نظر مشورتي 7/1402/283 مورخ 1402/07/25 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : در خصوص مسؤوليت عاملان فرار مرتكب قتل عمدي،‌ موضوع ماده 434 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 (در صورت فوت مرتكب يا تعذر دستگيري وي): اولاً،‌ آيا مسؤوليت عاملان فرار، تضامني است يا نسبي يا بالسويه؟ ثانياً، در صورت مراجعه اولياي‌دم به يكي از عاملان فرار و پرداخت تمام ديه قتل مقتول از سوي وي، آيا عامل فرار مذكور، حق رجوع به ساير عاملان فرار براي دريافت ديه پرداختي (به نسبت سهم آنان) را دارد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، مسؤوليت تضامني مستلزم تصريح مقنن يا قرارداد است (ماده 403 قانون تجارت مصوب 1311). ثانياً، در فرض سؤال كه عاملان فرار مرتكب جنايت عمدي موضوع ماده 434 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 بيش از يك نفر هستند، از مواد 453 و 533 همين قانون چنين مستفاد است كه در صورت مطالبه اولياي‌دم هر كدام به طور مساوي عهده‌دار پرداخت ديه در حق اولياي‌دم هستند. ثالثاً، چنان‌چه اولياي‌دم از طريق مرجع قضايي به فراري دهنده رجوع كنند، وي به ساير فراري دهندگان به ميزان سهم آنان حق رجوع دارد؛ حتي اگر مرجع قضايي، مسؤوليت فراري دهندگان را تضامني بداند.