دستورالعمل تخصصي چگونگي تاييد صلاحيت علمي و فني، بكارگيري و سلب صلاحيت مدير كنترل كيفيت (موضوع ماده 20 قانون تقويت و توسعه نظام استاندارد)

اين دستورالعمل تخصصي براي تعيين چگونگي تأييد صلاحيت علمي و فني مديران كنترل كيفيت واحدهاي توليدي يا خدماتي، نحوه به كارگيري، شيوه سلب صلاحيت و روش رسيدگي به تخلفات آنان در اجراي مفاد ماده 20 قانون تقويت و توسعه نظام استاندارد مصوب سال 1396 تدوين شده است.

واژه ها و اصطلاحات: در اين دستورالعمل واژه ها و اصطلاحات با تعاريف زير كاربرد دارد:

قانون: قانون تقويت و توسعه نظام استاندارد ايران، مصوب سال 1396 مجلس شوراي اسلامي.

سازمان: سازمان ملي استاندارد ايران.

دفتر تخصصي: دفتر آموزش و ترويج استاندارد.

اداره كل: اداره كل استاندارد استان.

كميسيون ماده 42: كميسيون موضوع ماده 42 قانون تقويت و توسعه نظام استاندارد.

كميسيون ستادي: كميسيون موضوع ماده (7) اين دستورالعمل.

كميسيون استاني: كميسيون موضوع ماده (6) اين دستورالعمل.

واحد: واحد توليدكننده كالا يا ارائه دهنده خدمات مشمول مقررات اجراي استاندارد اجباري يا تشويقي.

محصول: كالا (فراورده) يا خدمت.

مدير كنترل كيفيت: فرد حقيقي تأييد صلاحيت شده براي كنترل كيفيت محصول در واحدهاي دارنده پروانه كاربرد نشان استاندارد.

پروانه: پروانه تأييد صلاحيت علمي و فني مدير كنترل كيفيت.

اصلاح پروانه: افزايش يا كاهش حيطه فعاليت پروانه مدير كنترل كيفيت.

تجديد پروانه: اعتبار دهي مجدد به پروانه منقضي يا ابطال شده ي مديركنترل كيفيت.

امانتداري و وثاقت راستگويي، امين و مورد اطمينان بودن در رشته تخصصي و حرفه مرتبط با وظايف شغلي.

شرايط احراز صلاحيت مديركنترل كيفيت

دارا بودن مدرك تحصيلي كارشناسي يا بالاتر در رشته مرتبط؛

قبولي در آزمون؛

گذراندن دوره هاي كارآموزي و آموزشي مرتبط؛

دارابودن شرايط عمومي، امانت داري و وثاقت؛

انجام مصاحبه حضوري به منظور تعيين سطح دانش و مهارت به تشخيص اداره كل.

: عناوين رشته هاي تحصيلي مرتبط با زمينه فعاليت واحد، توسط سازمان تهيه و ابلاغ مي شود و در صورت لزوم بروزرساني خواهد شد.

: چنانچه رشته تحصيلي فرد متقاضي با زمينه فعاليت واحد مرتبط نباشد، در صورت وجود تجربه كاري در زمينه فعاليت واحد مورد نظر و با تشخيص كميسيون استاني مي تواند به عنوان مديركنترل كيفيت انتخاب شود.

: در واحدهاي مستقر در مناطق كمتر توسعه يافته (موضوع مصوبه شماره 76254/ت36095ه مورخ 1388/4/10 هيئت وزيران)، واحدهاي با حجم توليد اندك يا توليد محصولات فصلي (مندرج در پروانه تأسيس و بهره برداري صنايع) با تشخيص كميسيون استاني، حسب مورد مي توان از مــدير كنترل كيفيت با مدرك تحصيلي فوق ديپلم در رشته مرتبط و با حداقل سه سال سابقه كار مفيد استفاده كرد.

: شرايط و نحوه به كارگيري مديران كنترل كيفيت در بيش از يك واحد فعال متمركز در يك منطقه جغرافيايي با تشخيص كميسيون استاني تعيين مي شود.

: انطباق مدارك فرد معرفي شده توسط واحد به عنوان مدير كنترل كيفيت، طبق مندرجات اين دستورالعمل برعهده اداره كل است.

: مسئوليت قانوني صحت مدارك ارائه شده مربوط به مدير كنترل كيفيت به اداره كل بر عهده واحد توليدي مي باشد.

: منظور از تجربه كاري، دارا بودن سابقه كار مفيد در واحد مربوط يا واحد مشابه با عنوان يا سمت كارشناس، مدير آزمايشگاه و مدير تحقيق و توسعه مي باشد.

مراحل تأييد صلاحيت مديركنترل كيفيت، صدور و تمديد پروانه نحوه تأييد صلاحيت و صدور پروانه به ترتيب زير خواهد بود:

انتخاب و معرفي مدير كنترل كيفيت واجد شرايط مندرج در ماده (2) به اداره كل، توسط واحد توليدي يا خدماتي؛

الزام به داشتن مدير كنترل كيفيت در مدت زمان اعتبار پروانه كاربرد علامت استاندارد در واحدهاي مشمول مقررات استاندارد اجباري و تشويقي (در زمان اعتبار پروانه كاربرد علامت استاندارد تشويقي) با رعايت شرايط مندرج در اين دستورالعمل؛

بررسي و احراز شرايط تأييد صلاحيت فرد معرفي شده توسط اداره كل؛

تعهد به گذراندن دوره هاي كارآموزي و آموزشي مرتبط و ارائه گواهي مربوطه به اداره كل؛

ارائه اقرارنامه كتبي محضري بالاترين مقام مسئول واحد، مبني بر عدم انتساب مديركنترل كيفيت معرفي شده به سهامداران، مالكان، مديرعامل، اعضاي هيئت مديره، مدير توليد/ خدمات و بستگان درجه يك آن ها (مطابق اقرارنامه پيوست اين دستورالعمل)

: در صورتي كه در طول مدت اعتبار پروانه مديركنترل كيفيت موردي مغاير با اين اقرارنامه اثبات شود، اداره كل مي تواند نسبت به ابطال پروانه مديركنترل كيفيت اقدام و موضوع را براي تصميم گيري در خصوص پروانه كاربرد نشان استاندارد واحد به كميسيون ماده 42 ارجاع نمايد.

صدور پروانه تأييد صلاحيت پس از احراز شرايط، اخذ رسيد پرداخت هزينه ها و اقرارنامه با امضاي مدير كل استاندارد استان و ابلاغ به واحد مربوط؛

نحوه تأييد صلاحيت مديران كنترل كيفيت شامل شرح وظايف، چگونگي صدور، تمديد، اصلاح پروانه، نحوه برگزاري و ارزيابي كارآموزي و دوره هاي آموزشي، احراز سوابق تجربي و نظارت بر عملكرد مديران كنترل كيفيت برابر ضوابطي خواهد بود كه در روش¬ اجرايي ذيل اين دستورالعمل تبيين گرديده و پس از تاييد رئيس سازمان ابلاغ مي شود.

اعتبار و ابطال پروانه مديركنترل كيفيت

مدت اعتبار پروانه، سه سال از تاريخ صدور خواهد بود.

تمديد پروانه منوط به گذراندن دوره هاي آموزشي مصوب و اجراي دقيق وظايف و شرايط مندرج در اين دستور العمل و روش اجرايي ذكر شده در بند چ ماده 3 اين دستورالعمل خواهد بود.

: تمديد، تجديد و اصلاح پروانه آن دسته از مديران كنترل كيفيت كه مرتكب يك يا چند بار تخلف موضوع بند "الف" ماده (8) اين دستورالعمل شده باشند، منوط به تشخيص و تأييد كميسيون استاني خواهد بود.

سلب صلاحيت و ابطال پروانه در شرايط زير، با تشخيص كميسيون استاني موضوع ماده (6) اين دستورالعمل است:

ناديده گرفتن وظايف تعيين شده در ماده (5) اين دستورالعمل توسط مديران كنترل كيفيت؛

صدور رأي قطعي محكوميت توسط مراجع ذي صلاح؛

در صورت عدم حضور موجه مدير كنترل كيفيت به مدت بيش از 10 روز متوالي يا 20 روز غيرمتوالي در سال، واحد موظف است فرد واجد شرايط ديگري را به اداره كل معرفي كند. در ايام غيبت مديركنترل كيفيت، وظايف نامبرده بر عهده بالاترين مقام مسئول واحد مي باشد.

درخواست تغيير مديركنترل كيفيت توسط واحدها بايد به صورت مكتوب و همراه با دلايل و مستندات جهت بررسي و موافقت به اداره كل منعكس مي شود. در صورت عدم موافقت اداره كل با تغيير فرد، مديركنترل كيفيت واحد، كماكان به انجام وظيفه خود ادامه خواهد داد.

درصورت سلب صلاحيت، تعليق يا ابطال پروانه مديركنترل كيفيت، واحد موظف است ظرف مدت ده روز نسبت به انتخاب و معرفي فرد جايگزين اقدام نمايد. بديهي است تا زمان تأييد صلاحيت فرد جديد، مسئوليت كنترل كيفيت، بر عهده بالاترين مقام مسئول واحد مي باشد.

وظايف، اختيارات و نحوه به كارگيري مديركنترل كيفيت:

تهيه و به روزرساني بانك اطلاعاتي آخرين استانداردهاي مورد نياز واحد؛

حضور تمام وقت در يك نوبت كاري؛

: واحدهايي كه بيش از يك نوبت كاري فعاليت دارند مي توانند با رعايت شرايط مندرج در اين دستورالعمل، براي هر نوبت كاري يك مديركنترل كيفيت معرفي كنند يا از مديركنترل كيفيت تاييد شده براي تمام نوبت هاي كاري استفاده كرده و مراتب را به اداره كل اطلاع دهند.

بازرسي و كنترل زنجيره توليد شامل مواد اوليه، فرايند توليد، محصول حين ساخت (مياني)، محصول نهايي، بسته بندي، شرايط انبارش و نگهداري و زنجيره ارائه خدمات؛

نظارت و تأييد فعاليت هاي آزمايشگاهي و انجام آزمون در واحد؛

ارائه مشاوره به مديران ارشد واحد براي بهبود كيفيت و رفع عدم انطباق؛

ثبت داده هاي خام، نتايج مياني و نهايي آزمون ها دركل فرايند توليد محصول؛

نظارت بر واسنجي (برسنجي) ادواري و كنترل مياني وسايل سنجش و اندازه گيري؛

جلوگيري از ادامه توليد محصول يا ارائه خدمات در صورت مشاهده عدم انطباق با استاندارد مرتبط و انعكاس موضوع به اداره كل؛

تهيه و ارائه گزارش كتبي وقوع هرگونه عدم انطباق كيفيت مواد اوليه يا محصول نهايي يا ارائه خدمات با استانداردهاي مرتبط به بالاترين مقام مسئول واحد و انعكاس آن به اداره كل درصورت عدم توجه مقام مسئول واحد؛

همكاري در استقرار سامانه هاي مديريت كيفيت در واحد؛

تهيه و ارائه گزارش ماهانه به بالاترين مقام مسئول واحد و ثبت آن در سامانه مديريت كنترل كيفيت به منظور بهبود فرايند توليد يا ارائه خدمات و نگهداري سوابق آن؛

مشاركت در تدوين و ترويج استانداردهاي مرتبط با زمينه فعاليت خود در چارچوب سياست هاي سازمان؛

برنامه ريزي، ارائه و نظارت بر آموزش هاي لازم به كاركنان ذي ربط در حوزه كنترل كيفيت؛

شركت در دوره هاي آموزشي مصوب سالانه سازمان؛

همكاري با كارشناسان و بازرسان اعزامي از ادارات كل در فرايند بازرسي و نمونه برداري.

: وظايف مندرج در اين ماده رافع مسئوليت بالاترين مقام مسئول واحد در انطباق محصول يا ارائه خدمات با استاندارد هاي مربوط نخواهد بود.

كميسيون استاني (اعضا، وظايف و اختيارات) اين كميسيون بر اساس مواد 2 و 4 اين دستورالعمل به منظور انجام امور مربوط به مديران كنترل كيفيت در سطح استان، با تركيب اعضاء و وظايف به شرح زير تشكيل مي شود:

اعضاء:

مديركل استاندارد استان (رئيس كميسيون)؛

معاون استانداردسازي و آموزش و يا عناوين مشابه يا رئيس اداره امور آموزش و ترويج استاندارد اداره كل(دبير كميسيون)؛

معاون ارزيابي انطباق يا رئيس اجراي استاندارد اداره كل؛

نماينده اداره كل تعاون، كار و رفاه اجتماعي استان؛

نماينده اداره كل صنعت، معدن و تجارت استان؛

نماينده مرتبط تشكل مديران كنترل كيفيت استان و در صورت فعال نبودن تشكل مربوطه در استان يكي از مديران كنترل كيفيت با انتخاب مديركل استاندارد استان؛

نماينده تشكل صنفي مربوط يا نماينده خانه صنعت معدن و تجارت؛

رئيس امـور حقـوقي، پاسخگويي به شكايات و ارزيابي عملكرد اداره كل يا عناوين مشابه؛

مديرعامل يا بالاترين مقام مسئول واحد (بدون حق رأي).

: در جلسات كميسيون استاني كه به منظور رسيدگي به اختلافات ميان مدير كنترل كيفيت و مديرعامل يا بالاترين مقام مسئول واحد در خصوص شرح وظايف تعيين شده تشكيل مي شود، حضور مدير كنترل كيفيت بدون حق رأي الزامي است.

: تصميمات كميسيون با حداقل پنج رأي موافق معتبر است.

: اعضاي كميسيون استاني با حكم مدير كل استاندارد استان منصوب مي شوند.

وظايف:

بررسي و اتخاذ تصميم در مواردي كه بر اساس مفاد اين دستورالعمل، تشخيص آن به عهده كميسيون استاني است؛

رسيدگي به شكايات واصله از سوي اشخاص حقيقي و حقوقي در خصوص عملكرد مديران كنترل كيفيت؛

بررسي تخلفات مديران كنترل كيفيت و اعمال تنبيهات تعيين شده در اين دستورالعمل؛

رسيدگي به اختلافات بالاترين مقام مسئول واحد و مدير كنترل كيفيت در رابطه با وظايف تعيين شده در ماده (5) اين دستورالعمل؛

رسيدگي به اعتراضات مديران كنترل كيفيت در رابطه با انجام وظايف، تكاليف محوله، تمديد يا لغو پروانه.

: چنانچه عدم انطباق محصولات يك واحد با استاندارد مربوط، مطابق ماده 49 قانون منجر به ارجاع موضوع به كميسيون ماده 42 شود، اداره كل موظف است همزمان موضوع را به كميسيون استاني ارجاع دهد تا در خصوص عملكرد مدير كنترل كيفيت، بر اساس ماده (8) بررسي و تصميم گيري شود.

كميسيون ستادي (اعضا، وظايف و اختيارات): براي سياست گذاري امور مديران كنترل كيفيت و رسيدگي به اعتراضات دريافت شده در رابطه با تصميمات كميسيون هاي استاني و حسن اجراي وظايف تعيين شده در اين دستورالعمل كميسيون تخصصي ستادي، با اعضا و اختيارات زير در سازمان تشكيل مي شود:

اعضاء:

معاون تدوين و ترويج استاندارد سازمان (رئيس كميسيون)؛

مديركل دفتر آموزش و ترويج استاندارد سازمان (دبير كميسيون)؛

مديركل هماهنگي امور استان هاي سازمان

نماينده معاون نظارت بر اجراي استاندارد سازمان (در سطح مديركل- حسب موضوع)؛

نماينده معاون ارزيابي كيفيت سازمان (در سطح مديركل- حسب موضوع)؛

مديركل امور حقوقي و مجلس سازمان؛

نماينده معاون پژوهش و فناوري پژوهشگاه استاندارد (در سطح رييس پژوهشكده)؛

؛

نماينده تشكل/ انجمن صنفي مديران كنترل كيفيت.

وظايف:

سياست گذاري در رابطه با امورآموزش و توان افزايي مديران كنترل كيفيت؛

هماهنگي بين دستگاهي در رابطه با حفظ و ارتقاي جايگاه مديران كنترل كيفيت در نظام توليد و ارائه خدمات دركشور؛

شناسايي، رايزني و پيشنهاد راهكارهاي حمايتي امنيت و بهبود شغلي مديران كنترل كيفيت؛

رسيدگي به اعتراضات واصله در رابطه با تصميمات كميسيون هاي استاني.

: تصميمات كميسيون ستادي با رأي اكثريت اعضاي حاضر در جلسه معتبر است.

رسيدگي به تخلفات مدير كنترل كيفيت و اعمال تنبيهات فرايند بررسي و رسيدگي به تخلفات مديران كنترل كيفيت در كميسيون استاني به شرح زير خواهد بود:

تخلفات:

عدم انجام هريك از وظايف تعيين شده در ماده (۵) اين دستورالعمل؛

بروز هر گونه عدم انطباق هاي بحراني كه منجر به تهديد سلامت و ايمني جامعه شود؛

عدم حضور غير موجه مدير كنترل كيفيت؛

فعال نبودن بخش كنترل كيفيت در ساعات فعاليت واحد.

تنبيهات: تنبيهات قابل اِعمال به ترتيب درجه عبارتند از:

تذكر شفاهي؛

تذكر كتبي؛

اخطار كتبي با درج در پرونده؛

تعليق پروانه حداقل به مدت يك ماه؛

عدم تمديد و صدور مجدد پروانه از يك تا سه سال؛

لغو دائم پروانه.

: دوبار تذكر كتبي معادل يك اخطار كتبي با درج در پرونده محسوب مي شود.

: دوبار اخطار كتبي معادل تعليق پروانه به مدت يك ماه خواهد بود.

: اعمال تنبيهات مندرج در اين دستورالعمل، رافع مسئوليت بالاترين مقام مسئول واحد نخواهد بود و اداره كل مكلف است حسب مورد نسبت به ارجاع موضوع به كميسيون ماده ۴۲ اقدام نمايد.

: در صورت احراز تخطي و تخلف مدير كنترل كيفيت در ارتباط با صيانت از كيفيت كالا و خدمات توسط كميسيون استاني، پرونده بالاترين مقام مسئول واحد و مدير كنترل كيفيت ذي ربط، حسب مورد به محاكم قضايي و يا طبق مواد 47 و 49 قانون به كميسيون ماده ۴۲ ارجاع مي شود.

: اعمال تنبيهات و مجازات تصريح شده در اين دستورالعمل، رافع مسئوليت كيفري و حقوقي متخلفان نخواهد بود و جبران خسارت وارده تابع رأي صادره از محاكم قضايي است.

حمايت از امنيت شغلي و بهبود فعاليت مديران كنترل كيفيت:

واحد به عنوان كارفرما مكلف به پرداخت كليه حقوق و مزاياي قانوني مديركنترل كيفيت و هزينه هاي مرتبط با كارآموزي و دوره هاي آموزشي مصوب سالانه وفق قوانين و مقررات مربوط است.

مديران كنترل كيفيت در واحدهاي مشمول اين دستورالعمل به طورمستقيم زيرنظر بالاترين مقام مسئول واحد، انجام وظيفه مي نمايند.

چنانچه حسب تكليف، دستگاه¬هاي اجرايي ديگر (مانند وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت جهاد كشاورزي و شهرداري ها) داراي فردي با مسئوليت مشابه در واحد باشند، مي تواند در صورت احراز شرايط موضوع ماده (3) اين دستورالعمل، مسئوليت كنترل كيفيت را نيز برعهده گيرد.

پذيرش استعفاي مديركنترل كيفيت از طرف واحد مربوط با هماهنگي و تاييد اداره كل خواهد بود. در اين صورت مديركنترل كيفيت مستعفي مكلف است تا تأييد صلاحيت فرد جايگزين حداكثر به مدت يك ماه به انجام وظايف خود ادامه دهد.

مديرعامل يا بالاترين مقام مسئول واحد، بدون اثبات تخلفات مندرج در بند الف ماده 8 اين دستورالعمل، مجاز به اخراج، بركناري و تغيير پست و يا ايجاد هرگونه اخلال و مزاحمت در انجام وظايف مديركنترل كيفيت در زمان اعتبار پروانه، بدون هماهنگي با اداره كل نمي باشد.

اين دستور العمل در ده ماده در 118 اجلاسيه شوراي عالي استاندارد مورخ به تصويب رسيد و با ابلاغ آن از سوي رييس سازمان ملي استاندارد ايران، آيين نامه " تأييد صلاحيت علمي و فني مديران كنترل كيفيت" مصوب 1395/09/14 يكصد و هفتمين اجلاسيه شوراي عالي استاندارد ملغي مي گردد.

اقرارنامه: اينجانب ..................................... به عنوان مديرعامل/ بالاترين مقام مسئول واحد توليدي/خدماتي ..................... به كد ملي ......................................... به نشاني پستي ..........................، اقرار مي كنم كه مديركنترل كيفيت معرفي شده از سهامداران، مالكان، مديرعامل، اعضاي هيأت مديره، مديرتوليد يا خدمات و بستگان درجه يك آنان نبوده و در صورتي كه در طول مدت اعتبار پروانه مديركنترل كيفيت، موردي مغاير با اين اقرارنامه اثبات شود، آن اداره كل مجاز است نسبت به ابطال پروانه مديركنترل كيفيت و ارجاع موضوع به كميسيون ماده 42 به منظور تصميم گيري در خصوص پروانه كاربرد نشان استاندارد واحد اقدام كند. مديرعامل/بالاترين مقام مسئول واحد توليدي/ خدماتي................................ مراتب فوق مورد تاييد اينجانب ...... با كد ملي ........ به عنوان مدير كنترل كيفيت مي باشد. مدير كنترل كيفيت واحد توليدي / خدماتي .........................