مصوبه شوراي عالي رفاه و تامين اجتماعي در خصوص سند ائتلاف ملي نظام مراقبت اجتماعي دانش آموزان

شوراي عالي رفاه و تامين اجتماعي در جلسه مورخ ۱۶ /۹ /۱۳۹۴ كه تصميمات آن به استناد ماده (۱۳) و بند الف ماده ۱۵ قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامين اجتماعي به تصويب اكثريت وزراي عضو شورا و به تائيد رئيس جمهور محترم رسيده است، تصويب نمود:

در اجراي رهنمودهاي مقام معظم رهبري «مدظله العالي» و به منظور حمايت اجتماعي، تحقق پيشگيري رشدمدار و تكامل يكپارچه دانش آموزان، «سند ائتلاف ملي نظام مراقبت اجتماعي دانش آموزان» كه با مشاركت وزارتخانه هاي آموزش و پرورش؛ بهداشت، درمان و آموزش پزشكي؛ معاونت حمايت اجتماعي و پيشگيري از وقوع جرم قوه قضائيه؛ سازمان بهزيستي كشور؛ نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران؛ ستاد اجرايي فرمان حضرت امام «ره»؛ كميته امداد حضرت امام خميني «ره» و سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور؛ با رويكرد توانمندسازي و همكاري بين بخشي، با محوريت مدرسه و بر اساس سطح بندي خدمات و نظام ارجاع، تهيه شده است به شرح پيوست ممهور به مهر دبيرخانه شورا تصويب گرديد.

اين مصوبه، باستناد اختيارات موضوع ماده (۴) آئين نامه داخلي شورا (تصويب نامه شماره ۵۴۱۶۹ /ت۳۱۴۷۴هـ مورخ ۲۴ /۹ /۱۳۸۳ هيات وزيران) جهت اجرا ابلاغ مي گردد.

علي ربيعي دبير شورا و وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي

بسم الله الرحمن الرحيم ائتلاف ملي «نظام مراقبت اجتماعي دانش آموزان» (نماد) Student's social care system

مقدمه: در راستاي عمل به منويات مقام معظم رهبري (مدظله العالي) مبني بر تلاش سازمان يافته، علمي و فراقوه اي؛ ائتلاف ملي به منظور استقرار نظام مراقبت اجتماعي دانش آموزان با هدف استفاده حداكثري از توان و ظرفيت علمي، خدمتي، حمايتي، اجرايي،‌ نظارتي و تاميني به منظور تحقق پيشگيري رشدمدار و توجه به رشد و تكامل يكپارچه دانش آموزان به صورت مشترك فيمابين وزارت آموزش و پرورش، معاونت حمايت و پيشگيري از جرم قوه قضائيه، سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، سازمان بهزيستي، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، كميته امداد حضرت امام خميني (ره)، نيروي انتظامي، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي؛ ستاد مبارزه با مواد مخدر و بنياد بركت تشكيل و سند ائتلاف ملي نظام مراقبت اجتماعي دانش آموزان منعقد مي شود.

: كليات

1 موضوع سند: ائتلاف ملي در توجه سازمان يافته به سرنوشت كودكان و نوجوانان ميهن اسلامي از طريق مشاركت در طراحي و استقرار نظام جامع مراقبت اجتماعي دانش آموزان در مدرسه.

: مهار زمينه هاي آسيب اجتماعي در سه فضاي مدرسه، خانواده و محله با تاكيد بر مدرسه به عنوان جدي ترين فضاي اجتماعي كودكان نوجوانان.

2 تعريف نظام مراقبت اجتماعي: منظور از نظام مراقبت اجتماعي دانش آموزان، مجموعه اي نظام يافته از خدمات و برنامه ها، شامل غربالگري، آموزش، توانمندسازي و حمايت هاي رواني - اجتماعي، به منظور مراقبت دانش آموزان در برابر رفتارهاي پرخطر، آسيب هاي اجتماعي و جرائم از طريق مداخله بموقع و موثر مي باشد.

: اهداف و چارچوب ائتلاف

1 هدف كلي تامين و ارتقاي مراقبت هاي اجتماعي از دانش آموزان مدارس با رويكرد توانمندسازي مدرسه محور

2 اهداف اختصاصي

2 - 1 استقرار نظام جامع مراقبت اجتماعي براي دانش آموزان (مدرسه محور، خانواده محور، محله محور) از طريق مشاركت بين بخشي مبتني بر مدل بومي و سبك زندگي اسلامي – ايراني

2 - 2 گسترش آموزش هاي رشدمدار در زمينه پيشگيري از رفتارهاي پرخطر، آسيب هاي اجتماعي و بزهكاري

2 - 3 ايجاد نظام شناسايي دانش آموزان آسيب پذير و آسيب ديده از طريق چك ليست هاي علمي

2 - 4 طراحي و توسعه مداخلات موثر حمايتي و توانمندسازي براي دانش آموزان

2 - 5 استقرار نظام ارجاع مناسب ارائه خدمات و حمايت ها به دانش آموزان

2 - 6 ظرفيت سازي جهت افزايش عوامل محافظت كننده و كاهش عوامل مخاطره آميز دانش آموزان در مدرسه، خانواده و محله

2 - 7 هم افزايي منابع و برنامه هاي دستگاهها و نهادها و بسيج ظرفيت مشاركت مردمي و خيريه براي نظام مراقبت هاي اجتماعي

: پياده سازي صد درصدي نظام مراقبت اجتماعي دانش آموزان به منظور پوشش مدارس تا پايان برنامه ششم توسعه مورد تاكيد است.

3 چارچوب همكاري هاي بين بخشي

3 - 1 ايجاد دبيرخانه به منظور به اشتراك گذاري منابع و ظرفيت هاي مشترك به منظور تامين اهداف سند.

3 -2 ايجاد نظام شناسايي و تقويت عوامل محافظت كننده و ديده باني مستمر عوامل مخاطره آميز دانش آموزان در مدرسه، خانواده و محله

3 - 3 ايجاد سامانه جهت شناسايي كودكان و نوجوانان لازم التوجه به منظور اجراي مداخلات آموزشي، رواني و اجتماعي پيشگيرانه

3 - 4 پياده سازي نظام غربالگري و ارجاع

3- 5 تامين خدمات مشاوره اي به دانش آموزان و خانواده هاي آنان

3 - 6 تامين خدمات حمايتي و مددكاري به دانش آموزان

3 - 7 تامين معاضدت ها و حمايت هاي قضايي براي دانش آموزان

3 - 8 ايجاد ساز و كار براي اجراي برنامه هاي مشترك در حوزه پيشگيري وضعي به منظور كاهش عوامل مخاطره آميز دانش آموزان

3 - 9 ارزيابي و نيازسنجي مستمر، شناسايي فرصت ها و جذب مشاركت هاي مردمي و به اشتراك گذاري ظرفيت هاي خيريه و مردم نهاد دستگاهها و نهادهاي عضو

3 – 10 استقرار نظام بازخورد، پايش و سنجش اثربخشي

سازمان ائتلاف (همكاري بين بخشي)

1 مدت سند: مدت اجراي اين سند جهت تكميل مطابق با سالهاي اجراي برنامه ششم، 1395 لغايت 1400 هجري شمسي و بر اساس فازبندي مورد اشاره در اين سند خواهد بود كه متعاقبا در طي برنامه هاي بعدي تدوام خواهد يافت.

2 شوراي سياست گذاري به منظور تدوين سياست هاي كلان، نظارت بر حسن اجراي اين سند و نظارت و ارزشيابي پيشرفت طرح، شوراي سياست گذاري با تركيب زير تشكيل مي گردد: * سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور بعنوان رئيس شورا * معاونت حمايت و پيشگيري از جرم قوه قضائيه بعنوان دبير شورا *وزارت آموزش و پرورش *سازمان بهزيستي كشور *وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي *نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران. *كميته امداد حضرت امام خميني (ره) *وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي *بنياد بركت.

: دبيرخانه شوراي سياست گذاري در معاونت حمايت و پيشگيري از جرم قوه قضائيه مستقر بوده و جلسات شورا با پيگيري و هماهنگي دبيرخانه مربوطه برگزار مي گردد.

: جلسات شورا به صورت فصلي تشكيل و تصميمات آن با اكثريت آراي حاضرين لازم الاجرا خواهد بود.

3 كميته علمي – اجرايي: به منظور تدوين شيوه نامه هاي اجرايي، هدايت عمليات اجرا، تدوين معيارها، تدوين استانداردها، و پيشنهاد سياست هاي كلان و راهبردي، كميته علمي - اجرايي با تركيب زير تشكيل مي گردد: * قوه قضائيه بعنوان رئيس كميته. * سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور. * وزارت آموزش و پرورش بعنوان دبير كميته. * سازمان بهزيستي كشور. * وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي * نيروي انتظامي * كميته امداد حضرت امام خميني (ره) * وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي * بنياد بركت

: دبيرخانه كميته علمي اجرايي، در معاونت تربيت بدني و سلامت وزارت آموزش و پرورش و با مسئوليت معاونت مذكور مستقر خواهد بود.

: جلسات كميته حداقل ماهانه يكبار تشكيل و تصميمات آن با اكثريت آراي حاضرين لازم الاجرا خواهد بود.

: روش شناسي اقدام

1 فاز اجرا

1 - 1 مرحله اول: اجراي آزمايشي در مدارس سه شهرستان به صورت آزمايشي و ارزيابي اثربخشي (سال آخر برنامه پنجم و سال اول برنامه ششم منطبق با سال تحصيلي 95 - 1394 و 96 - 1395)

1 - 2 مرحله دوم: ارزشيابي و اعتبار بخشي و تعميم به مدارس يك شهرستان از هر استان كشور (سال دوم و سوم برنامه ششم منطبق با سال تحصيلي 98 - 1397 و 97 - 1396)

1 - 3 مرحله سوم: تسري، تثبيت و استقرار به مدارس كل كشور (از سال چهارم برنامه ششم منطبق با سال تحصيلي ايران 1400 - 1399 به نحوي كه تا پايان برنامه ششم كليه مدارس كشور تحت پوشش برنامه قرار گرفته باشند)

2 نظام مراقبت:

2 - 1 شناسايي و غربالگري در مدارس از طريق شواهد ميداني

: از مرحله دوم، از آزمون هاي استاندارد رواني، آزمون هاي خطرپذيري، شواهد كلينيكي و چك ليست ها نيز استفاده خواهد شد.

2 - 2 آموزش هاي رشدمدار

4 – 2 – 2 - 1 آموزش و توانمندسازي معلمان و والدين

4 – 2 – 2 - 2 توليد برنامه درسي پيشگيري مربوط به هر دوره تحصيلي و منابع كمك آموزشي آن

4 – 2 – 2 - 3 برگزاري و اجراي دوره هاي آموزشي رشدمدار پيشگيري

4 – 2 – 2 - 4 اجراي فعاليت هاي مكمل و ترويجي

2 - 3 مداخلات وضعي و رواني - اجتماعي

4 – 2 – 3 - 1 اقدامات مداخله اي براي كاهش عوامل مخاطره آميز (از جمله اقدامات انتظامي و مناسب سازي فضاها)

4 – 2 – 3 - 2 برگزاري جلسات و دوره هاي آموزشي براي خانواده ها (بويژه موارد لازم التوجه)

4 – 2 – 3 - 3 خدمات و حمايت هاي رواني - اجتماعي

4 – 2 – 3 - 4 خدمات مددكاري به خانواده ها

4 – 2 – 3 - 5 معاضدت هاي حقوقي و مالي مورد نياز

4 – 2 – 3 - 6 مشاوره هاي خانوادگي و فردي

4 – 2 – 3 - 7 معاضدت هاي تحصيلي

4 – 2 – 3 - 8 درمان

4 – 2 – 3 - 9 جداسازي و بازتواني

تعهدات ائتلاف

1 تعهدات مشترك:

1 - 1 شناسايي و تقويت عوامل محافظت كننده و ديده باني مستمر عوامل مخاطره آميز دانش آموزان در مدرسه، خانواده و محله

1 - 2 ارائه خدمات آموزشي پيشگيرانه به دانش آموزان لازم التوجه و خانواده هاي آنان

1 - 3 تهيه منابع آموزشي و فرهنگي پيشگيرانه براي دانش آموزان

1 - 4 به اشتراك گذاري ظرفيت ها براي ارائه حمايتها و خدمات مداخله اي رواني - اجتماعي براي دانش آموزان و خانواده هاي آنان

1 - 5 حمايت از اجراي پروژه هاي علمي پژوهشي در راستاي استقرار نماد

2 تعهدات اختصاصي

2 - 1 تعهدات سازمان مديريت و برنامه ريزي

5 – 2 – 1 - 1 پيش بيني اعتبارات متناسب با وظايف در قالب اعتبارات سازمانها

5 – 2 – 1 - 2 درج موضوع مراقبت اجتماعي مدرسه محور، بعنوان يكي از احكام برنامه ششم توسعه و زمينه سازي براي پياده سازي آن در طول برنامه ششم و برنامه هاي توسعه بعدي

5 – 2 – 1 - 3 مشاركت در تدوين و بهبود مستندات كلان، راهبردي و فني مربوط به طرح

5 – 2 – 1 - 4 به اشتراك گذاري منابع اطلاعاتي مورد نياز براي اجراي پروژه

5 – 2 – 1 - 5 پايش و ارزيابي عملكرد ائتلاف با مشاركت دستگاه هاي همكار

2 - 2 تعهدات وزارت آموزش و پرورش

5 – 2 – 2 - 1 انتخاب و هماهنگي مدارس مجري طرح

5 – 2 – 2 - 2 آموزش معلمان مجري آموزش هاي رشدمدار

5 – 2 – 2 - 3 توانمندسازي كاركنان مدارس در زمينه مراقبت اجتماعي از دانش آموزان

5 – 2 – 2 - 4 برگزاري جلسات آموزشي با خانواده ها

5 – 2 – 2 - 5 استقرار خدمات مديريت مورد و هماهنگي براي ارجاع افراد در معرض خطر و پرخطر

5 – 2 – 2 - 6 ارائه معاضدت هاي تحصيلي به دانش آموزان

5 – 2 – 2 - 7 مشاركت در توسعه مستندات كلان، راهبردي و فني مربوط به طرح

5 – 2 – 2 - 8 استقرار دبيرخانه كميته علمي - اجرايي مربوط به طرح

5 – 2 – 2 - 9 تشكيل كميته مراقبت اجتماعي در مدارس كشو

5 -2 – 2 – 10 همكاري موثر در تدوين ابزارهاي شناسايي آسيب هاي اولويتي دانش آموزان

5 – 2 – 2 – 11 به اشتراك گذاري منابع اطلاعاتي مورد نياز براي اجراي پروژه

2 - 3 تعهدات قوه قضائيه

5 – 2 – 3 - 1 مساعدت در فراهم سازي بسترهاي حقوقي، قانوني و حاكميتي اجراي تصميمات و راهكارهاي اساسي

5 – 2 – 3 - 2 تدوين و پيشنهاد ليست عناوين آسيب هاي اولويتي (آسيب هاي دروازه ورود به چرخه بزهكاري و جرم) با پوشش حداكثري شاخص نهادهاي داخلي و بين المللي

5 – 2 – 3 - 3 پيگيري تصويب مقررات، ضوابط، آئين نامه هاي اجرايي و دستورالعمل هاي مرتبط با پيشبرد اهداف اين سند و ايجاد الزامات اجرائي مورد نياز

5 – 2 – 3 - 4 همكاري موثر در تدوين ابزارهاي شناسايي آسيب هاي اولويتي دانش آموزان مربوط به استقرار فاز دوم برنامه (موضوع تبصره يك بند الف چرخه نظام مراقبت اجتماعي)

5 – 2 – 3 - 5 به اشتراك گذاري منابع اطلاعاتي مورد نياز براي اجراي پروژه

5 – 2 – 3 - 6 استقرار دبيرخانه شوراي سياست گذاري مربوط به طرح

5 – 2 – 3 - 7 مشاركت در تدوين و بهبود مستندات كلان، راهبردي و فني مربوط به طرح

5 – 2 – 3 - 8 ارائه معاضدت هاي قضايي به دانش آموزان و خانواده ها

5 – 2 – 3 - 9 مشاركت در طراحي و اجراي فعاليت هاي پيشگيري و مراقبت اجتماعي در مدارس

2 - 4 تعهدات سازمان بهزيستي كشور

5 – 2 – 4 – 1 همكاري موثر در تدوين ابزارهاي شناسايي آسيب هاي اولويتي دانش آموزان مربوط به استقرار فاز دوم برنامه (موضوع تبصره يك بند الف چرخه نظام مراقبت اجتماعي 4 – 2 - 1)

5 – 2 – 4 – 2 همكاري موثر در تدوين و تقويت مباني و مستندات نظري و شواهد معتبر نظام مراقبت اجتماعي

5 – 2 – 4 – 3 مشاركت موثر در امكان سنجي و ظرفيت شناسي براي طراحي و ارائه بسته هاي خدمتي و حمايتي نظام مراقبت اجتماعي دانش آموزان

5 – 2 – 4 – 4 پايش و ارزيابي علمي نتايج پياده سازي و استقرار پروژه

5 – 2 – 4 – 5 مشاركت در تدوين و بهبود مستندات كلان، راهبردي و فني مربوط به طرح

5 – 2 – 4 – 6 گسترش رويكرد پيشگيري جامعه - محور

5 – 2 – 4 – 7 مشاركت در آموزش پيشگيري در مدارس

5 – 2 – 4 – 8 به اشتراك گذاري منابع اطلاعاتي مورد نياز براي اجراي پروژه

2 - 5 تعهدات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

5 – 2 – 5 – 1 همكاري موثر در تدوين ابزارهاي شناسايي آسيب هاي اولويتي كودكان و نوجوانان مربوط به استقرار فاز دوم برنامه (موضوع تبصره يك بند الف چرخه نظام مراقبت اجتماعي 4 – 2 - 1)

5 – 2 – 5 – 2 همكاري موثر در پيش بيني ابزارهايروان شناختي و تدبير راهكارهاي پايش رفتار كودكان در حوزه هاي روان شناختي و اجتماعي)؛

5 – 2 – 5 – 3 همكاري در تدوين چك ليست هاي نشانه هاي رواني، رفتاري و جسمي آسيب هاي اولويتي كودكان و نوجوانان مربوط به استقرار فاز دوم برنامه

5 – 2 – 5 – 4 مشاركت در توسعه مستندات كلان،‌ راهبردي و فني مربوط به طرح

5 – 2 – 5 – 5 ارائه خدمات و حمايت هاي درماني به دانش آموزان در قالب نظام شبكه بهداشتي درماني كشور

5 – 2 – 5 – 6 ارائه خدمات غربالگري

5 – 2 – 5 – 7 به اشتراك گذاري منابع اطلاعاتي مورد نياز براي اجراي پروژه

5 – 2 – 5 – 8 استفاده از ظرفيت ها و زيرساخت هاي موجود براي مراقبت اجتماعي از دانش آموزان

5 – 2 – 5 – 9 مشاركت در اجراي فعاليت هاي آموزشي و فرهنگي در زمينه پيشگيري از آسيب هاي اجتماعي

2 - 6 تعهدات نيروي انتظامي

5 – 2 - 6 – 1 مشاركت در تدوين و بهبود مستندات كلان، راهبردي و فني مربوط به طرح

5 – 2 - 6 – 2 ارائه خدمات و حمايت هاي انتظامي براي مدارس، دانش آموزان و يا خانواده آنان

5 – 2 - 6 – 3 استفاده از ظرفيت ها و زيرساخت هاي موجود براي مراقبت اجتماعي از دانش آموزان

5 – 2 - 6 – 4 مشاركت در اجراي فعاليت هاي آموزشي و فرهنگي در زمينه پيشگيري از آسيب هاي اجتماعي

5 – 2 - 6 – 5 به اشتراك گذاري منابع اطلاعاتي مورد نياز براي اجراي پروژه

2 - 7 تعهدات كميته امداد حضرت امام خميني (ره)

5 – 2 - 7 – 1 مشاركت فعال در تدوين و تامين بسته هاي خدمتي و حمايتي بر اساس وظايف و توان واقعي سازمان علي الخصوص بسته حمايت اقتصادي و بسته خدمات مددكاري بر اساس آسيب هاي اولويتي طرح

5 – 2 - 7 – 2 تعيين ميزان شايستگي دريافت اين بسته ها و ترتيب قرارگيري در نظام ارجاع

5 – 2 - 7 – 3 مشاركت در تدوين و بهبود مستندات كلان، راهبردي و فني مربوط به طرح

5 – 2 - 7 – 4 ارائه خدمات و حمايت هاي اجتماعي و مددكاري به دانش آموزان

5 – 2 - 7 – 5 ارائه خدمات اورژانس اجتماعي به دانش آموزان و خانواده ها

5 – 2 - 7 – 6 استفاده از ظرفيت ها و زيرساخت هاي موجود براي مراقبت اجتماعي از دانش آموزان

5 – 2 - 7 – 7 مشاركت در اجراي فعاليت هاي آموزشي و فرهنگي در زمينه پيشگيري از آسيب هاي اجتماعي

5 – 2 - 7 – 8 به اشتراك گذاري منابع اطلاعاتي مورد نياز براي اجراي پروژه

2 - 8 تعهدات وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي

5 – 2 - 8 – 1 مشاركت در تدوين و بهبود مستندات كلان، راهبردي و فني مربوط به طرح

5 – 2 - 8 – 2 تدوين و تامين بسته هاي حمايتي براي دانش آموزان

5 – 2 - 8 – 3 استفاده از ظرفيت ها و زيرساخت هاي موجود براي مراقبت اجتماعي از دانش آموزان

5 – 2 - 8 – 4 مشاركت در اجراي فعاليت هاي آموزشي و فرهنگي در زمينه پيشگيري از آسيب هاي اجتماعي

5 – 2 - 8 – 5 به اشتراك گذاري منابع اطلاعاتي مورد نياز براي اجراي پروژه

2 - 9 تعهدات بنياد بركت

5 – 2 - 9 – 1 مشاركت در تدوين و بهبود مستندات كلان، راهبردي و فني مربوط به طرح

5 – 2 - 9 – 2 مشاركت در ارائه بسته هاي حمايتي براي دانش آموزان

5 – 2 - 9 – 3 همكاري و حمايت موثر در طراحي نيازهاي فن آوري نماد، و ارائه راهكار براي بكارگيري ظرفيت هاي ملي نظير شناسنامه سلامت دانش آموزان

5 – 2 - 9 – 4 پيگيري اضافه شدن چك ليست هاي نظام مراقبت به شناسنامه سلامت دانش آموزي

5 – 2 - 9 – 5 طراحي راهكارهاي خلاقانه براي رفع خلاء و نياز نظام مراقبت اجتماعي دانش آموزان به نيروي انساني متخصص در كشور

5 – 2 - 9 – 6 همكاري در توسعه مدارس در مناطق محروم و نيازمند

5 – 2 - 9 – 7 به اشتراك گذاري منابع اطلاعاتي مورد نياز براي اجراي پروژه

اختيارات نهادهاي همكار نهادها و سازمانهاي حاضر در سند ائتلاف مي توانند از اطلاعات و نتايج علمي و تخصصي گردآوري شده بر اساس موضوع اين سند، ضمن رعايت قوانين و مقررات و استانداردهاي مربوط، بهره برداري مورد نياز خود را داشته باشند.