قانون مرکز آمار ایران

تعاریف اصطلاحات مندرج در این قانون بقرار زیر است: الف - سرشماری: منظور آمارگیریهائی است که کلیه افراد و واحدهای جامعه مورد مطالعه را در برگیرد و در مواعد مشخص بمنظور جمع‌آوری اطلاعات در زمینه فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی مانند نفوس، مسکن، کشاورزی، صنعت، ساختمان، بازرگانی، فرهنگی و سایر فعالیتها صورت می‌گیرد. در صورتی که سرشماری در سراسر کشور بعمل آید سرشماری عمومی نامیده می‌شود. ب - آمارگیری نمونه‌ای: منظور جمع‌آوری اطلاعات آماری از تعدادی از افراد یا واحدهای جامعه بر اساس روشهای علمی آماری است که نتایج آن قابل تعمیم باشد. ج - آمارگیری جاری: منظور آمارگیری هائی است که از روی مدارک گزارشها و فرمهای مربوط بفعالیتهای جاری وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و شرکتهای دولتی و وابسته بدولت انجام می‌شود. د - محاسبات ملی: منظور بیان آماری کلیه فعالیتهای اقتصادی کشور طی یک دوره زمانی می‌باشد. ه - شاخص قیمت: منظور کمیتی است که تغییرات متوسط قیمت کالاها و خدمات را نسبت بیک زمان معین نشان دهد. و - قالب آماری: منظور فهرستی از مشخصات کلی افراد یا واحدهای جامعه مورد آمارگیری است که بخصوص در آمارگیریهای نمونه‌ای از آن استفاده می‌شود. ز - خدمات آماری: منظور انجام تمام یا قسمتی از خدماتی است که در زمینه تهیه و اجرای طرحهای آماری و استخراج نتایج و چاپ و انتشار آن‌ها بعمل میآید. بند الحاقی- مرکز آمار ایران مرجع رسمی تهیه، اعلام و انتشار آمارهای رسمی کشور است.

مرکز آمار ایران وابسته بسازمان برنامه و بودجه می‌باشد و زیر نظر وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه اداره می‌شود و رئیس آن سمت معاونت وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه را دارد.

وظایف و اختیارات مرکز آمار ایران بشرح زیر است: الف - انجام سرشماریهای عمومی و آمارگیریهای نمونه‌ای در زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی. ب - تهیه آمارهای لازم بمنظور تامین نیازمندیهای برنامه‌ریزی و هدفهای برنامه‌های عمرانی کشور. ج - تهیه و بهنگام نگاه داشتن (آماده داشتن آخرین آمار) قالب‌های آماری. د - استخراج، بررسی، چاپ و انتشار نتایج حاصل از سرشماریها و آمارگیریها. ه - تهیه محاسبات ملی و شاخص قیمتها. و- تهیه تعاریف و تعیین مفاهیم و معیارها و طبقه بندیهای آماری. ز - گردآوری آمارهای مورد نیاز از بخش عمومی و بخش خصوصی. ح - تهیه و انتشار سالنامه آماری کشور شاهنشاهی ایران. ط - تمرکز اسناد و مدارک و اطلاعات آماری. ی - راهنمائی‌های فنی بواحدهای آماری وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و وابسته بدولت و شرکتهای دولتی همچنین بموسسات بخش خصوصی در حد امکان . ک - انجام خدمات آماری برای بخش عمومی و بخش خصوصی در ازاء دریافت هزینه‌های مربوط.

سرشماریهای عمومی بموجب فرمان همایونی انجام خواهد شد و ترتیب اجرای آن با هیئت وزیران است. اجرای سرشماری عمومی نفوس هر ده سال یکبار اجباری است و اولین سرشماری پس از تصویب این قانون در سال 1355 خواهد بود.

کلیه وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و وابسته بدولت و شرکتهای دولتی مکلفند افراد، وسائط نقلیه، وسایل مخابراتی و سایر تجهیزات مورد نیاز سرشماریهای عمومی را برای مدت معین و بترتیبی که هیئت وزیران مقرر میدارد در اختیار مرکز آمار ایران بگذارند.

در مواردی که برای سرشماری‌های عمومی از مستخدمین دولت اعم از شاغل و بازنشسته استفاده شود مرکز آمار ایران می‌تواند فوق العاده سرشماری برای زمان سرشماری بآنان پرداخت کند. میزان این فوق العاده بنا به پیشنهاد وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه و تصویب هیئت وزیران تعیین خواهد شد.

هر شخص ساکن ایران همچنین اتباع ایران مقیم خارج از کشور مکلفند به پرسشهای مربوط بکلیه سرشماریها و آمارگیریها که توسط مرکز آمار ایران انجام می‌شود پاسخ صحیح دهند. آمار و اطلاعاتی که ضمن آمارگیریهای مختلف از افراد و موسسات جمع‌آوری می‌شود محرمانه خواهد بود و جز در تهیه آمارهای کلی و عمومی نباید مورد استفاده قرار گیرد. استفاده و مطالبه و استناد باطلاعات جمع‌آوری شده از افراد و موسسات بهیچوجه در مراجع قضائی و اداری و مالیاتی و نظائر آن مجاز نخواهند بود.

وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و وابسته بدولت و شرکتهای دولتی موظفند در انجام آمارگیریها از تعاریف، مفاهیم، روشها، معیارها و طبقه بندیهای آماری مرکز آمار ایران تبعیت نمایند.

وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و وابسته بدولت و شرکتهای دولتی با انجام آمارگیریهای جاری مکلفند هر نوع اطلاعات آماری که مورد احتیاج باشد در اختیار مرکز آمار ایران بگذارند.

مرکز آمار ایران با همکاری دستگاههای اجرائی نسبت به تهیه برنامه ملی آماری کشور مبتنی بر فناوری‌های نوین با رعایت استانداردها و ضوابط تولید و انتشار آمارهای رسمی، استقرار نظام آمارهای ثبتی و استقرار و تغذیه مستمر پایگاه اطلاعات آماری کشور اقدام کند. این برنامه با پیشنهاد مرکز آمار ایران و تصویب شورای عالی آمار ایران برای دستگاههای اجرائی لازم الاجراء است.

دستگاههای اجرائی مانند بانک مرکزی مکلفند در حدود وظایف قانونی خود و در چهارچوب ضوابط و استانداردهای شورای عالی آمار ایران، آمار تخصصی حوزه‌های مربوط به خود را تولید و اعلام کنند. در این صورت آمار منتشره آمار تخصصی رسمی است.

شورای عالی آمار بریاست وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه مرکب از مقامات زیر تشکیل می‌شود: معاون وزارت امور اقتصادی و دارائی با معرفی وزیر امور اقتصادی و دارائی. معاون وزارت کشور با معرفی وزیر کشور. معاون وزارت صنایع و معادن با معرفی وزیر صنایع و معادن. معاون وزارت کشاورزی و منابع طبیعی با معرفی وزیر کشاورزی و منابع طبیعی. معاون وزارت تعاون و امور روستاها با معرفی وزیر تعاون و امور روستاها. معاون وزارت کار و امور اجتماعی با معرفی وزیر کار و امور اجتماعی. معاون وزارت بازرگانی با معرفی وزیر بازرگانی. معاون وزارت رفاه اجتماعی با معرفی وزیر رفاه اجتماعی. قائم مقام رئیس کل بانک مرکزی ایران. معاون سازمان امور اداری و استخدامی کشور با معرفی دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشور. رئیس مرکز آمار ایران.

شورای عالی آمار وظایف زیر را عهده دار خواهد بود: الف - تعیین سیاست کلی برنامه‌های آماری کشور و نحوه توزیع فعالیتهای آماری بین سازمانهای مسئول. ب - تعیین اولویت‌های آماری کشور. ج - تعیین سیاست جامع در زمینه هماهنگی وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی در مورد استفاده از ماشینهای حسابگر. د - اظهارنظر در مورد تامین اعتبار اجرای طرحها و فعالیتهای آماری وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و وابسته بدولت و شرکتهای دولتی که از محل اعتبارات عمرانی کشور هزینه آن پرداخت می‌شود. ه - اظهارنظر نسبت به آئین نامه‌ها و لوایحی که در زمینه آمار تهیه می‌شود. و - اتخاذ تصمیم درباره مسائلی که دستگاههای اجرائی در زمینه اجرای آمارگیریها با آن مواجه می‌شوند و در شورا مطرح مینمایند.

جلسات شورای عالی آمار لااقل هر سه ماه یکبار و در سایر موارد بنا بدعوت رئیس شورایعالی آمار تشکیل خواهد شد. جلسات شورای عالی آمار با حضور هشت نفر رسمیت خواهد یافت و تصمیمات شورا با رای موافق حداقل هفت نفر معتبر است.

وظایفی که بمنظور هماهنگ ساختن امور انفورماتیک بعهده سازمان برنامه و بودجه قرار دارد به شورای عالی آمار محول می‌شود.

مصوبات شورای عالی آمار ناشی از وظایف و اختیارات مقرر در این قانون برای کلیه وزارتخانه‌ها و سازمانهای دولتی مربوط لازم الاجرا خواهد بود.

وظایف دبیرخانه شورای عالی آمار و آئین نامه اجرائی آن توسط سازمان برنامه و بودجه تهیه و بتصویب شورای عالی خواهد رسید.

قانون تاسیس مرکز آمار ایران مصوب تیرماه 1344 و آن قسمت از قوانین و مقررات دیگر که با این قانون مغایرت دارد لغو می‌گردد.