بخشنامه سازمان امور مالياتي درخصوص دستورالعمل نحوه تشويق گزارشگران فرار مالياتي موضوع ماده (37) اصلاحيه آيين نامه اجرايي ماده (219) قانون ماليات هاي مستقيم

در اجراي مقررات ماده (37) آيين نامه اجرايي ماده (219) قانون ماليات‌ هاي مستقيم و به منظور استفاده از توان نظارتي مردمي براي كشف و كاهش فرار مالياتي و ايجاد انگيزه در اشخاص به منظور ارائه اطلاعات كتمان درآمد فعالان اقتصادي، دستورالعمل موضوع ماده (37) آيين نامه اجرايي ماده (219) قانون ماليات‌ هاي مستقيم در خصوص نحوه تشويق گزارشگران فرار مالياتي، به شرح زير ابلاغ مي ‌شود؛

تعاريف

تعاريف عناوين از منظر اين دستورالعمل:

: سامانه گزارش‌ هاي مردمي فرار مالياتي سازمان امور مالياتي كشور (سوت زني).

: سازمان امور مالياتي كشور.

: مركز بازرسي و مبارزه با فرار مالياتي و پولشويي سازمان.

: واحدهاي اجرايي بازرسي و مبارزه با فرار مالياتي و پولشويي مستقر در ادارات كل امور مالياتي موضوع آيين نامه اجرايي تبصره (4) ماده (181) قانون ماليات‌ هاي مستقيم.

: كليه اشخاص حقيقي و حقوقي كه در سامانه نسبت به ارائه گزارش فرار مالياتي اقدام نمايند.

: كارگروهي كه در ادارات كل امور مالياتي به رياست مدير كل امور مالياتي و متشكل از معاون حسابرسي مربوطه و مسئولان واحد حراست، امور حقوقي، واحد اجرايي و داديار مسئول اداره كل ذي‌ ربط به همراه رئيس امور مالياتي مربوطه تشكيل مي‌ شود. كارگروه با حضور مدير كل و حداقل چهار نفر از اعضاء رسميت خواهد داشت.

: كارگروه تشكيل شده در سازمان كه اعضاء آن عبارت است از؛ رئيس مركز، معاون توسعه مديريت و منابع سازمان، دادستان انتظامي مالياتي و مديران كل دفاتر حقوقي و قراردادهاي مالياتي و حراست سازمان، كه رياست آن بر عهده رئيس مركز مي‌باشد.

دريافت گزارش‌ هاي فرار مالياتي

گزارشگران، گزارش‌ هاي مرتبط با فرار مالياتي را در سامانه ثبت نموده و كد رهگيري گزارش را دريافت مي ‌نمايند.

هرگونه اطلاع رساني به گزارشگر، از نتيجه اقدامات انجام شده فقط از طريق كد رهگيري در سامانه انجام مي‌شود.

پرداخت پاداش، مستلزم ثبت اطلاعات هويتي گزارشگر اعم از شماره تلفن همراه (احراز شده از طريق سامانه شاهكار) و شماره شباي حساب بانكي (احراز شده از طريق سامانه سياح) در سامانه مي ‌باشد.

چنانچه يك گزارش فرار مالياتي توسط دو يا چند گزارشگر در سامانه ثبت شده باشد، ملاك پرداخت پاداش، اولين گزارش ثبت شده است مگر اينكه گزارش‌ هاي بعدي در فرآيند رسيدگي و قطعيت ماليات موثرتر باشد كه در اين صورت نحوه پرداخت پاداش توسط كارگروه احراز تخصيص پاداش مشخص مي ‌شود.

ساير گزارش‌ هاي فرار مالياتي كه از طرق مختلف به سازمان واصل مي‌شود مي ‌بايست توسط واحدهاي تعيين شده در سامانه ثبت شود.

بررسي و رسيدگي گزارش‌ هاي فرار مالياتي

واحدهاي اجرايي موظف هستند حداكثر ظرف مدت 20 روز پس از ثبت هر گزارش در سامانه، نتايج بررسي اوليه را در قالب كاربرگ در سامانه درج نمايند.

در صورت تاييد گزارش فرار مالياتي و عدم وجود پرونده مالياتي براي شخص مورد گزارش، تشكيل پرونده مالياتي حداكثر 10 روز كاري پس از پايان بازه زماني موضوع ماده (3) اين دستورالعمل، توسط واحد اجرايي الزامي است.

اداره كل امور مالياتي موظف است در صورت نياز به بازرسي مالياتي موضوع ماده (181) قانون ماليات‌ هاي مستقيم، ظرف مدت دو ماه از زمان ثبت گزارش در سامانه، نسبت به اجراي بازرسي مالياتي اقدام و مراتب را در سامانه ثبت نمايد.

اداره كل امور مالياتي موظف است، در صورت نياز به رسيدگي مالياتي، با رعايت ضوابط مقرر در قانون پايانه‌ هاي فروشگاهي و سامانه موديان، حداكثر ظرف مدت شش ماه از زمان ثبت گزارش در سامانه، اطلاعات واصله مربوط به تمامي سنوات قابل رسيدگي در منابع مختلف مالياتي را مورد رسيدگي قرار داده و حسب مورد ماليات متعلقه را مطالبه نمايد.

مركز مي‌ تواند در صورت عدم كفايت بررسي گزارش‌ هاي واصله توسط واحدهاي اجرايي، گزارش را بررسي مجدد به واحد اجرايي مربوطه عودت و پس از دريافت پاسخ مجدد، در صورت عدم اقناع، موضوع را حسب مورد به مدير كل امور مالياتي ذي ربط براي بررسي تكميلي ارسال نمايد .

عدم اجراي تكاليف اين فصل در زمان‌ هاي مقرر شده، پس از بررسي ‌هاي انجام شده از سوي مركز ناظر بر قصور در انجام تكاليف، از سوي دادستاني انتظامي مالياتي قابل پيگيري خواهد بود.

فرايند پرداخت پاداش

واحد اجرايي موظف است ظرف مدت 15 روز پس از پايان هر ماه، گزارش‌ هايي كه در طول ماه به مرحله تشخيص يا مطالبه ماليات يا وصول ماليات رسيده است را در قالب فرم تهيه شده توسط مركز به مدير كل مربوطه براي طرح در كارگروه احراز تخصيص پاداش، ارسال نمايد.

مدير كل امور مالياتي مربوطه موظف است حداكثر هر سه ماه يك بار، كارگروه احراز تخصيص پاداش را تشكيل داده و شرايط استحقاق و ميزان پرداخت پاداش گزارش‌ هاي ارسالي موضوع ماده (8) را بررسي و پس از تعيين سطح تاثير اطلاعات واصله در ميزان تشخيص يا مطالبه يا وصول ماليات و با لحاظ معيارهايي از قبيل كامل بودن مستندات ارسال شده، عدم وجود اطلاعات ارائه شده در بانك‌ هاي اطلاعاتي سازمان، مبالغ پاداش پيشنهادي را با موافقت اكثريت اعضاي كارگروه و در قالب فرم تهيه شده، به مركز ارسال نمايد.

مركز موظف است حداكثر هر دو ماه يك بار كارگروه تشويق گزارشگران را تشكيل داده و پس از بررسي پيشنهادهاي دريافتي از كارگروه احراز تخصيص پاداش، نسبت به تعيين مبلغ پاداش اقدام و مراتب را به منظور صدور دستور پرداخت، به رئيس كل سازمان اعلام نمايد.

پاداش از محل درآمدهاي اختصاصي سازمان موضوع ماده (217) قانون ماليات‌ هاي مستقيم قابل پرداخت مي‌باشد.

اطلاعات ارسالي اشخاصي كه به موجب قوانين و مقررات ملزم به ارسال آن اطلاعات به سازمان مي ‌باشند، مشمول تشويق‌ هاي مندرج در اين دستورالعمل نمي ‌باشد.

چنانچه بر اساس اطلاعات دريافتي در سامانه، مؤديان مالياتي جديد يا درآمدهاي كتمان شده شناسايي و منجر به صدور اوراق تشخيص يا مطالبه ماليات شود، سازمان مي‌تواند نسبت به پرداخت پاداش حداكثر تا نيم درصد مبلغ اصل ماليات تشخيصي يا مطالبه شده و در مجموع حداكثر تا سقف سه برابر ميزان معافيت موضوع ماده (84) قانون ماليات‌ هاي مستقيم مربوط به سال ثبت گزارش در سامانه، اقدام نمايد.

چنانچه اوراق تشخيص يا مطالبه ماليات موضوع گزارش‌ هاي اين دستورالعمل، منجر به وصول ماليات شود، سازمان مي ‌تواند نسبت به پرداخت پاداش حداكثر تا يك درصد مبلغ اصل ماليات وصول شده با احتساب پاداش پرداخت شده موضوع ماده (12) و در مجموع تا سقف مبلغ 100 ميليارد ريال، اقدام نمايد.

چنانچه اصل ماليات متعلقه، در چند مرحله به حيطه وصول در آيد، درخواست پرداخت پاداش با فواصل زماني شش ماه يك مرتبه به مركز ارسال مي ‌شود.

گزارش‌ هاي فرار مالياتي مرتبط با ماده (54) مكرر قانون ماليات ‌هاي مستقيم، مشمول ضوابط پرداخت پاداش موضوع بند (11) تبصره (8) ماده (169) مكرر قانون ماليات‌ هاي مستقيم بوده و مشمول مفاد اين دستورالعمل نمي‌باشد.

در صورتي كه ثبت گزارش در سامانه در مراحل سير قطعيت پرونده مالياتي منتج به شناسايي فرار مالياتي و يا جلوگيري از تعديل ماليات در مراجع دادرسي به دليل فقدان مدارك مثبته شود، متناسب با ميزان تاثير گزارش در وصول ماليات، پاداش موضوع اين ماده قابل تخصيص به گزارشگر مي ‌باشد.

چنانچه اطلاعات يا الگوهاي فناورانه و نوآورانه توسط شركت‌ هاي فناور و دانش بنيان مورد تاييد معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رياست جمهوري به سازمان ارائه و منتج به شناسايي فرار مالياتي با اهميت شود، پس از بررسي و تاييد كارگروه تشويق گزارشگران متناسب با ميزان فرار مالياتي شناسايي شده، مشمول پرداخت پاداش حداكثر تا سقف 500 ميليارد ريال مي ‌باشد .در صورت انعقاد قرارداد در حوزه شناسايي فرار مالياتي و تعيين مبلغ براي انجام موارد موضوع قرارداد، پرداخت پاداش موضوع اين ماده فاقد موضوعيت خواهد بود.

ساير مقررات

برنامه ‌ريزي، مديريت، نظارت و تهيه گزارش‌ هاي عملكرد ادارات كل امور مالياتي و واحدهاي اجرايي در خصوص اجراي مفاد اين دستورالعمل بر عهده مركز مي ‌باشد.

معاونت فناوري‌ هاي مالياتي موظف است ضمن تعامل مستمر با مركز، حداكثر ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ اين دستورالعمل، زيرساخت لازم در سامانه براي دريافت گزارش، پالايش اوليه، الصاق اطلاعات تكميلي هويتي، مالي، پولي و اعتباري، مالياتي، معاملاتي، ملكي و سرمايه ‌اي براي گزارش‌ ها، ارجاع سيستمي به واحد اجرايي و ثبت سيستمي نتايج رسيدگي، فرآيند پرداخت پاداش و اتصال به ساير سامانه ‌هاي مورد نياز را ايجاد و پشتيباني نمايد.

پالايش اوليه گزارش‌ ها در سامانه مي‌ بايست به نحوي باشد كه گزارش‌ هاي داراي اطلاعات كم اهميت يا فاقد بار مالياتي، به صورت سيستمي اختتام شوند.

محرمانگي هويت گزارشگر و اطلاعات ثبت شده در سامانه مي ‌بايست رعايت شود.

اطلاعات هويتي و مالي گزارشگر، صرفاً براي دفتر مركزي حراست و مركز، قابل دسترسي است.

درخواست واحدهاي اجرايي براي ارتباط با گزارشگر به منظور اخذ اطلاعات تكميلي، صرفاً از طريق حراست يا مركز ميسر مي ‌باشد.

پرداخت پاداش به گزارشگر بايد با حفظ رعايت محرمانگي مشخصات گزارشگر باشد.

مفاد ماده (232) قانون ماليات‌ هاي مستقيم در خصوص واحدهاي اجرايي و رسيدگي كنندگان به اين گزارش‌ ها جاري مي‌ باشد.

در راستاي حمايت از گزارشگران فرار مالياتي موضوع اين دستورالعمل، مفاد ماده (15) قانون حمايت از گزارشگران فساد مصوب 1402/09/14، حسب تشخيص مرجع قضايي ذي صلاح جاري مي ‌باشد.

چنانچه گزارشگر، توسط مؤدي مورد گزارش در مراجع قضايي مورد پيگرد قرار گيرد، با درخواست گزارشگر و بررسي و موافقت كارگروه احراز تخصيص پاداش، مكاتبه با مراجع مذكور پس از ارسال مستندات مربوطه توسط كارگروه به دفتر حقوقي و قراردادهاي مالياتي، توسط آن دفتر يا واحدهاي حقوقي استاني، مبني بر تأييد ارائه گزارش فرار مالياتي توسط نامبرده و تأثير آن در مراحل رسيدگي و نتايج آن، صورت مي ‌پذيرد.

سيد محمدهادي سبحانيان