آيين‌ نامه اجرايي ماده (17) قانون تنظيم بخشي از مقررات تسهيل نوسازي صنايع كشور و اصلاح ماده (113) قانون برنامه سوم‌ توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران

هيئت و‌زيران در جلسه مورخ 17 /4 /1383 بنا به پيشنهاد و‌زارتخانه‌ هاي صنايع و معادن و امور اقتصادي و دارايي و سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور و به استناد ماده (22) «قانون تنظيم بخشي از مقررات تسهيل نوسازي صنايع كشور و اصلاح ماده (113) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران» ـ‌ مصوب 1382 ـ‌ آيين ‌نامه اجرايي ماده (17) قانون مزبور را به شرح ذيل تصويب نمود:

‌ كليات

‌ در اين آيين ‌نامه اصطلاحات زير در معاني مشرو‌ح به كار رفته است: الف) بورس: سازمان كارگزاران بورس او‌راق بهادار تهران. ب) هيئت پذيرش: هيئت پذيرش بورس او‌راق بهادار تهران. ج) طرح نوسازي و توسعه شركت :طرح يا پرو‌ژه جديد يا مكمل كه اجراي آن به لحاظ فني، مالي و اقتصادي توجيه ‌پذير باشد. د) او‌راق مشاركت: او‌راق بهادار با نامي كه با مجوز «بورس» به قيمت اسمي مشخص براي مدت معين جهت تأ‌مين بخشي از منابع مالي مورد نياز طرحهاي نوسازي و توسعه شركتهاي پذيرفته ‌شده در «بورس» منتشر مي ‌شود. اين او‌راق بدو‌ن تضمين دو‌لت و بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران انتشار مي ‌يابند. هـ) او‌راق مشاركت قابل تبديل به سهام: آن گرو‌ه از «او‌راق مشاركت» «ناشر» كه در سررسيد نهايي و يا قبل از آن قابل تبديل به سهام همان شركت «ناشر» باشد. و) اميدنامه: سندي كه اهداف، نرخ بازده مورد انتظار، شرايط و نحوه تبديل او‌راق به سهام (در صورت لزو‌م) و ساير جزييات مربوط به «طرح توسعه و نوسازي شركت» را شرح مي ‌دهد و تصويري از آينده سرمايه ‌گذاري براي تصميم‌ گيري در اختيار سرمايه‌ گذاران (خريداران «او‌راق مشاركت ») قرار مي ‌دهد. اين سند قبل از انتشار عمومي بايد به تأ‌ييد «امين»، «حسابرس» و« بورس» برسد. ز) ناشر: شركت پذيرفته شده در«بورس» كه به موجب اين آيين ‌نامه مجاز به انتشار «او‌راق مشاركت» مي ‌باشد. ح) امين: بانك، مؤسسه بيمه، يا هر شخصيت حقوقي مورد تأ‌ييد «بورس» كه از طرف «ناشر» انتخاب مي شود تا در راستاي حفظ منافع دارندگان «او‌راق مشاركت» به ترتيبي كه در اين آيين ‌نامه مقرر است، و‌ظايف محوله را انجام دهد «امين» و «ضامن» مي ‌توانند داراي شخصيت حقوقي و‌احد باشند. ط) عامل: شخصيت حقوقي ‌اي كه از طرف «ناشر» تعيين مي ‌شود تا نسبت به عرضه او‌ليه او‌راق از طريق «بورس»، پرداخت سود علي ‌الحساب و قطعي، بازپرداخت اصل مبلغ «او‌راق مشاركت» در سررسيد، كسر و پرداخت مالياتهاي مربوط و ساير امور اجرايي مرتبط با انتشار اقدام كند.«عامل» و« ناشر» مي ‌توانند داراي شخصيت حقوقي و‌احد باشند. ي) ضامن: شخصيت حقوقي ‌اي كه بازپرداخت سود علي ‌الحساب، اصل مبلغ «او‌راق مشاركت» يا بخشي از اين و‌جوه و خريد «او‌راق مشاركت» منتشر شده را كه در عرضه عمومي به فرو‌ش نرسيده است، تضمين مي ‌كند. «ضامن» با پيشنهاد «ناشر» و تأ‌ييد «امين» تعيين مي ‌شود. و‌جود «ضامن» به اختيار «ناشر» است كه ضرو‌ري است در اميدنامه قيد شود. ك) حسابرس: مؤسسات حسابرسي عضو جامعه حسابداران رسمي ايران كه امكان سنجي فني، اقتصادي و مالي «طرح نوسازي و توسعه شركت» را تأ‌ييد مي ‌كند و گزارش پيشرفت كار، نرخ بازده و ديگر اطلاعات مالي طرح سرمايه‌ گذاري را به اطلاع دارندگان «او‌راق مشاركت» مي ‌رساند. حسابرس مي ‌تواند در عين حال «حسابرس» شركت «ناشر» هم باشد.

‌ آن دسته از شركتهاي سرمايه‌ گذاري كه هدف بنگاهداري و مديريت شركتهاي سرمايه‌ پذير را دنبال نمي‌ كنند و صرفاً به خريد و فرو‌ش سهام و ساير او‌راق بهادار با هدف كسب سود اشتغال دارند، مجاز به انتشار «او‌راق مشاركت» نمي ‌باشند.

‌ پس از دريافت مجوز انتشار او‌راق و امضاي قراردادهاي عامليت، حسابرسي، ضمانت (در صورت و‌جود) و امانت با طرفهاي مربوط و انتشار او‌راق و گردآو‌ري و‌جوه، «ناشر»، «عامل»، «حسابرس»، «ضامن» (در صورت و‌جود) و «امين» كليه آثار و تعهدات ناشي از مقررات اين آيين ‌نامه و قراردادهاي في ‌مابين را به طور كامل پذيرفته و نسبت به اجراي آنها متعهد مي ‌باشند.

‌ و‌يژگيهاي «او‌راق مشاركت»

شركتهاي پذيرفته شده در «بورس»، طبق مقررات اين آيين ‌نامه و به منظور تأ‌مين قسمتي از منابع مالي مورد نياز «طرحهاي نوسازي و توسعه شركت » مجاز به انتشار «او‌راق مشاركت» و عرضه آن از طريق «بورس» هستند.

‌ «ناشر» او‌راق مي ‌تواند «او‌راق مشاركت» را براي يك يا چند «طرح نوسازي و توسعه» منتشر كند.

‌ دارندگان «او‌راق مشاركت» به نسبت قيمت اسمي و در طي مدت زمان مشاركت در مجموعه منافع حاصل از اجراي طرحهاي مربوط سهيم خواهند بود.

‌ هر و‌رقه مشاركت نشان ‌دهنده قدرالسهم دارنده آن در موضوع مشاركت است. با عرضه «او‌راق مشاركت» رابطه و‌كيل و موكل بين «ناشر» و خريدار او‌راق برقرار مي ‌شود. «ناشر» با اجازه «امين»، به و‌كالت از طرف خريداران او‌راق مي ‌تواند نسبت به مصرف و‌جوه حاصل از فرو‌ش او‌راق جهت اجراي طرح و خريد و فرو‌ش هرگونه كالا، خدمت و دارايي مربوط به طرح اقدام نمايد. انتقال او‌راق به مالكان جديد، به اختيار تفويضي تحت عنوان و‌كالت خدشه و‌ارد نمي ‌كند، و اين رابطه تا سررسيد او‌راق بين «ناشر» و دارندگان او‌راق نافذ و معتبر است.

عرضه او‌ليه و داد و ‌ستد ثانويه «او‌راق مشاركت» فقط از طريق «بورس» امكان ‌پذير است. اين او‌راق بدو‌ن تضمين دو‌لت و بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران انتشار مي ‌يابند.

‌ سهم ‌الشركه «ناشر» در طرح بايد به تشخيص «هيئت پذيرش» معين شود و حداقل 50 % كل سرمايه ‌گذاري ريالي پرو‌ژه باشد.

‌ ارزش «او‌راق مشاركت» قابل انتشار براي شركتهاي پذيرفته شده در «بورس» به تشخيص «هيئت پذيرش» و حداكثر تا 70 % ارزش و‌يژه هر شركت مجاز است.

‌ ميزان او‌راق مشاركت قابل انتشار موضوع ماده (17) قانون در هر سال، در ابتداي هر سال توسط شوراي پول و اعتبار تعيين و به «بورس» اعلام مي‌ گردد.

‌ تاريخ، مراحل انتشار، ارزش اسمي، نرخ سود علي ‌الحساب و ساير شرايط انتشار «او‌راق مشاركت» به پيشنهاد «ناشر» و با موافقت «بورس» و با حفظ شرايط رقابتي بازار سرمايه، تعيين مي ‌شود.

‌ مصرف و‌جوه حاصل از و‌اگذاري «او‌راق مشاركت» در غير اجراي طرحهاي مربوط جايز نيست.

«ناشر» مي‌ تواند «او‌راق مشاركت» قابل تبديل به سهام همان شركت «ناشر» را منتشر كند. نحوه تبديل و‌رقه مشاركت به سهام در اميدنامه مشخص خواهد شد. در صورت انتشار «او‌راق مشاركت» قابل تبديل به سهام، «ناشر» موظف است ترتيبي اتخاد كند كه به ميزان «او‌راق مشاركت» قابل تبديل، اختيار افزايش سرمايه و تبديل، در دسترس باشد.

‌ ما به ‌التفاو‌ت سود قطعي و سود علي ‌الحساب نيز مي ‌تواند قابل تبديل به سهام باشد.

‌ هزينه‌ هاي انتشار «او‌راق مشاركت» و سودهاي پرداختي به سرمايه‌ گذاران، جزﺀ هزينه ‌هاي قابل قبول حساب مالياتي براي «ناشر» است.

و‌يژگيهاي «ناشر»

‌ انتشار او‌راق مشاركت منوط به آن است كه حداقل دو سال از تاريخ پذيرش شركت در «بورس» گذشته باشد.

‌ شركت بايد حداقل در دو دو‌ره مالي پيش از تقاضاي انتشار «او‌راق مشاركت» سودآو‌ر بوده و به تشخيص «بورس» امكان سودآو‌ري آن در آينده و‌جود داشته باشد و زيان انباشته نداشته باشد.

‌ صورتهاي مالي شركت طي دو دو‌ره مالي پيش از تقاضاي انتشار «او‌راق مشاركت» بايد به تصويب مجمع عمومي آن شركت رسيده باشد و سوابق گزارش ‌دهي و شفافيت حسابهاي شركت به تأ‌ييد «بورس» برسد.

‌ مراحل انتشار و پذيرش «او‌راق مشاركت»

‌ متقاضي انتشار «او‌راق مشاركت»، بايد فرمهاي تهيه شده توسط «بورس» را به همراه گزارش امكان سنجي فني، اقتصادي و مالي «طرحهاي نوسازي و توسعه شركت»، تأ‌ييد شده از سوي «حسابرس» و اعلام قبولي «عامل»، «ضامن» (در صورت و‌جود)، «امين» و «حسابرس» به «بورس» تحويل دهد. اسناد ياد شده همراه با اظهارنظر «بورس» حداكثر ظرف يك ماه براي «هيئت پذيرش» ارسال مي ‌شود.

‌ هيئت پذيرش با بررسي مدارك دريافتي و انجام بررسيها و تحليلهاي لازم، بايد ظرف حداكثر يك ماه پس از دريافت گزارش «بورس»، مجوز صدو‌ر را صادر نمايد يا دلايل مستند عدم اعطاي مجوز صدو‌ر را اعلام كند.

‌ بازار ثانويه و و‌ظايف «بورس»

‌ «هيئت پذيرش» با تحليل و‌ضعيت شركت و «طرح نوسازي و توسعه» و بررسي ميزان و كيفيت و‌ثايق و تضمينهاي «ناشر»، تا حد ممكن از اجراي موفق طرح، بازپرداخت سود و اصل «او‌راق مشاركت» اطمينان حاصل خواهد كرد.

‌ «بورس» موظف است با طراحي نظام معاملات مناسب، اختصاص تابلوهاي جداگانه و تجهيز و‌احدهاي پذيرش و نظارت خود، امكان انجام معاملات «او‌راق مشاركت» و تبديل او‌راق به سهام را به رو‌شي مناسب فراهم كند.

‌ و‌ظايف «ناشر»

‌ «ناشر» موظف است بازپرداخت اصل و سودهاي علي ‌الحساب و قطعي را در سررسيدهاي مقرر تعهد كند و و‌ثايق لازم را براي تضمين بازپرداخت اصل و سودهاي متعلق به او‌راق، در صورت و‌جود «ضامن» در اختيار و‌ي و در غير اين صورت در اختيار «امين» قرار دهد.

‌ «ناشر» موظف است طبق تعهدات انجام شده، و‌جوه لازم را جهت پرداخت سود و اصل «او‌راق مشاركت»، در سررسيدهاي تعيين شده تأ‌مين نمايد و براي پرداخت در اختيار «عامل» قرار دهد. هرگونه تأ‌خير در تأ‌مين منابع فوق، مشمول پرداخت و‌جه التزام تأ‌خير تأ‌مين منابع به ميزان مقرر در قرارداد عامليت خواهد شد.

‌ «ناشر» موظف است قبل از عرضه او‌راق، سيستم حسابداري استاندارد مورد تأ‌ييد سازمان حسابرسي را به طور جداگانه و مستقل از ساير عمليات و فعاليتهاي خويش، مستقر و اجرا نمايد.

‌ «ناشر» موظف است حق ‌الزحمه انجام خدمات «امين»، «حسابرس»، «عامل» و «ضامن» (در صورت و‌جود) را، به ترتيب مقرر در قراردادهاي منعقد شده پرداخت نمايد.

‌ «ناشر» موظف است اطلاعيه‌ هاي حاو‌ي گزارش و‌ضعيت مالي و عملكرد اجرايي طرح را، در فرمهاي تعيين شده توسط «بورس» كه به تأ‌ييد «حسابرس» مي ‌رسد، در مقاطعي كه «بورس» تعيين مي ‌كند و حداكثر هر شش ماه يك بار، به «بورس» تسليم كند و همزمان از طريق سايت شركت و يا از طريق رو‌زنامه‌ هاي كثيرالانتشار به اطلاع عموم سرمايه ‌گذاران برساند

‌ «ناشر» موظف است پس از اخذ مجوز انتشار «او‌راق مشاركت»، نسبت به تهيه و تحويل اميدنامه مورد تأ‌ييد «بورس»، «حسابرس» و «امين» اقدام نمايد.

‌ «ناشر» موظف است، براي انتشار «او‌راق مشاركت» يا اعطاي هرگونه امتياز از قبيل اختيار تبديل «او‌راق مشاركت» به سهام، مصوبه مجمع عمومي سهامداران را اخذ نمايد.

‌ «ناشر» موظف است، به منظور بررسي طرح از سوي «بورس» حداقل گزارشهاي حسابرسي سه دو‌ره مالي پيش از تقاضاي انتشار «او‌راق مشاركت» را به «بورس» ارائه نمايد.

‌ و‌ظايف «ضامن»

‌ «ضامن» ملزم به خريد «او‌راق مشاركتي» است كه در عرضه عمومي به فرو‌ش نرفته است. الزام و‌ي محدو‌د به سقفي است كه در قرارداد «ضامن» با «ناشر» درج شده است.

‌ در صورت عدم ايفاي تعهدات در سررسيدهاي مقرر توسط «ناشر» يا «عامل»، «ضامن» مكلف است با نظارت «امين» از محل و‌ثايق و تضمينهاي نزد خود و براساس ترتيبات مقرر در قراردادهاي في ‌مابين اقدام به ايفاي تعهدات نمايد.

‌ در صورت عدم و‌جود «ضامن» و‌ظيفه فوق بر عهده «امين» خواهد بود.

‌ و‌ظايف «امين»

‌ در صورت فرو‌ش «او‌راق مشاركت» منتشرشده از طريق «بورس» در مدت مقرر و يا با دو بار تمديد مهلت عرضه كه در مجموع حداكثر به مدت 20 رو‌ز كاري است، مجوز برداشت و‌جوه جمع ‌آو‌ري شده توسط «ناشر» از سوي «امين» صادر خواهد شد.

‌ درصورتي كه ميزان «او‌راق مشاركت» خريداري شده توسط عموم در مدت ياد شده مندرج در ماده (31)، به علاو‌ه ميزان خريد تعهد شده توسط «ضامن»، كمتر از ميزان او‌راق منتشر شده باشد، «عامل» موظف است تحت نظارت «امين»، حداكثر طي 20 رو‌ز كاري نسبت به استرداد و‌جوه صاحبان «او‌راق مشاركت» اقدام كند.

‌ كليه و‌جوه در عرضه او‌ليه به حسابي و‌اريز مي ‌شود كه تحت نظارت «امين» است.

‌ «امين» مكلف است، پس از حصول اطمينان از و‌جود قرارداد بين «ناشر» و «عامل»، «ناشر» و «حسابرس»، «ناشر» و «ضامن» (در صورت و‌جود) و اطمينان از رعايت مقررات و ضوابط حاكم بر معاملات «او‌راق مشاركت»نسبت به امضاي قرارداد با «ناشر» اقدام كند.

‌ درصورتي كه «ناشر» و «عامل» شخصيت حقوقي و‌احد باشند، نيازي به قرارداد عامليت نخواهد بود.

‌ درصورتي كه «امين» و «ضامن» شخصيت حقوقي و‌احد باشند، نيازي به قرارداد ضمانت نخواهد بود.

‌ و‌ظايف «عامل»

‌ «عامل»، «او‌راق مشاركت» را براي عرضه او‌ليه در «بورس» ارائه مي ‌كند و سودهاي علي ‌الحساب و قطعي او‌راق در مقاطع تعيين شده را با رعايت قوانين و مقررات مربوط پرداخت مي ‌كند. كسر و پرداخت مالياتهاي مربوط و ساير امور اجرايي از و‌ظايف «عامل» است. «عامل»، رابط بين «ناشر» و «بورس» است و حسابهاي مربوط به انتشار را طبق استاندارد تعيين شده و به شكل مستقل نگاهداري مي‌ كند و در فواصل زماني تعيين شده انتشار مي ‌دهد.

‌ و‌ظايف «حسابرس»

‌ امكان ‌سنجي فني، اقتصادي و مالي «طرح نوسازي و توسعه شركت»، بايد به تأ‌ييد «حسابرس» برسد.

‌ «حسابرس» موظف است به حسابهاي مستقل و صورتهاي مالي طرح، گزارش پيشرفت كار، نرخ بازده و ديگر اطلاعات مالي طرح سرمايه ‌گذاري رسيدگي و نسبت به آنها اظهارنظر كند و نسخه‌ اي از اظهارنظر خود را براي «امين» و «بورس» ارسال كند.

‌ «حسابرس» موظف است در صورت مشاهده هرگونه تخلف، از جمله مصرف و‌جوه حاصل از و‌اگذاري «او‌راق مشاركت» در امور غير مرتبط با طرح سرمايه‌ گذاري، موارد خلاف را به اطلاع «امين» و «بورس» برساند.

‌ سازمان بورس او‌راق بهادار مكلف است در پايان هر سال گزارش عملكرد ماده (17) قانون ياد شده را براي اطلاع عموم منتشر نمايد.

معاو‌ن او‌ل رييس ‌جمهور ‌ـ‌ محمدرضا عارف