نظر مشورتي 7/1402/722 مورخ 1402/12/12 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : بر اساس ماده 112 قانون استخدام نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1382، فراري وضع كاركناني است كه مدت غيبت آنان در زمان صلح از پانزده روز و در زمان جنگ از پنج روز تجاوز نمايد. مستند به ماده 77 قانون مجازات جرايم نيروهاي مسلح مصوب 1382، كاركنان فراري نيروهاي مسلح تا رسماً خود را براي ادامه خدمت به يگان مربوط معرفي ننمايند فرارشان استمرار خواهد داشت و در صورتي كه در اثناي فرار يكي از عذرهاي موجه حادث شود، براي مدت زمان عذر موجه مجازات نخواهند شد؛ اما مجموع فرار قبل و بعد از حدوث عذر، يك فرار متوالي و مستمر محسوب مي‌شود. با مداقه در متن ماده مارالذكر، قانونگذار از عبارت «كاركنان فراري نيروهاي مسلح تا رسماً خود را براي ادامه خدمت به يگان مربوط معرفي ننمايند فرارشان استمرار خواهد داشت» استفاده نموده است. برخي از قضات صرف حضور فيزيكي فرد فراري در يگان خدمتي يا ساير يگان‌ها به غير از يگان خدمتي فرد، مانند حضور فرد در معاونت نيروي انساني فراجا آن هم بدون انجام وظيفه محوله سازماني را قطع استمرار فرار تلقي مي‌نمايند و اين موضوع محلي براي استفاده كاركنان شده و به عبارتي 1+14 چهارده روز غيبت دارند و يك روز يا حتي ساعاتي از يك روز را بدون اينكه به وظيفه سازماني خود بپردازند در محل كار حضور فيزيكي دارند و همين موضوع مشكلات زيادي را براي سازمان‌هاي نيروهاي مسلح به وجود آورده است. لذا خواهشمند است نظريه مشورتي آن مرجع در خصوص آثار مراجعه فيزيكي يك روزه كاركنان مارالذكر در محل خدمت، بدون اقدام به فعاليت كاري و ارائه عملكرد، در قطع استمرار فرار يا استمرار داشتن فرار را به اين معاونت اعلام نمايند. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : طبق ماده 112 قانون استخدام نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1382، چنانچه مدت غيبت كاركنان نيروي انتظامي در زمان صلح از پانزده روز تجاوز كند، فراري محسوب مي‌شوند؛ لذا اگر مدت غيبت كمتر از آن باشد؛ يعني فرد نظامي قبل از انقضاي مهلت مقرر در اين ماده خود را جهت ادامه خدمت به يگان خدمتي مربوطه معرفي كند، حضور وي موجب قطع غيبت وي شده و «فراري» محسوب نمي‌شود. به عبارت ديگر ركن مادي بزه «فراري‌بودن» طبق اين ماده غيبت بيش از پانزده روز كاركنان نيروي انتظامي در زمان صلح است و چنانچه قبل از انقضاي اين مهلت حتي در روز آخر يا يك روز مانده به انقضاي مهلت مذكور، خود را به به قصد ادامه خدمت به يگان خدمتي مربوطه معرفي كند، ركن مادي بزه فرار از خدمت موضوع اين ماده محقق نشده است و اينكه در روز معرفي خود به يگان خدمتي، وظيفه محوله سازماني را انجام داده يا نه تأثيري در قضيه ندارد.