بخشنامه بانك مركزي در خصوص لزوم رعايت ضوابط و تقويت كنترل هاي داخلي در صدور «تأييديه هاي اعتباري توان مالي»

احتراماً، همان گونه كه مستحضرند، مفاد ماده (۱۲) «قانون برگزاري مناقصات» مصوب سال ۱۳۸۳ و جزء (۴) بند «ب» ماده (۱۹) و همچنين جزء (۴) بند «ب» ماده (۲۵) «آيين نامه اجرايي بند «ج» ماده (۱۲) قانون برگزاري مناقصات» مصوب سال ۱۳۸۵ هيأت وزيران، در خصوص ارزيابي كيفي پيمانكاران و تأمين كنندگان از حيث توان مالي آنان، به موضوع «تأييد اعتبار» از سوي بانك ها يا مؤسسات اعتباري غيربانكي تا سقف مبلغ موضوع مناقصه اشاره نموده است. در همين رابطه، حسب اطلاعات واصله و بررسي هاي به عمل آمده، بعضاً ايراداتي شامل صدور تأييديه ها توسط شعب مؤسسات اعتباري خارج از حدود اختيارات خود، نبود استاندارد مشخص براي صدور تأييديه اعتباري، صدور تأييديه اعتباري بدون لحاظ شاخص هاي مالي و اعتباري مناقصه گران از جمله شاخص هاي مرتبط با صورت هاي مالي حسابرسي شده، عدم وجود ساز و كار اصالت سنجي و نيز مشخص نبودن مدت اعتبار اين تأييديه ها مشاهده شده كه مقتضي است با عنايت به اهميت موضوع و آثار مترتب بر آن، مراتب زير در هر مؤسسه اعتباري مورد بررسي قرار گرفته و در فرآيندها لحاظ شود؛ به نحوي كه واحدهاي ذي ربط در سطح ستاد و شعب نيز ضمن آگاهي از اين ملاحظات، هماهنگي لازم را براي رعايت رويكردي يكسان و منسجم به عمل آورند: - صدور تأييديه توسط شعب با اختيارات پايين و مبالغ فراتر از اختيارات: در اين رابطه، مؤسسه اعتباري بايد بر رعايت حدود اختيارات و به طور خاص، سقف اعتبار مالي قابل تأييد در تأييديه هاي اعتباري صادره از سوي شعبه كه براي شعب خود تعيين كرده، نظارت كرده و عندالاقتضا، تأييديه هاي مزبور به تأييد مقامات عاليه ي مرتبط در مؤسسه اعتباري برسند. - نبود استاندارد مشخص براي صدور تأييديه اعتباري: با توجه به نقش مهم تأييديه هاي اعتباري در فرآيندهاي مناقصات و تصميم گيري هاي مالي، ضروري است مفاد تأييديه هاي مزبور به نحوي تنظيم يا تكميل گردد كه شفاف و خالي از ابهام باشند تا هم انتظارات طرف هاي ذي نفع را برآورده ساخته و هم از برداشت هاي متفاوتي كه موجب اختلاف در مراحل بعدي مي شوند، جلوگيري شود. - انطباق با ارزيابي هاي اعتباري و سقف هاي مصوب: با توجه به اين كه تأييديه هاي اعتباري صادره داراي وصف حقوقي نيز بوده و مي تواند مؤسسه اعتباري را به ايجاد تعهدات براي مناقصه گر به ذي نفعي مناقصه گذار ملزم نمايد، فلذا ضروري است مفاد تأييديه هاي اعتباري و به طور خاص، ميزان اعتبار مالي متقاضي با لحاظ اعتبارسنجي دقيق وي و از جمله بررسي صورت هاي مالي حسابرسي شده، توسط مؤسسه اعتباري تكميل شده و متن آن ها با ارزيابي هاي انجام شده و سقف اعتباري تعيين شده براي مشتري همخواني داشته باشد. - اهميت اصالت اسناد و پيشگيري از جعل: با توجه به اهميت اصالت اسناد، مقتضي است مؤسسات اعتباري، تدابيري جهت تقويت قابليت اتكا و همچنين كاهش امكان سوء استفاده از اين اسناد و به طور خاص، اتخاذ راهكارهايي به منظور پيشگيري يا كاهش احتمال جعل آن ها را مورد توجه قرار دهند. در اين خصوص، مواردي مانند ثبت مكانيزه، صدور با شناسه ي قابل رهگيري، درج مُهر و امضاي مقام ذي صلاح مؤسسه اعتباري، الصاق هولوگرام و مانند آن ها قابل توجه است. - ملاحظات مربوط به بازه زماني اعتبار: با توجه به ماهيت پويا و متغير وضعيت هاي مالي مشتريان، تعيين مدت اعتبار براي تأييديه ها از منظر انطباق با شرايط روز اهميت دارد؛ لذا مناسب است در صورت امكان، تأييديه هاي اعتباري صادره، متضمن اعلام مدت زمان اعتبار مالي متقاضي باشند تا از استفاده ي مكرر متقاضي در جايي كه اعتبار مالي وي نزد مؤسسه اعتباري از بين رفته يا نيازمند تجديد است، جلوگيري شود. اين اقدام موجب مي شود كه اعتبار تأييديه ها همواره با واقعيت هاي مالي روزِ مشتري هماهنگ بوده و از صدور تأييديه هاي فاقد ارتباط با وضعيت فعلي وي جلوگيري شود.

در خاتمه، خواهشمند است دستور فرمايند؛ مراتب به قيد تسريع و با لحاظ مفاد بخشنامه شماره 96/149153 مورخ 1396/05/16 به واحدهاي مرتبط آن بانك‏‏‏/مؤسسه اعتباري غيربانكي ابلاغ شده و بر حُسن اجراي آن نظارت گردد.‏‏‏/الف

رئيس مركز تنظيم گري مديريت كل تنظيم مقررات حجت اسماعيل زاده – حسين صدقي 01 - 2250 - 15 - 3215