تحصيل در خارج، اقدام به اخذ معافيت تحصيلي نموده باشند و پس از فراغت از تحصيل به كشور مراجعه نكرده باشند، مي‌ توانند بعد از ورود به غيبت، درخواست معافيت پزشكي نمايند. به درخواست اين افراد پس از ضبط وثيقه، برابر مقررات رسيدگي مي ‌گردد.
تبصره
به درخواست مشمولان فوق الذكر در صورت انصراف يا اخراج از تحصيل، بعد از ورود به غيبت، به شرط داشتن حداقل سه سال اقامت و پس از ضبط وثيقه برابر مقررات رسيدگي مي‌ گردد.
ماده ۱۴۹
رسيدگي به درخواست معافيت پزشكي مشمولان در حين تحصيل در خارج از كشور، در داخل كشور انجام مي ‌پذيرد.
ماده ۱۵۰
بررسي درخواست معافيت پزشكي، منوط به ارائه مدارك و انجام اقدامات زير از سوي متقاضي است:
۱
چهار قطعه عكس مشمول
۲
تكميل فرمهاي مربوطه نزد مأمور كنسولي
۳
ارائه تصوير تمام صفحات شناسنامه و كارت شناسايي ملي مشمول
۴
ارائه تصوير مدرك اقامت مشمول
۵
تصوير آخرين مدرك تحصيلي تأييد شده
۶
ارائه تصوير شناسنامه وكيل مربوطه و يا والدين پيگيري كننده
۷
مدارك تائيد شده پزشكي توسط پزشكان معتمد نظام وظيفه مستقر در نمايندگي ‌هاي اعلام شده
۸
اسكن و يا لوح فشرده حاوي مدارك پزشكي (در صورت وجود)
۹
پرداخت تعرفه‌ هاي قانوني مرتبط
گفتار سوم
: معافيت كفالت
ماده ۱۵۱
در صورتي كه مشمولين يا كساني كه به واسطه آنان معافيت كفالت به مشمول تعلق مي ‌گيرد (از جمله پدر، مادر و غيره) در خارج از كشور اقامت داشته باشند، لازم است جهت ارائه درخواست معافيت كفالت، شخص حاضر در خارج به نمايندگي سياسي يا كنسولي دولت جمهوري اسلامي ايران مراجعه و تقاضاي خود را ارائه نمايد.
ماده ۱۵۲
بررسي درخواست معافيت كفالت، منوط به ارائه مدارك و انجام اقدامات زير از سوي متقاضي است:
1
چهار قطعه عكس مشمول
۲
چهار قطعه عكس از شخصي كه مشمول، كفالت او را به عهده دارد
۳
تكميل فرم‌ هاي مربوطه توسط متقاضي و تصديق امضاي سه نفر شاهد توسط مأمور كنسولي (در داخل كشور نزد دفترخانه رسمي)
۴
تصوير تمام صفحات شناسنامه و كارت شناسايي ملي مشمول و شخصي كه مشمول، كفالت او را به عهده دارد.
۵
تصوير مدرك اقامتي فرد مقيم اعم از مشمول يا شخصي كه مشمول، كفالت او را به عهده دارد.
۶
تصوير آخرين مدرك تحصيلي تأييد شده
7
تصوير شناسنامه وكيل مربوطه (در صورت وجود)
۸
تصوير طلاق ‌نامه در صورت كفالت از مادر
۹
تصوير مدارك پزشكي پدر در صورت كفالت از پدر
۱۰
تصوير حكم دادگاه در صورت كفالت از شخص محجور
۱۱
پرداخت تعرفه ‌هاي قانوني مرتبط
پرسش نامه ويژه صدور گذرنامه ص1 ص2
فرم ويژه صدور مجوز خروج مشمولان خارج از كشور ص1 ص2
درخواست گذرنامه مفقوده ص1
فرم درخواست استعلام صحت آخرين خروج قانوني از كشور ص1
درخواستنامه تغيير محل اقامت و اجازه خروج ويژه مشمولين ص1
موافقتنامه خروج همسر و فرزند ص1
درخواست گذرنامه مخدوشه ص1
پرسشنامه درخواست صدور برگ عبور ص1
اجازه خروج همسر و فرزند ص1
رئيس محترم اداره گذرنامه و رواديد ص1
فرم درخواست استعلام صحت آخرين خروج قانوني از كشور ص1
رضايت نامه صدور گذرنامه و خروج از كشور ص1 ص2
نمونه امضاء دارنده گذرنامه كه در گذرنامه چاپ خواهد شد. ص1
اقرارنامه بقاء بر تابعيت ايران ص1
نمونه ش (نمونه شماره 3) ص1
پرسشنامه مربوط به پناهندگان ص1