رأي شماره 1511531 هيئت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع رد شكايت ابطال مصوبه تغيير نام كوچك افراد ذكور (تحت شماره اعلامي از سوي ثبت احوال به شماره1/5879 ـ 1399/3/27 شوراي عالي ثبت احوال)

هيئت تخصصي اداري و امور عمومي * شماره پــرونـده: هـ ت/ 0300173 * شماره دادنامه سيلور : 140431390001511531 تاريخ: 1404/06/23 * شاكي : آقاي باقر جندقي با وكالت محمدتقي رضواني فر * طرف شكايت: اداره كل ثبت احوال قم * موضوع شكايت و خواسته : ابطال مصوبه تغيير نام كوچك افراد ذكور (تحت شماره اعلامي از سوي ثبت احوال به شماره 1/5879 ـ 1399/3/27 شوراي عالي ثبت احوال) ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكي دادخواستي به طرفيت اداره كل ثبت احوال قم به خواسته فوق الذكر به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيئت عمومي ارجاع شده است. * متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد: دستورالعمل جامع انتخاب، اصلاح و تغيير نام از آنجا كه از يك سو رسيدگي به درخواست متقاضيان نام هاي جديد و پيشنهادي و همچنين بررسي بخشي از درخواست هاي تغيير نام اشخاص، بر اساس دستورالعمل مصوب سال 1388 شوراي عالي ثبت احوال صورت مي گيرد و از طرف ديگر رسيدگي به بخشي از آنها از طريق دستورالعمل مصوب سال 1390 شوراي مزبور انجام مي شود، اين دستور العمل به منظور ايجاد رويه واحد و نيز جلوگيري از تضييع حقوق شهروندان و رفع تنگناها و ممانعت از تداخل مصداق ها و اقدامات موازي در تغيير نام اشخاص تهيه و تدوين گرديد. 1ـ هدف: تسريع در فرايند رسيدگي به درخواست هاي انتخاب، اصلاح و تغيير نام و ايجاد رويه اي واحد در مبادي اخذ درخواست و همچنين ارائه خدمات اصلاح و تغيير نام در واحدهاي اجرايي ثبت احوال. 2ـ دامنه كاربرد: معاونت امور اسناد هويتي و حقوقي، اداره كل اسناد هويتي، اداره كل امور حقوقي، ادارات كل ثبت احوال استان ها ادارات ثبت احوال سراسر كشور هيئت هاي حل اختلاف و دفاتر خدمات ثبتي غير دولتي. 3ـ مسئوليت اجرا: مسئوليت اجراي اين دستورالعمل بر عهده مدير كل اسناد هويتي سازمان و مديران كل استان ها بوده و نظارت بر حسن اجراي آن برعهده معاونت امور اسناد هويتي و حقوقي سازمان خواهد بود. 4ـ مستندات قانوني: 1ـ4ـ مواد 2، 3، 4 و 20 قانون ثبت احوال مصوب تيرماه 1355 و اصلاحيه مورخ 1366/10/18 مجلس شوراي اسلامي 2ـ4ـ بندهاي 5 ،6 و 7 ماده 976 قانون مدني 3ـ4ـ قانون ممنوعيت به كارگيري اسامي، عناوين و اصطلاحات بيگانه مصوب 1375/9/28 مجلس شوراي اسلامي و آيين نامه اجرائي آن مصوب 1378/2/19 هيئت وزيران 4ـ4ـ رأي شماره 660 مورخ 1396/7/18 هيئت عمومي ديوان عدالت اداري 5 ـ4ـ آيين نامه طرز رسيدگي هيئت هاي حل اختلاف مصوب 1356/8/16 هيئت وزيران. 6 ـ4ـ نظريه شماره 14473/99586 مورخ 1390/5/26 معاونت حقوقي رئيس جمهور 5 ـ تعريف اصطلاحات: در اين دستورالعمل كلمات و اصطلاحات مشروحه در ذيل، به اختصار به جاي عبارات و تعاريف مقابل آنها به كار رفته است. 1ـ5 ـ سازمان: سازمان ثبت احوال كشور 2ـ5 ـ كميسيون تغيير نام سازمان: كميسيوني است به رياست معاون امور اسناد هويتي و حقوقي و عضويت مديران كل اسناد هويتي، امور حقوقي، حوزه رياست سازمان و دفتر مركزي حراست (بدون جايگزين و تعيين نماينده براي هر يك از اعضاء) براي انجام وظايف تعيين شده در اين دستورالعمل تشكيل مي شود. اين كميسيون با حضور كليه اعضاء رسميت يافته و رأي اكثريت قابليت اجرا دارد. 3ـ5 ـ كميته مشورتي نام سازمان: كميته اي تخصصي است به رياست معاون امور اسناد هويتي و حقوقي سازمان و اعضاء مندرج در بند 7 اين دستورالعمل كه به منظور بررسي نام هاي جديد پيشنهادي به شرح بند مزبور، در اداره كل اسناد هويتي سازمان تشكيل مي گردد. 4ـ5 ـ كميته تغيير نام استان: كميته اي است كه به مسئوليت مدير كل استان، عضويت معاون امور اسناد هويتي و حقوقي، رئيس اداره امور حقوقي استان، رئيس حراست استان و كارشناس خبره نام استان، به منظور بررسي و تعيين تكليف درخواست هاي تغيير نام رسيده از ادارات تابعه به شرح بند 11 اين دستورالعمل تشكيل مي شود. جلسات اين كميته با حضور تمامي اعضاء رسميت يافته و تصميمات آن با اكثريت آرا قابل اجرا خواهد بود. 5 ـ5 ـ اداره كل استان: اداره كل ثبت احوال استان 6 ـ 5 ـ پايگاه: پايگاه اطلاعات جمعيت كشور 7ـ5 ـ سامانه: سامانه ارائه خدمات هويتي ( DCU ) 8 ـ5 ـ محل اخذ درخواست: ادارات ثبت احوال و دفاتر خدمات ثبتي غيردولتي «شرح اقدامات» 6 ـ انتخاب نام: 1ـ6 ـ در صورتي كه نام انتخابي اعلام كننده در فرهنگ نام و نام گزيني (آخرين ويرايش) و يا مجموعه هاي تكميلي و سامانه نگهداري نام هاي مناسب سازمان ( SUP ) درج شده باشد انتخاب آن بلامانع خواهد بود. 2ـ6 ـ چنانچه نام انتخابي از زمره نام هاي مندرج در منابع موضوع بند (1ـ6) نباشد، نام جديد در كميته مشورتي نام سازمان مطرح و بررسي خواهد شد. 3ـ6 ـ اداره كل اسناد هويتي نام هاي جديد و پيشنهادي را كه از طريق ادارات كل استان ها و يا درگاه الكترونيكي انتخاب نام سازمان، واصل مي گردد به كميته مشورتي نام سازمان ارسال مي نمايد. 4ـ6 ـ نتيجه نهايي نام هاي بررسي شده در كميته مشورتي پس از تأييد معاون امور اسناد هويتي و حقوقي سازمان، توسط اداره كل اسناد هويتي به ادارات كل ثبت احوال ذي ربط و متقاضيان ابلاغ خواهد شد. 7ـ نحوه تشكيل و شيوه نامه كميته مشورتي نام سازمان: 1ـ7ـ به منظور اجراي بند 2ـ6 اين دستورالعمل كميته مشورتي نام سازمان با رياست معاون امور اسناد هويتي و حقوقي سازمان تشكيل خواهد شد اعضاي كميته مشورتي نام عبارتند از: ـ مديركل اسناد هويتي سازمان (عضو) ـ معاون مديركل اسناد هويتي (معاون امور ثبت وقايع حياتي و صدور اسناد هويتي). (عضو) ـ يك نفر كارشناس خبره اداره كل اسناد هويتي در امور نام. (عضو و دبير كميته) ـ يك نفر كارشناس امور حقوقي (عضو) ـ يك نفر كارشناس اداره كل امور هويتي ايرانيان خارج از كشور (عضو) ـ سه نفر از اعضاي هيئت علمي دانشگاه ها در رشته هاي مرتبط (زبان و ادبيات فارسي، زبان و ادبيات عرب، زبان شناسي و يا زبان هاي باستاني و....). (عضو) 2ـ7ـ جلسات كميته مشورتي نام با تركيب حداقل دو نفر از اعضاي هيئت علمي دانشگاه و سه نفر از ساير اعضاء رسميت خواهد يافت و رأي اكثريت ملاك عمل خواهد بود. 3ـ7ـ در غياب رئيس كميته، مسئوليت جلسه با مدير كل اسناد هويتي مي باشد. 4ـ7ـ كميته مي تواند از نظرات مشورتي اساتيد و متخصصان در امور زبان ها و گويش هاي ايراني استفاده نمايد. 5 ـ7ـ دبير كميته موظف است پس از وصول نام هاي پيشنهادي، با توجه به منابع و مآخذ معتبر، واژه ها را بررسي و با قيد فراواني پسر يا دختر براي هر واژه كه از پايگاه اطلاعات جمعيت كشور استخراج مي شود فهرست آنها را به همراه نتايج بررسي، قبل از تشكيل جلسه براي هر يك از اعضاي كميته ارسال نمايد. 6 ـ7ـ كميته مشورتي نام، بايد نام هاي پيشنهادي را از حيث قوانين و مقررات اصول و ضوابط نام گزيني و ساير امور از قبيل ريشه شناسي (اتيمولوژي)، معنا شناسي، آوا شناسي، موسيقي واژه، فرهنگ هاي قومي و منطقه اي عرف و اعتقادات ديني، فراواني، مناسب بودن و جنسيت مورد بررسي قرار داده و راجع به هر نام، طي نمونه شماره 1 اظهار نظر نمايد. 7ـ7ـ سازمان ثبت احوال مي تواند در صورت صلاحديد، اختيارات كميته مشورتي نام سازمان را به استان هاي واجد شرايط تفويض نمايد. 8 ـ تغيير نام: 1ـ 8 ـ حسب اينكه رسيدگي به درخواست اصلاح يا تغيير نام در صلاحيت هيئت حل اختلاف و يا از طريق صدور مجوز تغيير نام باشد توسط متقاضي يا نماينده قانوني وي در برگ «درخواست رسيدگي از هيئت حل اختلاف» و يا برگ «درخواست تغيير نام» تكميل و به محل اخذ درخواست ارائه و با رعايت مقررات ثبت خواهد شد. 2ـ 8 ـ چنانچه درخواست متقاضي توسط دفتر خدمات ثبتي غيردولتي (دفاتر پيشخوان) اخذ شده باشد، پرونده تشكيل شده عيناً به اداره معين آن دفتر ارسال خواهد شد. 3ـ8 ـ پس از بررسي هاي لازم در اداره ذي ربط، چنانچه رسيدگي به درخواست تغيير نام متقاضي در صلاحيت هيئت حل اختلاف باشد، مسئول اداره، درخواست طرح شده را جهت رسيدگي به هيئت حل اختلاف اداره ي محل صدور شناسنامه ارجاع مي كند تا با رعايت آيين نامه مربوط و برابر بند 9 اين دستورالعمل رسيدگي شود. در غير اين صورت درخواست و مدارك به اداره كل ثبت احوال استان محل اخذ درخواست جهت طرح در كميته تغيير نام استان، ارسال خواهد شد. 9 ـ تغيير نام از طريق هيئت حل اختلاف: 1ـ9ـ رئيس اداره محل صدور شناسنامه پس از رسيدگي به درخواست رسيده آن را به هيئت حل اختلاف اداره ارجاع مي نمايد. 2ـ9ـ هيئت حل اختلاف اداره محل صدور شناسنامه، وفق آيين نامه طرز رسيدگي هيئت هاي حل اختلاف و دستورالعمل مربوط و رعايت مفاد اين دستورالعمل درخواست طرح شده را بررسي و تصميم مقتضي را اتخاذ و وفق مقررات در سامانه و شناسنامه اجرا مي نمايد. 3ـ9ـ توضيحات مندرج در سامانه و شناسنامه به طور يكسان به شرح زير خواهد بود: درج توضيحات نام در سامانه ارائه خدمات هويتي ( DCU ) تغيير/اصلاح: به موجب تصميم شماره ................... مورخ .................... هيئت حل اختلاف اداره ثبت احوال ............... نام صاحب سند از ................ به ................... تغيير يافت اصلاح گرديد. نام و نام خانوادگي مأمور ...................... اداره ثبت احوال ......................... تاريخ اجرا .................... حذف واژه: به موجب تصميم شماره ................ مورخ .................. هيئت حل اختلاف اداره ثبت احوال .................. واژه ............... از نام صاحب سند حذف گرديد. نام و نام خانوادگي مأمور...................... اداره ثبت احوال ......................... تاريخ اجرا.................... الحاق واژه: به موجب تصميم شماره ................... مورخ ................. هيئت حل اختلاف اداره ثبت احوال ............. واژه ................ به نام صاحب سند اضافه گرديد. نام و نام خانوادگي مأمور...................... اداره ثبت احوال ......................... تاريخ اجرا.................... 9ـ4ـ رسيدگي به شكايات اشخاص ذي نفع از تصميمات هيئت حل اختلاف درخصوص بازگشت به نام اوليه يا درخواست تغيير مجدد برابر ماده 4 قانون ثبت احوال در صلاحيت محاكم عمومي دادگستري خواهد بود. 10ـ موارد و مصاديق اصلاح و تغيير نام از طريق هيئت حل اختلاف: 1ـ10ـ نام هايي كه موجب هتك حيثيت مقدسات اسلامي مي گردد و در تعارض با ارزش ها و اعتقادات اسلامي است. مانند: نمرود، اهريمن، ابليس و ... 2ـ10ـ عنوان (عناوين) كه عبارت است از واژه يا واژه هايي كه مقام يا منصب يا ميزان تحصيلات كسي را نشان مي دهد. مانند: شهردار، فرماندار، دكتر، مهندس، آيت الله، حجت السلام، قاضي، وكيل و ... 3ـ10ـ لقب (القاب) كه عبارت است از اسم يا صفت كه معمولاً براي بزرگداشت به نام كسي اضافه مي كنند يا به جاي نام او به كار مي برند. مانند: امين الدوله، وثوق الدوله، ملك الدوله، حاجيه السلطان، حاجي آقا و ... 4ـ 10ـ نام هاي زننده و مستهجن كه فاقد ويژگي نام و معناي مناسب باشند يا معرف صفات مذموم و مغاير با ارزش هاي انساني و منزلت اجتماعي است مانند، قزبس، آشوب، توله، عوضي، پيري. 5 ـ10ـ نمونه نام هاي قابل تغيير عبارتنداز اسامي مندرج در دو جلد مجموعه نام هاي تغيير يافته به (تفكيك نام هاي پسران و دختران ـ شامل مجموعه هاي 1 و 2) 6 ـ10ـ نام هاي نامتناسب با جنس (مغاير با جنس). مانند: آرش براي دختر يا نسرين براي پسر. 7ـ10ـ حذف كلمات زائد از نام اشخاص مشروط به مناسب بودن بخش باقيمانده. مانند: گرگعلي، قوچعلي، گداعلي، مشدي محمد، محمد سلطان. 1ـ7ـ10ـ فهرست نمونه هاي كلمات زائد قابل حذف از اسامي مناسب، ضميمه اين دستورالعمل مي باشد. (مجموعه شماره 3 و فهرست كلمات زائد موضوع نامه شماره 9452/12/22 مورخ 1394/12/17). 8 ـ10ـ واژه «عبد» كماكان در نامگذاري اشخاص همراه با اسامي و صفات باريتعالي مورد استفاده قرار مي گيرد و حذف آن از اسامي و صفات مذكور نظير: عبدالرحمان، عبدالرحيم، عبدالخالق، عبدالصمد و... مجاز نمي باشد. 1ـ 8 ـ10ـ حذف واژه هاي «عبد» و «غلام» از نام معصومين (ع) بلا اشكال خواهد بود. 9ـ10ـ چنانچه بعد از حذف كلمه زائد از نام متقاضي، نام باقيمانده همنام با ساير افراد خانواده گردد، فردي كه تقاضاي حذف كلمه زائد كرده است مي بايد برابر مقررات نسبت به انتخاب نام مناسب ديگري اقدام نمايد. 10ـ10ـ تصحيح نام افراد از حيث اشتباه هاي نگارشي و غلط هاي املايي با توجه به دستور خط فارسي بلامانع است. مانند: منيجه به منيژه، رازيه به راضيه، ابلفضل به ابوالفضل. 1ـ10ـ10ـ فهرست نمونه غلط هاي املايي همراه با صورت صحيح واژه هاي مزبور به تفكيك دختر و پسر ضميمه مي باشد. (مجموعه هاي شماره 4 و 5). 11ـ10ـ چنانچه درخواست تغيير نام، حذف كلمه زائد و يا اصلاح آن از حيث غلط املايي، از زمره نام هاي تغيير يافته، فهرست كلمات زائد و يا فهرست غلط هاي املائي (ضميمه اين دستورالعمل) باشد، موضوع رأساً با دستور رئيس اداره ذي ربط در هيئت حل اختلاف مطرح و با اشاره به شماره رديف فهرست مربوط به آن اتخاذ تصميم خواهد شد. در غير اين صورت پس از تطبيق درخواست متقاضي با مفاد اين دستورالعمل از طريق اداره كل استان متبوع مجوز لازم صادر خواهد شد. 12ـ10ـ تغيير نام هاي مركبي كه با عبارت «معروف به»، « مشهور به»، «ملقب به»، «شهير به» و يا خط فاصله (ـ) بين دو كلمه مانند نمونه هاي زير تركيب شده اند: ـ حسين معروف به امير ـ فاطمه مشهور به سهيلا ـ محمد ملقب به پرويز ـ مهدي شهير به فريدون ـ علي كاوه يا فاطمه ـ نرگس 1ـ12ـ10ـ دارندگان اينگونه تركيبات مخير به انتخاب يكي از دو نام خود مي باشند. 11 ـ تغيير نام از طريق صدور مجوز: 1ـ11ـ اداره كل ثبت احوال استان درخواست رسيده را وفق مفاد اين دستورالعمل در كميته تغيير نام استان بررسي و مراتب موافقت يا مخالفت با آن را ظرف مدت هفت روز كاري به اداره ذي ربط اعلام خواهد نمود. 2ـ11ـ در صورت موافقت اداره كل ثبت احوال استان، مراتب به اداره ثبت احوال ذي ربط اعلام مي گردد تا اداره مزبور نسبت به اخذ درخواست اجراي تغيير نام از متقاضي و تكميل تعهدنامه كتبي برابر نمونه (شماره 5 ) اقدام نموده و سپس ضمن رعايت ساير مقررات مربوط مراتب را در سامانه ارائه خدمات هويتي اجرا و نسبت به صدور شناسنامه جديد اقدام نمايد. 3ـ11ـ توضيحات مندرج در سامانه و شناسنامه به شيوه يكسان به شرح زير خواهد بود: در موارد مجوزهاي صادره از سازمان: به موجب نامه شماره ................ مورخ ................. سازمان و دستور شماره ............ مورخ ............ اداره كل ثبت احوال استان .............. نام صاحب سند از .................. تغيير يافت. نام و نام خانوادگي مأمور...................... اداره ثبت احوال ......................... تاريخ اجرا.................... در موارد مجوزهاي صادره از اداره كل استان: موجب مجوز شماره .............. مورخ .................... اداره كل ثبت احوال استان ............... نام صاحب سند از ................... به .................. تغيير يافت. نام و نام خانوادگي مأمور...................... اداره ثبت احوال ......................... تاريخ اجرا.................... 4ـ11ـ چنانچه با درخواست متقاضي مخالفت شده باشد، مراتب عدم موافقت توسط اداره ذي ربط كتباً به متقاضي ابلاغ خواهد شد. 5 ـ11ـ برگشت به نام قبلي تا وقتي ممكن است كه شناسنامه با واژه تصويب شده صادر و تحويل متقاضي نشده باشد. 6 ـ11ـ چنانچه متقاضي ظرف مدت شش ماه پس از تصويب نام پيشنهادي، درخواست اجرا به اداره ثبت احوال تسليم ننمايد، واژه تصويب شده كان لم يكن تلقي مي شود و هزينه هاي دريافتي به متقاضي مسترد نخواهد شد. 7ـ 11ـ تغيير نام هر متقاضي پس از رسيدن به سن 18 سال تمام و صرفاً براي يك بار امكان پذير خواهد بود. 8 ـ11ـ افرادي كه قبل از 18 سالگي نام آنان به موجب مجوزهاي سازمان تغيير يافته باشد، پس از رسيدن به سن مزبور مي توانند به نام قبلي خود برگردند. 9ـ11ـ در مواردي كه نام هر يك از والدين يا فرزندان آنها برابر مفاد اين دستورالعمل تغيير يافته باشد، با اخذ درخواست كتبي فرزندان كبير و در مورد فرزندان صغير با درخواست ولي يا قيم آنها (برابر نمونه هاي پيوست شماره 3 و 4 ) و رعايت ساير مقررات مربوط نسبت به اصلاح نام والدين در اسناد هويتي و شناسنامه فرزندان و تغيير نام فرزندان در اسناد و شناسنامه والدين اقدام خواهد شد. 10ـ11ـ تغيير نام در مواردي كه از شمول اين دستورالعمل خارج بوده ليكن متقاضي دليل موجهي بر تغيير آن داشته باشد پس از طرح در كميسيون نام و تأييد رياست سازمان امكان پذير خواهد بود. 12ـ مدارك مورد نياز جهت تغيير نام از طريق صدور مجوز: 1ـ12ـ نمونه تكميل شده برگ درخواست تغيير نام توسط صاحب شناسنامه يا سرپرست قانوني و يا وكيل صاحب شناسنامه 2ـ12ـ اصل شناسنامه متقاضي 12ـ3ـ اصل شناسنامه و مدرك مثبت سمت قانوني درخواست كننده (در صورتي كه درخواست كننده غير از صاحب شناسنامه باشد). 1ـ3ـ12ـ اصل شناسنامه متقاضي و همچنين اصل شناسنامه و مدرك مثبت سمت وكيل يا نماينده قانوني پس از بررسي و احراز اصالت و اسكن آنها به متقاضيان مسترد مي گردد. 4ـ12ـ اصل رسيد بانكي مبني بر واريز تعرفه هاي قانوني 1ـ4ـ12ـ رسيد واريز تعرفه هاي قانوني متعلقه پس از صدور مجوز تغيير نام و هنگام اخذ درخواست اجراي آن دريافت خواهد شد. 13ـ موارد و مصاديق تغيير نام از طريق صدور مجوز: 1ـ13ـ تغيير نام هايي كه فراواني آنها در كل كشور طي ده ساله اخير كمتر از فراواني نام انتخابي (مناسب) باشد. 1ـ1ـ13ـ ملاك اخذ فراواني ده ساله آمار پايگاه اطلاعات جمعيت كشور خواهد بود. 2ـ1ـ13ـ معاونت امور اسناد هويتي و حقوقي فهرست اسامي غيرقابل تغيير را تعيين و اعلام خواهد نمود. 2ـ13ـ الحاق يا اضافه كردن يك واژه يا نام به اول و يا آخر نام ديگر مانند: امير به حسين به صورت «اميرحسين، امين به صورت محمدامين، نازنين به صورت نازنين، فاطمه دخت به ايران به صورت ايران دخت». 1ـ2ـ13ـ انتخاب نام هاي مركب در بند فوق، مشروط به تصويب كميته مشورتي نام سازمان خواهد بود. 3ـ13ـ حذف يك واژه يا نام از اول يا آخر نام مشروط بر آنكه نام باقيمانده مناسب باشد مانند حذف قربان از قربانعلي و يا حذف عذار از سيمين عذار. 4ـ13ـ حذف اسامي ماه هاي قمري از نام افراد مشروط به مناسب بودن بخش باقيمانده مانند حذف شعبان از شعبانعلي و يا رجب از محمد رجب. 5 ـ13ـ تغيير اسامي ماه هاي قمري به نام هاي مناسب مانند: محرم، صفر و رجب. 6 ـ13ـ تغيير نام افراد همنام در خانواده مانند پدر با پسر برادر با برادر مادر با دختر و خواهر با خواهر اعم از تني يا ناتني و همچنين همنامي با ناپدري و نامادري 7ـ13ـ چنانچه پس از حذف كلمه زائد يا يك نام از نام مركب يكي از افراد خانواده بخش باقيمانده با پدر برادر و يا خواهر همنام باشد. در صورت درخواست نام جديد مناسب براي فردي كه تقاضاي حذف كلمه زائد نموده برابر مقررات انتخاب خواهد شد مانند حذف خان از خانعلي يا قربان از قربانعلي. 8 ـ13ـ تغيير نام هايي كه در صورت اصلي بخشي از يك نام مركب مذهبي بوده به صورت مركب آن و يا يك نام مناسب ديگر اعم از ساده يا مركب. مانند: تغيير اكبر به علي اكبر و يا به محمد، حميد و يا محمدپارسا. يا تغيير: كبري (كبرا) به فاطمه كبري و يا به فاطمه، نرگس، نازنين فاطمه 9ـ13ـ تغيير نام هايي كه در هنگام نوشتن و يا تلفظ معناي نامناسبي به ذهن متبادر نمايند به نام هاي مناسب مانند عشرت، كرم، خرم. 13ـ10ـ تغيير نام هايي كه در هنگام نوشتن و يا تلفظ داراي پيچيدگي و دشواري باشند به نام هاي مناسب: مانند سيبويه ذواليمينين 11ـ13ـ تغيير نام هايي كه با شئون (اجتماعي، علمي، اداري، مذهبي و ...) صاحب آن برابر مستندات ارائه شده تناسب ندارند. 12ـ13ـ تغيير نام هايي كه در عرف محلي و منطقه اي و يا ساير گويش هاي ايراني به تشخيص اداره كل ثبت احوال استان براي نامگذاري نامناسب باشند يا معمولاً براي جنس ديگري انتخاب شوند. مانند: عزيز، اكرم، اشرف. 13ـ13ـ تغيير نام در مواردي كه نام و نام خانوادگي اشخاص در بين بستگان و خويشاوندان تكرار شده و برابر مستندات ابرازي براي متقاضي مشكلاتي را ايجاد كرده باشد مانند: همنامي پسر عمو با پسر عمو، دختر عمو با دختر عمو، برادر زاده با عمو 1ـ13ـ13ـ ملاك احراز همنامي، ارائه مدارك هويتي افراد همنام مي باشد كه براساس اطلاعات موجود در سامانه ارائه خدمات هويتي ( DCU ) احراز مي گردد. 14ـ13ـ تغيير هر نام به نام ديني و مذهبي كه متقاضي به آن اشتهار دارد. 1ـ14ـ13ـ ملاك اشتهار متقاضي به نام درخواستي ارائه استشهاد محلي و مدارك و مستندات موثق ديگر خواهد بود. 15ـ13ـ تغيير نام كساني كه به دين مبين اسلام مشرف مي شوند به نام مناسب ديگر. 16ـ13ـ تغيير نام كساني كه تحصيل تابعيت دولت جمهوري اسلامي ايران مي كنند به نام مناسب ديگر. 17ـ13ـ تغيير نام زنان خارجي كه به زوجيت مردان ايراني در مي آيند به نام مناسب ديگر. 18ـ13ـ تغيير نام اقليت هاي ديني شناخته شده در قانون اساسي جمهوري اسلامي با رعايت اصول كلي اين دستورالعمل تابع زبان و فرهنگ ديني آنان است. 14ـ از تاريخ ابلاغ اين دستورالعمل دستورالعمل هاي شماره 578/1ـ 88 و 1/153226 ـ90 و همچنين كليه دستورالعمل ها و بخشنامه هاي مغاير با آن ملغي و بلا اثر خواهد بود. توضيح اينكه مفاد مجموعه نام هاي تغيير يافته (پسران و دختران، فهرست غلط هاي املائي پسران و دختران و فهرست كلمات زائد قابل حذف از اسامي مناسب و مجموعه ارسالي به شماره 9452/12/22 مورخ 1394/12/17 معاونت امور اسناد هويتي به قوت خود باقي است). 15 ـ اين دستورالعمل در جلسه مورخ 1399/2/28 شوراي عالي ثبت احوال بررسي و تصويب گرديد. * دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: واگذاري تشخيص نام هاي ممنوع بر اساس تبصره 2 ماده 20 قانون ثبت احوال بر عهده شوراي عالي ثبت احوال است و واگذاري اين اختيار به كميته مشورتي مغاير قانون است. همچنين اعلام ممنوعيت نام (سعيد) در مصوبه خلاف قانون و خارج از اختياراست. * در پاسخ به شكايت مذكور، طرف شكايت به طور خلاصه توضيح داده است كه: دستورالعمل فوق تشخيص مصاديق نامه هاي ممنوعه براي تغيير نام را به كميته مشورتي واگذار كرده و صرفاً در مرحله انتخاب نام براي سند بدوالصدور تعيين مي گردد. ضمناً در اين دستورالعمل نام (سعيد) به عنوان نام ممنوعه اعلام نشده است. رأي هيئت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري صرف نظر از اينكه هيئت عمومي ديوان عدالت اداري در مورد دستورالعمل تغيير نام شماره 1/153226 مورخ 1390/12/20 مصوب شوراي عالي ثبت احوال به موجب دادنامه شماره 660 هيئت عمومي ديوان عدالت اداري چنين استدلال كرده است: "... احكام مواد 40 و 20 و 3 قانون ثبت احوال در تغيير نام خانوادگي و نام هاي ممنوع و تغيير در محتواي اسناد سجلي مخصص احكام عام مواد 996 و 995 قانون مدني در تغيير مطالب دفاتر سجل احوال به موجب حكم محكمه است و از طرفي مفاد دستورالعمل ناظر بر موارد عدم وجود دعوا است و چنانچه اختلافي بين ثبت احوال و متقاضي تغيير مفاد اسناد سجلي به وجود آيد موضوع دعوا طبق ماده 4 قانون ثبت احوال در دادگاه صالح رسيدگي خواهد شد..." و النهايه دستورالعمل مورد اعتراض را مغاير قانون ندانسته و ابطال نكرده است با عنايت به اينكه بر اساس حكم مقرر در ماده 7 دستورالعمل جامع انتخاب، اصلاح و تغيير نام، بررسي نام از نظر فراواني، معناشناسي، ريشه شناسي، عرف و اعتقادات ديني و مناسب بودن با جنسيت و ... براي مشورت و بررسي به اين كميته واگذار شده و اساساً كميته مشورتي نام در مورد تشخيص نام هاي ممنوع كه بر اساس تبصره 2 ماده 20 قانون ثبت احوال بر عهده شوراي عالي ثبت احوال است و همچنين در مورد تغيير نام اتخاذ تصميم نمي كند، در نتيجه هيئت تخصصي اداري و امور عمومي، مقرره مورد شكايت را بنا به دلايل مذكور خارج از حدود اختيار و مغاير قانون تشخيص نداد. از اين رو مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي 10 /02 /1402) رأي به رد شكايت صادر مي شود؛ اين رأي ظرف بيست روز از تاريخ صدور، از سوي رئيس ارزشمند يا ده نفر از قضات گرانقدر ديوان عدالت اداري قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون ياد شده آراي هيئت هاي تخصصي و هيئت عمومي در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) اين قانون، در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضائي و اداري، معتبر و ملاك عمل است. رئيس هيئت تخصصي اداري و امور عمومي ـ دكتر زين العابدين تقوي