« بازگشت به فهرست
بخشنامه بانك مركزي در خصوص دستورالعمل اجرايي تأسيس، فعاليت و نظارت بر صرافي
متندار
تاریخ تصویب: 1400/03/09
مرجع تصویب: بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران
اطلاعات پایه
| طبقه بندی | ندارد |
|---|
| نوع قانون | مقرره |
|---|
| تاريخ اجرا | 1400/03/09 |
|---|
| مرجع ابلاغ | مديريت كل مقررات،مجوزهاي بانكي و مبارزه با پولشويي اداره مطالعات و مقررات بانكي |
|---|
| مرجع تصويب | بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران |
|---|
| آخرین وضعیت | منسوخه 1402/09/01 |
|---|
| تاريخ تصويب | 1400/03/09 |
|---|
| تاریخ ابلاغ | 1400/03/09 |
|---|
| شماره ابلاغ | 00/70186 |
|---|
| تاریخ انتشار | — |
|---|
| تاریخ سند تصويب | — |
|---|
| شماره سند تصویب | — |
|---|
| تاریخ روزنامه رسمي | 0000/00/00 |
|---|
| شماره روزنامه رسمي | ندارد |
|---|
| مجریان | مدير عامل بانك توسعه تعاون، مدير عامل بانك توسعه صادرات ايران، مدير عامل بانك سپه، مدير عامل بانك صنعت و معدن، مدير عامل بانك كشاورزي، مدير عامل بانك مسكن، بانك ملي ايران، مدير عامل شركت دولتي پست بانك، مدير عامل بانك تجارت، بانك رفاه كارگران، مدير عامل بانك صادرات ايران، مدير عامل بانك ملّت، مدير عامل بانك آينده، مدير عامل بانك اقتصاد نوين، مدير عامل بانك ايران زمين، مدير عامل بانك پارسيان، مدير عامل بانك پاسارگاد، مدير عامل بانك خاورميانه، مدير عامل بانك دي، مدير عامل بانك سامان، مدير عامل بانك سرمايه، مدير عامل بانك سرمايه، مدير عامل بانك شهر، مدير عامل بانك كارآفرين، مدير عامل بانك مشترك ايران- ونزوئلا، مدير عامل بانك گردشگري، مدير عامل بانك قرض الحسنه مهر ايران، مدير عامل مؤسسه اعتباري غيربانكي ملل، رئيس هيأت سرپرستي موسسه اعتباري توسعه، رئيس هيأت سرپرستي موسسه اعتباري نور، رئيس هيأت سرپرستي موسسه اعتباري كاسپين |
|---|
| رونوشت | رئيس كل محترم بانك مركزي، قائم مقام بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، معاون نظارت بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، دبيركل و عضو هيأت عامل بانك مركزي، معاون فناوري هاي نوين، معاون ارزي و عضو هيأت عامل، معاون حقوقي و امور مجلس رئيس جمهور، معاون محترم اقتصادي و عضو هيات عامل، معاون حقوقي رييس جمهور، معاون امور بانكي ،بيمه و شركت هاي دولتي وزارت امور اقتصادي و دارايي، صندوق توسعه ملي، صندوق ضمانت سپرده اي بانك مركزي، هيأت سازمان بازرسي مستقر در بانك مركزي، ديوان محاسبات كشور، سازمان حسابرسي، جامعه حسابداران رسمي ايران، كانون بانك ها و مؤسسات اعتباري خصوصي، شوراي هماهنگي بانكها، مديركل مهندسي و پشتيباني، رئيس كارخانه توليد كاغذ اسناد بهادار، مديركل نظارت بر بانكها و موسسات اعتباري، مدير كل آمارهاي اقتصادي، مدير كل ريالي و نشر، مدير كل دفتر امور حقوقي، مدير كل اقتصادي، مدير كل عمليات پولي و اعتباري، سرپرست مديريت كل حوزه هيئت عامل، دفتر مركزي حراست براي اطلاع، مدير محترم اداره منابع انساني، رئيس سازمان توليد اسكناس و سكوك بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، مديركل روابط و همكاريهاي بين المللي، مدير محترم اداره عمليات ارزي، سرپرست مديريت كل حسابرسي و ريسك، اداره كل امور مجلس، اداره سياست ها و مقررات ارزي، معاون روابط بين الملل، كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، مدير محترم اداره ريسك، مدير محترم اداره سازمان و روشها، مدير محترم اداره مهندسي و ساختمان، مدير محترم اداره عمليات بازار باز، رئيس دايره مكاتبات طبقه بندي شده مركز حراست، هيأت عالي گزينش، رئيس دبيرخانه و حسابرسي هيات نظارت، مدير اداره رسيدگي به شكايات و تقاضاها، مدير محترم اداره آموزش و توسعه دانش، مدير محترم اداره دعاوي حقوقي، مدير اداره ارتباطات،طرح ها و لوايح مجلس، مدير محترم اداره آمار و تحقيقات ارزي، مدير محترم اداره باشگاه، مدير اداره مطالعات و سازمانهاي بين المللي، مدير ناظر بر طرحهاي ساختماني بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، مدير محترم اداره نشر اسكناس و خزانه، مدير محترم اداره بازرسي و حسابرسي داخلي، مدير محترم اداره اطلاعات بانكي، مدير محترم اداره حراست فناوري اطلاعات، مدير محترم اداره زيرساخت و پشتيباني فناوري اطلاعات، مدير محترم اداره حسابداري كل و بودجه، مدير محترم اداره ارزيابي سلامت نظام بانكي، مدير محترم اداره نظارت بر بانكها و موسسات اعتباري، مدير اداره دبيرخانه مركزي و امور اسناد، مدير محترم اداره حراست بانكها و موسسات پولي غيربانكي، مدير محترم اداره اعتبارات، مدير محترم اداره تطبيق، مدير اداره دبيرخانه شوراي پول و اعتبار و هيئت عامل، مدير محترم اداره تامين مالي زنجيره توليد، مدير محترم اداره حراست بانك مركزي، مدير محترم اداره حفاظت فيزيكي و انتظامي، مدير محترم اداره بررسيهاي حقوقي، مدير محترم اداره معاملات ريالِِي، سرپرست محترم اداره نظارت استاني، حوزه معاونت و روابط عمومي، بانك رفاه كارگران، مدير محترم اداره حفاظت كاركنان، مدير محترم اداره نظارت بر موسسات پولي غيربانكي، مدير محترم اداره مهندسي نرم افزار، مسئول كارتابل دبير كل محترم اتحاديه پاياپاي آسيا، مدير اداره حسابهاي اقتصادي، مدير محترم اداره تحقيقات و مطالعات آماري، مدير محترم اداره نظارت بر نظام هاي پرداخت، دفتر اطلاعات مالياتي و مبارزه با پولشويي براي اطلاع، مدير اداره آمار اقتصادي |
|---|
متن قانون
راهنمای رنگبندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
بخشنامه بانك مركزي در خصوص دستورالعمل اجرايي تأسيس، فعاليت و نظارت بر صرافي مصوب 1400,03,09 با اصلاحات و الحاقات بعدي
احتراماً، بدين وسيله اصلاحيه «دستورالعمل اجرايي تأسيس، فعاليت و نظارت بر صرافي ها» كه در يك هزار و سيصد و چهاردهمين جلسه مورخ 1400/2/28 شوراي محترم پول و اعتبار مطرح و به تصويب رسيده است. براي استحضار ايفاد مي شود. بر اساس دستورالعمل مذكور، حداقل مبلغ سرمايه به منظور تأسيس و فعاليت شركت هاي صرافي وابسته به مؤسسات اعتباري و نيز شركت هاي صرافي تضامني در استان تهران و شهرهاي بزرگ شامل؛ اصفهان، اهواز، تبريز، شيراز، كرج، مشهد، قم و اروميه، دويست و پنجاه ميليارد ريال تعيين شده است. همچنين در شركت هاي صرافي وابسته به مؤسسات اعتباري، مجموع تعهدات مالي ناشي از حواله هاي صادره به مشتريان در هر زمان، حداكثر به ميزان مبلغ مورد تعهد مندرج در تأييديه هيأت مديره مؤسسه اعتباري مبني بر ايفاي كامل تعهدات مذكور توسط صرافي وابسته خواهد بود. علاوه بر اين، تأسيس شعبه توسط شركت هاي صرافي وابسته به مؤسسات اعتباري در صورت تأمين سرمايه براي تأسيس هر شعبه به ميزان 75 درصد حداقل سرمايه مورد نياز براي تأسيس صرافي بر اساس محل استقرار شعبه، دارا بودن حداقل پنج سال سابقه فعاليت مجاز، تأييد عملكرد صرافي توسط بانك مركزي و با كسب مجوز از بانك مركزي ممكن خواهد بود. مضافاً اين كه، ايجاد باجه توسط شركت هاي صرافي وابسته به مؤسسات اعتباري صرفاً براي انجام عمليات خريد و فروش نقدي ارز به صورت موقت منوط به كسب موافقت بانك مركزي، پيش بيني شده است. از ديگر اهم احكام مقرر در دستورالعمل مذكور آن كه؛ از اين پس تصدي سمت مديرعامل در شركت صرافي و تمديد دوره مسئوليت وي منوط به أخذ تأييديه صلاحيت از بانك مركزي است. ضمن آن كه انجام هرگونه عمليات صرافي در بسترهاي معاملاتي برخط داخلي و استفاده از رمزارزهاي استخراج شده داخلي براي واردات، صرفاً بر اساس ضوابط ابلاغي بانك مركزي، امكان پذير مي باشد و نكته پاياني آن كه، اعطاي هرگونه تسهيلات توسط مؤسسات اعتباري به شركت صرافي ممنوع است. در خاتمه ضمن ايفاد نسخه اصلاحي «دستورالعمل اجرايي تأسيس، فعاليت و نظارت بر صرافي ها» و اعلام اين كه، آن دسته از صرافي هاي موجود كه مدت اعتبار اجازه نامه فعاليت آن ها بعد از تاريخ ابلاغ اين بخشنامه منقضي مي شود، حداكثر ظرف 2 سال مهلت دارند، شرايط خود را با مفاد دستورالعمل جديد تطبيق دهند، خواهشمند است دستور فرمايند مراتب به قيد تسريع و بالحاظ مفاد بخشنامه شماره 96/149153 مورخ 1396/5/16 به شركت صرافي وابسته به آن بانك يا مؤسسه اعتباري غيربانكي و ساير واحدهاي ذي ربط ابلاغ گردد/ 5220131 /هـ
مديريت كل مقررات، مجوزهاي بانكي و مبارزه با پولشويي اداره مطالعات و مقررات بانكي حميدرضا غني آبادي محمد خداياري
دستورالعمل اجرايي تأسيس، فعاليت و نظارت بر صرافي ها
به استناد بند (ج) ماده (11) قانون پولي و بانكي كشور مصوب 18 تيرماه 1351، قانون تنظيم بازار غيرمتشكل پولي و آيين نامه هاي اجرايي آن و بند (الف) ماده (21) قانون احكام دائمي برنامه هاي توسعه كشور، «دستورالعمل اجرايي تأسيس، فعاليت و نظارت بر صرافي ها» كه از اين پس به اختصار «دستورالعمل» ناميده مي شود، به شرح ذيل تدوين مي گردد.
ماده 1
در اين دستورالعمل عناوين ذيل به جاي عبارت هاي مربوط بكار مي روند:
1
1 - بانك مركزي: بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران؛
1
2 - مؤسسه اعتباري: بانك يا مؤسسه اعتباري غيربانكي كه به موجب قانون و يا با مجوز بانك مركزي تأسيس شده و تحت نظارت بانك مركزي قرار دارد؛
1
3 - صرافي: شركتي كه با مجوز بانك مركزي تأسيس شده و موضوع فعاليت آن انجام عمليات صرافي ميباشد؛
1
4 - عمليات صرافي: انجام هر يك از فعاليت هاي خريد و فروش ارز، عمليات مربوط به حواله هاي ارزي از طريق مؤسسات اعتباري و ارايه خدمات ارزي برون مرزي از طريق كارگزاران در چارچوب قوانين و مقررات ارزي.
1
5 - كارگزار: صرافي داراي مجوز از بانك مركزي و يا اشخاص خارج از كشور كه به واسطه انعقاد قرارداد با صرافي داراي مجوز از بانك مركزي، نسبت به خدمات ارزي برون مرزي در خارج از كشور مطابق با ترتيبات تعيين شده در قرارداد و در چارچوب قوانين و مقررات اقدام مي كند؛
1
6 - خدمات ارزي برون مرزي:
1
6 – 1 - پرداخت وجه توسط مشتري به صرافي در داخل كشور و دريافت معادل ارزي آن از كارگزار در خارج از كشور، به صورت وجه نقد و يا واريز به حساب بانكي وي يا شخص ثالث؛
1
6 – 2 - پرداخت ارز توسط مشتري به كارگزار در خارج از كشور و دريافت معادل آن از صرافي در داخل كشور، به صورت وجه نقد و يا واريز به حساب بانكي وي يا شخص ثالث؛
1
7 - مؤسسين: مؤسسات اعتباري و اشخاص حقيقي واجد شرايط كه متقاضي أخذ اجازه نامه تأسيس و فعاليت صرافي مي باشند؛
1
8 – اجازه نامه تأسيس: موافقت كتبي بانك مركزي با ثبت صرافي در مرجع ثبتي؛
1
9 - اجازه نامه فعاليت: موافقت كتبي بانك مركزي براي شروع يا ادامه فعاليت صرافي؛
1
10 - اجازه نامه تغييرات ثبتي: موافقت كتبي بانك مركزي با تغييرات ثبتي صرافي در مرجع ثبتي؛
1
11 - تأييديه صلاحيت: اجازه نامه بانك مركزي مبني بر موافقت با تصدي سمت مديرعامل صرافي توسط فرد پيشنهادي براي سمت مذكور پس از احراز شرايط وي بر اساس مفاد اين دستورالعمل.
ماده 2
تأسيس و ثبت صرافي و اشتغال به عمليات صرافي صرفاً در چارچوب مصوبات شوراي پول و اعتبار، مفاد اين دستورالعمل، ساير قوانين و مقررات ذي ربط و بخشنامه هاي بانك مركزي و با أخذ مجوز از بانك مركزي مجاز است.
ماده 3
تأسيس صرافي توسط مؤسسه اعتباري، صرفاً در قالب شركت سهامي خاص و توسط اشخاص حقيقي در قالب شركت تضامني امكان پذير است.
ماده 4
مؤسسين در حوزه هايي كه تأسيس صرافي در آن ها، حسب مقررات موجود نيازمند موافقت مراجع ذي صلاح از قبيل سازمان منطقه آزاد تجاري - صنعتي مي باشد، مكلفند موافقت كتبي مراجع مزبور را به انضمام ساير مدارك مورد نياز به بانك مركزي ارايه نمايند.
ماده 5
ايجاد شعبه توسط صرافي تضامني ممنوع است. ايجاد شعبه توسط صرافي سهامي خاص در صورت تأمين سرمايه براي ايجاد هر شعبه به ميزان 75 درصد حداقل سرمايه مورد نياز براي تأسيس صرافي تضامني موضوع ماده (10) بر اساس محل استقرار شعبه، دارا بودن حداقل پنج سال سابقه فعاليت مجاز، تأييد عملكرد صرافي توسط بانك مركزي و با كسب مجوز از بانك مركزي امكان پذير است.
تبصره 1
ايجاد باجه توسط صرافي سهامي خاص صرفاً براي انجام عمليات خريد و فروش نقدي ارز به صورت موقت منوط به كسب موافقت بانك مركزي امكان پذير مي باشد.
تبصره 2
ساير شرايط ايجاد شعبه و باجه عنداللزوم توسط بانك مركزي تعيين مي شود.
تبصره 3
ايجاد هرگونه دفتر مستقل و موارد مشابه توسط صرافي ممنوع است.
ماده 6
صرافي همواره بايد داراي محل فعاليت دائم (ملكي و يا سرقفلي) و ثبت شده به نام صرافي مورد نظر باشد.
تبصره
در مورد صرافي هاي تضامني موجود كه فاقد محل فعاليت ثبت شده به نام صرافي مي باشند، انتقال ملك شريك به نام صرافي براي استفاده به عنوان محل فعاليت صرافي با لحاظ آن در سرمايه ثبتي، بلامانع است.
ماده 7
مكان فعاليت صرافي اعم از شعبه و باجه بايد از حيث ملاحظات حفاظتي و امنيتي به تأييد مراجع ذي صلاح برسد.
ماده 8
مؤسسين حسب مورد بايد از شرايط زير برخوردار بوده و به همراه تقاضاي خود، مدارك و اطلاعات را در قالب فرم هاي اعلامي بانك مركزي، به آن بانك ارايه نمايند:
8
1 - دارا بودن تابعيت ايران و سكونت در ايران؛
8
2 - پيرو دين اسلام يا يكي از اقليت هاي ديني مصرح در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران؛
8
4 - نداشتن سابقه چك برگشتي رفع سوءاثر نشده در شبكه بانكي كشور؛
8
5 - نداشتن بدهي غيرجاري به مؤسسات اعتباري؛
8
6 - تعيين تكليف بدهي قطعي مالياتي؛
8
7 - شفاف بودن آورده آن ها از نظر منشأ؛
8
8 - نداشتن سمت مديرعامل، عدم عضويت در هيأت مديره و همچنين نداشتن همزمان سهم يا سهم الشركه در ساير صرافي ها؛
8
9 - نداشتن همزمان سمت مديرعامل و عدم عضويت در هيأت مديره مؤسسه اعتباري؛
8
10 - عدم عضويت در هيأت مديره، نداشتن سمت مديرعامل و نداشتن سهم يا سهم الشركه در صرافي هايي كه طي دو سال قبل از تاريخ ارايه درخواست توسط متقاضي اجازه نامه فعاليت آنها، توسط بانك مركزي ابطال شده است؛
8
11 - عدم سلب صلاحيت متقاضي در صورت دارا بودن سمت عضويت در هيأت مديره يا مديرعامل در ساير صرافي ها طي دو سال قبل از تاريخ ارايه درخواست توسط وي.
فصل سوم
: سهامداران، شركا، هيأت مديره و مديرعامل
ماده 9
سهامداران، شركا، اعضاي هيأت مديره، مديرعامل و رئيس شعبه صرافي حسب مورد بايد از شرايط ذيل برخوردار بوده و به همراه تقاضاي خود، مدارك و اطلاعات را در قالب فرم هاي اعلامي بانك مركزي، به آن بانك ارايه نمايند:
9
1 - دارا بودن تابعيت ايران و سكونت در ايران؛
9
2 - پيرو دين اسلام يا يكي از اقليت هاي ديني مصرح در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران؛
9
3 - داشتن حداقل 25 سال تمام براي سهامداران، شركا، اعضاي هيأت مديره، حداقل 30 سال تمام و حداكثر 70 سال تمام براي مديرعامل و رئيس شعبه صرافي؛
9
5 - نداشتن چك برگشتي رفع سوء اثر نشده در شبكه بانكي كشور؛
9
6 - نداشتن بدهي غيرجاري به مؤسسات اعتباري؛
9
7 - تعيين تكليف بدهي قطعي مالياتي؛
9
8 - شفاف بودن آورده سهامداران و شركاء از نظر منشأ؛
9
9 - نداشتن سمت مديرعامل، عدم عضويت در هيأت مديره و همچنين نداشتن همزمان سهم يا سهم الشركه در ساير صرافي ها و يا مشاركت همزمان در تأسيس صرافي هاي ديگر؛
9
10 - نداشتن سهم يا سهم الشركه، عدم عضويت در هيأت مديره و نداشتن سمت مديرعامل، در صرافي هايي كه اجازه نامه فعاليت آنها طي دو سال قبل از تاريخ ارايه درخواست توسط متقاضي، توسط بانك مركزي ابطال شده است، براي شركا، سهامداران، اعضاي هيأت مديره و مديرعامل؛
9
11 - دارا بودن حداقل مدرك تحصيلي كارشناسي در رشته هاي مديريت، حسابداري، اقتصاد و حقوق براي مديرعامل؛
9
12 - دارا بودن حداقل پنج سال تجربه كاري داراي سوابق بيمه اي در مؤسسات اعتباري و ساير موسسات تحت نظارت بانك مركزي و يا نهادهاي مالي براي مديرعامل، به تشخيص بانك مركزي؛
9
13 - دارا بودن گواهي نامه مهارت هاي انجام عمليات صرافي از مؤسسه آموزش عالي بانكداري ايران و يا ساير مؤسسات مورد تأييد بانك مركزي براي اعضاي هيأت مديره و مديرعامل در صرافي هاي تضامني.
9
14 - دارا بودن تأييديه صلاحيت براي مديرعامل صرافي.
تبصره 1
تأييديه صلاحيت براي مديرعامل صرافي پس از احراز شرايط فوق و انجام مصاحبه تخصصي در زمينه قوانين و مقررات ناظر بر صرافي ها و همچنين قوانين و مقررات ناظر بر عمليات ارزي در كميته اي كه به همين منظور در بانك مركزي در چارچوب ضوابطي مصوب تشكيل خواهد شد، صادر مي گردد.
تبصره 2
در مورد صرافي هاي موجود، بررسي و صدور تأييديه صلاحيت براي مديرعامل طي بازه زماني سه ساله و تا پايان سال 1402 و در مقاطع تمديد مجوز فعاليت آن ها انجام خواهد شد.
ماده 10
حداقل مبلغ سرمايه به منظور تأسيس و فعاليت صرافي تضامني و صرافي وابسته به مؤسسات اعتباري در استان تهران و شهرهاي بزرگ (اصفهان، اهواز، تبريز، شيراز، كرج، مشهد، قم و اروميه) مبلغ دويست و پنجاه ميليارد ريال و در ساير شهرها مبلغ يكصد و سي ميليارد ريال تعيين مي گردد كه لازم است قبل از ثبت صرافي تماماً به صورت نقدي نزد يكي از مؤسسات اعتباري توديع گردد.
تبصره 1
بانك مركزي مي تواند نسبت به تغيير حداقل سرمايه موضوع اين ماده حسب شرايط و اقتضائات از جمله نرخ تورم اقدام نمايد.
تبصره 2
حداقل ٧٠ درصد از سرمايه صرافي وابسته به مؤسسه اعتباري، همواره بايد به طور مستقيم متعلق به مؤسسه اعتباري ذي ربط باشد. مابقي سرمايه صرافي هاي مزبور حسب مورد بايد متعلق به اشخاص حقوقي زيرمجموعه مؤسسه اعتباري باشد.
تبصره 3
هر گاه زيان انباشته صرافي از 50 درصد سرمايه ثبت شده بيشتر شود، هيأت مديره مكلف است نسبت به يكي از موارد ذيل اقدام نمايد: 1 - افزايش سرمايه نقدي حداقل به ميزان زيان انباشته؛ 2 - كاهش سرمايه ثبتي به ميزان سرمايه موجود، مشروط بر آن كه سرمايه جديد كمتر از حداقل سرمايه مورد نياز براي تأسيس و فعاليت صرافي نشود؛ 3 - انحلال صرافي.
تبصره 4
افزايش سرمايه توسط صرافي به طرق زير امكان پذير است: 1 - به صورت واريز نقدي به پول رايج كشور به حساب صرافي؛ 2 - از محل سود انباشته پس از كسر مانده بدهكار حساب جاري شركا (براي صرافي تضامني) مبتني بر صورت هاي مالي حسابرسي شده.
ماده 11
بانك مركزي در صورت تأييد اساسنامه، احراز صلاحيت مؤسسين، شركا و سهامداران، اعضاي هيأت مديره و مديرعامل صرافي، توديع كامل سرمايه، بررسي منشأ تأمين وجه توديع شده و احراز انطباق آن با الزامات قانوني و همچنين احراز ساير شرايط موضوع اين دستورالعمل ظرف مدت ده روز كاري پس از تكميل مدارك و مستندات لازم، نسبت به صدور اجازه نامه تأسيس اقدام مي نمايد. مدت اعتبار اجازه نامه تأسيس، حداكثر شش ماه پس از صدور است. اجازه نامه تأسيس صرافي صرفاً به منظور انجام امور ثبتي صادر مي شود و شروع به فعاليت صرافي منوط به كسب اجازه نامه فعاليت از بانك مركزي است.
تبصره 1
صرافي موظف است حداكثر ظرف يك سال از تاريخ ثبت، نسبت به أخذ اجازه نامه فعاليت از بانك مركزي اقدام نمايد.
تبصره 2
در صورت وقوع موارد خارج از اراده و اختيار صرافي به تشخيص بانك مركزي، مدت مذكور صرفاً براي يك بار و به مدت حداكثر سه ماه ديگر با موافقت آن بانك قابل تمديد مي باشد.
تبصره 3
در صورتي كه صرافي پس از گذشت مهلت هاي مقرر، نسبت به أخذ اجازه نامه فعاليت از بانك مركزي اقدام ننمايد؛ ضمن كان لم يكن تلقي شدن اجازه نامه تأسيس و عدم صدور اجازه نامه فعاليت، صرافي موظف به انحلال قانوني شركت است.
ماده 12
اجازه نامه فعاليت براي بار اوّل با مدت اعتبار دو سال صادر و اعطا مي گردد و براي دفعات بعد و در صورت تأييد عملكرد صرافي توسط بانك مركزي و تكميل مدارك و مستندات لازم، با مدت اعتبار حداكثر پنج سال قابل تمديد مي باشد.
ماده 13
بانك مركزي در صورتي كه تشخيص دهد مؤسسين قادر به تأسيس و راه اندازي صرافي نمي باشند و يا اطلاعات كذب و نادرست ارايه نموده اند، حسب مورد از صدور اجازه نامه تأسيس و يا فعاليت خودداري مي نمايد.
ماده 14
مؤسسين، سهامداران، شركا و مديران صرافي مجاز به فروش و واگذاري اجازه نامه فعاليت صرافي به غير در قالب هيچ يك از عقود از جمله عقد اجاره، نمي باشند.
ماده 15
هرگونه تغيير و جايگزيني در شركا براي صرافي تضامني يا سهامداران براي صرافي سهامي خاص مشروط به رضايت تمام شركا (براي صرافي تضامني)، احراز شرايط لازم و موافقت بانك مركزي است.
تبصره
انتقال سهام صرافي سهامي خاص صرفاً به مؤسسه اعتباري امكان پذير است.
ماده 16
صرافي هاي تضامني موظف به ارايه ضمانت نامه بانكي بدون قيد و شرط حسن انجام تعهد يا گواهي مسدودي حساب سپرده بانكي به نفع بانك مركزي در قبال دستورات نظارتي بانك مركزي، به ميزان حداقل 50 درصد آخرين سرمايه ثبتي صرافي مي باشند.
تبصره 1
وجه ضمانت نامه مذكور يا گواهي مسدودي حساب سپرده بانكي در قبال خسارات وارده به مشتريان صرافي يا بدهي صرافي به اشخاص ثالث قابل مطالبه و توقيف نمي باشد و هرگونه اختلافات و دعاوي احتمالي صرافي با مشتريان و اشخاص ثالث تابع قوانين و مقررات مربوط است و هيچگونه مسئوليتي از اين بابت متوجه بانك مركزي نمي باشد.
تبصره 2
صرافي موظف است قبل از انقضاي مدت اعتبار ضمانت نامه بانكي نسبت به تمديد ضمانت نامه بانكي اقدام نمايد. در صورت ابطال مجوز صرافي و يا چنانچه صرافي به هر علتي فعاليت نداشته باشد و يا منحل شود، اشخاص ذي ربط مكلفند وفق نظر بانك مركزي تا خاتمه امر تصفيه، نسبت به تمديد ضمانت نامه بانكي اقدام نمايند.
ماده 17
مديرعامل و اعضاي هيأت مديره صرافي، در مقابل خساراتي كه ناشي از تخلف و يا ترك فعل بنا به تشخيص مراجع ذي صلاح، متوجه مشتريان مي شود، مسئول و متعهد جبران خواهند بود.
ماده 18
انجام عمليات صرافي، در خارج از نشاني مندرج در اساسنامه ثبت شده صرافي و اجازه نامه فعاليت صرافي يا مجوز شعبه، به استثناي عمليات صرافي در بسترهاي معاملاتي برخط داخلي در چارچوب ضوابط ابلاغي بانك مركزي ممنوع بوده و جا به جايي و انتقال صرافي از نشاني مندرج در اساسنامه ثبت شده صرافي و اجازه نامه فعاليت صرافي به ساير نقاط، منوط به كسب مجوز از بانك مركزي مي باشد.
ماده 19
صرافي موظف است اجازه نامه فعاليت، نرخ هاي خريد و فروش ارزها و مسكوك گرانبهاي ضرب شده توسط بانك مركزي و ساير اطلاعاتي كه توسط بانك مركزي اعلام خواهد شد را در محل صرافي به طور واضح در معرض ديد عموم قرار داده و همچنين در صورت برخورداري از تارنما، در تارنماي خود نيز درج نمايد.
تبصره
خريد و فروش ارز توسط صرافي صرفاً بايد بر مبناي نرخ اعلامي در محل صرافي يا تارنماي آن انجام شود.
ماده 20
دريافت و نگهداري وجوه ارزي و ريالي به صورت اماني، انجام عمليات بانكي از جمله اخذ سپرده و يا اعطاي تسهيلات توسط صرافي ممنوع مي باشد.
تبصره
در مورد صرافي هاي وابسته به موسسات اعتباري، نگهداري وجوه ارزي به صورت اماني در خارج از كشور به منظور انجام نقل و انتقالات ارزي از شمول اين ماده مستثني مي باشد.
ماده 21
انجام معاملاتي كه مبادله ارز، مسكوك فلزات گرانبهاي ضرب شده توسط بانك مركزي و ريال به روز يا روزهاي آينده موكول شده و منجر به تحويل ارز، ريال يا مسكوك نشده و صرفاً تفاوت قيمت تسويه مي گردد، توسط صرافي ممنوع مي باشد.
ماده 22
هرگونه معاملات آتي و سلف ارز، آتي و سلف سكه طلا توسط صرافي فقط بر اساس ضوابط مصوب و ابلاغي بانك مركزي مجاز خواهد بود.
ماده 23
هرگونه عمليات صرافي در بسترهاي معاملاتي برخط داخلي و استفاده از رمزارزهاي استخراج شده داخلي براي واردات صرفاً بر اساس ضوابط ابلاغي بانك مركزي قابل انجام خواهد بود.
ماده 24
در صرافي تضامني، مانده بدهكار حساب جاري شركا در هيچ زماني نبايد از مابه التفاوت حقوق صاحبان سرمايه و سرمايه ثبتي صرافي بيشتر باشد.
ماده 25
در صرافي وابسته به مؤسسه اعتباري مجموع تعهدات مالي ناشي از حواله هاي صادره به مشتريان، در هر زمان حداكثر به ميزان مبلغ مورد تعهد مندرج در تأييديه هيأت مديره مؤسسه اعتباري مبني بر ايفاي كامل تعهدات مذكور توسط صرافي وابسته مي باشد.
ماده 26
تعهدات فروش توسط صرافي تضامني در هر لحظه نبايد بيشتر از «تعهدات مجاز» تعيين شده توسط بانك مركزي بر مبناي ضرايبي از سرمايه ثبتي صرافي و كل فروش قطعي (مختومه) سالانه صرافي در سامانه ارزي اعلامي توسط بانك مركزي، باشد.
تبصره
ضرايب سرمايه ثبتي و فروش قطعي و همچنين سقف تعهدات مجاز توسط بانك مركزي تعيين مي شود.
ماده 27
وضعيت باز ارزي (تفاوت خريد و فروش ارز) صرافي در هر لحظه نبايد بيشتر از «حد مجاز» تعيين شده توسط بانك مركزي بر مبناي ضرايبي از سرمايه ثبتي صرافي و فروش سالانه صرافي در سامانه ارزي اعلامي توسط بانك مركزي باشد.
تبصره
ضرايب سرمايه ثبتي و فروش توسط بانك مركزي تعيين مي شود.
ماده 28
سقف خريد و فروش نقدي ارز براي هر شخص حقيقي يا حقوقي تابع ضوابط ابلاغي بانك مركزي مي باشد.
ماده 29
كارمزد دريافتي صرافي بابت عمليات مربوط به حواله هاي ارزي تابع ضوابطي است كه توسط بانك مركزي تهيه و ابلاغ مي شود.
ماده 30
صرافي موظف است اطلاعات مربوط به عمليات صرافي را هم زمان با وقوع رويداد در چارچوب تعيين شده توسط بانك مركزي حسب مورد، در سامانه هاي اعلامي از سوي بانك مركزي و يا در سامانه حسابداري مختص به صرافي، منطبق با استانداردهاي حسابداري ثبت نمايد.
ماده 31
صرافي موظف است گزارش و صورت هاي مالي ساليانه حسابرسي شده را به همراه گزارش برگزاري مجامع حداكثر 4 ماه پس از پايان سال مالي تهيه و به بانك مركزي ارسال نمايد.
ماده 32
حسابرس مستقل صرافي بايد از ميان اعضاي جامعه حسابداران رسمي ايران انتخاب شود.
تبصره
حسابرس مستقل مي تواند حداكثر براي سه سال متوالي حسابرسي صرافي را بر عهده داشته باشد. صرافي موظف است در صورت تغيير حسابرس مستقل قبل از پايان مدت مذكور مراتب را به بانك مركزي اطلاع دهد.
ماده 33
صرافي مجاز به خريد و فروش مسكوك فلزات گرانبهاي ضرب شده توسط بانك مركزي مي باشد.
تبصره
صرافي در قبال خريد و فروش مسكوك فلزات گرانبهاي ضرب شده توسط بانك مركزي، ملزم به ارايه فاكتور معتبر با امضاء و ممهور به مهر صرافي و به نام و امضاي مشتري تا زمان عملياتي شدن سامانه اي كه بدين منظور ظرف مدت يك سال توسط بانك مركزي ايجاد خواهد شد، مي باشد.
ماده 34
صرافي در قبال انجام هر نوع عمليات صرافي، ملزم به ارايه رسيد سامانه هاي اعلامي بانك مركزي داراي شناسه يكتا و با امضاء و ممهور به مهر صرافي و به نام و امضاي مشتري مي باشد. همچنين صرافي بايد شماره سريال ارزهاي مورد معامله را ثبت و يك نسخه از آن را به مشتري ارايه دهد.
ماده 35
آن بخش از وجوه متعلق به صرافي كه نزد مؤسسات اعتباري نگهداري مي شود بايد صرفاً در حساب هايي به نام و تحت مالكيت صرافي قرار داشته باشد و صرافي موظف است تمامي عمليات صرافي را از طريق حساب هاي مذكور انجام دهد. انجام عمليات صرافي و يا نگهداري وجوه متعلق به صرافي از طريق حساب «شركا»، «سهامداران»، «كاركنان» و غيره تحت هر عنوان ممنوع مي باشد.
تبصره 1
صرافي مكلف است مشخصات تمام حساب هاي ريالي و ارزي خود، را به بانك مركزي اعلام دارد.
تبصره 2
صرافي وابسته به مؤسسه اعتباري مجاز است با تأييد بانك مركزي از حساب مؤسسه اعتباري متبوع در خارج از كشور استفاده نمايد.
ماده 36
نام ثبتي و نشان تجاري ثبت شده صرافي بايد به طوركامل همراه با ذكر كلمه «صرافي» و نوع شركت (تضامني يا سهامي خاص) و شماره ثبت شركت، در كليه مكاتبات، فاكتورها، رسيدها، مهرها و امور تبليغاتي صرافي درج گردد.
ماده 37
استفاده از تمام يا بخشي از عنوان «مؤسسه اعتباري» در نام صرافي تضامني و يا استفاده از نشانه هاي متعلق به «مؤسسه اعتباري» در تبليغات صرافي هاي مذكور، ممنوع مي باشد.
ماده 38
صرافي موظف است حداكثر ظرف مدت سه ماه از تاريخ صدور «اجازه نامه فعاليت»، نسبت به شروع فعاليت اقدام و مراتب را به صورت كتبي به بانك مركزي اعلام نمايد.
تبصره
توقف فعاليت صرافي براي مدتي بيش از ده روز كاري، صرفاً با موافقت بانك مركزي مجاز است.
ماده 39
حضور مديرعامل يا يكي از اعضاي هيأت مديره در محل صرافي الزامي مي باشد. در مورد شعب صرافي وابسته به مؤسسه اعتباري، حضور رئيس شعبه يا معاون وي در محل شعبه صرافي الزامي است.
ماده 40
مسئولان صرافي موظفند امكان رسيدگي هاي لازم را براي بازرسان بانك مركزي فراهم نمايند و تمامي اسناد، مدارك، دفاتر و نرم افزارهاي مربوط را جهت اين گونه رسيدگي ها در اختيار بازرسان قرار دهند.
ماده 41
در صورت وقوع هر يك از موارد ذيل توسط صرافي، بانك مركزي مي تواند حسب مورد نسبت به تذكر كتبي، اخطار كتبي، توقف برخي فعاليت هاي صرافي، سلب صلاحيت اعضاي هيأت مديره و مديرعامل، افزايش مبلغ ضمانت نامه بانكي يا گواهي مسدودي حساب سپرده بانكي، مطالبه وجه ضمانت نامه بانكي يا گواهي مسدودي حساب سپرده بانكي، تعليق فعاليت يا ابطال اجازه نامه فعاليت و يا ساير اقدامات قانوني اقدام نمايد:
41
1 - تخطي از مفاد اين دستورالعمل، ساير مقررات ذي ربط و تعهدنامه هاي ارايه شده؛
41
2 - عدم ايفاي بدهي ها و تعهدات نسبت به مشتريان؛
41
3 - عدم ارايه اطلاعات از سوي صرافي و يا ارايه اطلاعات نادرست يا گمراه كننده توسط مؤسسين، مديران، شركا و يا سهامداران صرافي به بانك مركزي؛
41
4 - انحلال و يا ورشكستگي صرافي؛
41
5 - عدم فعاليت و يا ناتواني در انجام عمليات صرافي به تشخيص بانك مركزي؛
41
6 - عدم انجام اقدامات لازم جهت تمديد اجازه نامه فعاليت.
تبصره 1
در صورت سلب صلاحيت هر يك از اعضاي هيأت مديره و يا مديرعامل، چنانچه صرافي ظرف مدت سي روز كاري نسبت به معرفي اعضاي جديد هيأت مديره و يا مديرعامل جديد اقدام ننمايد، فعاليت صرافي به مدت سه ماه تعليق مي شود. در صورت گذشت بيش از سه ماه و عدم معرفي اشخاص مذكور، براي مدت شش ماه تعليق و در صورت عدم اقدام، اجازه نامه فعاليت صرافي ابطال مي شود.
تبصره 2
در صورت سلب صلاحيت هر يك از اعضاي هيأت مديره و يا مديرعامل صرافي، اشخاص مزبور نمي توانند تا مدت دو سال به عنوان عضو هيأت مديره و يا مديرعامل هيچ يك از صرافي ها تعيين شوند.
تبصره 3
ضوابط مربوط به نحوه اعمال اقدامات مندرج در اين ماده توسط بانك مركزي تهيه مي شود.
ماده 42
در صورتي كه ضمانت نامه بانكي يا گواهي مسدودي حساب سپرده بانكي ارايه شده صرافي به هر دليلي كارسازي شود، تا زمان ارايه ضمانت نامه جديد يا گواهي مسدودي حساب سپرده بانكي جديد اجازه نامه فعاليت صرافي تعليق مي گردد.
ماده 43
بانك مركزي بايد در مواردي كه تمام يا بخشي از فعاليت يك شخص حقيقي يا حقوقي را مصداق عمليات صرافي بدون أخذ مجوز از آن بانك تشخيص دهد اقدامات لازم را به منظور متوقف نمودن فعاليت هاي آن شخص از طريق نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و نيز طرح دعوي در مراجع قانوني، به مورد اجرا گذارد.
ماده 44
بانك مركزي بايد در صورت امتناع صرافي از توقف فعاليت پس از صدور حكم تعليق، ابطال يا اتمام مدت اعتبار مجوز صرافي، علاوه بر مطالبه وجه ضمانت نامه بانكي يا گواهي مسدودي حساب سپرده بانكي حسب مورد، اقدامات لازم را به منظور متوقف نمودن فعاليت هاي آن شخص از طريق نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و عنداللزوم طرح دعوي در مراجع قانوني، به مورد اجرا گذارد.
ماده 45
در صورت تحقق هر يك از موارد زير فرآيند انحلال صرافي به مورد اجرا گذارده مي شود:
45
1 - ابطال اجازه نامه هاي تأسيس و فعاليت از سوي بانك مركزي؛
45
2 - در صورت سپري شدن شش ماه از انقضاء مدت اعتبار اجازه نامه فعاليت و عدم موافقت بانك مركزي با تمديد آن؛
45
3 - در صورت عدم دريافت اجازه نامه فعاليت از بانك مركزي پس از طي مهلت هاي مقرر در ماده (11) و تبصره هاي ذيل آن؛
45
4 - در صورت صدور حكم قطعي ورشكستگي صرافي؛
45
5 - در صورت ورشكستگي يكي از شركا در صرافي هاي تضامني؛
45
6 - در صورت تراضي تمام شركا در صرافي هاي تضامني مطابق مفاد اساسنامه و با تأييد بانك مركزي؛
45
7 - صدور حكم انحلال توسط دادگاه؛
45
8 - در صورت فوت يا محجوريت يكي از شركا در صرافي هاي تضامني.
ماده 46
از تاريخ شروع فرآيند انحلال، صرافي صرفاً مجاز به انجام عمليات مربوط به انحلال و تصفيه بوده و انجام عمليات جديد صرافي ممنوع مي باشد.
ماده 47
دارايي هاي صرافي نبايد به عنوان وثيقه هرگونه تعهدي براي شخص ديگري مورد استفاده قرار گيرد.
ماده 48
دريافت هرگونه تسهيلات از مؤسسات اعتباري توسط صرافي ممنوع مي باشد.
ماده 49
هرگونه تغييرات ثبتي صرافي از جمله تغيير در مفاد اساسنامه و ميزان سرمايه، منوط به موافقت قبلي بانك مركزي و أخذ اجازه نامه تغييرات ثبتي از اين بانك مي باشد.
ماده 50
بانك مركزي مجاز است در انجام برخي از امور نظارت بر صرافي ها از همكاري تشكل هاي صنفي، در چارچوب تفاهم نامه هاي منعقده استفاده نمايد. همكاري هاي مزبور نافي مسئوليت هاي نظارتي بانك مركزي در قبال صرافي ها نمي باشد.
ماده 51
آن دسته از صرافي هاي موجود كه مدت اعتبار اجازه نامه فعاليت آنها بعد از تاريخ لازم الاجراء شدن اين دستورالعمل منقضي مي شود، حداكثر ظرف ۲ سال مهلت دارند، شرايط خود را با مفاد اين دستورالعمل تطبيق دهند.
ماده 52
مواردي كه در اين دستورالعمل پيش بيني نشده است تابع قوانين و مقررات جاري كشور از جمله قانون پولي و بانكي كشور، قانون تجارت و لايحه اصلاحي آن، قانون تنظيم بازار غيرمتشكل پولي و آيين نامه هاي آن، قوانين مبارزه با پولشويي و تأمين مالي تروريسم و آيين نامه هاي اجرايي و دستورالعمل هاي مرتبط با آن، ساير قوانين و مقررات ذي ربط و همچنين مصوبات شوراي پول و اعتبار و دستورات و بخشنامه هاي بانك مركزي مي باشد.
دستورالعمل اجرايي تأسيس، فعاليت و نظارت بر صرافي ها» در 52 ماده و 28 تبصره در يكهزار و سيصد و چهاردهمين جلسه مورخ 1400/2/28 شوراي پول و اعتبار به تصويب رسيد. از تاريخ لازم الاجراء شدن اين دستورالعمل، «دستورالعمل اجرايي تأسيس، فعاليت و نظارت بر صرافي ها» موضوع مصوبه يك هزار و يكصد و هشتاد و سومين جلسه مورخ 1393/05/28 شوراي پول و اعتبار، احكام مرتبط با صرافي در دستورالعمل اجرايي عمليات پولي و بانكي در مناطق آزاد تجاري - صنعتي جمهوري اسلامي ايران مصوب جلسه مورخ 1379/06/13 شوراي پول و اعتبار كه مغاير با اين دستورالعمل است و همچنين ديگر مصوبات مغاير با اين دستورالعمل، منسوخ مي گردد.
نسخهها (پردهٔ زمانی)
- 1400/03/09متن اولیه
- 1402/09/011402/09/01_بخشنامه بانك مركزي در خصوص ابلاغ اصلاحيه دستورالعمل اجرايي تأسيس، فعال...